Rodzina
Rodzina
społecznego i
społecznego i
indywidualne
indywidualne
go ryzyka
go ryzyka
Rodzina
Rodzina
społecznego i
społecznego i
indywidualne
indywidualne
go ryzyka
go ryzyka
PATOLOGIA
PATOLOGIA
•
( grec. Pathos – cierpiący ) sama
w sobie jest wyrządzaniem komuś
lub zadawaniem sobie cierpienia.
W przypadku rodziny można tutaj
wymienić: rodziny rozbite,
podwyższonego ryzyka,
zdezintegrowane,
zdezorganizowane,
dysfunkcjonalne
•
Patologia społeczna jest to
pewien rodzaj zachowania bądź
typ instytucji, typ systemy lub
podsystemu społecznego , który
pozostaje w zasadniczej
sprzeczności z panującymi
normami i wartościami danego
społeczeństwa, grupy wspólnoty
wyznaniowej, układu społecznego
lub kulturalnego
DEWIACJA
DEWIACJA
•
odchylenie od reguł działania
społecznego, postępowanie
niezgodne normami, a także
z wartościami przyjętymi
w społeczeństwie lub w grupie
społecznej. Zachowania
dewiacyjne nie są jednoznacznie
interpretowane i ich określenie
jest zależne od
przyjętych systemów
normatywnych danym
społeczeństwie
•
Zachowania należące do dewiacji
społecznych:
-
Kazirodztwo
-
pedofilstwo
-
dzieciobójstwo
-
maltretowanie słabszych (dzieci,
nieletnich osób chorych i starych)
Zjawiska prowadzące
Zjawiska prowadzące
do dysfunkcji rodziny
do dysfunkcji rodziny
Bezrobocie
Bezrobocie
„Bezrobotny traci swoją pozycję w małżeństwie i rodzinie, obniża się jego autorytet w
oczach współmałżonka i dzieci. Bieda, konflikty, napięcia – nie stwarzają właściwego
klimatu do wszechstronnego rozwoju dzieci, rozbudzania szerszych zainteresowań,
kształtowania pozytywnego systemu wartości, wzorów i norm postępowania”
Pojawienie się bezrobocia w rodzinie prowadzi do:
•
Spadku dochodów lub Całkowitego
ich braku po ustaniu prawa do
zasiłku dla bezrobotnych
•
zaburzenia w realizacji funkcji
ekonomicznej, socjalizacyjnej,
emocjonalnej-ekspresyjnej, wychowawczej
i opiekuńczej
•
rezygnacji z wielu życiowych potrzeb
•
konfliktów między członkami rodziny
•
poczucia lęku i niepewności
•
zmniejszenia możliwości dokonywania wyborów
•
Skutki bezrobocia dotykają nie tylko
osobę , która traci pracę , ale także jej rodzinę.
Ubóstwo
Ubóstwo
„Ubóstwo to głód. Ubóstwo to brak schronienia. Ubóstwo to choroba, której nie
możesz leczyć, bo nie stać cię na lekarza. Ubóstwo to nieumiejętność
czytania i pisania. Ubóstwo to brak pracy, strach przed przyszłością i życie
z dnia na dzień. Ubóstwo to śmierć dziecka, które piło brudną wodę.
