STANY ZAPALNE

W GINEKOLOGII

PATOGENY, ROZPOZNANIE, LECZENIE

Klinika Ginekologii Operacyjnej i 

Onkologicznej UM w Łodzi

MECHANIZMY OBRONNE

• Kwaśny odczyn środowiska pochwy (pH 3-4)
• Cienka warstwa złuszczającego się 

nabłonka pochwy

• Zamknięcie wejścia do pochwy
• Ciągły strumień wydzieliny spłwający z 

gruczołów szyjkowych i gruczołów 
Bartholiniego

Zapalenie gruczołu 

przedsionkowego 

większego (Bartholiniego)

• Torbiel
• Ropień
LECZENIE
• Nacięcie
• Sączkowanie
• Marsupializacja

ZAKAŻENIA POCHWY - 

PATOGENY

• Candida Albicans
• Gardnerella Vaginalis
• Trichomonas Vaginalis
• Herpes Simplex I i II
• Human Papilloma Virus
• Molluscum Contangiosum Virus
• Chlamydia Trachomatis
• Pałeczki Donovana
• Haemophilus Ducreyii
• Dwoinki Rzeżączki
• Krętki Blade

KANDYDOZA POCHWY

CZYNNIKI SPRZYJAJĄCE:
- Ciąża
- Antybiotykoterapia
- Leczenie immunosupresyjne
- Cukromocz
- Przewlekła niedokrwistość

KANDYDOZA POCHWY - 

klinika

• Wiek 20 – 40 lat
• Upławy serowate
• Zaczerwienienie śluzówki
• Świąd i pieczenie

KANDYDOZA POCHWY - leczenie

• Z wyboru nystatyna
• Leki II rzutu – azole

• Leczenie miejscowe i ogólne
• Leczeni oboje partnerzy

GARDNERELLA VAGINALIS

• Klinika: rzadka, zielonkawa, 

cuchnąca wydzielina.

• Diagnostyka: rozmaz 

mirobiologiczny, wzrost pH

• Leczenie: metronidazol 3 x 200 mg
• przez 7 dni

TRICHOMONAS VAGINALIS

(pierwotniak)

• Klinika: ból, plackowate 

ogniska zapalne barwy różowej, 
cuchnąca, pienista wydzielina.

• Diagnostyka: rozmaz 

mirobiologiczny, posiew.

• Leczenie: metronidazol 3 x 200 

mg przez 7 dni

STARCZE ZAPALENIE POCHWY
- 

zanik estrogenów

DZIECIĘCE ZAPALENIE POCHWY

   - urazy
   - komensale jelitowe

HERPES SIMPLEX - 

opryszczka

• Klinika: 3-7 dni, grudki > pęcherzyki, 

ból zaczerwienienie, objawy ogólne.

• Diagnostyka: rozmaz mikrobiologiczny 

z wielojądrzastymi komórkami 
olbrzymimi.

• Leczenie: acyklowir, betadine, AgNO3

HUMAN PAPILLOMA VIRUS

– kłykciny kończyste

• Klinika: Pojedyńcze brodawki z tendencją do 

zlewania się.

• Diadnostyka: histologiczna.
• Leczenie: 20% maść z podofiliny, 

elekrtokoagulacja, laser, chirurgia.

• UWAGA: w miejscu kłykcin może rozwijać się 

rak sromu albo szyjki macicy!

MOLLUSCUM 

CONTANGIOSUM VIRUS – 

mięczak zakaźny.

• Klinika: przenoszony drogą płciową 

– białe brodawczakowate grudki z 
ciemnym środkiem mogą obejmować 
bardzo szybko nawet całe ciało!

• Diagnostyka: histologiczna.
• Leczenie: fenol wstrzykiwany do 

grudek, diatermia, kriochirurgia.

CHLAMYDIA TRACHOMATIS

• Klinika: objawy łagodne, upławy wodnisto-

ropne z miernym odczynem zapalnym, 
postać „nadżerki szyjki macicy”, przenosi 
się do miednicy mniejszej > zrosty > 
niepłodność, zapalenie spojówek 
poporodowe płodu.

• Diagnostyka: rozmaz mikrobiologiczny 

barwiony techniką immunofluorescencyjną.

• Leczenie: tetracyklina 500 mg co 6 godz. 

przez 14 dni.

