background image

1)

1)

Kapitał księgowy

Kapitał księgowy

 – pieniężny 

 – pieniężny 

odpowiednik składników majątku, 

odpowiednik składników majątku, 

stanowiących własność jednostki. 

stanowiących własność jednostki. 

Najczęściej definiowany jako suma 

Najczęściej definiowany jako suma 

funduszy własnych w świetle 

funduszy własnych w świetle 

ustawy o 

ustawy o 

rachunkowości

rachunkowości

.

.

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

RODZAJE

RODZAJE

background image

2)

2)

Kapitał ekonomiczny

Kapitał ekonomiczny

 – kapitał, który 

 – kapitał, który 

zdaniem zarządu banku zabezpiecza 

zdaniem zarządu banku zabezpiecza 

pokrycie strat wynikających ze wszystkich 

pokrycie strat wynikających ze wszystkich 

możliwych rodzajów ryzyka. Jego poziom 

możliwych rodzajów ryzyka. Jego poziom 

pozwalają oszacować modele VaR. Nie 

pozwalają oszacować modele VaR. Nie 

powinien być mniejszy niż wartość różnicy 

powinien być mniejszy niż wartość różnicy 

pomiędzy wartością rynkową aktywów i 

pomiędzy wartością rynkową aktywów i 

zobowiązań, czyli wartość netto (bank jest 

zobowiązań, czyli wartość netto (bank jest 

wypłacalny, jeśli wartość jego aktywów nie 

wypłacalny, jeśli wartość jego aktywów nie 

spada poniżej poziomu koniecznego na 

spada poniżej poziomu koniecznego na 

sfinansowanie jego długów).

sfinansowanie jego długów).

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

RODZAJE

RODZAJE

background image

3)

3)

Kapitał regulacyjny

Kapitał regulacyjny

 – kapitał, który 

 – kapitał, który 

zdaniem władz nadzorczych bank powinien 

zdaniem władz nadzorczych bank powinien 

posiadać jako zabezpieczenie ryzyka. 

posiadać jako zabezpieczenie ryzyka. 

Hybryda definicji kapitału księgowego i 

Hybryda definicji kapitału księgowego i 

ekonomicznego. Pozycje zaliczane do 

ekonomicznego. Pozycje zaliczane do 

kapitału regulacyjnego określa ustawa 

kapitału regulacyjnego określa ustawa 

Prawo bankowe

Prawo bankowe

 wraz z odp. aktami 

 wraz z odp. aktami 

wykonawczymi. Kapitał regulacyjny bywa 

wykonawczymi. Kapitał regulacyjny bywa 

też definiowany jako kapitał na pokrycie 

też definiowany jako kapitał na pokrycie 

ryzyka szacowany według określonych 

ryzyka szacowany według określonych 

algorytmów nadzorczych.

algorytmów nadzorczych.

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

RODZAJE

RODZAJE

background image

4)

4)

Kapitał wewnętrzny

Kapitał wewnętrzny

 – „

 – „

oszacowana 

oszacowana 

przez bank kwota, niezbędna do pokrycia 

przez bank kwota, niezbędna do pokrycia 

wszystkich zidentyfikowanych, istotnych 

wszystkich zidentyfikowanych, istotnych 

rodzajów ryzyka występujących w 

rodzajów ryzyka występujących w 

działalności banku oraz zmian otoczenia 

działalności banku oraz zmian otoczenia 

gospodarczego, uwzględniająca 

gospodarczego, uwzględniająca 

przewidywany poziom ryzyka” (

przewidywany poziom ryzyka” (

→ustawa 

→ustawa 

Prawo bankowe, art. 128 ust. 1 pkt 2 lit. 

Prawo bankowe, art. 128 ust. 1 pkt 2 lit. 

b)). 

b)). 

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

RODZAJE

RODZAJE

background image

Kapitał wewnętrzny =

Kapitał wewnętrzny =

 

 

= wymagany kapitał na pokrycie 

= wymagany kapitał na pokrycie 

ryzyka objętego Filarem I +

ryzyka objętego Filarem I +

+ dodatkowe wymogi kapitałowe

+ dodatkowe wymogi kapitałowe

 

 

objęte Filarem II

objęte Filarem II

 (na pokrycie tych 

 (na pokrycie tych 

rodzajów ryzyka, których nie ujęto w 

rodzajów ryzyka, których nie ujęto w 

Filarze I lub nie w pełni je pokryto w 

Filarze I lub nie w pełni je pokryto w 

ramach tworzenia rezerw I Filara).

ramach tworzenia rezerw I Filara).

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

RODZAJE

RODZAJE

background image

W sprawozdawczości niektórych banków:

W sprawozdawczości niektórych banków:

Kapitał regulacyjny =

Kapitał regulacyjny =

 

 

= wymagany kapitał na pokrycie ryzyka 

= wymagany kapitał na pokrycie ryzyka 

objętego Filarem I

objętego Filarem I

Kapitał wewnętrzny =

Kapitał wewnętrzny =

= dodatkowe wymogi kapitałowe

= dodatkowe wymogi kapitałowe

 

 

objęte 

objęte 

Filarem II

Filarem II

 (na pokrycie tych rodzajów ryzyka, 

 (na pokrycie tych rodzajów ryzyka, 

których nie ujęto w Filarze I lub nie w pełni je 

których nie ujęto w Filarze I lub nie w pełni je 

pokryto w ramach tworzenia rezerw I Filara).

pokryto w ramach tworzenia rezerw I Filara).

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

1. KAPITAŁ WŁASNY - 

RODZAJE

RODZAJE

background image

2. ICAAP

2. ICAAP

Proces wewnętrznej oceny adekwatności 

Proces wewnętrznej oceny adekwatności 

kapitału (

kapitału (

Internal Capital Adequacy 

Internal Capital Adequacy 

Assessment Process

Assessment Process

ICAAP

ICAAP

) składa się z 

) składa się z 

dwóch podstawowych obszarów: 

dwóch podstawowych obszarów: 

zarządzania ryzykiem

zarządzania ryzykiem

     

     

oraz

oraz

     

     

zarządzania 

zarządzania 

kapitałem.

kapitałem.

background image

1)

1)

Do połowy lat 70 – rozmiary aktywów 

Do połowy lat 70 – rozmiary aktywów 

jako podstawowe kryterium w 

jako podstawowe kryterium w 

rankingach.

rankingach.

2)

2)

Podjęcie w 1979 r. zakończonej 

Podjęcie w 1979 r. zakończonej 

niepowodzeniem próby ujednolicenia 

niepowodzeniem próby ujednolicenia 

sposobu oceny adekwatności 

sposobu oceny adekwatności 

kapitałowej pomiędzy poszczególnymi 

kapitałowej pomiędzy poszczególnymi 

nadzorcami w USA.

nadzorcami w USA.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

3)

3)

Wprowadzenie w 1981 r. przez Biuro 

Wprowadzenie w 1981 r. przez Biuro 

Kontrolera Waluty oraz System Rezerwy 

Kontrolera Waluty oraz System Rezerwy 

Federalnej wymogów zróżnicowanych 

Federalnej wymogów zróżnicowanych 

stosownie do zakresu działalności banków 

stosownie do zakresu działalności banków 

amerykańskich:

amerykańskich:

banki lokalne: kapitały podstawowe / suma 

banki lokalne: kapitały podstawowe / suma 

bilansowa 

bilansowa 

 6%,

 6%,

banki regionalne 

banki regionalne 

 5%,

 5%,

banki ponadnarodowe: wymagany poziom 

banki ponadnarodowe: wymagany poziom 

adekwatności kapitałowej ustalany 

adekwatności kapitałowej ustalany 

indywidualnie.

indywidualnie.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

4)

4)

Ponowne podjęcie w 1984 roku prób 

Ponowne podjęcie w 1984 roku prób 

ujednolicenia zasad przez nadzorców 

ujednolicenia zasad przez nadzorców 

amerykańskich zakończone w 1985 r. 

amerykańskich zakończone w 1985 r. 

stworzeniem prostego współczynnika 

stworzeniem prostego współczynnika 

adekwatności:

adekwatności:

gdzie:

gdzie:

W

W

a

a

– współczynnik adekwatności kapitałowej

– współczynnik adekwatności kapitałowej

K

K

w

w

– kapitał własny (podstawowy lub ogółem)

– kapitał własny (podstawowy lub ogółem)

S

S

– suma bilansowa

– suma bilansowa

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Miernik nie uwzględniał działalności 

Miernik nie uwzględniał działalności 

pozabilansowej banków; dla kapitału 

pozabilansowej banków; dla kapitału 

podstawowego miał wynosić co najmniej 

podstawowego miał wynosić co najmniej 

5,5%, zaś dla kapitału ogółem – 6%.