Ubóstwo to bezsilność, brak wolności”
•
w świadomości społecznej
funkcjonuje jako brak dostatecznych
środków do życia, bieda i wielki niedostatek
•
ze społecznego punktu widzenia
niepokojący jest proces utrwalania
się ubóstwa, który prowadzi do
dziedziczenia złego statusu
życiowego i marginalizacji społecznej
Pojawienie się ubóstwa w rodzinie prowadzi
do :
- niemożności wypełniania oczekiwań społecznych
(wewnętrzny konflikt z otoczeniem)
- bezradności
- braku możliwości zaspokajania jakichkolwiek potrzeb (nawet
potrzeb elementarnych)
- konfliktów
- pesymizmu
- niewiary w możliwość odwrócenia niekorzystnego losu
- podejmowania działań pozaprawnych
- stosunkowo wczesnej aktywizacji zawodowej córek i synów
Być biednym dzieckiem to znaczy…
-
nie dojadać lub zwyczajnie głodować
- mieszkać w złych warunkach
- wstydzić się przed rówieśnikami ( gorszego ubrania, braku
prestiżowych przedmiotów) i być przez nich odrzucanym
- mieć trudności w szkole
Zjawiska destrukcyjne:
Zjawiska destrukcyjne:
a)
a)
Rodzina z problemem
Rodzina z problemem
alkoholowym
alkoholowym
W
W
„ rodzinie z problemem alkoholowym trudno o akceptację
„ rodzinie z problemem alkoholowym trudno o akceptację
siebie i pozytywną tożsamość. Tu wszyscy mają pretensje
siebie i pozytywną tożsamość. Tu wszyscy mają pretensje
do siebie samych i do siebie nawzajem. Zarówno
do siebie samych i do siebie nawzajem. Zarówno
alkoholik, jak i jego rodzina czy współmałżonek, a nawet
alkoholik, jak i jego rodzina czy współmałżonek, a nawet
dorastające dzieci, związani są węzłami krzywdy i winy,
dorastające dzieci, związani są węzłami krzywdy i winy,
urazy, agresji oraz poczuciem, że nikt nie jest w porządku.
urazy, agresji oraz poczuciem, że nikt nie jest w porządku.
Emocjonalna atmosfera rodziny alkoholowej ogniskuje się
Emocjonalna atmosfera rodziny alkoholowej ogniskuje się
wokół wstydu, żalu, złości, lęku, poczucia winy i krzywdy”
wokół wstydu, żalu, złości, lęku, poczucia winy i krzywdy”
Cechy charakterystyczne rodzin
Cechy charakterystyczne rodzin
dysfunkcjonalnych , do których zalicza się te z
dysfunkcjonalnych , do których zalicza się te z
problemem alkoholowym:
problemem alkoholowym:
•
Zaprzeczenie i iluzja
Zaprzeczenie i iluzja
•
Zakorzenienie we wstydzie
Zakorzenienie we wstydzie
•
Utrwalone, zamrożone i sztywne role
Utrwalone, zamrożone i sztywne role
•
Zlepek niewyodrębnionych „ja” poszczególnych członków
Zlepek niewyodrębnionych „ja” poszczególnych członków
rodziny
rodziny
•
Poświęcenie własnych potrzeb dla rodziny
Poświęcenie własnych potrzeb dla rodziny
•
Ugodowość
Ugodowość
lub konflikty w komunikacji
lub konflikty w komunikacji
•
Dominacja wspólnoty nad zróżnicowaniem
Dominacja wspólnoty nad zróżnicowaniem
•
Nieodwołalne zasady
Nieodwołalne zasady
•
Jawne tajemnice
Jawne tajemnice
•
Niezmieniający się , zamknięty system
Niezmieniający się , zamknięty system
•
Brak granic
Brak granic
Jak poradzić sobie z nienawiścią do rodzica,
Jak poradzić sobie z nienawiścią do rodzica,
którego powinienem kochać?
którego powinienem kochać?
1.
1.
Mechanizmy obronne
Mechanizmy obronne
stosowane przez dzieci
stosowane przez dzieci
w celu poradzenia sobie
w celu poradzenia sobie
z sytuacją niemożliwą do
z sytuacją niemożliwą do
rozwiązania:
rozwiązania:
•
Wyparcie
Wyparcie
•
Zaprzeczenie
Zaprzeczenie
•
Racjonalizacja
Racjonalizacja
•
Projekcja
Projekcja
•
Izolacja
Izolacja
•
Sublimacja
Sublimacja
•
Selektywny brak uwagi
Selektywny brak uwagi
•
Automatyzm
Automatyzm
2. Obronne wzory
2. Obronne wzory
funkcjonowania:
funkcjonowania:
•
Bohater rodzinny
Bohater rodzinny
•
Wspomagacz
Wspomagacz
•
Kozioł ofiarny
Kozioł ofiarny
•
Maskotka
Maskotka
Nieme prośby o pomoc:
Nieme prośby o pomoc:
1
1
.
