Prezentacja programu PowerPoint

Tradycyjny podział schizofrenii



Schizofrenia prosta

podstępnie narastająca utrata napędu, zainteresowań, ambicji i

inicjatywy, towarzyszące zblednięcie afektu.



Hebefrenia

znaczna dezorganizacja myślenia, zachowania prymitywne,

błazeńskie, chaotyczne, infantylne.



Schizofrenia katatoniczna

znaczne zaburzenia motoryczne, manieryzm, stereotypie,

osłupienie, podniecenie, zaburzenia mowy.



Schizofrenia paranoidalna

urojenia prześladowcze lub wielkościowe, omamy słuchowe,

uczucie napięcia, podejrzliwość, często wrogość i agresja.



Inne podtypy

stany paranoidalne, schizofrenia skąpoobjawowa, schizofrenia

rezydualna, zespoły podobne do schizofrenii (schizotypowe).

Podział schizofrenii wg ICD-10



F 20.0

Schizofrenia paranoidalna



F 20.1

Schizofrenia hebefreniczna



F 20.2

Schizofrenia katatoniczna



F 20.3

Schizofrenia niezróżnicowana



F 20.4

Depresja poschizofreniczna



F 20.5

Schizofrenia rezydualna



F 20.6

Schizofrenia prosta



F 20.8

Schizofrenia innego rodzaju



F 20.9

Schizofrenia nie określona

Rozpoznanie schizofrenii opiera się na:



dokładnej ocenie objawów



kolejności ich występowania



rozwoju choroby i jej przebiegu



zejścia w sensie ujawnienia się objawów ubytkowych

W celu zwiększenia rzetelności i powtarzalności rozpoznania

stworzono kilka systemów diagnostycznych, m.in.: Present
Scale Exsamination – jest to szczegółowy kwestionariusz
pozwalający nie tylko na rozpoznanie schizofrenii, ale także na
podział na określone zespoły systemy klasyfikacyjne oraz DSM-
IV i ICD-10.

Schizofrenia

– kryteria diagnostyczne

Pierwszy epizod psychotyczny

i jego przebieg



Mówimy wówczas, gdy dana osoba pierwszy raz w życiu

doświadcza objawów psychotycznych. osoby te mogą nie

rozumieć co się z nimi dzieje i z otaczającym je światem.



Objawy mogą być bardzo niepokojące i niezwykłe, krańcowo

różne od dotychczasowych doświadczeń.



Osoba taka czuje się zagubiona i zagrożona.

W psychiatrii mówimy o charakterystycznym przebiegu P.E.P.

Dzieli się on na 3 etapy: (różny czas trwania u różnych chorych)

Są to niejasne i trudne do rozpoznania zmiany w zachowaniu

i funkcjonowaniu

II.

Ostre objawy psychotyczne

III.

Może nastąpić powrót do zdrowia, a może wystąpić depresja

popsychotyczna lub też objawy psychotyczne mogą

utrzymywać się przewlekle o różnym stopniu nasilenia.

Kryteria IDC-10 i DSM-IV różnią się przede wszystkim pod względem wymaganego czasu trwania objawów

psychopatologicznych. W DSM-IV od co najmniej 6-ciu m-c, natomiast w ICD-10 jednoznaczne objawy muszą

być obecne przez „większość czasu w ciągu miesiąca”.

Kryteria diagnostyczne schizofrenii wg ICD-10

Jeden z objawów

lub dwa z objawów

Muszą występować przez większą część czasu trwania epizodu utrzymującego się przez co najmniej m-c

A1a. Echo myśli, nasyłanie lub odciąganie myśli, nagłaśnianie (odsłanianie) myśli;

A1b. Urojenia oddziaływania, wpływu, owładnięcia, spostrzeżenia urojeniowe;

A1c. Głosy omamowe na bieżąco komentujące, dyskutujące o chorym lub pochodzące z różnych

części jego ciała;

A1d. Utrwalone urojenia o treści kulturowo niedostosowanej;

A2e. Utrwalone omamy z połowicznie uformowanymi urojeniami, bez wyraźnej treści afektywnej

A2f. Przerwy w toku myślenia, prowadzące do rozkojarzenia lub niespójności wypowiedzi,

neologizmy

A2g. Zachowania katatoniczne

A2h. Objawy negatywne: apatia, zubożenie wypowiedzi, spłycenie lub niespójność afektu nie

będące wynikiem depresji lub podawania leków.