5,5%, zaś dla kapitału ogółem – 6%.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

5)

5)

W 1988 roku – pierwsza wersja 

W 1988 roku – pierwsza wersja 

współczynnika wypłacalności opracowana 

współczynnika wypłacalności opracowana 

przez Bazylejski Komitet Nadzoru 

przez Bazylejski Komitet Nadzoru 

Bankowego (współczynnika Cooke’a od 

Bankowego (współczynnika Cooke’a od 

nazwiska pierwszego prezesa). Zasady 

nazwiska pierwszego prezesa). Zasady 

wyznaczania zamieszczono w 

wyznaczania zamieszczono w 

Bazylejskiej 

Bazylejskiej 

Umowie Kapitałowej

Umowie Kapitałowej

 

 

(Basel I, Bazylea I) 

(Basel I, Bazylea I) 

implementowanej przepisami 

implementowanej przepisami 

Dyrektywy 89/647/EEC w sprawie 

Dyrektywy 89/647/EEC w sprawie 

współczynnika wypłacalności instytucji 

współczynnika wypłacalności instytucji 

kredytowych.

kredytowych.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

I wersja współczynnika: relacja funduszy 

I wersja współczynnika: relacja funduszy 

własnych do aktywów i zobowiązań 

własnych do aktywów i zobowiązań 

pozabilansowych ważonych ryzykiem 

pozabilansowych ważonych ryzykiem 

kredytowym:

kredytowym:

inaczej:

inaczej:

background image

gdzie:

gdzie:

W

w

      – współczynnik wypłacalności,

      – współczynnik wypłacalności,

      – 

      – 

suma aktywów ważonych ryzykiem,

suma aktywów ważonych ryzykiem,

      – 

      – 

suma zobowiązań pozabilansowych 

suma zobowiązań pozabilansowych 

ważonych 

ważonych 

         ryzykiem,

         ryzykiem,

K

tierI

      – fundusze podstawowe,

      – fundusze podstawowe,

K

tierII

      – fundusze uzupełniające,

      – fundusze uzupełniające,

R

kred

      – ekspozycja na ryzyko kredytowe

      – ekspozycja na ryzyko kredytowe

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

6)

6)

Przedstawienie w kwietniu 1993 r. do konsultacji 

Przedstawienie w kwietniu 1993 r. do konsultacji 

propozycji Komitetu w zakresie modyfikacji 

propozycji Komitetu w zakresie modyfikacji 

współczynnika miarami ryzyka rynkowego. W 

współczynnika miarami ryzyka rynkowego. W 

efekcie - 

efekcie - 

Dyrektywa 93/6/EEC w sprawie 

Dyrektywa 93/6/EEC w sprawie 

adekwatności kapitałowej instytucji 

adekwatności kapitałowej instytucji 

kredytowych i firm inwestycyjnych 

kredytowych i firm inwestycyjnych 

(CAD1

(CAD1

 

 

– 

– 

Capital Adequacy Directive

Capital Adequacy Directive

)

)

. Regulacje nie 

. Regulacje nie 

przewidywały wewnętrznych modeli pomiaru 

przewidywały wewnętrznych modeli pomiaru 

ryzyka rynkowego, ale wprowadzały obowiązek 

ryzyka rynkowego, ale wprowadzały obowiązek 

szacowania wymogów kapitałowych z tyt. 

szacowania wymogów kapitałowych z tyt. 

ryzyka rynkowego i rozszerzały definicję 

ryzyka rynkowego i rozszerzały definicję 

funduszy własnych (TIER III).

funduszy własnych (TIER III).

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

7)

7)

Styczeń 1996 r. – nowelizacja umowy 

Styczeń 1996 r. – nowelizacja umowy 

kapitałowej, dotycząca ryzyka rynkowego. 

kapitałowej, dotycząca ryzyka rynkowego. 

W 1998 r. uchwalono 

W 1998 r. uchwalono 

CAD2

CAD2

 (

 (

Dyrektywa 

Dyrektywa 

98/31/EC

98/31/EC

), w której określono zasady 

), w której określono zasady 

monitorowania ryzyka związanego z 

monitorowania ryzyka związanego z 

instrumentami pochodnymi oraz 

instrumentami pochodnymi oraz 

umożliwiono bankom stosowanie 

umożliwiono bankom stosowanie 

wewnętrznych modeli (

wewnętrznych modeli (

internal models

internal models

oceny ryzyka rynkowego. Współczynnik 

oceny ryzyka rynkowego. Współczynnik 

wypłacalności po modyfikacjach CAD1 i 

wypłacalności po modyfikacjach CAD1 i 

CAD2:

CAD2:

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

gdzie:

K

tierI

– fundusze podstawowe,

K

tierII

– fundusze uzupełniające,

K

tierIII

– fundusze III kategorii,

R

kred

– ekspozycja na ryzyko kredytowe,

R

rynk

– ekspozycja na ryzyko rynkowe

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Ryzyko rynkowe

Ryzyko rynkowe

 – ryzyko szeroko 

 – ryzyko szeroko 

rozumianej ceny; podstawowe komponenty 

rozumianej ceny; podstawowe komponenty 

(

(

→ 

→ 

Uchwała nr 76/2010 KNF, Dz. Urz. KNF z 

Uchwała nr 76/2010 KNF, Dz. Urz. KNF z 

2010 r. Nr 2, poz. 11, par. 6 ust. 1 pkt 2

2010 r. Nr 2, poz. 11, par. 6 ust. 1 pkt 2

)

)

 :

 :

ryzyko walutowe,

ryzyko walutowe,

ryzyko cen towarów,

ryzyko cen towarów,

ryzyko cen kapitałowych papierów 

ryzyko cen kapitałowych papierów 

wartościowych,

wartościowych,

ryzyko szczególne cen instrumentów 

ryzyko szczególne cen instrumentów 

dłużnych,

dłużnych,

ryzyko ogólne stóp procentowych.

ryzyko ogólne stóp procentowych.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

8)

8)

W czerwcu 1999 r. przedstawienie do 

W czerwcu 1999 r. przedstawienie do 

konsultacji przez Komitet Bazylejski 

konsultacji przez Komitet Bazylejski 

dokumentu zarysowującego nowe podejście 

dokumentu zarysowującego nowe podejście 

do pomiaru adekwatności kapitałowej. 

do pomiaru adekwatności kapitałowej. 

Dokument po dwukrotnych poprawkach 

Dokument po dwukrotnych poprawkach 

został zaakceptowany przez Komitet 

został zaakceptowany przez Komitet 

Bazylejski 11 maja 2004 r., a przyjęty przez 

Bazylejski 11 maja 2004 r., a przyjęty przez 

Komisję Europejską 14 lipca 2004 r. 

Komisję Europejską 14 lipca 2004 r. 

(Nowa 

(Nowa 

Umowa Kapitałowa; NUK; New Basel 

Umowa Kapitałowa; NUK; New Basel 

Capital Accord - Basel 2)

Capital Accord - Basel 2)

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

14 czerwca 2006 r. miało miejsce przyjęcie 

14 czerwca 2006 r. miało miejsce przyjęcie 

projektów dyrektyw 

projektów dyrektyw 

dotyczących 

dotyczących 

funkcjonowania banków i firm 

funkcjonowania banków i firm 

inwestycyjnych 

inwestycyjnych 

2006/48/WE

2006/48/WE

 i

 i

 

 

2006/49/WE 

2006/49/WE 

(ta ostatnia to CAD3). 

(ta ostatnia to CAD3). 

Zmiany zaczęły obowiązywać na 

Zmiany zaczęły obowiązywać na 

terytorium krajów UE od 1 stycznia 2007 r. 

terytorium krajów UE od 1 stycznia 2007 r. 

Wobec obydwu dyrektyw stosowane jest 

Wobec obydwu dyrektyw stosowane jest 

wspólne określenie „CRD”.

wspólne określenie „CRD”.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Podstawowe zmiany zawarte w CRD:

Podstawowe zmiany zawarte w CRD:

wprowadzenie norm kapitałowych z tytułu 

wprowadzenie norm kapitałowych z tytułu 

ryzyka operacyjnego i ryzyka 

ryzyka operacyjnego i ryzyka 

specyficznego,

specyficznego,

wprowadzenie wag ryzyka kredytowego 

wprowadzenie wag ryzyka kredytowego 

wyznaczonych na bazie ratingów,

wyznaczonych na bazie ratingów,

oparcie procesu zarządzania ryzykiem na  

oparcie procesu zarządzania ryzykiem na  

III Filarach.

III Filarach.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Ryzyko operacyjne

Ryzyko operacyjne

 – mozliwość 

 – mozliwość 

wystąpienia straty wynikającej z 

wystąpienia straty wynikającej z 

niedostosowania lub zawodności procesów 

niedostosowania lub zawodności procesów 

wewnętrznych, ludzi i systemów lub ze 

wewnętrznych, ludzi i systemów lub ze 

zdarzeń zewnętrznych; obejmuje również 

zdarzeń zewnętrznych; obejmuje również 

ryzyko prawne (

ryzyko prawne (

→ 

→ 

Uchwała nr 76/2010 

Uchwała nr 76/2010 

KNF, Dz. Urz. KNF z 2010 r. Nr 2, poz. 11, 

KNF, Dz. Urz. KNF z 2010 r. Nr 2, poz. 11, 

Zał. 14

Zał. 14

).

).