.
Sygnały związane z
Sygnały związane z
wyglądem dziecka:
wyglądem dziecka:
•
Chodzenie w znoszonych
Chodzenie w znoszonych
ubraniach
ubraniach
•
Brak niektórych ubrań
Brak niektórych ubrań
•
Sińce i znaki po uderzeniach
Sińce i znaki po uderzeniach
•
Wygłodzenie
Wygłodzenie
2. Sygnały związane z
2. Sygnały związane z
zachowaniem w grupie
zachowaniem w grupie
:
:
•
Izolowanie się od rówieśników
Izolowanie się od rówieśników
•
Brak uczestnictwa w wycieczkach
Brak uczestnictwa w wycieczkach
•
Strach przed wystąpieniami oraz
Strach przed wystąpieniami oraz
niektórymi miejscami
niektórymi miejscami
•
Brak bliższego kontaktu z
Brak bliższego kontaktu z
rówieśnikami
rówieśnikami
•
Agresja
Agresja
•
Trudności związane z mówieniem o
Trudności związane z mówieniem o
własnych uczuciach
własnych uczuciach
•
Kłamstwa „na zawołanie”
Kłamstwa „na zawołanie”
3. Sygnały związane z
3. Sygnały związane z
zachowaniem wobec
zachowaniem wobec
dorosłych:
dorosłych:
•
Nieposłuszeństwo
Nieposłuszeństwo
•
Zachowania agresywne
Zachowania agresywne
•
Unikanie rozmów z dorosłymi
Unikanie rozmów z dorosłymi
•
Zachowanie „ przytulanki ”
Zachowanie „ przytulanki ”
•
Strach przed dotykiem
Strach przed dotykiem
•
Duże przywiązywanie wagi do opinii
Duże przywiązywanie wagi do opinii
4. Sygnały związane z
4. Sygnały związane z
zachowaniem wobec
zachowaniem wobec
rodziców:
rodziców:
•
Strach
Strach
•
Silny opór przed wracaniem z nimi
Silny opór przed wracaniem z nimi
do domu
do domu
•
Nierozpoznawanie rodziców
Nierozpoznawanie rodziców
4. Sygnały związane z
4. Sygnały związane z
zachowaniem wobec siebie:
zachowaniem wobec siebie:
•
Autoagresja
Autoagresja
•
Niskie poczucie własnej wartości
Niskie poczucie własnej wartości
•
Posiadanie wyimaginowanego
Posiadanie wyimaginowanego
przyjaciela
przyjaciela
•
Picie alkoholu, sięganie po
Picie alkoholu, sięganie po
narkotyki
narkotyki
5. Sygnały związane z
5. Sygnały związane z
powierzanymi im
powierzanymi im
zadaniami:
zadaniami:
•
Trudności z koncentracją
Trudności z koncentracją
•
Nieodrabianie prac domowych
Nieodrabianie prac domowych
•
Dużo nieobecności w szkole
Dużo nieobecności w szkole
6. Sygnały „przelewane”
6. Sygnały „przelewane”
na papier
na papier
•
Zmniejszanie postaci któregoś
Zmniejszanie postaci któregoś
z rodziców
z rodziców
•
Izolowanie własnej postaci od
Izolowanie własnej postaci od
reszty rodziny
reszty rodziny
•
Pominięcie postaci lub członka
Pominięcie postaci lub członka
rodziny
rodziny
•
Używanie dużej ilości kolory
Używanie dużej ilości kolory
czarnego
czarnego
•
Rysunki przedstawiające
Rysunki przedstawiające
sceny z życia rodzinnego (np.
sceny z życia rodzinnego (np.
przemoc)
przemoc)
•
Silny nacisk kredki na kartkę
Silny nacisk kredki na kartkę
b) Przestępczość w rodzinie
b) Przestępczość w rodzinie
Doskonałym przykładem jest tutaj ojciec skazany za uchylanie się od
Doskonałym przykładem jest tutaj ojciec skazany za uchylanie się od
obowiązku alimentacyjnego.
obowiązku alimentacyjnego.
