background image

1

 

Zespół

 

Barre-Lieou

Migrena szyjna. Zespół zwoju 

współczulnego tylnego. Zespół tętnicy 

kręgowej.

(Migrena cervicalis. Syndroma cervicale

Monika Sroka II r. gr. I

background image

 

 

Charakterystyka:

Charakterystyka:

Zespół bólowy szyjnego odcinka 

kręgosłupa, któremu towarzyszą bóle głowy 
zlokalizowane w karku i potylicy, promieniujące 
do czoła lub skroni. Mogą mieć charakter stały 
lub napadowy.

Oprócz tego mogą występować:
 zawroty głowy
 bóle: szyi, twarzy, barków
 zaburzenia słuchu
 zaburzenia wzroku, głębokie bóle oczu
 zaburzenia snu

background image

 

 

Przyczyny migreny

Przyczyny migreny

background image

 

 

Patofizjologia zespołu 

Patofizjologia zespołu 

Barre-Lieou

Barre-Lieou

Zespół Barre-Lieou jest to sprawa 

chorobowa o wciąż dyskusyjnej przynależności: 
 Niektórzy zaliczają go do migreny i sądzą , że 
zachodzi tu jedynie odmienne umiejscowienie 
zaburzeń naczynioruchowych tj. w dorzeczu 
tętnicy kręgowej (ucisk tętnicy kręgowej i pnia 
współczulnego)
 Inni dopatrują się głównej roli w zmianach 
zwyrodnieniowych szyjnego odcinka kręgosłupa 
w obrębie stawów unkowertebralnych

background image

 

 

Ucisk może być 

spowodowany:

 

Niestabilnością w stawach pogranicza 

czaszkowo- kręgosłupowego

 Zaburzeniami osi kręgosłupa szyjnego

 Przemieszczanie kręgów względem siebie 

 Zwężenie kanału tętnicy kręgowej przez 

przerost do boku wyrostków haczykowatych 
kręgów C4-C7

background image

 

 

Te niewielkie stawy rozmieszczone są 

symetrycznie w tylno-bocznych obrzeżach 

przestrzeni międzytrzonowej kręgów szyjnych. 

Obecność zmian    zwyrodnieniowych w tych 

stawach manifestuje się zwykle pojawieniem lub 

nasileniem bólu karku podczas ruchów 

obrotowych głową (objaw wstecznego biegu).

Ruchy te mogą również w mechanizmie 

podrażnień przydanki tętnic kręgowych 

wywołać zawroty głowy i zaburzenia równowagi 

(zespół Barre-Lieou). Na zdjęciu bocznym 

kręgosłupa osteofity tych stawów widoczne są 

na tylnych krawędziach trzonów kręgowych.

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów unkowertebralnych 

(stawów Luschki)

background image

 

 

Objawy kliniczne

Objawy kliniczne

Dominującym  objawem jest ból głowy z reguły 

zlokalizowany w okolicy karku i potylicy, przeważnie 

obustronny, ale zdarza się i jednostronny, zwykle 

promieniujący do przodu, a więc do czoła i skroni. 

Oprócz tego stałego niezbyt silnego, tępego bólu 

dodatkowo występują napady, które mogą być małe (a 

więc kilka w ciągu dnia) i duże. 

 W małych napadach wyżej wymienione bóle nasilają 

się gwałtownie, pacjentowi robi się ciemno przed 

oczamipojawia się szum w uszach oraz zawroty 

głowy. Te ostre dolegliwości ustępują już po kilku 

minutach. 

 Z kolei duży napad pojawia się zwykle w nocy, pod 

wpływem niewygodnej pozycji, lub po obudzeniu, przy 

gwałtownym ruchu głową, czasem po dłuższym 

nieruchomym trzymaniu głowy (np. po oglądaniu 

telewizji ). Wówczas ból jest silny, dokuczliwy, 

dodatkowo pojawiają się objawy natury 

wegetatywnej : silne poty, wymioty, kołatanie serca 

czy drżenie rąk 

Drugim charakterystycznym objawem są zawroty 

głowy, które mogą doprowadzić do omdlenia.