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Przedziały ryzyka w uzależnione od ratingu

Przedziały ryzyka w uzależnione od ratingu

Rating

Rating

Waga ryzyka

Waga ryzyka

AA- i wyższe

AA- i wyższe

20%

20%

od A+ do A-

od A+ do A-

50%

50%

od BBB+ do BB-

od BBB+ do BB-

100%

100%

poniżej BB-

poniżej BB-

150%

150%

brak ratingu

brak ratingu

100%

100%

Źródło: 

Źródło: 

The  New  Basel  Capital  Accord

The  New  Basel  Capital  Accord

,  Basel  Committee  on  Ranking  Supervision, 

,  Basel  Committee  on  Ranking  Supervision, 

April  2003,  cyt.  za  M.  Iwanicz  –  Drozdowska,  Ewolucja  regulacji  w  zakresie 

April  2003,  cyt.  za  M.  Iwanicz  –  Drozdowska,  Ewolucja  regulacji  w  zakresie 

adekwatności kapitałowej banków, Bezpieczny Bank, 1 (22)/2004.

adekwatności kapitałowej banków, Bezpieczny Bank, 1 (22)/2004.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Nowa formuła współczynnika wypłacalności 

Nowa formuła współczynnika wypłacalności 

po wprowadzeniu CRD:

po wprowadzeniu CRD:

gdzie:

K

tierI

– fundusze podstawowe,

K

tierII

– fundusze uzupełniające,

K

tierIII

– fundusze III kategorii,

R

kred

– ekspozycja na ryzyko kredytowe,

R

rynk

– ekspozycja na ryzyko rynkowe,

R

oper

– ekspozycja na ryzyko operacyjne

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Fundusze regulacyjne banku 

Fundusze regulacyjne banku 

(podstawowe i uzupełniające; TIER 

(podstawowe i uzupełniające; TIER 

I, TIER II):

I, TIER II):

podstawa prawna: 

podstawa prawna: 

→ 

→ 

art. 126 – 127 

art. 126 – 127 

ustawy Prawo bankowe, uchwały KNF nr 

ustawy Prawo bankowe, uchwały KNF nr 

378/2008; 434/2010; 325/2011

378/2008; 434/2010; 325/2011

).

).

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

1. Fundusze podstawowe:

a)fundusze zasadnicze (kapitał akcyjny, ew. statutowy lub 
udziałowy, kapitał zapasowy ew. zasobowy, kapitały 
rezerwowe z wyłączeniem wszelkich zobowiązań z tytułu 
akcji uprzywilejowanych, fundusze określone w regulaminie 
oddziału),
b)pozycje dodatkowe (f. ogólnego ryzyka na 
niezidentyfikowane ryzyko w działalności bankowej, 
niepodzielony zysk z lat ubiegłych, zysk w trakcie 
zatwierdzania z uwzględnieniem wszystkich przewidywanych 
obciążeń i dywidend, inne określ. przez KNF (→ uchwała nr 
434/2010),
c)pozycje pomniejszające f. podstawowe (akcje własne, 
WNiP, strata z lat ubiegłych, strata w trakcie zatwierdzania, 
strata netto roku obrotowego, inne określ. przez KNF → 
uchwała nr 325/2011 KNF).

background image

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

2. Fundusze uzupełniające:

a)f. z aktualizacji wyceny majątku trwałego,
b)dodatkowa kwota odpowiedzialności członków w banku 
spółdzielczym (za zgodą KNF;→ uchwała nr 378/2008 KNF, 
Dz.Urz. KNF z 2008 r. Nr 8, poz. 32),
c)zobowiązania podporządkowane (za zgodą KNF),
d)fundusze tworzone ze środków własnych lub obcych (pod 
pewnymi warunkami),
e)zobowiązania z tytułu papierów wartościowych o 
nieokreślonym terminie wymagalności lub podobne 
instrumenty (pod pewnymi warunkami),
f)inne pozycje określone przez KNF (→ uchwała nr 325/2011 
KNF),
g)Pozycje pomniejszające określone przez KNF (→ uchwała nr 
325/2011 KNF).

background image

Fundusze regulacyjne banku (kapitał 

Fundusze regulacyjne banku (kapitał 

krótkoterminowy; TIER III):

krótkoterminowy; TIER III):

 wliczane 

 wliczane 

do funduszy własnych tylko przez 

do funduszy własnych tylko przez 

banki o znaczącej skali działalności.

banki o znaczącej skali działalności.

Podstawa prawna: 

Podstawa prawna: 

→ 

→ 

par. 5

par. 5

 

 

uchwały nr 

uchwały nr 

76/2010 KNF, Dz.Urz. KNF z 2010 r. Nr 2, 

76/2010 KNF, Dz.Urz. KNF z 2010 r. Nr 2, 

poz. 11

poz. 11

):

):

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Kapitał krótkoterminowy

Kapitał krótkoterminowy

 to suma:

 to suma:

zysku rynkowego obliczonego narastająco do 

zysku rynkowego obliczonego narastająco do 

dnia sprawozdawczego, pomniejszonego o znane 

dnia sprawozdawczego, pomniejszonego o znane 

obciążenia, w tym dywidendy, w zakresie w jakim 

obciążenia, w tym dywidendy, w zakresie w jakim 

nie został zaliczony do funduszy własnych lub 

nie został zaliczony do funduszy własnych lub 

podzielony w inny sposób (na operacjach księgi 

podzielony w inny sposób (na operacjach księgi 

handlowej oraz na portfelu bankowym z tytułu 

handlowej oraz na portfelu bankowym z tytułu 

zmian kursów walutowych i cen towarów),

zmian kursów walutowych i cen towarów),

straty (ze znakiem ujemnym) na operacjach 

straty (ze znakiem ujemnym) na operacjach 

portfela bankowego, obliczonej narastająco do 

portfela bankowego, obliczonej narastająco do 

dnia sprawozdawczego, z wyłączeniem strat z 

dnia sprawozdawczego, z wyłączeniem strat z 

tytułu zmian kursów walutowych i cen towarów, 

tytułu zmian kursów walutowych i cen towarów, 

w zakresie w jakim nie została ujęta w 

w zakresie w jakim nie została ujęta w 

funduszach własnych lub pokryta w inny sposób,

funduszach własnych lub pokryta w inny sposób,

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

zobowiązań z tytułu otrzymanych pożyczek 

zobowiązań z tytułu otrzymanych pożyczek 

podporządkowanych, m.in. jeśli nie zostały one 

podporządkowanych, m.in. jeśli nie zostały one 

zaliczone wcześniej do funduszy własnych banku,

zaliczone wcześniej do funduszy własnych banku,

wartości kapitału podmiotów zależnych, w 

wartości kapitału podmiotów zależnych, w 

przypadku, gdy wartość podmiotu zależnego jest 

przypadku, gdy wartość podmiotu zależnego jest 

ujemna i nie pomniejsza funduszy własnych banku 

ujemna i nie pomniejsza funduszy własnych banku 

(dla banków działających w holdingach).

(dla banków działających w holdingach).

W przypadku, gdy suma ta jest dodatnia, w kwocie
nieprzewyższającej sumy wymogów kapitałowych z 

tytułu

ryzyka rynkowego, rozliczenia, dostawy oraz ryzyka
kredytowego kontrahenta a także przekroczenia limitu
koncentracji zaangażowań.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Skala działalności handlowej

Skala działalności handlowej

 – stosunek 

 – stosunek 

sumy nominalnych kwot operacji portfela 

sumy nominalnych kwot operacji portfela 

handlowego zawartych w danym dniu do 

handlowego zawartych w danym dniu do 

sumy bilansowej powiększonej o sumę 

sumy bilansowej powiększonej o sumę 

nominalnych kwot operacji 

nominalnych kwot operacji 

pozabilansowych nierozliczonych do końca 

pozabilansowych nierozliczonych do końca 

tego dnia.

tego dnia.

(

(

→ 

→ 

par. 3 ust.1

par. 3 ust.1

 

 

uchwały nr 76/2010 KNF)

uchwały nr 76/2010 KNF) 

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Portfel handlowy

Portfel handlowy

 – operacje dokonywane na 

 – operacje dokonywane na 

własny rachunek w celach handlowych, tj. z 

własny rachunek w celach handlowych, tj. z 

zamiarem uzyskania korzyści finansowych w 

zamiarem uzyskania korzyści finansowych w 

krótkich okresach z rzeczywistych lub 

krótkich okresach z rzeczywistych lub 

oczekiwanych różnic między rynkowymi cenami 

oczekiwanych różnic między rynkowymi cenami 

zakupu i sprzedaży lub też z innych odchyleń cen 

zakupu i sprzedaży lub też z innych odchyleń cen 

lub parametrów cenowych, w tym w szczególności 

lub parametrów cenowych, w tym w szczególności 

stóp procentowych, kursów walutowych, indeksów 

stóp procentowych, kursów walutowych, indeksów 

giełdowych.

giełdowych.

Portfel bankowy

Portfel bankowy

 – operacje niezliczone do 

 – operacje niezliczone do 

portfela handlowego, w szczególności udzielanie 

portfela handlowego, w szczególności udzielanie 

kredytów, pożyczek, składanie lokat, przyjmowanie 

kredytów, pożyczek, składanie lokat, przyjmowanie 

depozytów wykonywane w ramach działalności 

depozytów wykonywane w ramach działalności 

banku lub w celu zarządzania płynnością.

banku lub w celu zarządzania płynnością.

