P

odstawy

K

onstrukcji

M

aszyn   

II

Stanisław Suchodolski

Zakład Podstaw Konstrukcji

ssuchod@meil.pw.edu.pl

Konsultacje ???

 

 

REGULAMIN ZAJĘĆ

1.W czasie zajęć studenci są zobowiązani do przestrzegania regulaminu 
studiów obowiązującego na Politechnice Warszawskiej.
2.Zajęcia są prowadzone w grupach według podziału na kierunki studiów 
oraz w grupie angielskojęzycznej.
3.Obecność na zajęciach jest obowiązkowa i może być kontrolowana.
4. Przedmiot może zaliczyć tylko ten student, który jest na niego 
zarejestrowany.
5. W celu zaliczenia przedmiotu należy uzyskać pozytywną ocenę z 
egzaminu.
6. Egzamin składa się z dwóch części:

•opisowej (5 tematów) i

•zadaniowej (3 zadania).

7. Warunkiem zdania egzaminu jest uzyskanie ocen pozytywnych z każdej z 
nich.
Student, który uzyskał pozytywne oceny ze wszystkich 3 kolokwiów, 
przeprowadzanych 
w czasie semestru, może być zwolniony ze zdawania egzaminu i uzyskać 
zaliczenie przedmiotu.
8. Student, który nie spełnia warunku, wymienionego w p. 7, lecz uzyskał w 
ciągu semestru pozytywne oceny, ma szansę zaliczenia przedmiotu w trybie 
przewidzianym w tym punkcie w wyniku dodatkowego kolokwium 
organizowanego raz, przy końcu zajęć semestru. Zakres tematyczny tego 
kolokwium obejmuje program całego przedmiotu. 
9.W szczególnych przypadkach decyzje dotyczące zaliczenia przedmiotu 
podejmuje kierownik Zakładu.

 

 

Plan zajęć – kolokwia

1.

22.02.2007

2.

01.03.2007

3.

08.03.2007

4.

15.03.2007

5.

22.03.2007 – kolokwium I

6.

29.03.2007

7.

11.04.2007 (środa)

8.

12.04.2007

9.

19.04.2007

10. 26.04.2007 – kolokwium II

11. 10.05.2007

12. 17.05.2007

13. 24.05.2007

14. 31.05.2007 

– kolokwium III 

15. 14.06.2007 – maraton

16. Dodatkowe kolokwium, obejmujące program całego przedmiotu 

(nie w sesji !)

 

 

Bibliografia

1. PKM – red. Marek Dietrich, WNT t.1-3

2. Machine Design – Robert L. Norton, Prentice 

Hall

3. Machine Elements in Mechanical Design – 

R.L.Mott, 

Prentice Hall

4. Przykłady obliczeń z PKM – zbiór zadań, red. 

E.Mazanek.

5. Poradnik Mechanika, WNT

6. Rysunek techniczny maszynowy – 

T.Dobrzański

7. Internet

8. …

 

 

PKM II – Program

Połączenia

Połączenia śrubowe

Mechanizmy śrubowe

Elementy podatne

Sprzęgła (podatne, cierne)

Hamulce

Łożyska ślizgowe

Łożyska toczne

Przekładnie

 

 

Połączenia – przenoszenie obciążeń

•Rozłączne – zachowanie zdolności 
przenoszenia obciążeń po powtórnym 
montażu (ruchowe i spoczynkowe)

•Nierozłączne

Piasta Shimano

Przerzutka Shimano

 

 

Połączenie gwintowe - połączenie rozłączne spoczynkowe, 
w którym elementem łączącym są gwintowane łączniki: 
śruba z nakrętką lub wkręt. W skład połączenia gwintowego 
wchodzą także elementy pomocnicze, takie jak podkładki i 
zawleczki. 

Połączenie śrubowe

Połączenie wkrętowe

 

 

Podkładka - element pomocniczy w połączeniach gwintowych. 
Podkładka umieszczona jest pomiędzy łbem śruby i wkręta lub 
nakrętką, a elementem łączonym.

Podkładki dzielą się na:
a) podkładka zwykła: stosowana do zabezpieczania elementów 
przed zadrapaniem lub zgnieceniem w czasie zakręcania śruby
b) podkładka sprężynowa i c) podkładka odginana: 
stosowane do zabezpieczania śruby przed samoczynnym 
odkręcaniem się
d) podkładka wyrównująca: stosowana dla wyrównania 
pochylenia elementu łaczonego

 

 

Połączenia klejone - połączenia, w których wykorzystuje się 
adhezyjne właściwości substancji klejowych. Połączenie tego typu w 
budowie maszyn stosowane jest często, zwłaszcza jeśli trzeba 
połączyć różne materiały (metal, tworzywa sztuczne, szkło, gumę itp). 

