background image

DOWÓD Z OGLĘDZIN 

DOWÓD Z OGLĘDZIN 

W WETERYNARII SĄDOWEJ

W WETERYNARII SĄDOWEJ

DOWÓD Z OGLĘDZIN 

DOWÓD Z OGLĘDZIN 

W WETERYNARII SĄDOWEJ

W WETERYNARII SĄDOWEJ

background image

OGLĘDZINY

OGLĘDZINY

Czynność procesowa polegająca na badaniu 

Czynność procesowa polegająca na badaniu 

stanu faktycznego, dokonanie bezpośrednich 

stanu faktycznego, dokonanie bezpośrednich 

ustaleń, koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy 

ustaleń, koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy 

oraz zbieranie nowych rzeczowych materiałów 

oraz zbieranie nowych rzeczowych materiałów 

dowodowych (oględziny miejsca, osób, rzeczy)

dowodowych (oględziny miejsca, osób, rzeczy)

background image

OGLĘDZINY SĄDOWO-

OGLĘDZINY SĄDOWO-

LEKARSKIE

LEKARSKIE

Dotyczą osób żywych, zwłok oraz innych 

Dotyczą osób żywych, zwłok oraz innych 

rzeczowych środków dowodowych i miejsca ich 

rzeczowych środków dowodowych i miejsca ich 

znalezienia – przez analogię przepisy mają 

znalezienia – przez analogię przepisy mają 

zastosowanie w sprawach weterynaryjnych

zastosowanie w sprawach weterynaryjnych

oględziny zwłok – na miejscu ich znalezienia

oględziny zwłok – na miejscu ich znalezienia

otwarcie zwłok (sekcja) – może być uzupełnione 

otwarcie zwłok (sekcja) – może być uzupełnione 

badaniami dodatkowymi

badaniami dodatkowymi

oględziny śledcze miejsca – dotyczą miejsca 

oględziny śledcze miejsca – dotyczą miejsca 

przestępstwa lub wypadku, miejsc ukrycia, osób i 

przestępstwa lub wypadku, miejsc ukrycia, osób i 

rzeczy (rewizja) – celem znalezienia ujawnienia 

rzeczy (rewizja) – celem znalezienia ujawnienia 

i zabezpieczenia poszczególnych przedmiotów 

i zabezpieczenia poszczególnych przedmiotów 

znajdujących się na miejscu zdarzenia, które 

znajdujących się na miejscu zdarzenia, które 

mogą 

mogą 

służyć jako środki dowodowe

służyć jako środki dowodowe

background image

SEKCJA DLA CELÓW SĄDOWYCH

SEKCJA DLA CELÓW SĄDOWYCH

Jeżeli przedmiotem dochodzeń sądowych jest 

Jeżeli przedmiotem dochodzeń sądowych jest 

zwierzę padłe, zwłaszcza nagle lub ubite z 

zwierzę padłe, zwłaszcza nagle lub ubite z 

konieczności, to niemal zawsze sąd 

konieczności, to niemal zawsze sąd 

podejrzewa, że śmierć zwierzęcia powstała 

podejrzewa, że śmierć zwierzęcia powstała 

w skutek czyjejś winy

w skutek czyjejś winy

Protokół sekcji bywa często jedynym lub 

Protokół sekcji bywa często jedynym lub 

najważniejszym dowodem rzeczowym, może to 

najważniejszym dowodem rzeczowym, może to 

podejrzenie uchylić lub potwierdzić

podejrzenie uchylić lub potwierdzić

background image

SEKCJA DLA CELÓW SĄDOWYCH

SEKCJA DLA CELÓW SĄDOWYCH

Określenie czasu śmierci

Określenie czasu śmierci

Określenie przyczyny śmierci

Określenie przyczyny śmierci

Określenie współistniejących przewlekłych 

Określenie współistniejących przewlekłych 

procesów chorobowych

procesów chorobowych

Bliższe określenie skutków urazów, co łączy się 

Bliższe określenie skutków urazów, co łączy się 

z próbą ustalenia narzędzia, które 

z próbą ustalenia narzędzia, które 

spowodowało obrażenia

spowodowało obrażenia

Ustalenie ewentualnego związku przyczynowo-

Ustalenie ewentualnego związku przyczynowo-

skutkowego między urazem (lub sumą urazów) 

skutkowego między urazem (lub sumą urazów) 

a śmiercią. Dotyczyć to może roli zespołu 

a śmiercią. Dotyczyć to może roli zespołu 

czynników które doprowadziły do śmierci

czynników które doprowadziły do śmierci

background image

SEKCJA DLA CELÓW SĄDOWYCH

SEKCJA DLA CELÓW SĄDOWYCH

Zebranie faktów, które przy analizie całego 

Zebranie faktów, które przy analizie całego 

zajścia zdarzenia ułatwić mogą 

zajścia zdarzenia ułatwić mogą 

zrekonstruowanie poszczególnych faz zajścia 

zrekonstruowanie poszczególnych faz zajścia 

(np. w przypadku pobicia lub potrącenia)

