background image

Negocjacje i mediacja

Śląskie Centrum 
Równych Szans
Katowice, ul. Francuska 
70

Piotr Dzik

background image

Negocjacje - definicja

Negocjacje to sekwencja posunięć 
(ofert i ustępstw) dwóch stron w celu 
osiągnięcia wspólnego stanowiska w 
sytuacji wyjściowej rozbieżności 
interesów. Polegają na wzajemnym 
przekonywaniu się do modyfikacji ofert 
początkowych w taki sposób by obie 
strony uzyskały możliwie duże korzyści. 

background image

Negocjacje to wspólne rozwiązywanie 

problemów a nie konfrontacja 
przeciwników

 

background image

Kryteria oceny negocjacji

zyski transakcyjne

relacje społeczne (jak rezultat 
transakcyjny przełoży się na 
długofalowe relacje między 
stronami)

background image

Kiedy warto prowadzić 

negocjacje

Istnieje obustronna gotowość zawarcia umowy

Istnieje jednocześnie obszar konfliktu i obszar 

wspólnego interesu

Osoba prowadząca ma wystarczające uprawnienia 

decyzyjne

Osoba (osoby) prowadząca jest przygotowana

Strony mają (w oczach partnera) coś do 

zaoferowania i coś do uzyskania. Wynikiem 

negocjacji zakończonych sukcesem musi być jakiś 

rezultat.

Negocjatorzy kontrolują swoje emocje

Negocjatorzy nie mają innych możliwości 

zaspokojenia swoich potrzeb

background image

SMART i BATNA

Specyficzne

Mierzalne

Akceptowalne

Realne

Terminowe

B

est 

A

lternative 

T

N

egotiated

A

greement

background image

Rzeczowy styl negocjacji 

Należy wyraźnie zasygnalizować intencję 
współpracy Nie wolno się wywyższać;

Należy prowadzić szczerą (do pewnych 
granic) wymianę informacji - wolno nie mówić 
wszystkiego, nie wolno kłamać;

Należy odpowiadać ustępstwami na 
ustępstwa drugiej strony;

Należy być plastycznym;

Należy unikać gróźb, brutalnego sprzeciwu i 
przemocy.

background image

Warunki powodzenia

Nie wolno mieszać stosunku do zagadnienia 

ze stosunkiem do negocjatorów. Oddzielać 

ludzi od problemów;

Należy być otwartym w poszukiwaniu 

rozwiązań, nie należy sztywno trzymać się 

ofert. Oferty można zmieniać problemu – nie!

Należy wymyślić (opracować) możliwie wiele 

wariantów rozwiązania. Jedna propozycja to 

żadna propozycja.

Należy – wstępnie – ustalić między stronami 

kryteria oceny osiągniętego porozumienia.

background image

Negocjacje to komunikacja

Nadawca (jakim mówcą jest 
negocjator)

Treść (co ma do przekazania)

Forma (Jak przekazywane są 
informacje)

Odbiorca (jak docierają informacje)

background image

Reguły komunikacji

Poznaj samego siebie

Zwracaj uwagę na drobiazgi

Pamiętaj o chwiejności uwagi 

rozmówcy

Nie formułuj 

przedwczesnych ocen

Bądź gotów przyznać się do 

pomyłki

Zwracaj uwagę na sens a nie 

na formę wypowiedzi

Licz się z uczuciami partnera

Nie lekceważ żadnego 

pytania

Wykorzystaj różnicę zdań 

do pogłębienia spojrzenia

Spróbuj przyjąć punkt 

widzenia drugiej strony

Uważaj na sposób 

wyrażania niezgody

Unikaj udzielenia rad

Bądź wnikliwym 

obserwatorem

Mów jasno i rzeczowo

Okazuj szacunek dla 

partnera

background image

Treść

Typ apelu Marchew

Kij

Duma

D/M

D/K

Poniżenie P/M

P/K

background image

Reguły tekstowe i formalne

jasność i poprawność

spójność tematyczna

ekonomiczność (skrótowość)

ekspresyjność

kontakt osobisty

w ostateczności - telefon

background image

Proces przekonywania

zachęcenie drugiej strony do rozmów

zrozumiałe przedstawienie stanowisk 

trafne argumentowanie

„wrycie się” w pamięć drugiej strony

wdrożenie – skłonienie do praktycznych 
decyzji.

