NEFROLOGIA

Tematy seminariów:

• Podstawy anatomii i fizjologii nerek.
• Podzial chorób nerek z elementami patofizjologii.
o Przewlekła niewydolność nerek (PNN): etiologia, patofizjologia, klinika.
o Przewlekła niewydolność nerek (PNN): zapobieganie i leczenie zachowawcze.
 Leczenie nerkozastępcze. 
 Sód, homeostaza wodna. Potas, gospodarka wodno elektrolitowa.
 Ostra niewydolność nerek (ONN): etiologia, patofizjologia, klinika.
 Ostra niewydolność nerek (ONN): zapobieganie i leczenie.
 Glomerulopatie pierwotne.
 Nefropatia cukrzycowa.
 Zespół nerczycowy.
 Toczeń trzewny układowy.
 Wybrane zapalne choroby naczyń.
 Wielotorbielowatość nerek. Kamica nerkowa. Rak nerki.
∞ Śródmiąższowe zapalenia nerek.
∞ Zakażenia układu moczowego.
≠ Osteoporoza. 
≠ Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Amyloidoza. Choroba zwyrodnieniowa stawów.

 

 

Podstawy 

anatomii i 

fizjologii nerek

 

 

 

 

kora

 

 

piramidy 
rdzeniowe

kolumna 
korowa

kielich 
nerkowy

brodawka 
nerkowa

 

 

kłębuszek

cewka I-go 
rzędu

pętla 
Henlego

ramię 
zstępujące 
pętli Henlego

ramię 
wstępujące 
pętli Henlego

cewka II-go 
rzędu

cewka 
zbiorcza

 

 

część gruba 

ramienia 
wstępującego pętli 
Henlego

część cienka 

ramienia 
wstępującego pętli 
Henlego

 

 

 

 

Figure 

26.5a, b

 

 

 

 

tętnica 
segmentowa

tt. 
międzypłatowe

tt. łukowate

tt.doprowadzają
ce

tt.proste

 rzekome

t.międzypłacik

o

wa

t.odprowadzają
ca

tt. proste 
prawdziwe

 

 

 

 

 

 

 

 

błona 
podstawna 
kłębuszka

komórka 
mezangium

macierz 
mezangium

podocyt

naczynia 
kłębuszka

 

 

 

 

 

 

Anatomia prawidłowa kłębuszka, naczyń i cewek nerkowych

 

 

Funkcje nerki

1.

Wydzielnicza

2.

Metaboliczna

3.

Wydalnicza

4.

Utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej

5.

Utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej

6.

Ochrona białek przed utratą z organizmu

 

 

•

(…)

(…)

•

Homeostatic

Homeostatic

 regulation of blood 

 regulation of blood 

plasma

plasma

–

Regulating blood volume and pressure

Regulating blood volume and pressure

–

Regulating plasma ion concentrations

Regulating plasma ion concentrations

–

Stabilizing blood pH

Stabilizing blood pH

–

Conserving nutrients

Conserving nutrients

•

(…)

(…)

•

Homeostatic

Homeostatic

 regulation of blood 

 regulation of blood 

plasma

plasma

–

Regulating blood volume and pressure

Regulating blood volume and pressure

–

Regulating plasma ion concentrations

Regulating plasma ion concentrations

–

Stabilizing blood pH

Stabilizing blood pH

–

Conserving nutrients

Conserving nutrients

Functions

 of the Urinary System

 

 

1. Funkcja 

wydzielnicza

a. Wytwarzanie reniny, angiotensyny II 

 

 

kłębusze
k

tętniczka doprowadzająca 
– biegun naczyniowy

grupa komórek 
wydzielających reninę

cewka II-go rzędu

 

 

 

 

 

 

 

 

1. Funkcja 

wydzielnicza

a. wytwarzanie reniny, angiotensyny II 
b. hydroksylacja 

25(OH)D

3

 do 1,25(OH)