(np. w przypadku pobicia lub potrącenia)

Zabezpieczenie śladów na zwłokach

Zabezpieczenie śladów na zwłokach

Zabezpieczenie materiału do ewentualnych 

Zabezpieczenie materiału do ewentualnych 

dalszych badań (histopatologicznych, 

dalszych badań (histopatologicznych, 

toksykologicznych, hemogenetycznych)

toksykologicznych, hemogenetycznych)

background image

ZMIANY POŚMIERTNE

ZMIANY POŚMIERTNE

Dokładna znajomość zmian rozwijających się po 

Dokładna znajomość zmian rozwijających się po 

śmierci 

śmierci 

w tkankach i narządach jest niezbędna dla 

w tkankach i narządach jest niezbędna dla 

orzecznictwa sądowego

orzecznictwa sądowego

Wczesne oznaki śmierci:

Wczesne oznaki śmierci:

 

 

bladość zwłok – 

bladość zwłok – 

palor mortis

palor mortis

 

 

oziębienie zwłok – 

oziębienie zwłok – 

algor s. frigor  mortis

algor s. frigor  mortis

 

 

 

 

wysychanie zwłok – 

wysychanie zwłok – 

exicatio postmortalis

exicatio postmortalis

 

 

stężenie pośmiertne – 

stężenie pośmiertne – 

rigor mortis

rigor mortis

 

 

plamy pośmiertne – 

plamy pośmiertne – 

livores mortis

livores mortis

 

 

skrzepy pośmiertne – 

skrzepy pośmiertne – 

cruores mortis

cruores mortis

 

 

przepojenie hemoglobiną – 

przepojenie hemoglobiną – 

imbibitio 

imbibitio 

hemoglobineamica

hemoglobineamica

background image

ZMIANY POŚMIERTNE

ZMIANY POŚMIERTNE

Późne zmiany pośmiertne

Późne zmiany pośmiertne

autoliza pośmiertna – 

autoliza pośmiertna – 

autolisis 

autolisis 

postmortalis

postmortalis

 

 

gnicie – 

gnicie – 

putrescentio

putrescentio

strupieszczenie (mumifikacja) - 

strupieszczenie (mumifikacja) - 

mumificatio

mumificatio

zeszkieletowanie

zeszkieletowanie

przeobrażenie tłuszczowo-woskowe

przeobrażenie tłuszczowo-woskowe

przemiany torfowe 

przemiany torfowe 

background image

BLADOŚĆ ZWŁOK

BLADOŚĆ ZWŁOK

U zwierząt posiadających skórę pokrytą 

U zwierząt posiadających skórę pokrytą 

włosem lub piórami, a przy tym pigmentowaną 

włosem lub piórami, a przy tym pigmentowaną 

cecha ta jest zwykle niewidoczna

cecha ta jest zwykle niewidoczna

Można ją śledzić na zewnętrznych błonach 

Można ją śledzić na zewnętrznych błonach 

śluzowych, 

śluzowych, 

a tylko u świń na skórze

a tylko u świń na skórze

background image

OZIĘBIENIE ZWŁOK

OZIĘBIENIE ZWŁOK

Ciepłota ciała stopniowo wyrównuje się z 

Ciepłota ciała stopniowo wyrównuje się z 

temperaturą otoczenia

temperaturą otoczenia

Szybkość oziębiania zależy od:

Szybkość oziębiania zależy od:

temperatury otoczenia i zwłok

temperatury otoczenia i zwłok

wilgotności powietrza

wilgotności powietrza

ruchu powietrza

ruchu powietrza

masa, pokrywa włosowa, pokłady tkanki 

masa, pokrywa włosowa, pokłady tkanki 

tłuszczowej stygnącego ciała

tłuszczowej stygnącego ciała

przebytych schorzeń

przebytych schorzeń

  

 

                                                                                                                       

background image

OZIĘBIENIE ZWŁOK

OZIĘBIENIE ZWŁOK

Oziębienie w temperaturze pokojowej:

Oziębienie w temperaturze pokojowej:

kończyny – po 1-2 godz.

kończyny – po 1-2 godz.

tułów – po 4-5 godz.

tułów – po 4-5 godz.