WEWNĄTRZKOMÓRKOWE 

PAŁECZKI DONOVANA – 

ziarniniak pachwinowy

• Klinika: choroba zajmuje węzły 

chłonne pachwinowe i 

okołoodbytnicze, które pękają – 

owrzodzenia.

• Diagnostyka: histologia.
• Leczenie: tetracyklina przez 2-3 

tygodnie.

• UWAGA: może być puktem wyjścia 

raka płaskonabłonkowego!

HAEMOPHILUS DUCREYII – 

wrzód weneryczny.

• Klinika: czerwona plamka > krosta 

> wrzód, liczne, miękie, bolesne.

• Diagnostyka: histologia.
• Leczenie: biseptol 960 2 x 

dziennie, ropiejące węzły nakłuwa 
się i opróżnia igłą i strzykawką.

NEISERIA GONORRHOEA - 

rzeżączka

• Klinika: początek to zapalenie cewki 

moczowej, upławy, zaburzenia cyklu, 
może ulec uogólnieniu!

• Diagnostyka: rozmaz 

mikrobiologiczny, immunofluorescencja.

• Leczenie: penicylina prokainowa 1,2 

mln przez 3 dni, również tetracykliny i 
doxycyclina.

TREPANOMA PALLIDYM – 

kiła

• Klinika: wrzód pierwotny > 6-

miesięczna inkubacja > proces 
uogólniony (osutka kiłowa, złe 
samopoczucie, gorączka)

• Diagnostyka: preparaty bezpośrednie, 

testy serologiczne.

• Leczenie: penicylina procainowa 1 mln. 

przez 14 dni, również tetracyklina, 
erytromycyna, doxycyclina.

ZAPALENIE ENDOMETRIUM

• Klinika: po porodzie, po poronieniu, 

infekcja wstępująca z pochwy, 

infekcja drogą krwi – ropna wydzielina 

z kanału szyjki, ból, gorączka.

• Diagnostyka: posiew.
• Leczenie: antybiotyki 

szerokowidmowe wrza z 

antybiotykami na beztlenowce, w 

skrajnym przypadku hysterectomia.

OSTRE ZAPALENIE 

PRZYDATKÓW (PID)

• Klinika: ból, gorączka, 

przedłużające się miesiączki.

• Diagnostyka: wywiad, badanie 

przedmiotowe, markery zapalenia.

• Leczenie: antybiotyki, 

niesterydowe leki p/zapalne, jeżeli 
podejrzenie ropnia to laparotomia

PRZEWLEKŁE ZAPALENIE 

PRZYDATKÓW

• Klinika: okresowe bóle podbrzusza, bóle 

przy stosunku, nieregularne miesiączki, 
badaniem ginekologicznym stwierdza się 
obrzęk przydatków i ich tkliwość.

• Diagnostyka: badanie kliniczne i 

obrazowe.

• Leczenie: antbiotyki, chirurgia.
• UWAGA: może dawać zrosty > 

niepłodność.

GRUŹLICA NARZĄDÓW 

PŁCIOWYCH.

• Klinika: u młodych kobiet, 

przenoszona drogą krwi z innych 
narządów, bóle podbrzusza, 
niepłodność.

• Diagnostyka: biopsja endometrium.
• Leczenie: rifampicyna, isoniazyd, 

ethambutol, ropnie gruźlicze > 
chirurgia.

HIV (retrovirus 

oncornavirus) - AIDS

• Klinika: transfer drogą płćiową i 

wszczepienną, objawy nieswoiste 
(gorączka, dysgastryczne, 
neurologiczne, onkologiczne), inkubacja 
kilka miesięcy – lat, szerzy się przez 
łożysko oraz okołoporodowo do płodu 
(33%)

• Leczenie: profilaktyka, leki p/wirusowe, 

szczepionki, pochodne benodiazepiny.

HIV (retrovirus 

oncornavirus) – AIDS: fazy 

choroby

• Faza 1. – bezobjawowa, może przypominać 

mononukleozę.

• Faza 2. – bezobjawowa, do 7 lat, ulegają 

powiększeniu węzły chłonne replikacja 

wirusa.

• Faza 3.  - atak na układ immunologiczny – 

rzadkie objawy związane ze spadkiem 

odporności.

• Faza 4. – intensywna replikacja wirusa, częste 

infekcje o bardzo nasilonym przebiegu.