Srom. Pochwa. Szyjka macicy.

Srom.

Pochwa.

Szyjka macicy.

Monika

Adryjenek

Pielęgniarstwo

Rok II

gr I

Srom

Zewnętrzna część żeńskiego układu

płciowego. Srom składa się z dwóch

warg sromowych większych, dwóch

warg sromowych mniejszych,

spoidła przedniego i tylnego warg,

wędzidełka warg sromowych,

wzgórka łonowego, łechtaczki,

napletka łechtaczki, wędzidełka

łechtaczki oraz przedsionka pochwy.

Stany patologiczne sromu wywołują

najczęściej widoczne klinicznie

zmiany, przede wszystkim skóry

które łatwo ulegają wtórnym

zakażeniom.

Torbiel gruczołu

przedsionkowego większego

(Bartholina)

Jest to torbiel zastoinowa, o śluzowej

zawartości lub wtórnie powikłana

zapaleniem i wtedy najczęściej

zaropiała.

Rogowacenie białe

(leucoplakia)

Jest wieloogniskową zmianą nabłonka

i warstw podnabłonkowych.

Występuje przeważnie u osób

starszych w postaci zaczerwienienia

i obrzęku oraz białawych plam

rozsianych na skórze i błony

śluzowej sromu i okolic.

W pierwszej fazie cechuje się nadmiernym,

często nieprawidłowym rogowaceniem,

rozrostem warstwy ziarnistej i kolczystej

nabłonka. W drugiej fazie przeważają w

nabłonku obrazy zanikania.

Jest ona traktowana jako stan przedrakowy.

Rogowacenie białe związane jest z

niedoborem estrogenów i witaminy A.

Nowotwory łagodne

Gruczolak potowy sromu – rozwija się z

gruczołów apokrynowych skóry. Jest to

zazwyczaj guz dobrze odgraniczony, jeśli

jednak powoduje owrzodzenie skóry, może

imitować raka. Mikroskopowo zbudowany

jest z drobnych cewek gruczołowych,

częściej jednak ma utkanie

drobnobrodawkowate lub cylindromatyczne,

a komórki guza tworzą dwurzędowe

formacje o skomplikowanym przebiegu.

Przebieg nowotworu jest łagodny.

Nowotwory złośliwe



Choroba Pageta



Rak płaskonabłonkowy w stadium

przedinwazyjnym



Rak nabłonkowy inwazyjny



Czerniak złośliwy

Choroba Pageta

Jest to rak, który rozwija się w obrębie

gruczołów apokrynowych w okolicy

krocza i stopniowo i stopniowo

przemieszcza się wzdłóż przewodów

gruczołów wyprowadzających, naciekając

skórę i powierzchnię skóry. Mikroskopowo

widzi się rozrzucone w nabłonku

charakterystyczne duże, anaplastyczne

komórki, w których wybarwia się śluz.

Rak płaskonabłonkowy w

stadium

przedinwazyjnym

Jest to lekko wyniosła szaroróżowa,

wyraźnie odgraniczona zmiana,

przedstawiająca pod mikroskopem

typowe utkanie raka in situ. Nie

leczona przechodzi po pewnym

czasie w raka inwazyjnego.

Rak płaskonabłonkowy

inwazyjny

W połowie przypadków rozwija się on w

obszarze zajętym uprzednio przez

rogowacenie białe.

Stosunkowo wcześnie daje przerzuty do węzłów

chłonnych, później pojawiają się przerzuty

odległe. Ognisko pierwotne stanowi guzowatą

wyniosłość, wrzodziejącą lub rozrastającą się

brodawczakowato, o wyniosłych, twardych

brzegach. Mikroskopowo przedstawia obraz

raka kolczystokomórkowego o różnym stopniu

dojrzałości, a nawet raka anaplastycznego.

Czerniak złośliwy

Często rozwija się ze znamienia.

Złośliwienie znamienia objawia się

wzmożoną pigmentacją,

przyspieszonym wzrostem zmiany i

jej owrzodzeniem. Jest najczęściej

spotykany na wardze sromowej

większej, rzadziej na mniejszej lub na

łechtaczce. Budową mikroskopową

nie różni się od czerniaka skóry.

Pochwa

Odcinek żeńskich dróg rodnych. Jest

przewodem mięśniowo-błoniastym,

silnie rozciągliwym i elastycznym,

długości 5-14cm, stanowiącym

połączenie między macicą a

przedsionkiem pochwy, będącym

częścią sromu. Najwęższa w swojej

dolnej części stopniowo się rozszerza.