 

 

Połączenia klinowe to połączenia rozłączne spoczynkowe. 
Elementem łączącym jest klin. 

Wzdłużne - z klinami znormalizowanymi, służą głównie do osadzania 
piast (1) kół na wałach (2). Klin umieszczony jest w gnieździe 
wyżłobionym w wale i piaście. 

Poprzeczne - służą do łączenia cięgien, w którym jedno jest 
zakończone gniazdem lub tuleją złączną (3), a drugie drągiem (4). 

 

 

Połączenie kołkowe - połączenie rozłączne spoczynkowe. 

Służy do ustalania wzajemnego położenia dwóch lub więcej elementów. 
Kołek może mieć kształt stożkowy lub walcowy - gładki lub karbowany. 

 

 

Połączenia nitowe - połączenia, najczęściej blach lub elementów 
konstrukcji stalowych - dźwigarów, wsporników, wiązarów itp, za 
pomocą łączników zwanych nitami. 

Nitowanie było dawniej - przed opanowaniem spawania - 
powszechnie używane przy konstrukcji mostów, statków (np. do 
budowy Titanica użyto ponad trzy miliony nitów). 

 

 

Połączenie spawane jest połączeniem materiałów powstałym przez ich 
miejscowe stopienie. Używa się go do łączenia metali (głównie stali) oraz 
do tworzyw sztucznych. 

spawanie gazowe;: najczęściej przy spalaniu acetylenu 
w temperaturach do 3200°C, stosowane jest do spajania 
blach o grubości od 0.4mm do 40mm. 

spawanie elektryczne: z wykorzystaniem spawarki - 
urządzenia opierającego swą pracę na zjawisku łuku 
elektrycznego w temperaturach 3500°C, stosowane jest 
do spajania blach o grubości od 1mm do 80mm. 

 

 

Połączenie sworzniowe - połączenie rozłączne ruchowe, w 
którym elementem pośredniczącym jest walcowy sworzeń. 

  

 

                

     

Sprzęgło Cardana

Połączenie sworzniowe zwykle 
wykorzystywane jest do łączenia przegubów. 
Sworzeń może być umieszczony na wcisk w 
jednym elemencie przegubu, podczas gdy 
pasowanie z drugim elementem) jest luźne. 
Pozwala to na obrót jednego z elementów 
względem osi sworznia. 

 

 

Połączenie wciskowe - połączenie, w którym unieruchomienie części 
zapewnione jest przez tarcie pomiędzy ich powierzchniami. W połączeniu 
wciskowym elementy odkształcają się i związane z tym siły sprężystości 
materiału zapewniają odpowiedni docisk. 

Połączenia wciskowe używane są najczęściej do osadzania obrotowych 
kół przekładniowych na wałach. 

połączenia wciskowe skurczowe 

w których poprzez ogrzewanie lub 
zmrażanie jednego z elementów uzyskuje 
się zmianę wymiaru, wystarczającą do 
zrealizowania połączenia.

połączenia wciskowe wtłaczane 

w których stosując zewnętrzną siłę (czasami 
znaczną) wtłacza się jeden element w drugi.

 

 

Połączenia wpustowa to połączenie rozłączne ruchowe, w których 
elementem pośredniczącym jest wpust. 

Połączenie wpustowe służy do łączenia piast z wałami. Wpust (1) 
umieszczony jest w rowku wału (2), podczas gdy piasta (3) posiada 
odpowiednie nacięcie. Wpust umieszczany jest w rowku z pasowaniem 
ciasnym, podczas gdy połączenie wpust-piasta jest luźne. 
Połączenie wpustowe w przeciwieństwie do klinowego nie zabezpiecza 
piasty przed przesuwaniem się wzdłuż wału. 

  

 

                   

     

Skrzynia biegów

 

 

Połączenie wielowpustowe (wielokarbowe) – połączenie rozłączne 
ruchowe bez elementów pośredniczących. Używane do osadzania piast 
na wałach. 

Połączenie wielowpustowe nie posiada wady połączenia wpustowego, 
polegającej na osłabiającym działaniu rowka wpustowego. Z tego 
powodu stosowane jest w bardziej odpowiedzialnych zastosowaniach. 

W połączeniu wielowpustowym na wałku nacięte są rowki, a piasta jest 
ukształtowana tak, by do nich pasowała. Połączenie wielowpustowe jest 
trudniejsze do wykonania niż wpustowe.