antropologia
antropologia
z gr.
z gr.
anthropos
anthropos
- człowiek i
- człowiek i
logos
logos
– słowo, myśl, nauka: nauka o człowieku
– słowo, myśl, nauka: nauka o człowieku
pojawiła się w starożytności, ukonstytuowała jako nauka w XIX w.;
pojawiła się w starożytności, ukonstytuowała jako nauka w XIX w.;
jako określenie dyscypliny naukowej pojawiło się w pocz. XVI w.;
jako określenie dyscypliny naukowej pojawiło się w pocz. XVI w.;
odnosiła się pierwotnie do badań nad anatomią i fizjologią człowieka;
odnosiła się pierwotnie do badań nad anatomią i fizjologią człowieka;
gałęzie antropologii:
gałęzie antropologii:
- antropologia fizyczna/biologiczna: antropologia ras (obecnie – genetyka),
- antropologia fizyczna/biologiczna: antropologia ras (obecnie – genetyka),
antropologia ontogenetyczna i antropologia filogenetyczna
antropologia ontogenetyczna i antropologia filogenetyczna
(antropogeneza), neuronauka
(antropogeneza), neuronauka
- antropologia filozoficzna,
- antropologia filozoficzna,
- antropologia kultury (społeczna, kulturowa, społeczno-kulturowa) – jej
- antropologia kultury (społeczna, kulturowa, społeczno-kulturowa) – jej
twórcą Edward B. Tylor;
twórcą Edward B. Tylor;
antropologia jest nauką interdyscyplinarną (najbardziej pokrewną socjologii)
antropologia jest nauką interdyscyplinarną (najbardziej pokrewną socjologii)
– /por. słowa Clyde’a Kluckhohna na kolejnym slajdzie/
– /por. słowa Clyde’a Kluckhohna na kolejnym slajdzie/
w antropologii jako nauce istotne są dwa jej aspekty: teoria (paradygmat) i
w antropologii jako nauce istotne są dwa jej aspekty: teoria (paradygmat) i
etnografia (badania terenowe).
etnografia (badania terenowe).
Clyde Kluckhohn:
Clyde Kluckhohn:
antropologia jest
antropologia jest
‘licencjonowanym
‘licencjonowanym
kłusownictwem
kłusownictwem
intelektualnym’
intelektualnym’
antropologia
antropologia
za przedmiot badania ma kulturę:
za przedmiot badania ma kulturę:
jej strukturę, różnorodne kategorie, typy, procesy,
jej strukturę, różnorodne kategorie, typy, procesy,
systemy i elementy ją kształtujące (jak wartości,
systemy i elementy ją kształtujące (jak wartości,
wzory, normy, obyczaje, obrzędy, wierzenia),
wzory, normy, obyczaje, obrzędy, wierzenia),
kontakty międzykulturowe i ich konsekwencje,
kontakty międzykulturowe i ich konsekwencje,
relacje między naturą a kulturą, człowieka jako
relacje między naturą a kulturą, człowieka jako
wytwór i jako twórcę kultury
wytwór i jako twórcę kultury
J. Gajda, Antropologia kulturowa, s. 11.
J. Gajda, Antropologia kulturowa, s. 11.
gr. anthropos
gr. anthropos
gr. logos
gr. logos
dystrybutywny/atrybutywny
dystrybutywny/atrybutywny
etnocentryzm/relatywizm
etnocentryzm/relatywizm
my/oni
my/oni
ingroup/outgroup
ingroup/outgroup
identyfikacja/izolacja
identyfikacja/izolacja
przynależność/wykluczenie
przynależność/wykluczenie
Antropologia to zadziwienie,
Antropologia to zadziwienie,
ciekawość świata.
ciekawość świata.
Początkowo przyjmowała formę
Początkowo przyjmowała formę
zaszokowania obcością.
zaszokowania obcością.
Antropologia jako
Antropologia jako
nauka wyrasta z
nauka wyrasta z
zetknięcia z Innymi.
zetknięcia z Innymi.
Jej źródłami są: epoka odkryć geograficznych, kolonializm,
Jej źródłami są: epoka odkryć geograficznych, kolonializm,
oświeceniowa filozofia społeczna.
oświeceniowa filozofia społeczna.
Dwie postawy w spotkaniu z
Dwie postawy w spotkaniu z
Innymi:
Innymi:
Etnocentryzm
Etnocentryzm
Miarą człowieczeństwa jest
Miarą człowieczeństwa jest
realizacja norm kultury, z
realizacja norm kultury, z
punktu widzenia której
punktu widzenia której
dokonuje się pomiaru.
dokonuje się pomiaru.
Relatywizm kulturowy
Relatywizm kulturowy
Miarą człowieczeństwa
Miarą człowieczeństwa
jest realizacja norm kultur własnych;
jest realizacja norm kultur własnych;
akcentuje się różnorodność kulturową.
akcentuje się różnorodność kulturową.
Miarą
Miarą
Z
Z
Kosmografii
Kosmografii
Sebastiana Munstera, Bazylea 1552.
Sebastiana Munstera, Bazylea 1552.
Na podst. D. Śnieżko, Kronika wszytkiego świata
Na podst. D. Śnieżko, Kronika wszytkiego świata
Marcina Bielskiego.
Marcina Bielskiego.
Pogranicze dyskursów,
Pogranicze dyskursów,
Szczecin 2004.
Szczecin 2004.
TYPOWE WYOBRAŻENIE INNYCH JAKO
TYPOWE WYOBRAŻENIE INNYCH JAKO
MONSTRÓW, OBCYCH
MONSTRÓW, OBCYCH
Fot. na podst. D. Morris, Magia ciała, Warszawa 1993
Fot. na podst. D. Morris, Magia ciała, Warszawa 1993
Fot. D. Ożóg i M. Kowalczyk,
www.travelplanet.pl/relaceje_z_podrozy/
1405,1,magiczna-etiopia-cz-ii.html
Niewykluczonym źródłem takich wyobrażeń są zwyczaje etiopskiego plemienia Mursi –
Niewykluczonym źródłem takich wyobrażeń są zwyczaje etiopskiego plemienia Mursi –
kobiety wszczepiają w wargę lub uszy gliniany lub drewniany krążek; od wielkości krążka
kobiety wszczepiają w wargę lub uszy gliniany lub drewniany krążek; od wielkości krążka
zależy status („wartość”) kobiety.
zależy status („wartość”) kobiety.
Na podst. D. Śnieżko, Kronika wszytkiego świata
Na podst. D. Śnieżko, Kronika wszytkiego świata
Marcina Bielskiego.
Marcina Bielskiego.
Pogranicze dyskursów,
Pogranicze dyskursów,
Szczecin 2004.
Szczecin 2004.
„
„
OBCY” NIE PODZIELAJĄ NASZYCH ZWYCZAJÓW
OBCY” NIE PODZIELAJĄ NASZYCH ZWYCZAJÓW
ŻYWIENIOWYCH…
ŻYWIENIOWYCH…
…
…
wzorów miłości…
wzorów miłości…
…
…
KONWENCJI OZDABIANIA CIAŁA
KONWENCJI OZDABIANIA CIAŁA
Współcześnie egzotyka jest „za rogiem"
Współcześnie egzotyka jest „za rogiem"
Fot. na podst. D. Morris, Magia ciała, Warszawa
1993
Document Outline