W razie wystąpienia epizodu manii lub depresji kryterium A musi wystąpić zanim rozwiną się

zaburzenia nastroju

Nie można przypisać organicznemu uszkodzeniu mózgu (F0) czy niewłaściwym używaniu

substancji (F1). Uwaga: Muszą być spełnione trzy kryteria

(A,B,C)

Rozpoznawanie schizofrenii

Schizofrenia

Charakteryzuje się występowaniem:

•

zaburzeń myślenia

(rozpoznawanie rzeczywistości,

reakcje emocjonalne, procesy
myślenia, formułowanie sądów oraz
umiejętność porozumiewania się)

Ulegają tak dużemu pogorszeniu, że osoba chora

ma poważnie utrudnione funkcjonowanie rodzinne i
społeczne.

•

Często współwystępują:

omamy i urojenia

Dane z badania psychiatrycznego:

„

Zobaczyłem krzyż i wtedy przemówił do mnie Bóg.

Byłem tego pewny i wtedy moje myśli przejęły kontrolę.

Były to myśli o treści religijnej. Zacząłem co jakiś czas

słyszeć głosy. Miałem odczucie, że szatan przybrał postać

smoka i zamierza mnie zabić. Słyszałem głosy od kilku

miesięcy. Ostatnio głos powiedział, to jest ostatni przekaz:

koniec, bez odbioru. Od tej chwili nigdy juz nie słyszałem

tego głosu. Jednak moje myśli były kontrolowane.

W tym okresie doznawałem szalonych erotycznych

doznań, utrzymywał się brak snu, byłem zmuszony do

spacerów o 1-ej w nocy i byłem wtedy bardzo zmęczony.

Wtedy też często miałem odczucie nasyłania mi obcych

myśli. Miałem też przekazywane informacji za pomocą

numerów na tablicach rejestracyjnych samochodów, które

w ten sposób były zaszyfrowane”.

Urojenia

- to przekonania chorej osoby, które nie są podzielane przez

jej otoczenie (rodzina, rówieśnicy, znajomi).

W schizofrenii występują 3 główne typy urojeń

- chory wierzy i odczuwa, że jakieś siły zewnętrzne wywierają

wpływ na jego zachowanie i go kontrolują (urojenia wpływu i

owładnięcia).

II.

- powodują, że osoba chora wierzy, że jest śledzona,

podglądana, czy też szykanowana (urojenia prześladowcze).

III.

- prowadzą chorego do przekonania, że utracił on poczucie

tożsamości i celowości własnego życia, albo też wywołują u

niego poczucie niezwykłych mocy czy zdolności (urojenia

zmiany tożsamości).

Dane z badania psychiatrycznego:

„

Opracowałem genialny plan, wg którego chciałem żyć.

Wykonałem notatki pełne nowych planów. Byłem

przekonany, że poszukuje mnie mafia, chroni mnie ABW.

Nie mogłem się uwolnić od myśli, że moi rodzice są w

kontakcie z diabłem. Czułem się osamotniony, a w TV cały

czas mówiono o mnie. W końcu zdecydowałem się

wyjechać nad morze. Do walizki włożyłem tylko biblię.

Na dworcu zatrzymała mnie Policja, której złożyłem

fałszywe zeznania – przyznałem się do zabójstwa, po to

żeby mnie aresztowali i chronili przed mafią. Z komisariatu

zostałem zawieziony do szpitala psychiatrycznego. Nie

sprzeciwiałem się, gdyż myślałem, że to wszystko jest

częścią planu”.

Główne objawy schizofrenii



Schizofrenia –

jest najbardziej rozpowszechnionym i prawdopodobnie

najlepiej poznanym zab. psychicz. Zaburzenia jej pokrewne (zaburzenia

schizotypowe, zab. schizoafektywne, zab. urojeniowe, czy też krótkotrwały

epizod psychotyczny – różnicuje się ze schizofrenią na podstawie rodzaju

obserwowanych objawów psychotycznych i czasu ich trwania.



Omamy słuchowe:

nieprawdziwe spostrzeżenia, zazwyczaj pod postacią

głosów, które rozmawiają ze sobą na temat chorego lub komentują w trzeciej

osobie jego myśli czy działania.