Również może występować zespól nerwicowy o 

zabarwieniu hipochondrycznym i depresyjnym.

background image

 

 

Badanie

Badanie

Badanie przedmiotowe

wykazuje upośledzenie ruchów kręgosłupa

bolesność punktów ujścia nerwów potylicznych

 

Badanie radiologiczne

wykazuje zmiany o różnym stopniu – główne 
znaczenie przypisuje się toczącym się procesom 
zwyrodnieniowym w stawach unkowertebralnych

często występuje zniesienie lordozy szyjnej

background image

 

 

Ocena zdjęć w projekcji 

Ocena zdjęć w projekcji 

przednio-tylnej 

przednio-tylnej 

Warunkiem podstawowym w ocenie relacyjnej jest to 

czy zdjęcie nie jest skręcone. Brak skręcenia można 

ocenić na podstawie obrazu wyrostków sutkowatych. 

Koniecznym warunkiem w ocenie rotacji w zakresie 

dolnego odcinka szyjnego jest aby nie było rotacji 

górnego odcinka piersiowego kręgosłupa, gdyż w 

przeciwnym wypadku oceniający nie jest w stanie 

wykluczyć artefaktu rotacyjnego. Obraz zwiększonej 

lordozy będzie manifestował się tym, że łuk i 

wyrostek kolczysty pojawią się jako rzut poprzez 

trzon C3 lub w jeszcze w niższych partiach, przez co 

wówczas dobrze będzie widoczny kanał kręgowy, a 

niekiedy również i otwór tętnicy szyjnej. 

background image

 

 

Ocena zdjęć w projekcji 

Ocena zdjęć w projekcji 

bocznej

bocznej

 

 

Widoczna musi być podstawa czaszki razem z 

siodełem tureckim, stokiem i podniebieniem 

twardym, kręgosłup w odcinku szyjnym powinien 

być uwidoczniony, jeśli to możliwe aż do C5. 

Pochopnym jest ocenianie zdjęć rtg kręgosłupa 

jeśli nie widzi się ani podstawy czaszki ani 

podniebienia twardego. W projekcji bocznej 

oceniamy przede wszystkim wzajemne stosunki 

płaszczyzny otworu potylicznego wielkiego, 

płaszczyzny kręgów szczytowego i obrotowego. 

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

Postępowanie lecznicze

Postępowanie lecznicze

Powinno być kompleksowe – skierowane na różne 

elementy złożonej patogenezy, która dotyczy zmian w 

układzie naczyniowym, nerwowym, somatycznym i 

wegetatywnym, w układzie mięśniowym oraz objawów 

depresyjno- nerwicowych.

Oprócz farmakoterapii, w leczeniu należy uwzględnić 

odpowiednią rehabilitację (zabiegi 

fizykoterapeutyczne, systematyczną kinezyterapię) 

czy leczenie sanatoryjno- uzdrowiskowe .

Ważna jest również profilaktyka, a w jej ramach 

odpowiednie edukowanie pacjentów, gdyż 

niejednokrotnie należy uwzględnić zmianę stylu życia.

background image

 

 

Rehabilitacja

Rehabilitacja

Leczenie usprawniające rozpoczyna się od zabiegów 
cieplnych (Sollux na odcinek szyjny kręgosłupa)

Następnie stosuje się lekki rozluźniający masaż 
segmentarny odcinka szyjnego, który charakteryzuje się 
wzmożonym napięciem mięśniowym

Po masażu zaleca się pacjentowi wykonanie kilku czynnych 
ruchów głową –zgięcia ,obroty, skony w kierunku barków
Tak przygotowanego pacjenta kieruje się na podstawowy 
zabieg jakim jest wyciąg szyjny przy użyciu pętli 
Glissona
, który daje stosunkowo najlepsze wyniki ,ale budzi 
wiele kontrowersji i odmiennych opinii dotyczących zarówno 
pozycji chorego (siedząca , leżąca) podczas zabiegu jak i 
czasu jego trwania ,czy stosowanego obciążenia. Dlatego 
wyciągi powinien wykonywać doświadczony personel z 
uwzględnieniem przeciwwskazań. 

background image

 

 