2

D

3

c. wytwarzanie erytropoetyny (EPO)
d. wytwarzanie prostaglandyn, kinin, urodylatyny
e. wytwarzanie insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1), 

czynnika martwicy nowotworów (TNF), transformującego 
czynnika wzrostu β (TGFβ), interleukiny 1, 6, 8 (IL 1, 6, 8)

 

 

2. Funkcja 

metaboliczna

a. degradacja insuliny, glukagonu, parathormonu 

(PTH), hormonu wzrostu (GH), prolaktyny (PRL), 
hormonów steroidowych, tarczycowych, amin 
katecholowych

b. wytwarzanie (w kłębuszkach) elementów 

strukturalnych kłębuszka

 

 

3. Funkcja wydalnicza

• wydalanie toksycznych produktów 

przemiany materii (toksyn mocznicowych): 
mocznik, kreatynina, kwas moczowy, cyjanki, 
guanidyny, indole, fenole, imidazole, PTH, 
insulina, tzw. średnie cząsteczki …

 

 

4. Utrzymanie 

równowagi wodno-

elektrolitowej

a. rozcieńczanie lub zagęszczanie 

moczu

 

 

 

 

 

 

180 litrów ultrafiltratu

300

65-75% 
ultrafiltratu – 
wchłanianie 
izoosmotyczne

300

300

izoosmo
t.przesą
cz

H

2

O

Na

hiperosmotyczn
y przesącz 1200

1200

hipotonicz
ny 
przesącz 
100-300

30
0

mocznik

mocznik

mocznik

mocznik

H

2

O

ADH

 

 

180 litrów ultrafiltratu

300

65-75% 
ultrafiltratu – 
wchłanianie 
izoosmotyczne

300

300

izoosmo
t.przesą
cz

H

2

O

Na

hiperosmotyczn
y przesącz 1200

1200

hipotonicz
ny 
przesącz 
100-300

30
0

ADH

mocz 
rozcieńczony

mocznik

mocznik

mocznik

mocznik

H

2

O

H

2

O

H

2

O

H

2

O

H

2

O

H

2

O

 

 

 

 

 

 

180 litrów ultrafiltratu

300

65-75% 
ultrafiltratu – 
wchłanianie 
izoosmotyczne

300

300

izoosmo
t.przesą
cz

H

2

O

Na

hiperosmotyczn
y przesącz 1200

1200

hipotonicz
ny 
przesącz 
100-300

30
0

ADH

mocz 
zagęszczony

H

2

O

H

2

O

moczni
k

moczni
k

moczni
k

moczni
k

H

2

O

H

2

O

 

 

 

 

4. Utrzymanie 

równowagi wodno-

elektrolitowej

a. zagęszczanie lub rozcieńczanie 

moczu

b. wydalanie lub oszczędzanie jonów

 

 

5. Utrzymanie 

równowagi kwasowo-

zasadowej

a. regeneracja jonów 

wodorowęglanowych

 

 

H

+

 + HCO

3

-

H

2

CO

3

-

CO

2

 + H

2

O

śródmiążs
z

światło cewki

śródmiąższ

światło 
cewki

 

 

5. Utrzymanie 

równowagi kwasowo-

zasadowej

a. regeneracja jonów 

wodorowęglanowych

b. buforowanie przy wykorzystaniu 

jonów fosforanowych (tzw. 
kwaśność miareczkowa)

 

 

2H

+

 + HPO

4

2-

 + 2Na

+

 + 

2HCO

3

-

 

↨

 

2Na

+

 + HPO

4

2-

 + 2H

2

O + 

2CO

2

2H

+

 + SO

4

2-

 + 2Na

+

 + 

2HCO

3

-

 

↨

 

2Na

+

 + SO

4

2-

 + 2H

2

O 

+ 2CO

2

 

 

5. Utrzymanie 

równowagi kwasowo-

zasadowej

a. regeneracja jonów 

wodorowęglanowych

b. buforowanie przy wykorzystaniu 

jonów fosforanowych (tzw. 
kwaśność miareczkowa)

c. produkcja jonów amonowych

 

 

NH

3

 + H

+

 ↔ 

NH

4

+

 

 

6. Ochrona białek przed 

ucieczką z 

organizmu