W części środkowej ma około 2-3 cm

szerokości.

Stany zapalne pochwy są najczęściej

wywołane rzęsistkiem pochwowym lub

grzybicą. Najczęstszą zmianą

nienowotworową są torbiele. Na

przednio-bocznej ścianie pochwy

można stwierdzić torbiel z przewodu

śródnercza; torbiele z przewodu

przyśródnerczowego leżą zwykle w

dolnej części pochwy.

Z nowotworów złośliwych najczęściej

występuje w pochwie rak płaskonabłonkowy,

rzadziej pierwotny pochwy, częściej

przechodzący z części pochwowej szyjki

macicy. U dzieci charakterystycznym guzem

złośliwym jest tzw. mięsak groniasty. Ten

nowotwór ma postać polipowatych

rozrostów, miękkich i łatwo krwawiących.

Mikroskopowo stwierdza się obrazy rozrostu

młodej tkanki mezodermalnej o dużych

możliwościach różnicowania się aż do

komórek mięśni poprzecznie prążkowanych

włącznie.

Szyjka macicy

Zgrubiała, dolna część mięśniówki macicy. Łączy pochwę z

jamą macicy. Dzięki licznym zmarszczeniom sprzyja

wydostawaniu się płodu na zewnątrz.

Zapalenia swoiste, jak: gruźlica, kiła,

rzeżączka, spotykane są w szyjce

macicy stosunkowo rzadko. Zapalenia

nieswoiste natomiast rozwijają się

bardzo często. Sprzyja im wiele

czynników, z których część jest

związana bezpośrednio z życiem

płodowym lub stanowi jego

konsekwencję.

Zapalenia szyjki macicy mogą

przebiegać ostro lub przewlekle. W

następstwie długo trwającego stanu

zapalnego dochodzi do zmian

wstecznych w nabłonku

pokrywającym szyjkę, do jego

odwarstwienia lub złuszczenia.

Do najczęstszych zmian szyjki macicy,

powstałych w rezultacie przewlekłego

zapalenia należą:



Torbiele Nabotha



Leukoplakia



Polipy



Nadżerka.

Torbiele Nabotha

Przedstawiają się jako półkoliste,

przeświecające, kulastouwypuklone

twory, widoczne okiem nie uzbrojonym

na tarczy części pochwowej. Są to

rozdęte gruczoły szyjkowe, których

ujścia zostały zamknięte na

powierzchni tarczy przez

epidermizyjący nabłonek lub przez

zarośnięte światła gruczołu.

Leukoplakia

Jest wynikiem zaburzenia procesu

mataplazji. Może to doprowadzić do

wytworzenia w nowo powstającym

nabłonku wielowarstwowym płaskim

komórek warstwy jasnej i ziarnistej,

a zatem do wytworzenia nabłonka

nie typu śluzowego, ale typu

skórnego.

Polipy szyjkowe

Są to uszypułowane, maczugowate

twory widoczne w okolicy ujścia

zewnętrznego macicy. Na ich

powierzchni stwierdza się takie

same przemiany nabłonkowe, jak w

nadżerce, rzadziej jednak dochodzi

w polipach do zmian

dysplastycznych nabłonka i raka.

Nadżerka części

pochwowej szyjki macicy

Jest to zmiana występująca często u

kobiet, zwłaszcza w wieku

rozrodczym, łatwo dostrzegalna

badaniem ginekologicznym we

wziernikach.

Rozróżnia się dwie postacie nadżerki:

Rozróżnia się dwie postacie nadżerki:


nadżerkę prawdziwą



nadżerkę gruczołową

Nadżerka prawdziwa

Polega na ubytku nabłonka

powierzchniowego tarczy części

pochwowej. Jest to nie rzadko

połączone z głębokimi zmianami w

podścielisku szyjki.

Nadżerka gruczołowa

Bierze swą nazwę od znajdującego się

na jej powierzchni nabłonka

gruczołowego. Punktem wyjścia tego

stanu jest wynicowanie błony śluzowej

z kanału szyjki na powierzchnię tarczy

i dalsze przemiany tego nabłonka pod

wpływem przede wszystkim bodźców

zapalnych.

