Jest to okres doskonalenia się mowy we wszystkich 

zakresach. Dziecko poszerza swój słownik, operuje 

coraz sprawniej regułami fonetyki i gramatyki. 

  
    Stopień rozwoju mowy zależy od różnych 

czynników, najważniejsze z nich to: 

 wpływ środowiska, 

 zdolności pedagogiczne rodziców,

 psychofizyczny rozwój 
    dziecka. 
   
    Nazwa swoista mowa 
    dziecięca odnosi się do 
    zasobu językowego 
    dziecka, części słownika 
    i syntaktyki dzieci.

 

 

  Rozwój mowy 
  dziecka 
  w wieku 
  5 lat

 

 

• dziecko zdobywa umiejętność wymawiania 

pełnego zasobu głoskowego języka 

polskiego,

• mowa jest już zrozumiała,

• zaczynają się ustalać głoski sz, rz, cz, dż, 

które pojawiły się w 4 roku życia. Dziecko 

potrafi je poprawnie powtórzyć, choć w 

mowie potocznej mogą jeszcze być 

wymawiane jako s, z, c, dz,

• głoska r powinna być już wymawiana, ale 

często pojawia się dopiero w tym okresie,

• grupy spółgłoskowe jeszcze są upraszczane 

zarówno w nagłosie wyrazu jak i w 

śródgłosie,

• według T. Bartkowskiej, 37 % dzieci 5-letnich 

nie wymawia jeszcze prawidłowo głosek 

przedniojęzykowo-dziąsłowych sz, rz, cz, dż.

 

 

• dziecko wprowadza wiele neologizmów np. 

sklepiarz, projekciarz,

• powinno budować wielozdaniowe wypowiedzi,
• w opowiadaniu o czymś powinno uwzględniać 

kolejność wydarzeń i związki przyczynowo – 

skutkowe,

• pytane o znaczenie słów powinno je wyjaśnić, 
• potrafi opisywać przedmioty i podawać ich 

cechy charakterystyczne oraz możliwości 

zastosowania,

• dziecko dokonuje autokorekt, czyli samo 

poprawia swoje błędy językowe. 

• dopuszcza się niewielkie błędy wymowy, 

które dziecko cały czas systematycznie 

likwiduje.

 

 

           

Rozwój mowy dziecka w wieku 6 lat

 

 

• mowa jest już ukształtowana pod względem 

dźwiękowym, 

• pełny zasób głoskowy, choć czasem 

zdarzają się trudności w wymowie głosek 

sz, rz, cz, dż, r oraz grup spółgłoskowych 

zwłaszcza w śródgłosie wyrazów,

• dziecko ma świadomość językową,
• posługuje się już swobodnie językiem 

potocznym,

• bez trudu porozumiewa się z innymi ludźmi,
• ma pełną umiejętność budowania 

wypowiedzi     i posługiwania się formami, 

które obowiązują,

 

 

• zna ok. 3500 a nawet 7000 wyrazów ( w 

zależności od środowiska wychowawczego),

• mowa kontekstowa, zrozumiała w swojej 

strukturze językowej we wzajemnych 

związkach między słowami tworzącymi 

wypowiedź,

• staje się niezależna od sytuacji i jej 

pozawerbalnych składników,

• zdarzają się kłopoty z wymową grup 

spółgłoskowych, zwłaszcza w śródgłosie 

wyrazu.

 

 

Rozwój  mowy  postępuje  równolegle  z  rozwojem 
motoryki  narządów  artykulacyjnych.  Mówienie  jest 
sprawnością  i  trzeba  się  jej  nauczyć.  Mowa 
wytwarzana  jest  dzięki  skoordynowanej  aktywności 
języka, warg, gardła, podniebienia, krtani i płuc,        a 
więc  ważne  jest  aby  wszystkie  te  narządy  były 
ćwiczone sukcesywnie i konsekwentnie.
Kształtowanie wymowy powinno być zakończone 
ostatecznie do 6 roku życia, ale 
proces rozwoju języka 
trwa nadal. W dalszym 
ciągu dzieci uczą się 
nowych słów
i udoskonalają 
umiejętność 
precyzowania 
wypowiedzi słownych.

 

 

BIBLIOGRAFIA

• Leon Kaczmarek „Nasze dziecko uczy się mowy”, 

Lublin 1977,

• Genowefa Demelowa „Elementy logopedii”, 

Warszawa 1979,

• Irena Styczek „Logopedia”, Warszawa 1981,
• Elżbieta Maria Minczakiewicz „Mowa- rozwój- 

zaburzenia-terapia”, Kraków 1997,

• Ewa Słodownik- Rycaj „O mowie dziecka. Jak 

zapobiegać powstawaniu nieprawidłowości w jej 
rozwoju”, Warszawa 2000.