Rola opiekuńcza 

Rola opiekuńcza 

personelu 

personelu 

pielęgniarskiego w 

pielęgniarskiego w 

procesie leczenia 

procesie leczenia 

pacjentów 

pacjentów 

uzależnionych od 

uzależnionych od 

substancji 

substancji 

psychoaktywnych 

psychoaktywnych 

wynikająca z ustawy o 

wynikająca z ustawy o 

zawodzie pielęgniarki i 

zawodzie pielęgniarki i 

położnej.

położnej.

 

 

Grupy środków o działaniu 

Grupy środków o działaniu 

uzależniającym:

uzależniającym:



Alkohol

Alkohol



Opiaty

Opiaty



Kanabinole

Kanabinole



Środki nasenne i uspokajające

Środki nasenne i uspokajające



Kokaina

Kokaina



Halucynogeny

Halucynogeny



Nikotyna

Nikotyna



Lotne rozpuszczalniki organiczne (środki 

Lotne rozpuszczalniki organiczne (środki 

wziewne)

wziewne)

 

 

KOMUNIKOWANIE W 

KOMUNIKOWANIE W 

PSYCHIATRII

PSYCHIATRII

 

 



Pogłębienie i rozszerzenie wiedzy na 

Pogłębienie i rozszerzenie wiedzy na 

temat zasad komunikowania się i 

temat zasad komunikowania się i 

rodzaju barier w komunikowaniu się z 

rodzaju barier w komunikowaniu się z 

pacjentem z zaburzeniami 

pacjentem z zaburzeniami 

psychicznymi, jak również nabycie 

psychicznymi, jak również nabycie 

umiejętności stosowania technik 

umiejętności stosowania technik 

terapeutycznych w kontakcie z 

terapeutycznych w kontakcie z 

chorym.

chorym.

 

 

Pielęgniarka powinna:

Pielęgniarka powinna:



1) diagnozować bariery w komunikowaniu się z chorym 

1) diagnozować bariery w komunikowaniu się z chorym 

psychicznie;

psychicznie;



2) analizować emocje i zachowania własne oraz 

2) analizować emocje i zachowania własne oraz 

pacjenta;

pacjenta;



3) komunikować się z człowiekiem chorym, jego rodziną, 

3) komunikować się z człowiekiem chorym, jego rodziną, 

zespołem terapeutycznym w sytuacjach trudnych;

zespołem terapeutycznym w sytuacjach trudnych;



4) radzić sobie z barierami w komunikowaniu się z 

4) radzić sobie z barierami w komunikowaniu się z 

pacjentem;

pacjentem;



5) nawiązać, podtrzymać, pogłębić i zakończyć relację 

5) nawiązać, podtrzymać, pogłębić i zakończyć relację 

terapeutyczną z pacjentem w sytuacji trudnej;

terapeutyczną z pacjentem w sytuacji trudnej;



6) zastosować właściwe techniki (zachowania) w relacji 

6) zastosować właściwe techniki (zachowania) w relacji 

terapeutycznej z pacjentem;

terapeutycznej z pacjentem;



7) eliminować jatropatogenię w zachowaniach personelu;

7) eliminować jatropatogenię w zachowaniach personelu;



8) przygotować i przekazać pacjentowi lub jego rodzinie 

8) przygotować i przekazać pacjentowi lub jego rodzinie 

porady dotyczące komunikowania się z innymi.

porady dotyczące komunikowania się z innymi.

