background image

 

 

 

 

Składniki odżywcze

Składniki odżywcze

Podział

Podział

Znaczenie

Znaczenie

Charakterystyka

Charakterystyka

background image

 

 

 

 

Podział

Podział

Składniki energetyczne

Składniki energetyczne

Składniki regulujące

Składniki regulujące

Składniki budulcowe

Składniki budulcowe

wstecz

background image

 

 

 

 

Węglowodany

Węglowodany

Węglowodany są źródłem energii, dostarczają 

Węglowodany są źródłem energii, dostarczają 

jej w ilości 50-60% z całej diety. Ze spalania 

jej w ilości 50-60% z całej diety. Ze spalania 

1 g tych związków uzyskujemy 4 kcal. 

1 g tych związków uzyskujemy 4 kcal. 

Węglowodany są bardzo ważne w codziennej 

Węglowodany są bardzo ważne w codziennej 

diecie. Gdy nie dostarczysz ich w 

diecie. Gdy nie dostarczysz ich w 

odpowiedniej ilości, dochodzi do 

odpowiedniej ilości, dochodzi do 

niecałkowitego spalania kwasów 

niecałkowitego spalania kwasów 

tłuszczowych i powstawania ciał 

tłuszczowych i powstawania ciał 

ketonowych, zakwaszających organizm. 

ketonowych, zakwaszających organizm. 

wstecz

wstecz

background image

 

 

 

 

Tłuszcze

Tłuszcze

Tłuszcze - składnik pokarmowy,

Tłuszcze - składnik pokarmowy,

 są obok 

 są obok 

węglowodanów i białek trzecią podstawową 

węglowodanów i białek trzecią podstawową 

grupą składników pokarmowych spełniającą w 

grupą składników pokarmowych spełniającą w 

organizmie głównie funkcję energetyczną. 

organizmie głównie funkcję energetyczną. 

Wchodzą w skład tkanek organizmu i 

Wchodzą w skład tkanek organizmu i 

zapewniają przechowywanie substancji 

zapewniają przechowywanie substancji 

regulujących rozpuszczalnych w tłuszczach jak 

regulujących rozpuszczalnych w tłuszczach jak 

np. witaminy A, E, D i K. Tłuszcze stanowią dla 

np. witaminy A, E, D i K. Tłuszcze stanowią dla 

organizmu skoncentrowane źródło energii 

organizmu skoncentrowane źródło energii 

dostarczając w jednym gramie 9 kilokalorii 

dostarczając w jednym gramie 9 kilokalorii 

oraz mogą być, w przeciwieństwie do 

oraz mogą być, w przeciwieństwie do 

węglowodanów, magazynowane w organizmie. 

węglowodanów, magazynowane w organizmie. 

wsteee

background image

 

 

 

 

Białka

Białka

Białka - dietetyka

Białka - dietetyka

, białka są jednym z 

, białka są jednym z 

najważniejszych składników pokarmowych. 

najważniejszych składników pokarmowych. 

Organizm człowieka zawiera około 65% 

Organizm człowieka zawiera około 65% 

wody, 20% białek, 10% tłuszczów, 1% 

wody, 20% białek, 10% tłuszczów, 1% 

węglowodanów i 4% składników 

węglowodanów i 4% składników 

mineralnych. Białka stanowią podstawowy 

mineralnych. Białka stanowią podstawowy 

materiał budulcowy wszystkich tkanek 

materiał budulcowy wszystkich tkanek 

organizmu i wchodzą w skład wielu związków 

organizmu i wchodzą w skład wielu związków 

pełniących funkcje regulacyjne przemian 

pełniących funkcje regulacyjne przemian 

metabolicznych oraz obronnych organizmu.

metabolicznych oraz obronnych organizmu.

wsteee

background image

 

 

 

 

Lipidy

Lipidy

Lipidy, tłuszczowce

Lipidy, tłuszczowce

, grupa 

, grupa 

tłuszczopodobnych związków organicznych, 

tłuszczopodobnych związków organicznych, 

występujących zwykle łącznie z tłuszczami i 

występujących zwykle łącznie z tłuszczami i 

olejami naturalnymi.

olejami naturalnymi.

Do lipidów należą: woski, fosfatydy, 

Do lipidów należą: woski, fosfatydy, 

cerebrozydy, sterydy, karotenowce i 

cerebrozydy, sterydy, karotenowce i 

lipoproteidy. Lipidy odgrywają ważną rolę w 

lipoproteidy. Lipidy odgrywają ważną rolę w 

procesach odżywiania i rozmnażania 

procesach odżywiania i rozmnażania 

komórek.

komórek.

wsteee

background image

 

 

 

 

Składniki mineralne

Składniki mineralne

Mineralne składniki odżywcze

Mineralne składniki odżywcze

 to 22 pierwiastki niezbędne do 

 to 22 pierwiastki niezbędne do 

istnienia i funkcjonowania organizmu żywego. Występują one 

istnienia i funkcjonowania organizmu żywego. Występują one 

w ciele człowieka w postaci różnych związków mineralnych, 

w ciele człowieka w postaci różnych związków mineralnych, 

stanowiących około 4% masy ciała. Można je podzielić według 

stanowiących około 4% masy ciała. Można je podzielić według 

ilości lub pełnionej funkcji w organizmie żywym.

ilości lub pełnionej funkcji w organizmie żywym.