Ojcowie tacy:
Ojcowie tacy:
-
Manifestują łamanie norm i wzorców etycznych, prawnych, moralnych
-
nie identyfikują się z rodziną jako całością
-
nie utożsamiają się z rolą ojca
Skutki:
Dzieci:
-
cierpią odrzucenie przez obojga rodziców
-
Uczą się niewłaściwych zachowań społecznych
-
Nie potrafią poradzić sobie w przyszłym, dorosłym życiu
Matki:
-
Nie potrafią zapewnić godnych warunków bytowych swoim dzieciom
-
Mają poczucie klęski życiewej
-
Nie wywiązuję się dobrze ze swoich obowiązków wychowawczych
c) Przemoc w rodzinie
c) Przemoc w rodzinie
Bicie dzieci
Bicie dzieci
– znęcanie się
– znęcanie się
fizyczne jako kara za
fizyczne jako kara za
przekroczenie
przekroczenie
ustalonych praw obyczajowych
ustalonych praw obyczajowych
lub za przekonania.
lub za przekonania.
Skutki:
Skutki:
-
wysypka na ciele
wysypka na ciele
-
dreszcze
dreszcze
-
Gorączka
Gorączka
-
Lęk
Lęk
-
Strach
Strach
-
Nieprzespane noce
Nieprzespane noce
-
Nocne moczenie się
Nocne moczenie się
Za co rodzice biją swoje
Za co rodzice biją swoje
dzieci:
dzieci:
-
za nieposłuszeństwo
za nieposłuszeństwo
-
złe oceny
złe oceny
-
złe zachowanie
złe zachowanie
-
kłamstwo
kłamstwo
-
bicie młodszego rodzeństwa
bicie młodszego rodzeństwa
-
późny powrót do domu
późny powrót do domu
Zmuszanie do czynów niemoralnych i
Zmuszanie do czynów niemoralnych i
przestępczych
przestępczych
Pozbawienie dostatecznego
Pozbawienie dostatecznego
wyżywienia dla dziecka jest
wyżywienia dla dziecka jest
konsekwencją kradzieży:
konsekwencją kradzieży:
-
-
drugiego śniadania innym
drugiego śniadania innym
dzieciom w szkole
dzieciom w szkole
- żywności w sklepach
- żywności w sklepach
- pieniędzy (w szkołach, na ulicach)
- pieniędzy (w szkołach, na ulicach)
Zmuszanie do fałszywych zeznań w
Zmuszanie do fałszywych zeznań w
sprawach rozwodowych:
sprawach rozwodowych:
- Dbanie o dobro rodzica, który
- Dbanie o dobro rodzica, który
został z dzieckiem, mieszka z nim
został z dzieckiem, mieszka z nim
- Szantaż wobec dziecka
- Szantaż wobec dziecka
Wykorzystywanie dzieci na tle
Wykorzystywanie dzieci na tle
seksualnym:
seksualnym:
- dzieci biorą przykład z rodziców,
- dzieci biorą przykład z rodziców,
matek prostytutek
matek prostytutek
- przynoszą pieniądze do domu,
- przynoszą pieniądze do domu,
myśląc że za to mama będzie je
myśląc że za to mama będzie je
bardziej kochać
bardziej kochać
- panująca atmosfera w domu,
- panująca atmosfera w domu,
dzieci wychowywane są w
dzieci wychowywane są w
otoczeniu prostytucji
otoczeniu prostytucji
- wykorzystywanie córek przez
- wykorzystywanie córek przez
ojców
ojców
Zezwolenie rodziców na oglądanie
Zezwolenie rodziców na oglądanie
scen erotycznych
scen erotycznych
-
-
mieszkanie z jednym pokojem
mieszkanie z jednym pokojem
- uprawianie stosunku w
- uprawianie stosunku w
obecności dzieci
obecności dzieci
- oglądanie filmów erotycznych
- oglądanie filmów erotycznych
gdy dzieci są w pobliżu
gdy dzieci są w pobliżu
Maltretowanie psychiczne