średnio temperatura zwłok obniża się o 

średnio temperatura zwłok obniża się o 

1

1

°

°

C/h -  

C/h -  

w pierwszej dobie, o 0,2 

w pierwszej dobie, o 0,2 

°

°

C/h – w drugiej 

C/h – w drugiej 

dobie

dobie

  

 

                                                                                                                       

background image

WYSYCHANIE ZWŁOK

WYSYCHANIE ZWŁOK

Rozwija się szybko przy:

Rozwija się szybko przy:

wysokiej temperaturze i suchym powietrzu

wysokiej temperaturze i suchym powietrzu

u zwierząt wychudzonych i charłaczych

u zwierząt wychudzonych i charłaczych

Rozwija się wolno albo wcale się nie rozwija:

Rozwija się wolno albo wcale się nie rozwija:

w wysokiej temperaturze i wilgotnym 

w wysokiej temperaturze i wilgotnym 

powietrzu 

powietrzu 

u zwierząt utuczonych, pełnokrwistych

u zwierząt utuczonych, pełnokrwistych

Rogówka i białkówka wysycha w temperaturze 

Rogówka i białkówka wysycha w temperaturze 

pokojowej po 1 h  – przy otwartych oczach, po 

pokojowej po 1 h  – przy otwartych oczach, po 

24 h – przy zamkniętych oczach

24 h – przy zamkniętych oczach 

background image

STĘŻENIE POŚMIERTNE

STĘŻENIE POŚMIERTNE

mięsień sercowy – 0,5 – 2 h

mięsień sercowy – 0,5 – 2 h

przepona i mięśnie oddechowe

przepona i mięśnie oddechowe

mięśnie żucia – 2-4 h

mięśnie żucia – 2-4 h

mięśnie karku

mięśnie karku

mięśnie kończyny przednich

mięśnie kończyny przednich

mięśnie tułowia

mięśnie tułowia

mięśnie kończyn tylnych

mięśnie kończyn tylnych

mięśnie ogona 15-20 h

mięśnie ogona 15-20 h

ustępuje po 
 1-2 
dobach

 

Kolejność występowania stężenia:

Kolejność występowania stężenia:

background image

STĘŻENIE POŚMIERNTE

STĘŻENIE POŚMIERNTE

Stężenie obejmuje w tym samym stopniu 

Stężenie obejmuje w tym samym stopniu 

mięśnie prążkowane i gładkie

mięśnie prążkowane i gładkie

Zwłoki wyniszczone, o znikomej ilości 

Zwłoki wyniszczone, o znikomej ilości 

glikogenu, mięśnie zwyrodniałe wytwarzają 

glikogenu, mięśnie zwyrodniałe wytwarzają 

słabe stężenie pośmiertne

słabe stężenie pośmiertne

Stężenie pośmiertne występuje szybciej:

Stężenie pośmiertne występuje szybciej:

w wysokiej temperaturze

w wysokiej temperaturze

w schorzeniach przebiegających z gorączką 

w schorzeniach przebiegających z gorączką 

(ale osiąga słaby stopień i szybciej ustępuje)

(ale osiąga słaby stopień i szybciej ustępuje)

po podaniu pilokarpiny, atropiny

po podaniu pilokarpiny, atropiny

W stężeniu kataleptycznym skurcz obejmuje  w 

W stężeniu kataleptycznym skurcz obejmuje  w 

chwili śmierci równocześnie wszystkie  mięśnie

chwili śmierci równocześnie wszystkie  mięśnie

background image

PLAMY POŚMIERTNE

PLAMY POŚMIERTNE

U zwierząt, które nie były poruszone przez 

U zwierząt, które nie były poruszone przez 

kilkanaście godzin po śmierci, rozmieszczenie plam 

kilkanaście godzin po śmierci, rozmieszczenie plam 

pośmiertnych określa pozycję w chwili jego śmierci.

pośmiertnych określa pozycję w chwili jego śmierci.

Barwa plam jest burakowosina, ale...