Epidermizacja

Polega na pokrywaniu się obnażonej z

nabłonka powierzchni nadżerki

wielowarstwowym nabłonkiem

płaskim, wrastającym z pozostałego po

obu stronach ubytku nabłonka

paraepidermoidalnego, który pełzając

po obnażonej powierzchni, doprowadza

do wypełnienia ubytku nabłonkowego.

Metaplazja

Jest procesem odnowy nabłonka przez

proliferację komórek rezerwowych

nabłonka walcowatego i

następczego różnicowania się tych

proliferujących komórek

rezerwowych w nabłonek

wielowarstwowy płaski.

Nabłonek dystplastyczny

Powstaje w wyniku nadmiernej i przedłużającej

się proliferacji komórek. Jest to nabłonek o

zaburzonej architekturze zbudowany w

znacznej mierze z komórek z cechami

dyskariozy. Nabłonek dysplastyczny zawiera

zwykle mniej glikogenu w cytoplazmie

komórkowej. Komórki są ułożone

chaotycznie, osie długie jąder komórkowych

nie są równoległe do siebie. W skutek

upośledzonego różnicowania komórki

warstwy nabłonka nie układają się regularnie,

a często warstwowość nabłonka jest zatarta.

W zależności od nasilenia cech

dyskariozy w komórkach

nabłonkowych rozróżnia się dysplazję

małego, średniego i dużego stopnia.

Czas przejścia dysplazji dużego stopnia

w raka in situ wynosi przeciętnie 1

rok, a średniego stopnia – 3 lata.

Rak przedinwazyjny

Jest to zmiana, w której komórki nabłonka

wielowarstwowego płaskiego na całej

jego grubości zostały zastąpione przez

komórki nowotworowe, z całkowitym

zatarciem warstwowości nabłonka, lecz

bez przekroczenia błony podstawowej. W

przepadku rozwoju rak przedinwazyjny

nie zmienia grubości nabłonka, w którym

się rozwija, i jest złożony z komórek

jednolitych, nisko zróżnicowanych.

Rak inwazyjny szyjki

macicy

Stosunkowo częściej spotyka się go

wśród uboższych warstw

społeczeństwa, u kobiet wcześnie

rozpoczynających życie płciowe,

wcześnie rodzących i wielodzietnych.

Czynniki sprzyjające powstawaniu i

utrzymywaniu stanów zapalnych szyjki

również sprzyjają rozwojowi raka.

Makroskopowo rak szyjki macicy może

przedstawiać dwie postacie:



egzofityczną – kiedy to tkanka

nowotworowa rozrasta się na zewnątrz,

tworząc guz zniekształcający część

pochwową,



endofityczną – kiedy nowotwór drąży w

głąb, powodując owrzodzenie tarczy

części pochwowej.

Rak płaskonabłonkowy

Najczęściej jest złożony z komórek

odpowiadających warstwie pośredniej

nabłonka płaskiego, rzadziej jest

niezróżnicowany, stosunkowo rzadko

jest też rakiem rogowaciejącym.

Rak gruczołowy

Przedstawia często obrazy wysoce

dojrzałych cew gruczołowych.

Nie leczony rak szyjki macicy może

szeżyć się albo przez ciągłość albo

przez naciekanie tkanek, obejmując

narządy sąsiednie, głównie pęcherz i

drogi moczowe. Najczęstszą

przyczyną śmierci jest związana z tym

mocznica, zakażenie miejscowe lub

uogólnione, wyniszczenie. Przerzuty

stwierdza się w 35-40% przypadków.

Ustalono pięć stadiów

raka szyjki macicy

Stadium 0 – rak przedinwazyjny(100%

chorych przeżywa 5 lat po

zakończeniu leczenia)

Stadium I – utkanie raka nie

przekracza granic szyjki macicy(80%

chorych przeżywa 5 lat)

Stadium II – naciek nowotworowy przymacicz nie

dochodzący do ściany miednicy małej z

nacieczeniem

górnych pochwy lub samo

nacieczenie pochwy (przeżycie 5-letnie – 50%

chorych)

Stadium III – naciek przymacicz dochodzi do ściany

miednicy, zajmuje

dolnej części pochwy lub

zagłębienie odbytniczo-maciczne (przeżycie 5-

letnie – 25% chorych)

Stadium IV – nacieczenie odbytnicy, pęcherza

moczowego, poza miednicą małą (chore nie

przeżywają 5 lat)

Document Outline