Cel wyciągu

Cel wyciągu

Zwiększenie sprawności 
statodynamicznej kręgosłupa przez 
rozluźnienie napiętych mięśni

Rozszerzenie przestrzeni oraz 
otworów międzykręgowych i w ten 
sposób zmniejszenie ucisku i 
podrażnienia korzeni nerwowych

Polepszenie krążenia w obrębie 
tętnicy kręgowej

background image

 

 

Ćwiczenia dodatkowe

Ćwiczenia dodatkowe

Celowe jest również prowadzenie 

ćwiczeń rozluźniających i 

wzmacniających mięśnie odcinka 

szyjnego, w tym ćwiczenia 

relaksacyjne i izometryczne

background image

 

 

Fizykoterapia

Fizykoterapia

Galwanizacja

Jontoforeza

Prądy diadynamiczne, interferencyjne

Ultradźwięki

Laser biostymulacyjny – naświetla się wówczas 
mięśnie przykręgosłupowe, okolicę zmienionego 
krążka międzykręgowego i miejsce ucisku 
włókien nerwowo-naczyniowego pęczka. 
Naświetla się również ogniska bólu i zwłóknienia 
układu nerwowego i kości. 

background image

 

 

Zaopatrzenie ortopedyczne

Zaopatrzenie ortopedyczne

Kołnierz ortopedyczny

background image

 

 

Farmakoterapia

Farmakoterapia

Niesterydowe leki przeciwzapalne – 
Ibuprofen, Dihydroergotoksyny 

Leki zmniejszające napięcie mięśniowe

Leki przeciwdepresyjne - Paramylon, 
Sinequan 

background image

 

 

Terapia manualna 

Terapia manualna 

Warto w tym miejscu wspomnieć również o terapii 

manualnej, która jednak nie jest sposobem 

akceptowanym przez świat lekarski. Dające się 

jednak zauważyć pozytywne efekty leczenia 

manualnego (wykonywanego przez wyszkolonych 

lekarzy czy fizjoterapeutów), skłaniają do 

zainteresowania się tym już oficjalnie uznanym w 

świecie działem medycyny. Nie należy, jak każdej 

innej, tak i tej terapii, traktować jako panaceum na 

wszystko, ale nie należy jej również nie doceniać. 

Mobilizacja i manipulacja stawów międzykręgowych 

np. odcinka szyjnego, może być w niektórych 

przypadkach samodzielną metodą leczenia lub może 

towarzyszyć, uzupełniać inne metody leczenia. 

background image

 

 

Wskazania

Wskazania

 

 

Manipulacja 

Aby wykonać zabieg manipulacji należy wziąć pod uwagę nie 

tylko rozpoznanie danej jednostki klinicznej, ale również 

zmiany patogenetyczne wskazujące na to czy w danej 

jednostce chorobowej ma znaczenie (w większym lub 

mniejszym stopniu) czynnik kręgopochodny. Tym samym 

wydaje się, że wskazaniem do leczenia manipulacyjnego nie 

jest dana jednostka chorobowa, a jedynie wystąpienie 

zablokowania w segmencie ruchowym o wyraźnym znaczeniu 

patogennym. 
Należy zwrócić uwagę na to, że leczenie manipulacyjne nie 

powinno ograniczyć się jedynie do obszaru zablokowanego 

segmentu stawowego, lecz całego kręgosłupa jako składowej 

narządu ruchu. Manipulację wykonuje się tylko wtedy, gdy 

możliwym staje się uzyskanie ustawienia segmentu stawowego 

w napięciu wstępnym, jak również gdy jest możliwym 

doprowadzenie do zaryglowania sąsiednich stawów 

kręgosłupa. 

background image

 

 

Wskazania

Wskazania

Mobilizacje 

     Są to metody mające duże znaczenie, zwłaszcza, 

że niektóre z nich może pacjent wykonywać sam we 

własnym zakresie (mobilizacje własne). Mobilizacje 

w odróżnieniu od manipulacji mogą być 

wykonywane częściej i w niektórych przypadkach 

są terapią z wyboru. Sam sposób techniki, 

określany jako tzw. "miękki", jest łatwiejszy i 

bezpieczniejszy od techniki twardej (manipulacja), 

tym samym pozwala na lepsze ukierunkowanie 

zabiegu na zablokowany segment. Mobilizacje 

poprzedzają manipulacje a najczęściej je zastępują.

background image

 

 

Przeciwwskazania 

Przeciwwskazania 

Celem przejrzystego przedstawienia problematyki 

konieczne staje się omówienie przeciwwskazań, od tych 

najprostszych do bardziej złożonych, tych oczywistych 

oraz tych, które wynikają z diagnostyki różnicowej.