(

(

par. 2 ust.1

par. 2 ust.1

 

 

uchwały nr 76/2010 KNF)

uchwały nr 76/2010 KNF)

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Bank o znaczącej skali działalności

Bank o znaczącej skali działalności

 – spełniający 

 – spełniający 

jeden spośród następujących warunków:

jeden spośród następujących warunków:

średnia arytmetyczna dziennych sum nominalnych 

średnia arytmetyczna dziennych sum nominalnych 

kwot operacji portfela handlowego zawartych w 

kwot operacji portfela handlowego zawartych w 

każdym spośród 250 dni roboczych bezpośrednio 

każdym spośród 250 dni roboczych bezpośrednio 

poprzedzających dzień dzień obliczenia przekroczyła 

poprzedzających dzień dzień obliczenia przekroczyła 

równowartość 15 mln euro według kursu średniego,

równowartość 15 mln euro według kursu średniego,

pośród 250 dni roboczych bezpośrednio 

pośród 250 dni roboczych bezpośrednio 

poprzedzających dzień obliczenia istnieją cztery 

poprzedzających dzień obliczenia istnieją cztery 

takie dni, w których suma nominalnych kwot 

takie dni, w których suma nominalnych kwot 

zaliczonych do portfela handlowego zawartych w 

zaliczonych do portfela handlowego zawartych w 

każdym z tych dni z osobna przekroczyła 

każdym z tych dni z osobna przekroczyła 

równowartość 20 mln euro według kursu średniego,

równowartość 20 mln euro według kursu średniego,

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

średnia arytmetyczna skali działalności handlowej 

średnia arytmetyczna skali działalności handlowej 

obliczona za 250 dni roboczych bezpośrednio 

obliczona za 250 dni roboczych bezpośrednio 

poprzedzających dzień obliczenia przekroczyła 0,05,

poprzedzających dzień obliczenia przekroczyła 0,05,

pośród 250 dni roboczych bezpośrednio 

pośród 250 dni roboczych bezpośrednio 

poprzedzających dzień obliczenia istnieją cztery 

poprzedzających dzień obliczenia istnieją cztery 

takie dni, w których skala działalności handlowej 

takie dni, w których skala działalności handlowej 

przekroczyła 0,06.

przekroczyła 0,06.

(

(

→ 

→ 

par. 3 ust.2

par. 3 ust.2

 

 

uchwały nr 76/2010 KNF)

uchwały nr 76/2010 KNF)

 

 

Liczba wymogów kap. wyznaczanych przez 

Liczba wymogów kap. wyznaczanych przez 

banki o nieznaczącej skali działalności jest 

banki o nieznaczącej skali działalności jest 

mniejsza  (

mniejsza  (

→ 

→ 

par. 6 ust.3

par. 6 ust.3

 

 

uchwały nr 76/2010 

uchwały nr 76/2010 

KNF).

KNF).

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Możliwości pomiaru ryzyka wg Nowej Umowy Kapitałowej

Sposób pomiaru 

ryzyka 

kredytowego

Sposób 

pomiaru ryzyka 

rynkowego

Sposób pomiaru 

ryzyka 

operacyjnego

Wystandaryzowany – 

zmodyfikowana 

wersja sposobu 

obowiąz. poprzednio 

(waga ryzyka 

uzależniona od 

ratingu nadanego 

przez agencję 

zewnętrzną, zaś w 

przypadku braku 

takiego ratingu 

ustalona „na 

sztywno”)

Wystandaryzowa

ny

Wskaźnik podstawowy 

(iloczyn średniego z 3 

lat wyniku brutto 

banku  i 

współczynnika α)

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Możliwości pomiaru ryzyka wg Nowej Umowy Kapitałowej

Sposób pomiaru 

ryzyka 

kredytowego

Sposób 

pomiaru ryzyka 

rynkowego

Sposób pomiaru 

ryzyka 

operacyjnego

Podstawowy oparty 

na wewnętrznych 

ratingach ryzyka 

(foundation IRB

część parametrów 

ryzyka jest określana 

przez władze 

nadzorcze)

Modele 

wewnętrzne

Wystandaryzowany 

(działalność banku 

dzielona na określone 

obszary operacyjne, 

dla których oddzielnie 

szacowane są wymogi 

kapitałowe, 

uwzględniające ich 

specyfikę; następnie 

wymogi te są 

sumowane)

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Możliwości pomiaru ryzyka wg Nowej Umowy Kapitałowej

Sposób pomiaru 

ryzyka 

kredytowego

Sposób 

pomiaru ryzyka 

rynkowego

Sposób pomiaru 

ryzyka 

operacyjnego

Zaawansowany 

oparty na 

wewnętrznych 

ratingach ryzyka 

(advanced IRB; bank 

wyznacza 

samodzielnie 

parametry ryzyka)

-

Pomiar wewnętrzny

(advanced 

measurement 

approach; AMA; 

oprócz wydzielenia 

obszarów 

operacyjnych, 

szacowane są 

określone parametry 

ryzyka, które w 

sposób bardziej 

dokładny pozwalają 

określić wymogi 

kapitałowe)

Źródło: The New Basel Capital Accord, Basel Committee on Ranking Supervision, April 2003, cyt. 
za M. Iwanicz – Drozdowska, Ewolucja regulacji w zakresie adekwatności kapitałowej banków, 
Bezpieczny Bank, 1 (22)/2004.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Trzy filary zarządzania ryzykiem w koncepcji 

Trzy filary zarządzania ryzykiem w koncepcji 

NUK:

NUK:

1. pierwszy

1. pierwszy

 – ustalenie minimalnych 

 – ustalenie minimalnych 

wymogów kapitałowych ze względu na 

wymogów kapitałowych ze względu na 

ryzyko kredytowe, rynkowe i operacyjne;

ryzyko kredytowe, rynkowe i operacyjne;

2. drugi

2. drugi

 – ocena przez władze nadzorcze 

 – ocena przez władze nadzorcze 

wyposażenia banków w fundusze własne ze 

wyposażenia banków w fundusze własne ze 

względu na skalę i profil ryzyka 

względu na skalę i profil ryzyka 

prowadzonej działalności; nacisk na trzy 

prowadzonej działalności; nacisk na trzy 

główne sfery:

główne sfery:

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

rodzaje ryzyka analizowanego w ramach 

rodzaje ryzyka analizowanego w ramach 

filara I, ale nie ujęte tam w pełni (np. 

filara I, ale nie ujęte tam w pełni (np. 

ryzyko operacyjne);

ryzyko operacyjne);

rodzaje ryzyka nie uwzględnione w 

rodzaje ryzyka nie uwzględnione w 

filarze I (np. ryzyko stopy procentowej 

filarze I (np. ryzyko stopy procentowej 

księgi bankowej);

księgi bankowej);

czynniki zewnętrzne względem banku 

czynniki zewnętrzne względem banku 

(np. zmiany w otoczeniu 

(np. zmiany w otoczeniu 

ekonomicznym).

ekonomicznym).

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

3. trzeci

3. trzeci

 – dyscyplina rynkowa; 

 – dyscyplina rynkowa; 

dopełnienie badania adekwatności 

dopełnienie badania adekwatności 

kapitałowej dzięki wykorzystaniu 

kapitałowej dzięki wykorzystaniu 

mechanizmów rynkowych; cel: 

mechanizmów rynkowych; cel: 

przekazywanie uczestnikom rynku 

przekazywanie uczestnikom rynku 

informacji (sprawozdawczości) 

informacji (sprawozdawczości) 

umożliwiających właściwą ocenę ryzyka 

umożliwiających właściwą ocenę ryzyka 

instytucji i jej adekwatności kapitałowej 

instytucji i jej adekwatności kapitałowej 

(

(

Uchwała KNF Nr 385/2008, Dz. Urz. KNF 

Uchwała KNF Nr 385/2008, Dz. Urz. KNF 

z 2008 r. Nr 8, poz. 39 z późn.zm.

z 2008 r. Nr 8, poz. 39 z późn.zm.

).

).

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

9)

9)

16 września 2009 r. - przyjęcie pakietu 

16 września 2009 r. - przyjęcie pakietu 

dyrektyw (

dyrektyw (

2009/27/EC, 2009/83/EC 

2009/27/EC, 2009/83/EC 

wprowadzających zmiany do CRD oraz 

wprowadzających zmiany do CRD oraz 

2009/111/EC

2009/111/EC; wspólna nazwa: CRD II), 
które weszły w życie 31 grudnia 2010 r.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

Podstawowe zmiany:

wliczenie pożyczek międzybankowych do 

wliczenie pożyczek międzybankowych do 

25% progu koncentracji,

25% progu koncentracji,

określenie zasad wliczania instrumentów 

określenie zasad wliczania instrumentów 

hybrydowych do funduszy własnych (

hybrydowych do funduszy własnych (

pari 

pari 

passu

passu

 – fundusze własne podstawowe; 

 – fundusze własne podstawowe; 

pozostałe – uzupełniające),

pozostałe – uzupełniające),

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

zwiększenie zakresu współpracy organów 

zwiększenie zakresu współpracy organów 

nadzorczych w skali międzysektorowej i 

nadzorczych w skali międzysektorowej i 

międzynarodowej (kolegia organów nadzoru 

międzynarodowej (kolegia organów nadzoru 

nad instytucjami, których instytucje 

nad instytucjami, których instytucje 

dominujące znajdują się w kraju trzecim, 

dominujące znajdują się w kraju trzecim, 

m.in. w celu identyfikacji podmiotów 

m.in. w celu identyfikacji podmiotów 

generujących ryzyko systemowe 

generujących ryzyko systemowe 

→ wytyczne: 