Maltretowanie psychiczne
Wywołuje:
Wywołuje:
- strach
- strach
- obawę
- obawę
- poczucie niesprawiedliwości
- poczucie niesprawiedliwości
- świadomość braku miłości
- świadomość braku miłości
- bunt
- bunt
- chęć zemsty
- chęć zemsty
- zamknięcie w sobie
- zamknięcie w sobie
- izolowanie się od
- izolowanie się od
społeczeństwa
społeczeństwa
- poczucie bezsensu
- poczucie bezsensu
- brak wiary w siebie i swoje
- brak wiary w siebie i swoje
zdolności
zdolności
Wobec dziecka jest to:
Wobec dziecka jest to:
- krytykowanie
- krytykowanie
- niedocenianie
- niedocenianie
- wyzywanie
- wyzywanie
- pozbawienie prawa do
- pozbawienie prawa do
intymności, do tajemnic i
intymności, do tajemnic i
sekretów
sekretów
- brak wyrozumiałości
- brak wyrozumiałości
- kary słowne
- kary słowne
Przyczyny znęcania się nad
Przyczyny znęcania się nad
dzieckiem:
dzieckiem:
-
Konflikty małżeńskie rozbicie rodziny
Konflikty małżeńskie rozbicie rodziny
-
Związki pozamałżeńskie
Związki pozamałżeńskie
-
alkoholizm i inne patologie (brak
alkoholizm i inne patologie (brak
pieniędzy na alkohol)
pieniędzy na alkohol)
-
Frustracje rodziców
Frustracje rodziców
-
Niepowodzenia w życiu zawodowym
Niepowodzenia w życiu zawodowym
-
Niespełnione marzenia i plany
Niespełnione marzenia i plany
-
Niska świadomość wychowawcza
Niska świadomość wychowawcza
rodziców
rodziców
Psychika dziecka
Psychika dziecka
maltretowanego:
maltretowanego:
-
zablokowane potrzeby
zablokowane potrzeby
-
dziecko nie respektuje praw
dziecko nie respektuje praw
do normalnego życia i rozwoju
do normalnego życia i rozwoju
-
posiada przeświadczenie o
posiada przeświadczenie o
braku miłości rodziców
braku miłości rodziców
-
brak poczucia bezpieczeństwa
brak poczucia bezpieczeństwa
-
brak akceptacji rówieśników
brak akceptacji rówieśników
Dezorganizacja struktury
Dezorganizacja struktury
wewnętrznej
wewnętrznej
Sieroctwo:
Sieroctwo:
1.Naturalne - Obydwoje rodzice dziecka
1.Naturalne - Obydwoje rodzice dziecka
nie żyją
nie żyją
2.Społeczne - dziecko jest pozbawione
2.Społeczne - dziecko jest pozbawione
normalnego środowiska rodzinnego
normalnego środowiska rodzinnego
Przyczyny sieroctwa społecznego:
Przyczyny sieroctwa społecznego:
•
O charakterze makrospołecznym
(zewnętrznym)
- bezrobocie
- trudna sytuacja materialna
- osłabienie kontroli społecznej
- bezdomność
- zmiana hierarchii wartości i stylu życia
•
O charakterze mikropołecznym
(wewnętrznym)
- alkoholizm
-choroby przewlekłe,
- brak opieki nad dzieckiem lub pełnienie
jej w sposób niewłaściwy
-brak zaspokajania potrzeb dziecka
-niewypełnienie podstawowych funkcji
-rozpad rodziny
A. Szymborska wyróżnia
trzy stopnie sieroctwa:
•
Najwyższy
- wtedy, kiedy
kontakt między rodzicami a
dzieckiem nie istnieje,
dziecko jest umieszczone w
placówce opiekuńczej.
•
Średni
- gdy kontakt między
rodzicami a dzieckiem nie
został całkowicie zerwany
ale jest rzadki,
niesystematyczny a dziecko
żyje w ciągłej niepewności
czy zobaczy rodziców czy
też nie.