 

background image

Irytanty

komunikaty TY (ogólne obraźliwe 
stwierdzenia)

przezwiska

złośliwości

ostry sprzeciw

lekceważący śmiech

okazywanie nieufności

obwinianie partnera.

background image

Cechy dobrego słuchacza

motywacja do odbioru, zainteresowanie

obiektywizm, brak tendencyjności

cierpliwość

wnikliwość

dokładność

otwartość

wrażliwość

wspieranie, zachęcanie mówcy 

background image

Reguły interpersonalne

grzeczność

aprobata

skromność

zgodność

kooperacyjność

czytelność ironii

ciekawość

background image

Zachowania niewerbalne – 10 

form

1.

gestykulacja

2.

mimika

3.

dotyk (ostrożnie!)

4.

spojrzenie

5.

dystans fizyczny

6.

pozycja ciała

7.

wygląd fizyczny

8.

intonacja

9.

dźwięki parajęzykowe

10.

aranżacja miejsca 
spotkania

(jako regułę należy przyjąć spotkanie na „swoim 

terenie”,

 jeśli teren jest neutralny 

– należy dążyć do tego by móc go zaaranżować).

background image

Obserwacja zachowań

Życzliwość ujawnia się przez otwarte spojrzenie w oczy, delikatny dotyk
ramienia, częste uśmiechy, potakiwanie, spokój, otwarta sylwetka ciała
i bliski kontakt fizyczny. 
Władczość ujawnia się przez: nazbyt częste 
zabieranie głosu, odbieranie głosu innym, władczy ton, intonację przewagi,
 długie przerwy w wypowiedziach, otwarte krytykowanie i wydawanie rozkazów.

Główne funkcje zachowań niewerbalnych to: przekazywanie znaczeń 
(jak słowa), lustracje wypowiedzi, okazywanie uczuć, regulowanie rozmowy,
 dopasowanie siebie (w sensie fizycznym) do sytuacji. 

Sygnały niewerbalne należy BEZWZGLĘDNIE interpretować całościowo

.

background image

Analiza transakcyjna

„Rodzic” nastawiony jest na kontrolę, pouczanie 

i opiekę („czerwone światło”)

„Dziecko” nastawione jest na ekspresję 

emocjonalną („zielone światło”)

„Dorosły” nastawiony jest na analizę i 

obserwację, pobudzenie racjonalne („żółte 

światło”). Typowe stwierdzenia to: kto, co, gdzie, 

jak, mierzyć, dlaczego, liczyć, porównywać, 

myślę, słyszę, uważam, obiektywnie.

Dla sukcesu negocjacji niezbędne jest by obie strony funkcjonowały 
w trybie „dorosły”, tylko wtedy następuje wymiana informacji. 

background image

Trudne sytuacje

Podstawowa zasada postępowania w 
trudnych sytuacjach – Nie dać się 
sprowokować do wymiany ciosów, nie 
dać się wyprowadzić z równowagi. 

Nawet ten rodzaj negocjacji może 
doprowadzić do wspólnego rozwiązania 
problemu 

background image

Brudne sztuczki (1)

tworzenie sytuacji 

stresującej

ataki personalne

na przemian złe i dobre 

traktowanie („dobry i zły 

policjant”)

stosowanie gróźb

kompromitowanie

sztywne naciski

zwiększanie puli żądań

manipulacje czasem

odmowa negocjacji 

(oferta – wyjście)

absurdalna pozycja 

wyjściowa

eskalacja w odpowiedzi 

na ustępstwo

nieobecny, „sztywny” 

partner

„tak albo nie”

background image

Brudne sztuczki (2)

przesadne 

komplementowanie

pozytywna autoprezentacja

wskazywanie własnej 

słabości

konformistyczne zgadzanie 

się na wszystko

wyprowadzenie przeciwnika z 

równowagi, złość

subtelna manipulacja 

znaczeniami słów wynikająca 

z wieloznaczności

blokowanie kontynuacji 

tematów, które są dla 

partnera niebezpieczne

odwoływanie się do 

niesprawdzalnych 

autorytetów

wskazywanie na „obiektywny 

stan interesów”.

