Stosowanie i 

przestrzeganie prawa

Stosowanie prawa- formy działalności 

organów państwa polegające na  

ustalaniu  istnienia określonych 

stosunków prawnych , bądź na 

tworzeniu , zmianie lub znoszenie 

stosunków prawnych

Etapy stosowania prawa

1.

Wstępne  ustalenie prawdopodobieństwa pojawienia się 
faktu z którym obowiązujące normy wiążą skutki prawne

2.

Udowodnienie zaistnienia faktu – prawda materialna i 
prawda formalna

•

Teoria swobodnej oceny dowodów

•

Teoria  związanej oceny dowodów

•

Preasumptio facti

•

Preasumptio iuris

3.

Ustalenie, która norma prawna łączy z danym zdarzeniem 
 skutki prawne ( kwalifikacja prawna )

4.

Podjęcie i wykonanie podjętej decyzji

       

Przestrzeganie prawa

• Zachowanie się adresatów norm 

zgodnie z treścią dyspozycji norm w 
warunkach określonych w hipotezach

• Nieprzestrzeganie prawa może 

polegać na:

• Zachowaniach contra legem
• Zachowaniach praeter legem
•  cywilnym nieposłuszeństwie

Wykładnia Prawa

rodzaje

Wykładnia statyczna

Wykładnia dynamiczna 

Aktualnego ustawodawcy

Podział wykładni  ze względu na 

podmiot

• Wykładnia autentyczna 
• Wykładnia legalna
• Wykładnia praktyczna
• Wykładnia doktrynalna

Podział wykładni ze względu na 

metodę

• Wykładnia językowa 
• Wykładnia systemowa
• Wykładnia celowościowa
• Wykładnia historyczna

Podział wykładni ze względu na 

wynik

• Wykładnia stwierdzająca- zgodna z 

wykładnią gramatyczną

• Wykładnia rozszerzająca – nadanie 

normie treści szerszej niżby to 
wynikało z jej literalnego brzmienia

• Wykładnia zwężająca -  zakres treści 

węższy niżby wynikałoby to z jej 
literalnego brzmienia

Reguły logiczne

A maiori ad minus -   z 

większego na mniejsze

A minori ad  minus - z 

mnijeszego na większe

Argumentum a contrario