 

 

 

 

K

K

omunikowanie się z 

omunikowanie się z 

pacjentem i wywiad 

pacjentem i wywiad 

pielęgniarski:

pielęgniarski:



a) techniki komunikowania się w sytuacjach 

a) techniki komunikowania się w sytuacjach 

trudnych,

trudnych,



b) diagnozowanie mechanizmów obronnych 

b) diagnozowanie mechanizmów obronnych 

osobowości,

osobowości,



c) modyfikacja wywiadu w zależności od 

c) modyfikacja wywiadu w zależności od 

wieku i poziomu rozwoju pacjenta,

wieku i poziomu rozwoju pacjenta,



d) postępowanie z osobami z różnymi 

d) postępowanie z osobami z różnymi 

rodzajami zaburzeń psychicznych,

rodzajami zaburzeń psychicznych,



e) przygotowanie pacjentów do 

e) przygotowanie pacjentów do 

komunikowania się z innymi osobami.

komunikowania się z innymi osobami.

 

 

Pielęgniarka powinna posiadać 

Pielęgniarka powinna posiadać 

takie umiejętności jak:

takie umiejętności jak:



1) interpretować podstawowe pojęcia związane z normą, 

1) interpretować podstawowe pojęcia związane z normą, 

zdrowiem, zdrowiem psychicznym, promocją zdrowia, 

zdrowiem, zdrowiem psychicznym, promocją zdrowia, 

prewencją i edukacją zdrowotną;

prewencją i edukacją zdrowotną;



2) rozpoznawać potrzeby w zakresie promocji zdrowia 

2) rozpoznawać potrzeby w zakresie promocji zdrowia 

psychicznego;

psychicznego;



3) określić oczekiwania odbiorców programów promocyjnych, 

3) określić oczekiwania odbiorców programów promocyjnych, 

profilaktycznych, psychoedukacyjnych;

profilaktycznych, psychoedukacyjnych;



4) wykorzystywać środki masowego przekazu w promocji 

4) wykorzystywać środki masowego przekazu w promocji 

zdrowia;

zdrowia;



5) propagować styl życia wspierający zdrowie psychiczne;

5) propagować styl życia wspierający zdrowie psychiczne;



6) podejmować działania z zakresu promocji zdrowia i 

6) podejmować działania z zakresu promocji zdrowia i 

prewencji zaburzeń psychicznych;

prewencji zaburzeń psychicznych;



7) kształtować umiejętność radzenia sobie ze stresem;

7) kształtować umiejętność radzenia sobie ze stresem;



8) współdziałać z przedstawicielami różnych dziedzin w 

8) współdziałać z przedstawicielami różnych dziedzin w 

zakresie promocji zdrowia psychicznego i profilaktyki 

zakresie promocji zdrowia psychicznego i profilaktyki 

zaburzeń psychicznych.

zaburzeń psychicznych.

 

 

Pielęgniarka powinna posiadać 

Pielęgniarka powinna posiadać 

wiedzę na temat:

wiedzę na temat:



a) pojęci

a) pojęci

a

a

 uzależnienia,

 uzależnienia,



b) teori

b) teori

i

i

 rozwoju uzależnienia,

 rozwoju uzależnienia,



c) zaburze

c) zaburze

ń

ń

 psychiczn

 psychiczn

ych

ych

 i zaburze

 i zaburze

ń

ń

 zachowa

 zachowa

ń

ń

 

 

spowodowan

spowodowan

ych

ych

 używaniem alkoholu: zesp

 używaniem alkoholu: zesp

ołu

ołu

 

 

abstynencyjn

abstynencyjn

ego

ego

, ostr

, ostr

ych

ych

 i przewlekł

 i przewlekł

ych

ych

 psychoz 

 psychoz 

alkoholow

alkoholow

ych

ych

,

,



d) zaburze

d) zaburze

ń

ń

 psychiczn

 psychiczn

ych

ych

 i zaburze

 i zaburze

ń

ń

 zachowa

 zachowa

ń

ń

 

 

spowodowan

spowodowan

ych

ych

 używaniem leków uspokajających i 

 używaniem leków uspokajających i 

nasennych, substancji halucynogennych, opiatów, 

nasennych, substancji halucynogennych, opiatów, 

amfetaminy i lotnych rozpuszczalników,

amfetaminy i lotnych rozpuszczalników,



e) ofert terapeutyczn

e) ofert terapeutyczn

ych

ych

 dla osób uzależnionych,

 dla osób uzależnionych,



f) detoksykacj

f) detoksykacj

i

i

,

,



g) leczen

g) leczen

ia

ia

 odwykowe

 odwykowe

go

go

.