→ wytyczne: 

Komitet Europejskich Organów Nadzoru 

Komitet Europejskich Organów Nadzoru 

Bankowego; 

Bankowego; 

Committee of European Banking 

Committee of European Banking 

Supervisors, obecnie EBA

Supervisors, obecnie EBA

) i wzmocnienie roli 

) i wzmocnienie roli 

nadzorców z kraju goszczącego,

nadzorców z kraju goszczącego,

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

zwiększenie zakresu wykorzystania 

zwiększenie zakresu wykorzystania 

testów wrażliwości w monitorowaniu 

testów wrażliwości w monitorowaniu 

ryzyka płynności,

ryzyka płynności,

zaostrzenie zasad przeprowadzania 

zaostrzenie zasad przeprowadzania 

sekurytyzacji (5% udział inicjatora i 

sekurytyzacji (5% udział inicjatora i 

sponsora we wszystkich rodzajach 

sponsora we wszystkich rodzajach 

ryzyka) i obowiązków informacyjnych 

ryzyka) i obowiązków informacyjnych 

względem inwestorów,

względem inwestorów,

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

techniczne zmiany w zakresie 

techniczne zmiany w zakresie 

wyznaczania wymogów kapitałowych 

wyznaczania wymogów kapitałowych 

dla księgi handlowej,

dla księgi handlowej,

określenie zasad przekazywania 

określenie zasad przekazywania 

informacji objętych tajemnicą bankową 

informacji objętych tajemnicą bankową 

organom sprawującym nadzór 

organom sprawującym nadzór 

skonsolidowany.

skonsolidowany.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

11)

11)

Zmiany wprowadzone przez CRD III 

Zmiany wprowadzone przez CRD III 

(2010/76/UE

(2010/76/UE

):

techniczne zmiany w zakresie 

techniczne zmiany w zakresie 

wyznaczaczania wymogów dla ksiegi 

wyznaczaczania wymogów dla ksiegi 

handlowej (testy warażliwości 

handlowej (testy warażliwości 

VaR

VaR

),

),

uregulowanie resekurytyzacji (sekurytyzacja, 

uregulowanie resekurytyzacji (sekurytyzacja, 

której instrument bazowy stanowią pozycje 

której instrument bazowy stanowią pozycje 

sekurytyzacyjne),

sekurytyzacyjne),

dodatkowe ujawnienia,

dodatkowe ujawnienia,

weryfikacja zasad wynagradzania 

weryfikacja zasad wynagradzania 

pracowników (

pracowników (

against 

against 

excessive risk-taking

excessive risk-taking

).

).

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

11)

11)

Zmiany wprowadzone przez CRD IV 

Zmiany wprowadzone przez CRD IV 

(Dyrektywa implementująca postanowienia III 

(Dyrektywa implementująca postanowienia III 

Bazylejskiej Umowy Kapitałowej, podpisanej w 

Bazylejskiej Umowy Kapitałowej, podpisanej w 

listopadzie 2010 r., przyjęta przez Parlament 

listopadzie 2010 r., przyjęta przez Parlament 

Europejski 16 kwietnia 2013 r.):

Europejski 16 kwietnia 2013 r.):

wprowadzenie standardów płynnościowych 

wprowadzenie standardów płynnościowych 

dotyczących pokrycia środków, które mogą 

dotyczących pokrycia środków, które mogą 

być wycofane w sytuacji szokowej przez 

być wycofane w sytuacji szokowej przez 

płynne aktywa (

płynne aktywa (

Liquidity Coverage 

Liquidity Coverage 

Requirement

Requirement

LCR

LCR

) i aktywów o ograniczonej 

) i aktywów o ograniczonej 

płynności środkami stabilnymi (

płynności środkami stabilnymi (

Net Stable 

Net Stable 

Funding Requirement

Funding Requirement

NSFR

NSFR

);

);

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

zmiany w sposobie definiowania funduszy 

zmiany w sposobie definiowania funduszy 

regulacyjnych – dominującą formą 

regulacyjnych – dominującą formą 

funduszy zaliczanych do podstawowych 

funduszy zaliczanych do podstawowych 

(

(

Tier 1

Tier 1

) kapitał akcyjny banku i 

) kapitał akcyjny banku i 

zatrzymane zyski; instrumenty hybrydowe 

zatrzymane zyski; instrumenty hybrydowe 

stopniowo wyłączane z wyliczenia bazy 

stopniowo wyłączane z wyliczenia bazy 

kapitałowej; uproszczenie i harmonizacja 

kapitałowej; uproszczenie i harmonizacja 

zasad wyznaczania funduszy 

zasad wyznaczania funduszy 

uzupełniających (

uzupełniających (

Tier 2

Tier 2

); zniesienie 

); zniesienie 

ograniczenia, że 

ograniczenia, że 

Tier 2

Tier 2

 nie może 

 nie może 

przekraczać 

przekraczać 

Tier 1

Tier 1

; likwidacja 

; likwidacja 

Tier 3

Tier 3

;

;

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

wprowadzenie miar zapobiegających 

wprowadzenie miar zapobiegających 

procykliczności: odpisów na rezerwy 

procykliczności: odpisów na rezerwy 

tworzonych na zasadzie 

tworzonych na zasadzie 

through the 

through the 

cycle

cycle

, dodatkowego stałego bufora 

, dodatkowego stałego bufora 

kapitałowego o wartości 2,5% (

kapitałowego o wartości 2,5% (

Capital 

Capital 

Conservation Buffer

Conservation Buffer

) i bufora 

) i bufora 

antycyklicznego o wartości 0 – 2,5% 

antycyklicznego o wartości 0 – 2,5% 

(

(

Counter-cyclical Buffer

Counter-cyclical Buffer

);

);

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

zaostrzenie minimalnych progów 

zaostrzenie minimalnych progów 

adekwatności kapitałowej: 

adekwatności kapitałowej: 

Minimum 

Minimum 

Common Equity Tier 1 Ratio

Common Equity Tier 1 Ratio

 na poziomie 

 na poziomie 

4,5%; 

4,5%; 

Minimum Tier 1 Ratio

Minimum Tier 1 Ratio

 podniesiono z 

 podniesiono z 

4% do 6%; wskaźnik sumy 

4% do 6%; wskaźnik sumy 

Minimum 

Minimum 

Common Equity Tier 1 Ratio

Common Equity Tier 1 Ratio

 i 

 i 

Capital 

Capital 

Conservation Buffer

Conservation Buffer

 nie niższy niż 7%; 

 nie niższy niż 7%; 

utrzymany 8% poziom współczynnika 

utrzymany 8% poziom współczynnika 

wypłacalności, jednak suma 

wypłacalności, jednak suma 

Minimum Tier 1 

Minimum Tier 1 

Ratio

Ratio

Minimum Tier 2 Ratio

Minimum Tier 2 Ratio

 i 

 i 

Capital 

Capital 

Conservation Buffer

Conservation Buffer

 ustalona na poziomie 

 ustalona na poziomie 

10,5% oznacza realny wzrost obciążeń 

10,5% oznacza realny wzrost obciążeń 

kapitałowych;

kapitałowych;

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

wprowadzenie wskaźnika dźwigni 

wprowadzenie wskaźnika dźwigni 

(

(

Leverage Ratio

Leverage Ratio

), jako uzupełnienie 

), jako uzupełnienie 

regulacyjnego współczynnika 

regulacyjnego współczynnika 

wypłacalności; jest to relacja 

wypłacalności; jest to relacja 

Tier 1

Tier 1

 do 

 do 

prostej sumy aktywów i pozycji 

prostej sumy aktywów i pozycji 

pozabilansowych bez uwzgl. wag ryzyka, 

pozabilansowych bez uwzgl. wag ryzyka, 

a jego minimalna wartość to 3% (co 

a jego minimalna wartość to 3% (co 

oznacza maksymalnie 33-krotny poziom 

oznacza maksymalnie 33-krotny poziom 

lewarowania);

lewarowania);

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

podniesienie wymogów kapitałowych na ryzyko kredytowe kontrahenta związane z instrumentami pochodnymi, umowami odkupu i papierami 

podniesienie wymogów kapitałowych na ryzyko kredytowe kontrahenta związane z instrumentami pochodnymi, umowami odkupu i papierami 

wartościowymi (m.in. poprzez zwiększenie zakresu wykorzystania testów warunków skrajnych i weryfikacji historycznej przy kalkulacji wymogów 

wartościowymi (m.in. poprzez zwiększenie zakresu wykorzystania testów warunków skrajnych i weryfikacji historycznej przy kalkulacji wymogów 

kapitałowych); wprowadzenie zachęt do zawierania transakcji na rynku OTC za pośrednictwem instytucji kontrahenta centralnego (

kapitałowych); wprowadzenie zachęt do zawierania transakcji na rynku OTC za pośrednictwem instytucji kontrahenta centralnego (

Counterparty Credit 

Counterparty Credit 

Risk

Risk

CCP

CCP

) poprzez obniżenie wagi ryzyka dla takich transakcji;

) poprzez obniżenie wagi ryzyka dla takich transakcji;

wprowadzenia dodatkowych wymogów kapitałowych dla instytucji ważnych systemowo (

wprowadzenia dodatkowych wymogów kapitałowych dla instytucji ważnych systemowo (

Systemically Important Institutions

Systemically Important Institutions

), 

), 

obejmujących je procedur upadłościowych (

obejmujących je procedur upadłościowych (

Resolution Regime

Resolution Regime

) i ponadnarodowych mechanizmów nadzorczych

) i ponadnarodowych mechanizmów nadzorczych

[7]

[7]

;

;

pełnej harmonizacji przepisów w krajach członkowskich UE (

pełnej harmonizacji przepisów w krajach członkowskich UE (

Single Rule Book

Single Rule Book

) i eliminacji opcji narodowych zawartych w poprzednich 

) i eliminacji opcji narodowych zawartych w poprzednich 

wersjach dyrektyw CRD (z uwzględnieniem jednak specyfiki lokalnych rynków, zwłaszcza rynków nieruchomości). 

wersjach dyrektyw CRD (z uwzględnieniem jednak specyfiki lokalnych rynków, zwłaszcza rynków nieruchomości). 