Do siedmiu pierwiastków podstawowych (makroelementy), 

Do siedmiu pierwiastków podstawowych (makroelementy), 

występujących w największej ilości, należą; wapń, potas, sód, 

występujących w największej ilości, należą; wapń, potas, sód, 

magnez, chlor, siarka, fosfor. Pierwiastki śladowe 

magnez, chlor, siarka, fosfor. Pierwiastki śladowe 

(mikroelementy), to; bor, chrom, cynk, cyna, fluor, jod, kobalt, 

(mikroelementy), to; bor, chrom, cynk, cyna, fluor, jod, kobalt, 

krzem, miedź, mangan, molibden, nikiel, selen, wanad, żelazo. 

krzem, miedź, mangan, molibden, nikiel, selen, wanad, żelazo. 

Umownie, do makroelementów zaliczono minerały, których 

Umownie, do makroelementów zaliczono minerały, których 

dzienne, średnie spożycie przekracza 100 miligramów, a 

dzienne, średnie spożycie przekracza 100 miligramów, a 

mikroelementów, mniej niż 100 miligramów.

mikroelementów, mniej niż 100 miligramów.

wsteee

background image

 

 

 

 

Witaminy

Witaminy

Witaminy

Witaminy

, substancje organiczne katalizujące 

, substancje organiczne katalizujące 

rozmaite przemiany metaboliczne w żywych 

rozmaite przemiany metaboliczne w żywych 

organizmach, zbliżone w swych właściwościach do 

organizmach, zbliżone w swych właściwościach do 

enzymów i do hormonów. Pochodzą głównie z 

enzymów i do hormonów. Pochodzą głównie z 

pożywienia, niektóre tworzone są w samym ustroju 

pożywienia, niektóre tworzone są w samym ustroju 

przez bakterie przebywające w przewodzie 

przez bakterie przebywające w przewodzie 

pokarmowym.

pokarmowym.

Witaminy dzielą się na dwie grupy w zależności od 

Witaminy dzielą się na dwie grupy w zależności od 

rozpuszczalności  w  wodzie  (witaminy z grupy B, 

rozpuszczalności  w  wodzie  (witaminy z grupy B, 

witamina C) lub w tłuszczach (witaminy A, D, E, K, 

witamina C) lub w tłuszczach (witaminy A, D, E, K, 

F).

F).

wsteee

background image

 

 

 

 

Błonnik pokarmowy

Błonnik pokarmowy

Błonnik pokarmowy pełni role głównie 

Błonnik pokarmowy pełni role głównie 

jako działanie mechaniczne czyli 

jako działanie mechaniczne czyli 

wypełnia jelita i pobudza ruch 

wypełnia jelita i pobudza ruch 

perystaltyczny jelit.

perystaltyczny jelit.

Źródła:

Źródła:

czarne porzeczki, otręby, fasola biała, 

czarne porzeczki, otręby, fasola biała, 

kukurydza, chrzan, groch, pietruszka 

kukurydza, chrzan, groch, pietruszka 

wsteee

background image

 

 

 

 

Znaczenie

Znaczenie

Składniki odżywcze to substancje, które 

Składniki odżywcze to substancje, które 

są niezbędne dla życia, prawidłowego 

są niezbędne dla życia, prawidłowego 

wzrostu i rozwoju oraz zapewnienia 

wzrostu i rozwoju oraz zapewnienia 

dobrego zdrowia. Są one zawarte w 

dobrego zdrowia. Są one zawarte w 

pożywieniu. Po spożyciu i trawieniu 

pożywieniu. Po spożyciu i trawieniu 

pokarmów w przewodzie pokarmowym, 

pokarmów w przewodzie pokarmowym, 

składniki odżywcze mogą być 

składniki odżywcze mogą być 

wchłonięte i metabolizowane w 

wchłonięte i metabolizowane w 

organizmie. 

organizmie. 

wstecz

background image

 

 

 

 

Charakterystyka

Charakterystyka

Węglowodany

Węglowodany

Tłuszcze

Tłuszcze

Białka (częściowo)

Białka (częściowo)

Lipidy (fosfolipidy, gliko

Lipidy (fosfolipidy, gliko

lipidy, cholesterol)

lipidy, cholesterol)

Składniki mineralne (Ca, 

Składniki mineralne (Ca, 

P, S, Fe, J)

P, S, Fe, J)

Witaminy

Witaminy

Błonnik pokarmowy

Błonnik pokarmowy

wstecz


Document Outline