.

 

 

WYKAZ UMIEJĘTNOŚCI 

WYKAZ UMIEJĘTNOŚCI 

PIELĘGNIARSKICH W

PIELĘGNIARSKICH W

 

 

SYTUACJ

SYTUACJ

ACH

ACH

 KRYZYSOW

 KRYZYSOW

YCH

YCH

 l 

 l 

ZAGROŻENI

ZAGROŻENI

U

U

 ŻYCIA W 

 ŻYCIA W 

PSYCHIATRII

PSYCHIATRII

 

 



Przygotowanie pielęgniarki do 

Przygotowanie pielęgniarki do 

udzielania pomocy psychologicznej w 

udzielania pomocy psychologicznej w 

sytuacjach trudnych i zagrożeniach 

sytuacjach trudnych i zagrożeniach 

życia w psychiatrii oraz wskazanie 

życia w psychiatrii oraz wskazanie 

sposobów przeciwdziałania 

sposobów przeciwdziałania 

problemom psychologicznym osoby 

problemom psychologicznym osoby 

udzielającej pomocy.

udzielającej pomocy.

 

 

Pielęgniarka powinna:

Pielęgniarka powinna:



1) zastosować elementy pomocy psychologicznej w 

1) zastosować elementy pomocy psychologicznej w 

sytuacji kryzysowej;

sytuacji kryzysowej;



2) określić sytuacje zagrażające życiu pacjenta;

2) określić sytuacje zagrażające życiu pacjenta;



3) rozpoznać zagrożenia życia we właściwym czasie, by 

3) rozpoznać zagrożenia życia we właściwym czasie, by 

można było podjąć działania zabezpieczające;

można było podjąć działania zabezpieczające;



4) chronić pacjenta, u którego istnieje ryzyko zagrożenia 

4) chronić pacjenta, u którego istnieje ryzyko zagrożenia 

życia;

życia;



5) uświadomić sobie własne negatywne reakcje i radzić 

5) uświadomić sobie własne negatywne reakcje i radzić 

sobie z tymi reakcjami;

sobie z tymi reakcjami;



6) przekazać pacjentowi w sposób wolny od jatrogenii 

6) przekazać pacjentowi w sposób wolny od jatrogenii 

informację o stanie jego zdrowia, problemach, sposobach 

informację o stanie jego zdrowia, problemach, sposobach 

przeciwdziałania pogłębianiu się choroby;

przeciwdziałania pogłębianiu się choroby;



7) wskazać sposoby przeciwdziałania wypaleniu 

7) wskazać sposoby przeciwdziałania wypaleniu 

zawodowemu.

zawodowemu.

 

 

Z

Z

astosowanie procesu i modeli 

astosowanie procesu i modeli 

pielęgnowania w opiece nad 

pielęgnowania w opiece nad 

pacjentem z zaburzeniami 

pacjentem z zaburzeniami 

psychicznymi:

psychicznymi:



a) proces pielęgnowania,

a) proces pielęgnowania,



b) ocena stanu psychicznego pacjenta,

b) ocena stanu psychicznego pacjenta,



c) badanie pielęgniarskie,

c) badanie pielęgniarskie,



d) modele pielęgnowania: N. Roper, H. 

d) modele pielęgnowania: N. Roper, H. 

Peplau, D. Orem, B. Newman w opiece nad 

Peplau, D. Orem, B. Newman w opiece nad 

pacjentem z zaburzeniami psychicznymi,

pacjentem z zaburzeniami psychicznymi,



e) dokumentowanie procesu 

e) dokumentowanie procesu 

pielęgnowania w oparciu o zastosowany 

pielęgnowania w oparciu o zastosowany 

model;

model;