[1]

[1]

 Podejście uwzględniające cały cykl koniunkturalny. Rezerwy tworzone są poprzez określenie, na każdą datę sprawozdawczą, 

 Podejście uwzględniające cały cykl koniunkturalny. Rezerwy tworzone są poprzez określenie, na każdą datę sprawozdawczą, 

zdyskontowanej wartości oczekiwanej przepływów pieniężnych z instrumentu finansowego w horyzoncie zapadalności instrumentu i 

zdyskontowanej wartości oczekiwanej przepływów pieniężnych z instrumentu finansowego w horyzoncie zapadalności instrumentu i 

rozpoznanie utraty wartości w przypadku gdy wartość ta się obniży w wyniku wzrostu ryzyka kredytowego danej ekspozycji 

rozpoznanie utraty wartości w przypadku gdy wartość ta się obniży w wyniku wzrostu ryzyka kredytowego danej ekspozycji 

(

(

expected cash flow model

expected cash flow model

). Zastosowanie wspomnianego podejścia pozwala na zmniejszenie zmienności wyniku finansowego w 

). Zastosowanie wspomnianego podejścia pozwala na zmniejszenie zmienności wyniku finansowego w 

przekroju cyklu koniunkturalnego (por. 

przekroju cyklu koniunkturalnego (por. 

Stanowisko NBP do dokumentu konsultacyjnego Komisji Europejskiej

Stanowisko NBP do dokumentu konsultacyjnego Komisji Europejskiej

 

 

Possible further 

Possible further 

changes to Capital Requirements Directive

changes to Capital Requirements Directive

, s. 11).

, s. 11).

[2] Nadwyżka kapitału ponad wymóg minimalny, tworzona poprzez akumulację zysków (por. ibidem, s. 13).

[2] Nadwyżka kapitału ponad wymóg minimalny, tworzona poprzez akumulację zysków (por. ibidem, s. 13).

[3] Jego wprowadzenie uzależnione będzie od panujących w danym systemie warunków ekonomicznych, określonych przez pewna 

[3] Jego wprowadzenie uzależnione będzie od panujących w danym systemie warunków ekonomicznych, określonych przez pewna 

grupę zmiennych informujących o nadmiernym wzroście akcji kredytowej (por. ibidem, s. 14).

grupę zmiennych informujących o nadmiernym wzroście akcji kredytowej (por. ibidem, s. 14).

[4] W Bazylei II występowało pojęcie „

[4] W Bazylei II występowało pojęcie „

Core Tier 1

Core Tier 1

”, którego relacja do aktywów ważonych ryzykiem nie mogła być niższa niż 2%. 

”, którego relacja do aktywów ważonych ryzykiem nie mogła być niższa niż 2%. 

Bazylea III zaostrzyła standardy kapitałowe, wprowadzając pojęcie „

Bazylea III zaostrzyła standardy kapitałowe, wprowadzając pojęcie „

Common Equity Tier 1

Common Equity Tier 1

”. Zgodnie z dokumentami bazylejskimi 

”. Zgodnie z dokumentami bazylejskimi 

Common Equity Tier 1

Common Equity Tier 1

 stanowi sumę: akcji zwykłych, które spełniają odpowiednie kryteria regulacyjne, premii emisyjnych, zysków 

 stanowi sumę: akcji zwykłych, które spełniają odpowiednie kryteria regulacyjne, premii emisyjnych, zysków 

zatrzymanych, akcji zwykłych wyemitowanych przez podmioty zależne objęte konsolidacją, korekt określonych przez odpowiednie 

zatrzymanych, akcji zwykłych wyemitowanych przez podmioty zależne objęte konsolidacją, korekt określonych przez odpowiednie 

władze regulacyjne. 

władze regulacyjne. 

Core Tier1 

Core Tier1 

w znacznej części odpowiada 

w znacznej części odpowiada 

Common Equity Tier 1

Common Equity Tier 1

, obydwa określenia różni jednak zakres 

, obydwa określenia różni jednak zakres 

dokonywanych pomniejszeń. 

dokonywanych pomniejszeń. 

[5] Banki, dla których wspomniana suma będzie niższa niż 7%, będą musiały liczyć się z ograniczeniami dotyczącymi wypłat 

[5] Banki, dla których wspomniana suma będzie niższa niż 7%, będą musiały liczyć się z ograniczeniami dotyczącymi wypłat 

dywidend i bonusów dla zarządu.

dywidend i bonusów dla zarządu.

[6] Wskaźnik dźwigni stosowany łącznie ze współczynnikiem wypłacalności pozwoli władzom nadzorczym na oszacowanie „ryzyka 

[6] Wskaźnik dźwigni stosowany łącznie ze współczynnikiem wypłacalności pozwoli władzom nadzorczym na oszacowanie „ryzyka 

modelu” obecnego w obowiązującej formule współczynnika wypłacalności, a związanego np. z tym, że wagi ryzyka stosowane do 

modelu” obecnego w obowiązującej formule współczynnika wypłacalności, a związanego np. z tym, że wagi ryzyka stosowane do 

obliczania współczynnika wypłacalności są błędnie dobrane. Jak pokazuje przykład obecnego kryzysu finansowego, błędne modele 

obliczania współczynnika wypłacalności są błędnie dobrane. Jak pokazuje przykład obecnego kryzysu finansowego, błędne modele 

ryzyka spowodowały, że banki mające pozornie wystarczający poziom kapitału bardzo szybko stały się bankami 

ryzyka spowodowały, że banki mające pozornie wystarczający poziom kapitału bardzo szybko stały się bankami 

niedokapitalizowanymi (por. 

niedokapitalizowanymi (por. 

Stanowisko NBP do dokumentu konsultacyjnego Komisji Europejskiej

Stanowisko NBP do dokumentu konsultacyjnego Komisji Europejskiej

 „

 „

Possible further changes…

Possible further changes…

,op. 

,op. 

cit., s. 9)

cit., s. 9)

[7] W Trzeciej Umowie Kapitałowej jak i w CRD IV wspomniane kwestie zostały jedynie zaakcentowane i wymagają doprecyzowania.

[7] W Trzeciej Umowie Kapitałowej jak i w CRD IV wspomniane kwestie zostały jedynie zaakcentowane i wymagają doprecyzowania.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

wprowadzenie dodatkowych wymogów 

wprowadzenie dodatkowych wymogów 

kapitałowych dla instytucji ważnych 

kapitałowych dla instytucji ważnych 

systemowo (

systemowo (

Systemically Important 

Systemically Important 

Institutions

Institutions

), obejmujących je procedur 

), obejmujących je procedur 

upadłościowych (

upadłościowych (

Resolution Regime

Resolution Regime

) i 

) i 

ponadnarodowych mechanizmów 

ponadnarodowych mechanizmów 

nadzorczych;

nadzorczych;

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

pełna harmonizacja przepisów w krajach 

pełna harmonizacja przepisów w krajach 

członkowskich UE (

członkowskich UE (

Single Rule Book

Single Rule Book

) i 

) i 

eliminacja opcji narodowych zawartych w 

eliminacja opcji narodowych zawartych w 

poprzednich wersjach dyrektyw CRD (z 

poprzednich wersjach dyrektyw CRD (z 

uwzględnieniem jednak specyfiki 

uwzględnieniem jednak specyfiki 

lokalnych rynków, zwłaszcza rynków 

lokalnych rynków, zwłaszcza rynków 

nieruchomości). 

nieruchomości). 

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

12)

12)

Propozycje kolejnych zmian 

Propozycje kolejnych zmian 

regulacyjnych 

regulacyjnych 

zmiany w sposobie definiowania kapitału,

zmiany w sposobie definiowania kapitału,

dodatkowe wymogi dla instytucji 

dodatkowe wymogi dla instytucji 

ważnych systemowo,

ważnych systemowo,

bufory antycykliczne,

bufory antycykliczne,

rewizja księgi handlowej.

rewizja księgi handlowej.

3. ADEKWATNOŚĆ 

3. ADEKWATNOŚĆ 

KAPITAŁOWA

KAPITAŁOWA

    – 

    – 

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

background image

1.

1.

założycielska,

założycielska,

2.

2.

finansowania majątku trwałego,

finansowania majątku trwałego,

3.

3.

bufora amortyzującego straty,

bufora amortyzującego straty,

4.