Barwa plam jest burakowosina, ale...

przy zatruciu tlenkiem węgla, cyjankiem potasu – 

przy zatruciu tlenkiem węgla, cyjankiem potasu – 

jaśnieje do żywoczerwonej

jaśnieje do żywoczerwonej

przy zatruciu związkami chloru, grzybami – są 

przy zatruciu związkami chloru, grzybami – są 

brązowe

brązowe

W odróżnieniu do przyżyciowych wynaczynień:

W odróżnieniu do przyżyciowych wynaczynień:

nie mają wyraźnie zarysowanych brzegów

nie mają wyraźnie zarysowanych brzegów

ustępują przy ucisku palcem

ustępują przy ucisku palcem

zmywają się z powierzchni przekroju

zmywają się z powierzchni przekroju

background image

SKRZEPY POŚMIERTNE

SKRZEPY POŚMIERTNE

Rodzaje:

Rodzaje:

czerwony

czerwony

biały

biały

żółty

żółty

Od przyżyciowych zakrzepów różnią się:

Od przyżyciowych zakrzepów różnią się:

gładką, wilgotną, lśniącą powierzchnią

gładką, wilgotną, lśniącą powierzchnią

leżą luźno w naczyniach

leżą luźno w naczyniach

są elastyczne

są elastyczne

background image

PRZEPOJENIE HEMOGLOBINĄ

PRZEPOJENIE HEMOGLOBINĄ

Uwidacznia się najwcześniej w błonach 

Uwidacznia się najwcześniej w błonach 

wewnętrznych dużych naczyń, we wsierdziu, w 

wewnętrznych dużych naczyń, we wsierdziu, w 

błonie śluzowej przednich odcinków dróg 

błonie śluzowej przednich odcinków dróg 

oddechowych

oddechowych

background image

GNICIE ZWŁOK

GNICIE ZWŁOK

Gnicie występuje szybko:

Gnicie występuje szybko:

przy wysokiej temperaturze

przy wysokiej temperaturze

przy znacznej wilgotności powietrza

przy znacznej wilgotności powietrza

w zwłokach o grubej podściółce tłuszczowej

w zwłokach o grubej podściółce tłuszczowej

w zwłokach zwierząt padłych nagle, na 

w zwłokach zwierząt padłych nagle, na 

choroby zakaźne o przebiegu posocznicowym

choroby zakaźne o przebiegu posocznicowym

w glebach mokrych i gliniastych

w glebach mokrych i gliniastych

Zwłoki gniją przy dostępie powietrza 2 razy 

Zwłoki gniją przy dostępie powietrza 2 razy 

szybciej niż w wodzie, a zakopane 6-8 razy 

szybciej niż w wodzie, a zakopane 6-8 razy 

wolniej niż w wodzie 

wolniej niż w wodzie 

background image

GNICIE ZWŁOK

GNICIE ZWŁOK

W temperaturze pokojowej procesy gnilne 

W temperaturze pokojowej procesy gnilne 

rozpoczynają się po około 2 dniach

rozpoczynają się po około 2 dniach

Zanik części miękkich następuje po 3-7 latach 

Zanik części miękkich następuje po 3-7 latach 

od chwili zagrzebania

od chwili zagrzebania

Zniszczenie chrząstek i więzadeł – po 4-5 

Zniszczenie chrząstek i więzadeł – po 4-5 

latach

latach

Proces odtłuszczania kości – po 5-10 latach

Proces odtłuszczania kości – po 5-10 latach

background image

AUTOLIZA POŚMIERTNA

AUTOLIZA POŚMIERTNA

Rozkład pod wpływem enzymów dotyczy 

Rozkład pod wpływem enzymów dotyczy 

przede wszystkim narządów mających 

przede wszystkim narządów mających 

styczność z sokami trawiennymi.

styczność z sokami trawiennymi.