•
Najniższy
- ma miejsce
wtedy, gdy rodzice
kontaktują się z dzieckiem,
czasem kupują mu ubrania,
interesują się jego
postępami w nauce, ale na
co dzień nie ingerują w jego
życie.
Problemy dzieci dotkniętych
sieroctwem społecznym:
•
Poczucie lęku, zagubienia,
samotności
•
Nieodwracalne ubytki
emocjonalne, niedojrzałość
uczuciowa
•
Choroba sieroca, która może
przejawiać się w skrajnych
zachowaniach dziecka:
-obojętność uczuciowa
-„lepkość uczuciowa”
-autoagresja
•
Obniżona zdolność refleksyjnego i
abstrakcyjnego myślenia
•
Nieumiejętność koncentracji
•
Brak inicjatywy w działaniu
•
Słabszy rozwój intelektualny
•
Uboższe słownictwo
•
Gorsza ekspresja
•
Mniejsza ciekawość poznawcza
•
Mniejsza motywacja do osiągnięć
3 fazy choroby sierocej:
I. faza protestu
I. faza protestu
•
w tej fazie dziecko reaguje
w tej fazie dziecko reaguje
płaczem, krzykiem, czasem
płaczem, krzykiem, czasem
agresją. Domaga się matki.
agresją. Domaga się matki.
Jego zachowanie
Jego zachowanie
charakteryzuje brak
charakteryzuje brak
pozytywnej reakcji na osoby
pozytywnej reakcji na osoby
z najbliższego otoczenia.
z najbliższego otoczenia.
Pojawiają się także
Pojawiają się także
zaburzenia snu, łaknienia,
zaburzenia snu, łaknienia,
wymioty i biegunki.
wymioty i biegunki.
II. faza rozpaczy
II. faza rozpaczy
•
dziecko nieco się wycisza,
dziecko nieco się wycisza,
popłakuje, jest bardzo
popłakuje, jest bardzo
smutne. Po pewnym czasie
smutne. Po pewnym czasie
obojętnieje, przechodzi do
obojętnieje, przechodzi do
fazy wyobcowania.
fazy wyobcowania.
III. faza wyobcowania
III. faza wyobcowania
•
staje się bierne, mimiczne,
staje się bierne, mimiczne,
apatyczne i uruchamia
apatyczne i uruchamia
zespół odruchów obronnych,
zespół odruchów obronnych,
takich jak ssanie palca,
takich jak ssanie palca,
kołysanie się. Jest w bardzo
kołysanie się. Jest w bardzo
słabym stopniu aktywne na
słabym stopniu aktywne na
bodźce – martwieje
bodźce – martwieje
Rodziny
Rodziny
niepełne
niepełne
biologicznie:
biologicznie:
a)
To dziecko pozamałżeńskie
i najczęściej wychowująca je samotnie
matka. Niezamężne, samotne matki
najczęściej:
najczęściej:
- mają trudną sytuację materialną
- mają trudną sytuację materialną
- nie mają gdzie mieszkać z
- nie mają gdzie mieszkać z
dzieckiem
dzieckiem
- nie myślą o założeniu rodziny z
- nie myślą o założeniu rodziny z
ojcem dziecka( żonaty, bez zawodu,
ojcem dziecka( żonaty, bez zawodu,
uczeń, przelotna znajomość)
uczeń, przelotna znajomość)
- traktują dziecko jako komplikacji
- traktują dziecko jako komplikacji
życiowych
życiowych
- mają obojętny stosunek do dziecka
- mają obojętny stosunek do dziecka
b) Samotna matka – wdowa
b) Samotna matka – wdowa
Rozstanie spowodowane śmiercią
Rozstanie spowodowane śmiercią
małżonka jest ciężkim, burzliwym
małżonka jest ciężkim, burzliwym
przeżyciem dla rodziny:
przeżyciem dla rodziny:
-
Sprostanie nowym zadaniom
Sprostanie nowym zadaniom
-
Utrzymanie dzieci
Utrzymanie dzieci
-
Wsparcie dla dzieci
Wsparcie dla dzieci
Rodziny niepełne
Rodziny niepełne
czasowo:
czasowo:
a) ze względu na pobyt rodzica w zakładzie karnym:
a) ze względu na pobyt rodzica w zakładzie karnym:
-
Osłabienie autorytetu
Osłabienie autorytetu
-
Brak zaufania do rodzica
Brak zaufania do rodzica
-
Pobyt w Domach Dziecka lub Rodzinach
Pobyt w Domach Dziecka lub Rodzinach
Zastępczych
Zastępczych
b) Ze względu na charakter pracy rodzica, pobyt za
b) Ze względu na charakter pracy rodzica, pobyt za
granicą:
granicą:
- deprawacja potrzeb seksualnych,
- deprawacja potrzeb seksualnych,
emocjonalnych;
emocjonalnych;
- wyłączenie z udziału w bieżącym życiu
- wyłączenie z udziału w bieżącym życiu
rodziny,
rodziny,
- nieznajomość codziennych problemów;
- nieznajomość codziennych problemów;
-
rodzic dojeżdżający przestaje rozumieć
rodzic dojeżdżający przestaje rozumieć
sytuację rodzinną;
sytuację rodzinną;
-
przeciążenie obowiązkami pozostałego z
przeciążenie obowiązkami pozostałego z
dziećmi współmałżonka;
dziećmi współmałżonka;
-
pojawienie się bądź nasilenie występujących
pojawienie się bądź nasilenie występujących
trudności wychowawczych z dziećmi;
trudności wychowawczych z dziećmi;
-
poprawę dotychczasowej sytuacji materialnej
poprawę dotychczasowej sytuacji materialnej
rodziny
rodziny
-
udział dzieci w prowadzeniu gospodarstwa
udział dzieci w prowadzeniu gospodarstwa
domowego;
domowego;
-
potęgowanie uczuć, tęsknota sprawia, że
potęgowanie uczuć, tęsknota sprawia, że
pojawiają się polepszenie relacji między
pojawiają się polepszenie relacji między
wszystkimi członkami rodziny
wszystkimi członkami rodziny
Mediatyzacja rodziny
Mediatyzacja rodziny
„ Nieprzemyślany i żywiołowy kontakt z mediami uzależnia jednostkę od nich i
prowadzi do szkodliwej uległości wobec nie przebierającej w środkach
propagandy i hałaśliwej reklamy, a także w stosunku do tych działań, które
zniekształcają obraz świata, człowieka i wartości podstawowych”
Trudno o dobry kontakt w rodzinie, w której poszczególni
członkowie czuja się zagubieni w szumie informacji i bezradni
w odróżnieniu tego , co ważne od rzeczy nieistotnych.
Rodzina, aby uodpornić się na niekorzystny wpływ mass mediów
powinna:
•
przyjąć postawę krytycyzmu
•
jako środki zaradczo – wychowawcze uczynić dialog
•
kontrolować dostęp do mediów dzieci i młodzieży
Rozwód:
Rozwód:
Rozwód to rozbicie podstawowej
struktury rodziny. To wyrok dla
wszystkich członków rodziny,
nie tylko partnerów związanych
małżeństwem. Jest traktowany
jak jedno z najbardziej
traumatycznych przeżyć w życiu
dziecka, niezależnie od jego
wieku.
KONSEKWENCJE ROZWODU:
•
poczucie osobistej klęski życiowej
małżonków
•
poczucie krzywdy
•
negatywna samoocena
•
problemy emocjonalne dzieci
•
brak zainteresowania dziećmi
Dziecko jako istota jeszcze
nieukształtowana psychicznie,
emocjonalnie nie jest w stanie
samo poradzić sobie z
problemami. Ważne jest aby
dziecko miało wsparcie jeśli nie
w obojgu, to chociaż w jednym
z rodziców lub kimś bliskim z
rodziny, przyjaciół. Jednak owo
wsparcie nie może ograniczać
się jedynie do współczucia i
pocieszania. Przede wszystkim
powinno polegać na
wytłumaczeniu dziecku co się
stało. Bardzo ważne jest
pozwolenie dziecku na
ustosunkowanie się do
zaistniałej sytuacji, a także
wyrzucenie z siebie emocji
także tych negatywnych.