Oczywistym błędem diagnostycznym staje się 

zabieg manipulacyjny w przypadku guza 

nowotworowego, w gruźlicy kręgosłupa, świeżym 

złamaniu lub zwichnięciu, jak również zaburzeniach 

rozwojowych. 

Najważniejszym przeciwwskazaniem technicznym 

do leczenia manualnego jest stan, gdy w czasie badania 

manualnego, czyli jeszcze przed samym zabiegiem, nie 

można osiągnąć odpowiedniego stopnia napięcia 

wstępnego w danym stawie, jak również gdy do 

zaryglowania pozostałych segmentów ruchowych nie 

można obejść się bez dodatkowej siły i znacznego bólu.

background image

 

 

Przeciwwskazania-ciąg 

Przeciwwskazania-ciąg 

dalszy

dalszy

Z powyższego wynika następne bezwzględne 

przeciwwskazanie. Należy unikać wykonania zabiegu 

manipulacyjnego przeciw odruchowej bolesności. 

Nadmierna ruchomość (hipermobilność) to kolejne 

przeciwwskazanie do wykonywania zabiegu manualnego, 

zwłaszcza w obszarze nadmiernie ruchomego segmentu. 

Oczywiście hiperruchomość konstytucjonalna zostaje 

wyłączona z szeregu przeciwwskazań. Wówczas należy 

postępować z konieczności ostrożnie i w przemyślany 

sposób, lecząc jedynie zablokowany segment. Nazbyt 

częste wykonywanie zabiegów manipulacyjnych może 

również doprowadzić do hipermobilności segmentu.

Do grupy względnych przeciwwskazań należy zaliczyć 

osteoporozę. Dlatego jeżeli w tym przypadku należy 

leczyć, to powinniśmy dokonać tego bardzo ostrożnymi 

zabiegami manipulacyjnymi.

background image

 

 

Przeciwwskazania-ciąg 

Przeciwwskazania-ciąg 

dalszy

dalszy

W naszym przypadku bólu głowy, w którym przyczyną może być 

niewydolność krążenia tętnic kręgowych niebezpiecznym może 

okazać się zabieg rotacyjny kręgosłupa w odcinku szyjnym w 

przeproście ku tyłowi. Zatem u chorych w podeszłym wieku z 

objawami miażdżycy i zawrotami głowy można wykonać celowe 

zabiegi manipulacyjne, jednakże bez skręcania głowy. Gdyby jednak 

zachodziła potrzeba wykonania zabiegu rotacyjnego, to powinniśmy 

przeprowadzić test Kleynego, celem stwierdzenia reakcji pacjenta 

na zawroty głowy. Jak wiadomo, rotacja prowadzi do ograniczenia 

przepływu w tętnicy kręgowej po stronie przeciwnej do kierunku 

skrętu głowy. Tym samym jeżeli tętnica kręgowa po stronie, w 

kierunku której głowa jest zrotowana przejawia cechy 

niewydolności, wówczas skrętem głowy spowodujemy niedokrwienie 

pnia mózgu. W piśmiennictwie znane są nawet śmiertelne przypadki 

zaburzeń naczyniowych po podjęciu takich manipulacji. 

Niemniej z drugiej strony właśnie leczenie manipulacyjne w takich 

przypadkach (z zaburzeniami tętnicy kręgowej) okazuje się bardzo 

skuteczne. To właśnie leczenie w obrębie stawów potyliczno-

szczytowych może być jedynym, które efektywnie zmniejszy 

niewydolność krążenia tętnicy kręgowej. 

background image

 

 

Choroby Wewnętrzne Andrzej Wojtczak PZWL

www.chinmed.com

Literatura

Literatura


Document Outline