Pedagogika
emancypacyjna
Pedagogika
emancypacyjna
Emancypacja
Z łac. Emancipatio, oznaczało instytucję prawa rzymskiego
umożliwiającą formalne wyzwolenie syna(także wnuka i kobiety)
spod władzy ojcowskiej. Obecnie oznacza wyzwolenia jednostek od
społecznej
przemocy przez aktywny udział w kreowaniu antyrepresyjnych form
wychowania i współżycia, ale i autonomię, wyzwolenie i uzyskanie
przez
młodego człowieka wewnętrznej niezależności od autorytetów.
Emancypacja
oznaczała wyzwolenie się spod społecznej dominacji i zależności, ku
swobodnemu wyrażaniu własnych, autentycznych potrzeb, równości
szans,
prawu do samostanowienia, samoregulacji, do
wychowania wolnego od przemocy i wzmacniającego się JA.
Nurty pedagogiki
emancypacyjnej:
• Polityczny P. Freire. I. Illich, Szkoła Frankfurcka – nurt,
który poprzez nadanie mu politycznie instrumentalnego
charakteru sprawił, że pedagogika emancypacyjna stała
się ruchem protestu przeciwko nowoczesnemu
społeczeństwu przemysłowemu, przeciwko ideologii
oraz przeciwko szeroko rozumianym zagrożeniom
ekologicznym
• indywidualistyczno – anarchistyczny A. S. Neil, J.Dewey:
nurt ten jest źródłem romantycznej czy utopijnej wiary
w ukształtowanie nowego człowieka w doskonałym,
wolnym od władzy i przemocy społeczeństwie. Ukazuje
jako naczelny cel wychowania umożliwienie człowiekowi
bycia wolną osobowością, wolną od przymusów jakie
niosą za sobą państwo, religia, prawo i normy moralne.
Nurt ten kładzie nacisk na wolność jednostki, zdolność
do samostanowienia i autonomii
Paulo Freire
• Ur. 19 września 1921 roku, zm. 2 maja
1997
• Brazylijski pedagog, przedstawiciel
radykalnej pedagogiki
emancypacyjnej, pojmowanej jako
pedagogika uciśnionych
• 1963 twórca Narodowego Programu
Alfabetyzacji dorosłych
• Wskazuje na dwa aspekty w
wychowaniu: subiektywny
(opanowanie umiejętności uczenia się
poprzez dialog z nauczycielem) i
obiektywny (polegający na podjęciu
walki politycznej przeciwko wszelkim
formom zbytecznej dominacji)
• Jego działalność to przykład
radykalnej pedagogiki
emancypacyjnej, niosącej
jednoznaczny przekaz, że wyzwolenie
jest możliwe, a jego niezbędnym
narzędziem jest edukacja
• Tezy
- każdy system wychowania jest politycznie, ideologicznie
zaangażowany, nię ma pedagogiki neutralnej
- Poziom życia społecznego koreluje z poziomem
wykształcenia
- Szkoła pełni funkcje adaptacyjne: w sensie społecznym –
nie uczy krytyki zastanej sytuacji społecznej; w sensie
intelektualnym – uczy zapamiętywania nie zaś rozumienia
- Dystans między nauczycielem a uczniem jest wynikiem
dystansu społecznego, dystans ten nie sprzyja edukacji i
powoduje nierozumienie ucznia
-
Ivan Illich
• Ur. 1926, zm. 2002
• Zyskał sławę negując powszechnie
uznane autorytety i stanowiska
dotyczące takich problemów jak:
edukacja, lecznictwo, zatrudnienia,
energetyka, rozwój ekonomiczny i
płeć
• 1961 roku założył placówkę
naukowo-badawczą i
kształceniową: Centrum
Dokumentacji Międzykulturowej
(CIDOC) w
).
Placówka ta przygotowywała też
przyszłych misjonarzy katolickich
• W 1982 ukazała się książka pod
tytułem Gender dyskutująca
tematykę płci i rodziny w
kontekście pracy
Noam Chomsky