4.

limitowania skali działalności,

limitowania skali działalności,

5.

5.

tworzenia zaufania,

tworzenia zaufania,

6.

6.

bazy oceny rentowności.

bazy oceny rentowności.

4. KAPITAŁ WŁASNY - 

4. KAPITAŁ WŁASNY - 

FUNKCJE

FUNKCJE

background image

Kapitał założycielski banku w formie 

Kapitał założycielski banku w formie 

spółki akcyjnej lub banku 

spółki akcyjnej lub banku 

państwowego 

państwowego 

≥ 5 mln euro (

≥ 5 mln euro (

art. 32 

art. 32 

ust. 1 ustawy Prawo bankowe

ust. 1 ustawy Prawo bankowe

).

).

Kapitał założycielski banku 

Kapitał założycielski banku 

spółdzielczego działającego w 

spółdzielczego działającego w 

zrzeszeniu ≥ 1 mln euro (

zrzeszeniu ≥ 1 mln euro (

art. 32 ust. 

art. 32 ust. 

2 ustawy Prawo bankowe).

2 ustawy Prawo bankowe).

4.1.

4.1.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

ZAŁOŻYCIELSKA

ZAŁOŻYCIELSKA

background image

Kapitał założycielski banku 

Kapitał założycielski banku 

zrzeszającego banki spółdzielcze 

zrzeszającego banki spółdzielcze 

≥ 

≥ 

czterokrotność 5 mln euro (→ 

czterokrotność 5 mln euro (→ 

art. 2 pkt 

art. 2 pkt 

2 ustawy o funkcjonowaniu banków 

2 ustawy o funkcjonowaniu banków 

spółdzielczych ich zrzeszaniu się i 

spółdzielczych ich zrzeszaniu się i 

bankach zrzeszających, Dz.U. z 2000 r. 

bankach zrzeszających, Dz.U. z 2000 r. 

nr 119, poz. 1252 z późn.zm.

nr 119, poz. 1252 z późn.zm.

).

).

4.1.

4.1.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

ZAŁOŻYCIELSKA

ZAŁOŻYCIELSKA

background image

Komisja Nadzoru Finansowego może 

Komisja Nadzoru Finansowego może 

określić w drodze uchwały 

określić w drodze uchwały 

szczegółowe zasady wyposażenia 

szczegółowe zasady wyposażenia 

banków hipotecznych w kapitał 

banków hipotecznych w kapitał 

założycielski (→ 

założycielski (→ 

art. 11 ustawy o 

art. 11 ustawy o 

listach zastawnych i bankach 

listach zastawnych i bankach 

hipotecznych, Dz.U. z 1997 r. nr 140, 

hipotecznych, Dz.U. z 1997 r. nr 140, 

poz. 940 z późn.zm

poz. 940 z późn.zm

.).

.).

4.1.

4.1.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

ZAŁOŻYCIELSKA

ZAŁOŻYCIELSKA

background image

Część kapitału założycielskiego, ale nie 

Część kapitału założycielskiego, ale nie 

więcej niż 15% może być wniesiona w 

więcej niż 15% może być wniesiona w 

formie niepieniężnej (wyposażenie, 

formie niepieniężnej (wyposażenie, 

nieruchomości 

nieruchomości 

→ 

→ 

art. 30 ust. 2 ustawy 

art. 30 ust. 2 ustawy 

Prawo bankowe

Prawo bankowe

).

).

Kapitał założycielski nie może pochodzić 

Kapitał założycielski nie może pochodzić 

z pożyczki lub kredytu, lub źródeł 

z pożyczki lub kredytu, lub źródeł 

nieudokumentowanych (→ 

nieudokumentowanych (→ 

art. 30 ust. 5 

art. 30 ust. 5 

ustawy Prawo bankowe).

ustawy Prawo bankowe).

4.1.

4.1.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

ZAŁOŻYCIELSKA

ZAŁOŻYCIELSKA

background image

Założycielami banku w formie spółki 

Założycielami banku w formie spółki 

akcyjnej mogą być osoby prawne i osoby 

akcyjnej mogą być osoby prawne i osoby 

fizyczne, z tym że założycieli nie może 

fizyczne, z tym że założycieli nie może 

być mniej niż 3 (chyba, że założycielem 

być mniej niż 3 (chyba, że założycielem 

jest Skarb Państwa, bank krajowy, 

jest Skarb Państwa, bank krajowy, 

instytucja kredytowa, bank zagraniczny, 

instytucja kredytowa, bank zagraniczny, 

krajowy lub zagraniczny zakład 

krajowy lub zagraniczny zakład 

ubezpieczeń, krajowy lub zagraniczny 

ubezpieczeń, krajowy lub zagraniczny 

zakład reasekuracji lub międzynarodowa 

zakład reasekuracji lub międzynarodowa 

instytucja finansowa (

instytucja finansowa (

→ 

→ 

art. 13 ust. 1 i 2 

art. 13 ust. 1 i 2 

ustawy Prawo bankowe

ustawy Prawo bankowe

).

).

4.1.

4.1.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

ZAŁOŻYCIELSKA

ZAŁOŻYCIELSKA

background image

Założycielami banku spółdzielczego 

Założycielami banku spółdzielczego 

mogą być tylko osoby fizyczne w liczbie 

mogą być tylko osoby fizyczne w liczbie 

wymaganej dla założenia spółdzielni, 

wymaganej dla założenia spółdzielni, 

określonej ustawą Prawo spółdzielcze (

określonej ustawą Prawo spółdzielcze (

→ 

→ 

art. 13 ust. 3 ustawy Prawo bankowe).

art. 13 ust. 3 ustawy Prawo bankowe).

4.1.

4.1.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

ZAŁOŻYCIELSKA

ZAŁOŻYCIELSKA

background image

A

P

Majątek trwały =  

   20 mln PLN

Fw =                      

     5 mln EUR

Kapitał własny, który stanowi najdroższe 
źródło finansowania (koszt kapitału 
własnego) nie powinien służyć 
finansowaniu działalności kredytowej.

4.2.

4.2.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

FINANSOWANIA 

FINANSOWANIA 

MAJĄTKU 

MAJĄTKU 

TRWAŁEGO

TRWAŁEGO

background image

Bank zachowuje wypłacalność dokąd 

Bank zachowuje wypłacalność dokąd 

wartość rynkowa jego zobowiązań nie 

wartość rynkowa jego zobowiązań nie 

przekracza wartości rynkowej jego 

przekracza wartości rynkowej jego 

aktywów.

aktywów.

Rezerwy celowe i rezerwy ogólne 

Rezerwy celowe i rezerwy ogólne 

tworzone są w ciężar kosztów.

tworzone są w ciężar kosztów.

4.3.

4.3.

FUNKCJA BUFORA 

FUNKCJA BUFORA 

ABSORBUJĄCEGO STRATY

ABSORBUJĄCEGO STRATY

background image

W odniesieniu do wartości kapitału 

W odniesieniu do wartości kapitału 

własnego (ustalanego w oparciu 

własnego (ustalanego w oparciu 

o ustawę 

o ustawę 

Prawo bankowe

Prawo bankowe

) wyznaczane są m.in.:

) wyznaczane są m.in.:

limity pozycji otwartych dla 

limity pozycji otwartych dla 

poszczególnych rodzajów ryzyka,

poszczególnych rodzajów ryzyka,

limity koncentracji wierzytelności i 

limity koncentracji wierzytelności i 

koncentracji kapitałowej,

koncentracji kapitałowej,

współczynnik wypłacalności.

współczynnik wypłacalności.

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

Limity koncentracji

Limity koncentracji

 (

 (

→ art. 71 ust. 1-8 

→ art. 71 ust. 1-8 

ustawy Prawo bankowe)

ustawy Prawo bankowe)

:

:

limit koncentracji wierzytelności, 

limit koncentracji wierzytelności, 

zobowiązań pozabilansowych i koncentracji 

zobowiązań pozabilansowych i koncentracji 

kapitałowej wynosi 25% funduszy własnych 

kapitałowej wynosi 25% funduszy własnych 

banku; w przypadku zaangażowań 

banku; w przypadku zaangażowań 

dotyczących innych banków i instytucji 

dotyczących innych banków i instytucji 

kredytowych – 25% funduszy własnych lub 

kredytowych – 25% funduszy własnych lub 

150 mln euro, w zależności od tego, która z 

150 mln euro, w zależności od tego, która z 

tych sum jest wyższa),

tych sum jest wyższa),

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

jeżeli kwota 150 mln euro przewyższa 

jeżeli kwota 150 mln euro przewyższa 

25% funduszy własnych banku, wartość 

25% funduszy własnych banku, wartość 

zaangażowania nie może przekroczyć 

zaangażowania nie może przekroczyć 

limitu określonego przez bank w 

limitu określonego przez bank w 

odniesieniu do funduszy własnych 

odniesieniu do funduszy własnych 

banku,

banku,

zarząd banku co najmniej raz do roku 

zarząd banku co najmniej raz do roku 

określa ten limit i informuje o nim KNF; 

określa ten limit i informuje o nim KNF; 

limit ten nie może przekroczyć 100% 

limit ten nie może przekroczyć 100% 

funduszy własnych banku,

funduszy własnych banku,

przekroczenie każdego z ww. limitów 

przekroczenie każdego z ww. limitów 

podlega zgłoszeniu do KNF przez zarząd.

podlega zgłoszeniu do KNF przez zarząd.