Uczucie owładnięcia:

chory ma poczucie, że jest kontrolowany obcą siłę

lub moc. Może też mieć poczucie, że ta obca siła przeniknęła jego umysł i

ciało. Często jest to interpretowane jako wpływ fal radiowych, duchów czy

promieniowania kosmicznego.



Urojenia:

nieprawdzie przekonania chorego na temat rzeczywistości, które

mogą przybierać wiele różnych form np.: urojenia prześladowcze,

wielkościowe, odnoszące.



Zaburzenia myślenia:

poczucie, że myśli są nasyłane, albo też odciągane

z umysłu. Niekiedy występuje tzw. nagłośnienie myśli, że inne osoby je mogą

słyszeć, często z dużej odległości.



Zmiany emocjonalne i wolicjonalne:

emocje i uczucia stają się mgliste

lub mniej jasne i często są opisywane jako „spłycone”. Może też wystąpić

spadek inicjatywy czy energii. Takie zmiany określa się jako objawy

„negatywne”.

Objawy pozytywne i negatywne



Objawy pozytywne:

są niejako dodatkiem do całej gamy zachowań

danej osoby (np. omamy, urojenia, zaburzenia

mowy).



Objawy negatywne:

ujawniają się pod postacią: spłycenia napędu i

emocji, (np.: wycofanie społeczne, brak napędu,

zubożenie wypowiedzi).



Objawy deficytowe:

to te objawy negatywne, które stają się trwałymi

cechami.

Postacie schizofrenii

Opierając się na dychotomii (dwudzielności) objawów

pozytywnych i negatywnych, Andersen (1982) i Crow (1980)

uważają, że w schi. występują dwa procesy psychopatologiczne,

które u konkretnego pacjenta mogą występować razem lub

oddzielnie. Wysunęli hipotezę, że psychozę schizofreniczną

można podzielić na dwa zespoły: typ I i typ II.

Typ I

–

najczęściej wiąże się, ze względnie korzystnym

przystosowaniem p/chorobowym, łagodniejszym przebiegiem

choroby i pozytywną odpowiedzią na terapię. (Prawdopodob.

objawy pozytywne są następstwem zmian neurochemicznych

zachodzących w mózgu, a nie wynikiem zmian strukturalnych

mózgu).

Typ II

–

wiąże się najczęściej z niekorzystnym

przystosowaniem p/chorob. większymi zab. funkcji poznawczych,

słabszą odpowiedzią na leczenie i gorszym rokowaniem. Być

może przyczyną obj. negatyw. są nieprawidłowości strukturalne

mózgu, szczególnie wynikające z poszerzenia komór.

Ogólnie rzecz biorąc

podział na objawy pozytywne i

negatywne schizofrenii

okazał się pomocny. Ma on

również krytyków, twierdzących, że zbytnio upraszcza i nie

wykazuje związku z bad. statystycznymi.

Liddle (1987) zbadał wzorzec zgodności między objawa-

mi gr. pacjentów będących w podobnym stadium choroby i

uznał, że możliwy jest podział wg 3 a nie 2 cech a miano-

wicie.



ubóstwa psychoruchowego

(

zubożenia wypowiedzi,

zblednięcie afektu,

aspontaniczność ruchów),



dezorganizacji

(

formalne zaburzenia myślenia, niedosto-

sowanie afektywne)



zniekształcenia rzeczywistości

(

urojenia i omamy).

Diagnostyka różnicowa

Z uwagi na różnorodność objawów schizofrenii

diagnostyka różnicowa musi obejmować inne zaburzenia

psychiczne i neurologiczne.

inne psychozy (depresja, mania, zaburzenia schizotypowe,

psychozy polekowe)

zaburzenia nerwicowe (zaburzenia lękowe, dysocjacyjne,

obsesyjno – kompulsywne)

organiczne choroby mózgu (padaczka, schorzenia

zwyrodnieniowe mózgu, stwardnienie rozsiane)

ostre zaburzenia świadomości

zaburzenia osobowości

Przedchorobowe cechy osobowości

Pacjenci w ok. p/chorobowym często wykazują

zaburzenia zachowania i specyficzne cechy osobowości.