Samostrawienie pośmiertne obserwuje się 

Samostrawienie pośmiertne obserwuje się 

najczęściej 

najczęściej 

w żołądku i przełyku

w żołądku i przełyku

Ubytki powstałe przy autolizie pośmiertnej 

Ubytki powstałe przy autolizie pośmiertnej 

różnią się od przyżyciowych brakiem makro- 

różnią się od przyżyciowych brakiem makro- 

i mikroskopowego odczynu zapalnego w 

i mikroskopowego odczynu zapalnego w 

otoczeniu 

otoczeniu 

i kwaśnym odczynem

i kwaśnym odczynem

background image

STRUPIESZCZENIE

STRUPIESZCZENIE

Ten rodzaj przeobrażenia zwłok powstaje gdy 

Ten rodzaj przeobrażenia zwłok powstaje gdy 

ciało przebywa w środowisku suchym i 

ciało przebywa w środowisku suchym i 

przewiewnym przy stosunkowo wysokiej 

przewiewnym przy stosunkowo wysokiej 

temperaturze 

temperaturze 

Skóra staje się twarda, skórzasta, koloru od 

Skóra staje się twarda, skórzasta, koloru od 

jasnobrązowego do czarnego 

jasnobrązowego do czarnego 

Zwłoki są lekkie i kruche, ale procesy gnilno-

Zwłoki są lekkie i kruche, ale procesy gnilno-

fermentacyjne nie postępują

fermentacyjne nie postępują

background image

PRZEMIANY WOSKOWO-

PRZEMIANY WOSKOWO-

TŁUSZCZOWE

TŁUSZCZOWE

Do tej przemiany dochodzi w środowisku 

Do tej przemiany dochodzi w środowisku 

wilgotnym, przy małym dostępie tlenu i na ogół 

wilgotnym, przy małym dostępie tlenu i na ogół 

niskiej temperaturze – głęboka woda, wilgotne 

niskiej temperaturze – głęboka woda, wilgotne 

piwnice, itp. 

piwnice, itp. 

Dotyczy głównie zwierząt dobrze odżywionych z 

Dotyczy głównie zwierząt dobrze odżywionych z 

dobrze rozwiniętą tkanką tłuszczową. 

dobrze rozwiniętą tkanką tłuszczową. 

Powstaje tzw. tłuszczo-wosk, który przybiera 

Powstaje tzw. tłuszczo-wosk, który przybiera 

wygląd białoszarawych plastycznych mas

wygląd białoszarawych plastycznych mas

Masy tłuszczo-wosku wysychają na powierzchni 

Masy tłuszczo-wosku wysychają na powierzchni 

ciała 

ciała 

i stają się kruche, nadając zwłokom wygląd jakby 

i stają się kruche, nadając zwłokom wygląd jakby 

pokropionych gipsem lub wapniem  

pokropionych gipsem lub wapniem  

background image

PRZEMIANY TORFOWE

PRZEMIANY TORFOWE

Przeobrażenia, do których dochodzi w 

Przeobrażenia, do których dochodzi w 

zwłokach przebywających w głębokich rowach 

zwłokach przebywających w głębokich rowach 

torfowych, bagnach itp. 

torfowych, bagnach itp. 

Charakterystyczne jest wygarbowanie powłok 

Charakterystyczne jest wygarbowanie powłok 

skórnych oraz demineralizacja tkanki kostnej

skórnych oraz demineralizacja tkanki kostnej

background image

PROTOKÓŁ SEKCJI DLA CELÓW 

PROTOKÓŁ SEKCJI DLA CELÓW 

SĄDOWYCH

SĄDOWYCH

Wyniki oględzin sekcyjnych oraz orzeczenie 

Wyniki oględzin sekcyjnych oraz orzeczenie 

końcowe 

końcowe 

w protokole należy opisać w sposób przejrzysty 

w protokole należy opisać w sposób przejrzysty 

i zrozumiały 

i zrozumiały 

Opisy zmian anatomopatologicznych powinny 

Opisy zmian anatomopatologicznych powinny 

być wyrażone w sposób jednoznaczny, tak by 

być wyrażone w sposób jednoznaczny, tak by 

każdy czytający lekarz weterynarii zgadzał się 

każdy czytający lekarz weterynarii zgadzał się 

z orzeczeniem

z orzeczeniem

background image

PROTOKÓŁ SEKCJI DLA CELÓW 

PROTOKÓŁ SEKCJI DLA CELÓW 

SĄDOWYCH

SĄDOWYCH

Elementy protokołu:

Elementy protokołu:

nagłówek

nagłówek

formuła wstępna – powód wykonywanej 

formuła wstępna – powód wykonywanej 

sekcji, jej czas, miejsce, opis zwierzęcia

sekcji, jej czas, miejsce, opis zwierzęcia

oględziny – obiektywny opis zmian 

oględziny – obiektywny opis zmian 

anatomopatologicznych i badań 

anatomopatologicznych i badań 

dodatkowych

dodatkowych

orzeczenie lekarsko-weterynaryjne – 

orzeczenie lekarsko-weterynaryjne – 

logiczne wnioski ułożone według kolejności 

logiczne wnioski ułożone według kolejności 

ich wagi

ich wagi

podpis prosektora

podpis prosektora


Document Outline