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

Współczynnik wypłacalności:

Współczynnik wypłacalności:

Bank jest obowiązany do utrzymywania 

Bank jest obowiązany do utrzymywania 

współczynnika wypłacalności na poziomie 

współczynnika wypłacalności na poziomie 

co najmniej 8%; bank rozpoczynający 

co najmniej 8%; bank rozpoczynający 

działalność – co najmniej 15% przez 

działalność – co najmniej 15% przez 

pierwsze 12 miesiecy działalności, a 

pierwsze 12 miesiecy działalności, a 

przez następne 12 miesiecy – na 

przez następne 12 miesiecy – na 

poziomie co najmniej 12% (

poziomie co najmniej 12% (

art. 128 ust. 

art. 128 ust. 

1 pkt 3 ustawy Prawo bankowe

1 pkt 3 ustawy Prawo bankowe

).

).

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

Współczynnik wypłacalności oblicza się w 

Współczynnik wypłacalności oblicza się w 

procentach jako pomnożony przez 100 

procentach jako pomnożony przez 100 

ułamek, którego:

ułamek, którego:

1)

1)

licznikiem jest wartość funduszy 

licznikiem jest wartość funduszy 

własnych ew. powiększona o kapitał 

własnych ew. powiększona o kapitał 

krótkoterminowy (przez banki o znaczącej 

krótkoterminowy (przez banki o znaczącej 

handlowej skali działalności),

handlowej skali działalności),

2)

2)

mianownikiem jest pomnożony przez 

mianownikiem jest pomnożony przez 

12,5 całkowity wymóg kapitałowy.

12,5 całkowity wymóg kapitałowy.

(

(

→ 

→ 

par. 10 Uchwały nr 76/2010 KNF, Dz. 

par. 10 Uchwały nr 76/2010 KNF, Dz. 

Urz. KNF z 2010 r. Nr 2 poz. 11

Urz. KNF z 2010 r. Nr 2 poz. 11

)

)

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

Współczynnik wypłacalności w 
polskim prawie bankowym.

Współczynnik 

Współczynnik 

wypłacalności według 

wypłacalności według 

starych zasad

starych zasad

Współczynnik 

Współczynnik 

wypłacalności według 

wypłacalności według 

nowych zasad

nowych zasad

    Ww =

 

         Ww = 

 

pi

n

pi

pi

i

n

i

i

xw

Z

xw

A

Kw

1

1

5

,

12

CWKx

Kw

background image

co daje końcowy wzór na maksymalną skalę działalności: 

 

n

1

i

i

n

1

i

i

n

1

i

i

xWw

xw

Ai

A

Kw

A

Wychodząc od formy uproszczonej (w

i

 oznaczają teraz 

zbiorcze, wypadkowe wagi ryzyka): 

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

Ponownie wychodząc od uproszczonego zapisu 
wzoru na współczynnik wypłacalności:

ΔKw = Δa

i

 x 

w

i

 x Ww

gdzie:

w

i

 x W

w

    – współczynniki absorpcji kapitału 

WAK

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

WAK informują o tym, jak szybko 

WAK informują o tym, jak szybko 

wyczerpuje się kapitał. Te banki, które przy 

wyczerpuje się kapitał. Te banki, które przy 

danej skali działalności  mają mniej 

danej skali działalności  mają mniej 

kapitału, są bardziej ryzykowne, gdyż w ich 

kapitału, są bardziej ryzykowne, gdyż w ich 

przypadku kapitał na pokrycie ryzyka 

przypadku kapitał na pokrycie ryzyka 

wynikającego z nowych zaangażowań (np. 

wynikającego z nowych zaangażowań (np. 

kredytowych) wyczerpuje się szybciej.

kredytowych) wyczerpuje się szybciej.

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

Dla kogo szczególnie są istotne poziomy i 

Dla kogo szczególnie są istotne poziomy i 

wahania współczynnika wypłacalności?

wahania współczynnika wypłacalności?

Dla podmiotów wyłączonych z definicji 

Dla podmiotów wyłączonych z definicji 

deponenta w rozumieniu ustawy o BFG (

deponenta w rozumieniu ustawy o BFG (

→ 

→ 

art. 2 ust. 1 lit. a-j ustawy o BFG, Dz.U. z 

art. 2 ust. 1 lit. a-j ustawy o BFG, Dz.U. z 

1995 r. Nr 4, poz. 18 z późn.zm.

1995 r. Nr 4, poz. 18 z późn.zm.

), tj:

), tj:

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

Skarbu Państwa,

Skarbu Państwa,

banków i instytucji kredytowych,

banków i instytucji kredytowych,

podmiotów działających na podstawie 

podmiotów działających na podstawie 

ustawy  o obrocie instrumentami 

ustawy  o obrocie instrumentami 

finansowymi,

finansowymi,

podmiotów działających na podstawie 

podmiotów działających na podstawie 

ustawy o działalności ubezpieczeniowej,

ustawy o działalności ubezpieczeniowej,

podmiotów działających na podstawie 

podmiotów działających na podstawie 

ustawy o narodowych funduszach 

ustawy o narodowych funduszach 

inwestycyjnych i ich prywatyzacji,

inwestycyjnych i ich prywatyzacji,

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

podmiotów działających na podstawie 

podmiotów działających na podstawie 

ustawy o funduszach inwestycyjnych,

ustawy o funduszach inwestycyjnych,

podmiotów działających na podstawie 

podmiotów działających na podstawie 

ustawy o organizacji i funkcjonowaniu 

ustawy o organizacji i funkcjonowaniu 

funduszy emerytalnych,

funduszy emerytalnych,

jednostek organizacyjnych, które 

jednostek organizacyjnych, które 

zgodnie z treścią art. 50 ust. 2 ustawy o 

zgodnie z treścią art. 50 ust. 2 ustawy o 

rachunkowości nie są uprawnione do 

rachunkowości nie są uprawnione do 

sporządzania uproszczonego bilansu 

sporządzania uproszczonego bilansu 

oraz rachunku zysków i strat,

oraz rachunku zysków i strat,

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

akcjonariuszy banku posiadających w 

akcjonariuszy banku posiadających w 

dniu zawieszenia działalności banku 

dniu zawieszenia działalności banku 

pakiet co najmniej 5% akcji, a także 

pakiet co najmniej 5% akcji, a także 

osób, które w stosunku do nich są 

osób, które w stosunku do nich są 

podmiotami dominującymi lub 

podmiotami dominującymi lub 

zależnymi,

zależnymi,

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

członków zarządu i rady nadzorczej banku 

członków zarządu i rady nadzorczej banku 

oraz osób pełniących w tym banku funkcje 

oraz osób pełniących w tym banku funkcje 

dyrektorów i zastępców dyrektorów 

dyrektorów i zastępców dyrektorów 

departamentów, jak również dyrektorów i 

departamentów, jak również dyrektorów i 

zastępców dyrektorów oddziałów tego 

zastępców dyrektorów oddziałów tego 

banku, w przypadku, gdy osoby te pełniły 

banku, w przypadku, gdy osoby te pełniły 

swoje funkcje w dniu zawieszenia 

swoje funkcje w dniu zawieszenia 

działalności banku lub spełnienia warunku 

działalności banku lub spełnienia warunku 

gwarancji, bądź w okresie bieżącego roku 

gwarancji, bądź w okresie bieżącego roku 

obrotowego lub poprzedzającego 

obrotowego lub poprzedzającego 

zawieszenie działalności banku lub dzień 

zawieszenie działalności banku lub dzień 

spełnienia warunku gwarancji.

spełnienia warunku gwarancji.

4.4.

4.4.

FUNKCJA 

FUNKCJA 

LIMITOWANIA

LIMITOWANIA

background image

Pozostaje w bezpośrednim związku z 

Pozostaje w bezpośrednim związku z 

funkcją bufora absorbującego straty. 

funkcją bufora absorbującego straty. 

Poziom kapitału nie powinien być jednak 

Poziom kapitału nie powinien być jednak 

zbyt wysoki, bo to generuje koszty 

zbyt wysoki, bo to generuje koszty 

utraconych możliwości.

utraconych możliwości.

4.5.

4.5.

FUNKCJA TWORZENIA 

FUNKCJA TWORZENIA 

IMAGE

IMAGE

background image

4.5.

4.5.

FUNKCJA TWORZENIA 

FUNKCJA TWORZENIA 

IMAGE

IMAGE

background image

4.5.

4.5.

FUNKCJA TWORZENIA 

FUNKCJA TWORZENIA 

IMAGE

IMAGE

background image

Efektywność może być definiowana w 3 

aspektach:

1)

organizacyjnym – racjonalność 
wykorzystania określonych zasobów do 
realizacji postawionych celów,

2)

finansowym – jaki zysk wypracowuje 
jednostka zaangażowanego kapitału 
(rentowność),

3)

kosztowym – relacja nakład / wynik,

4)

syntetycznym – uwzględniającym miary 
ilościowe i jakościowe.

4.6.

4.6.

FUNKCJA BAZY OCENY 

FUNKCJA BAZY OCENY 

RENTOWNOŚCI

RENTOWNOŚCI


Document Outline