Osobowość schizoidalna

izolowanie się od otoczenia, słabe przeżywanie emocji i

uczuć, wyobcowanie społeczne)



Osobowość paranoidalna

(silna wrażliwość, podejrzliwość i nieufność)

Rokowanie

Jednakże nie jest niepomyślne dla każdej chorej osoby na schizofrenię.

Rokowanie jest zmienne i zawsze należy zachować ostrożność. Rokowanie

zależne jest od kilku czynników demograficznych i klinicznych.

20%

doświadcza w ciągu całego życia

tylko jednego epizodu

objawów psychotycznych i po jego ustąpieniu powraca do

stosunkowo normalnego życia.

60%

doświadcza więcej niż jednego nawrotu psychozy, jednak

pomiędzy epizodami choroby funkcjonuje na takim poziomie

jak przed zachorowaniem

20%

doświadcza przewlekłego utrzymywania się objawów choro-

bowych i raczej już nigdy nie powraca do poziomu funkcjo-

nowania z okresu przed zachorowaniem. W tej grupie jest ok.

10% osób chorych zaliczane do tzw. postaci lekoopornej

schizofrenii.

Czynniki rokownicze w

schozofrenii

Czynnik

Dobre rokowanie

Złe rokowanie

obciążający wywiad rodzinny

nie

tak

osobowość

prawidłowa

schizoidalna lub paranoidalna

inteligencja

wysoka lub średnia

poniżej średniej

funkcjonowanie przed

zachorowaniem

dostosowane lub dobre

niedostosowane i pon. średniej

początek

ostry

podstępny

płeć

żeńska

męska

wiek zachorowania

wiek dojrzały i średni

wiek młodzieńczy, wczesny

dojrzały

objawy kliniczne

objawy afektywne, pozytywne,

dobry wgląd, słabo wyrażane

emocje

objawy negatywne, dezorganizacja

myślenia

atmosfera domowa

zgoda w rodzinie

silnie wyrażane emocje, awantury

środowisko

stymulujące

instytucjonalizacja

SCHIZOFRENIA

- jest przyczyną poważnych zmian w funkcjonowaniu

psychicznym i społecznym chorujących na nią osób.

U części osób zmiany chorobowe mają charakter przemijający, jednak w

większości przypadków powracają okresowo lub pozostają na stałe.

Zróżnicowanie wczesnego przebiegu schizofrenii

Zróżnicowanie wczesnego przebiegu schizofrenii wg Shepharda i wsp.

Grupa 1

Grupa 2

Grupa 3

Grupa 4

ok. 16%

Tylko jeden epizod w życiu bez trwałych

następstw

ok. 32%

Kilka epizodów bez następstw lub z

niewielkimi następstwami

ok. 9%

Trwałe następstwa po pierwszym z

epizodów, postępujące pogorszenie, bez

powrotu do normy

ok. 43%

Następstwa narastające wraz z każdym

kolejnym epizodem, bez powrotu do

normy.

Częstość

Podsumowanie



Schizofrenia jest zaburzeniem myślenia, którego charakterystycznymi

cechami są: zniekształcenie rzeczywistości, zaburzenia reakcji emocjonal-

nych, procesów myślenia i reakcji interpersonalnych.



Omamy i urojenia są uważane za podstawowe objawy schizofrenii.



Trudności diagnostyczne schizofrenii, należy pamiętać o rozróżnianiu

zaburzeń podstawowych (takich jak objawy utrwalone, np. omamy) od

wtórnych (do których zalicza się np. brak zatrudnienia lub utrata zaufania).



Rozpoznawanie schizofrenii było zawsze wyjątkowo trudne, ale ostatnio

dzięki wprowadzeniu częściowo ustrukturalizowanych wywiadów i

diagnostycznych systemów klasyfikacyjnych (tzn. DSM-IV i ICD-10) stało się

łatwiejsze i b. rzetelne.



Poprawa rzetelności diagnostycznej schizofrenii ciągle nie zadawala tych,

którzy w ogóle podają w wątpliwość sens istnienia pojęcia schizofrenii.

Uważają, że rozpoznanie pozostaje pewnego rodzaju umową, a nie faktem.



Chociaż początkowo uznano, że występują dwa typy objawów schizofrenii

(tzn. pozytywne i negatywne), to ostatnie badania wskazują, że tak

naprawdę można mówić o trzech typach objawów (zubożenie psychoru-

chowe, dezorganizacja, zniekształcenie rzeczywistości).

Document Outline