background image

Konflikt – prawdopodobieństwo 

wystąpienia

istnieje silna wzajemna zależność,

jedna strona ma znaczną przewagę nad drugą,

czas jest interpretowany odmiennie,

negocjatorzy nie akceptują swoich ról,

istnieje niezgoda w zespole,

nie ma jasno określonych kompetencji 

negocjacyjnych,

istnieją poważne przeszkody w komunikacji,

jedna ze stron przedstawia nierealistyczne, 

zawyżone oczekiwania.

background image

Jak łagodzić konflikt (1)

I.

Przekonanie o równorzędności 
partnerów (w sensie relacji)

II.

Przekonanie o wolności wyboru 
dalszych kontaktów

III.

Otwarte i czytelne ujawnienie intencji

IV.

Spokojne rozważenie źródeł, 
przebiegu i sensu 

background image

Działania integracyjne

odsłanianie się

prośby o odsłonięcie się przez partnera

okazywanie aprobaty i wsparcia

podkreślanie wspólnoty

przyjęcie odpowiedzialności za 
spowodowanie konfliktu

Propozycję pokojową składamy dokładnie 3 razy

background image

Przykazania dla negocjatora (1)

Licytacja meritum

1.

Negocjuj oferty a nie 

uzasadnienia

2.

Ustępuj z wyczuciem, 

rezygnując z niewielkich 

„porcji”

3.

Pierwsze koncesje powinny 

być podkreślane jako dowód 

dobrej woli

4.

Pamiętaj o punkcie 

środkowym, do którego 

dążą obie strony

5.

Słuchaj uważnie ofert 

drugiej strony, jak trzeba 

zapisuj

6.

Zważaj na uczucia

7.

Przyjmij pewne minimum 

ale zgłoś pierwszą ofertę 

znacznie wyższą

8.

Nie trać plastyczności, choć 

upieraj się przy swoim

9.

Zawsze dysponuj kilkoma 

ofertami, nie zamykaj się w 

jednej

10.

Oferty zgłaszaj w sposób 

zdecydowany – koncesje z 

wahaniem

11.

Ustal obiektywne kryteria 

oceny, realne!

12.

Bądź ambitny, mierz wysoko 

ale w uzasadniony sposób.

background image

Przykazania dla negocjatora (2)

Zdolności negocjacyjne

1.

Bądź rzeczowy

2.

Miej badawczy umysł

3.

Twardo traktuj problem, łagodnie ludzi

4.

Trzymaj się faktów

5.

Kontroluj emocje

6.

Taktownie wyrażaj niezgodę

7.

Bądź otwarty na nowe propozycje

8.

Często zadawaj pytania – kto pyta kontroluje rozmowę

9.

Umiejętnie „zbieraj” myśli

10.

Patrz wielostronnie na interesy

11.

Bądź cierpliwy

12.

Patrz dalekosiężnie

13.

Bądź pewny siebie ale nie agresywny

background image

Przykazania dla negocjatora (3)

Wystrzegaj się

1.

Tendencyjności we wnioskowaniu

2.

Zawężania spojrzenia

3.

Uogólniania

4.

Wyolbrzymionych reakcji

5.

Egocentryzmu

6.

Myślenia dychotomicznego (tak/nie)

7.

Błędnych (nacechowanych emocjonalnie) 

określeń słownych

8.

Podejrzliwości

9.

Czytania w myślach.

background image

Mediacja – sytuacja skrajna

Tylko wtedy gdy obie strony się 
zgadzają

Kontroluj emocje (rozdzielaj)

Mediator składa propozycje (ustala 
program)

Charyzma, autorytet, doświadczenie

background image

Mediacja - aspekty

Informacja (co kto wie), Interesy 
(własne mediatora), Kontrola (czy działa 
zgodnie z mandatem)

Mediator to 

nie 

jest agent 

(przedstawiciel)

background image

Piotr Dzik
dzik@krzem.pl


Document Outline