Rozwód a Dzieci
Rozwód a Dzieci
a)
a)
Dzieci w wieku przedszkolnym:
Dzieci w wieku przedszkolnym:
-
są przygnębione, wystraszone
-
lgną do rodziców, mają postawę
roszczeniową
-
przeżywają nocne lęki
-
buntują się gdy mają zostać
same choć na chwilę
-
są niespokojne wychodząc z
domu, nie chcą zostać w żłobku
czy przedszkolu
b)
b)
Dzieci w wieku szkolnym:
Dzieci w wieku szkolnym:
-
dominuje u nich żal, smutek
-
są bardziej gniewne niż młodsze
dzieci
-
najwięcej żalu i gniewu mają do
matki i to do niej kierują
najwięcej pretensji
-
mają wyidealizowany obraz
ojca, który według nich niczemu
nie jest winien
-
przeżywają silną tęsknotę za
ojcem( jeżeli mieszkają z matką)
c) Dzieci wchodzące w okres
c) Dzieci wchodzące w okres
dojrzewania:
dojrzewania:
- mniej okazują cierpienie i
- mniej okazują cierpienie i
poczucie krzywdy
poczucie krzywdy
- są zamknięte w sobie
- są zamknięte w sobie
- szukają pocieszenia w zabawie i
- szukają pocieszenia w zabawie i
często w tak młodym wieku
często w tak młodym wieku
sięgają po alkohol
sięgają po alkohol
- zawiązują silne przymierze z
- zawiązują silne przymierze z
jednym rodzicem, jednocześnie
jednym rodzicem, jednocześnie
zaczynają nienawidzić drugiego
zaczynają nienawidzić drugiego
rodzica
rodzica
d) Dzieci w wieku dojrzewania:
d) Dzieci w wieku dojrzewania:
-
widoczna jest wyraźna
widoczna jest wyraźna
depresja
depresja
-
można zaobserwować
można zaobserwować
odsuwanie się od życia
odsuwanie się od życia
rodzinnego, szukanie związków
rodzinnego, szukanie związków
poza domem
poza domem
-
najważniejsi są przyjaciele,
najważniejsi są przyjaciele,
rodzice i ich problemy
rodzice i ich problemy
przestają je interesować
przestają je interesować
-
pojawiają się obawy o własny
pojawiają się obawy o własny
związek, życie seksualne i
związek, życie seksualne i
małżeństwo
małżeństwo
SEPARACJA
SEPARACJA
•
Zjawisko separacji polega na tzw. rozdzieleniu małżonków od stołu i łoża.
Zjawisko separacji polega na tzw. rozdzieleniu małżonków od stołu i łoża.
Jest to sposób rozwiązania wspólnoty małżeńskiej, jednak bez prawa
Jest to sposób rozwiązania wspólnoty małżeńskiej, jednak bez prawa
wstępowania w nowy związek.
wstępowania w nowy związek.
Czynniki powodujące separację:
Czynniki powodujące separację:
- nadużywanie alkoholu
- nadużywanie alkoholu
- brak miłości w rodzinie
- brak miłości w rodzinie
- znudzenie wzajemnym pożyciem
- znudzenie wzajemnym pożyciem
- niezgodność charakteru
- niezgodność charakteru
- agresja, przemoc
- agresja, przemoc
- niezadowolenie z podziału obowiązków domowych
- niezadowolenie z podziału obowiązków domowych
- niewierność, zdrada
- niewierność, zdrada
- niemożność lub niechęć posiadania potomstwa
- niemożność lub niechęć posiadania potomstwa
- nieporozumienia dotyczące życia rodzinnego
- nieporozumienia dotyczące życia rodzinnego
Mediacja rodziny
Mediacja rodziny
Mediacja – sposób rozwiązywania konfliktów przy udziale bezstronnego
Mediacja – sposób rozwiązywania konfliktów przy udziale bezstronnego
mediatora, pozwalająca na osiągnięcie porozumienia, które satysfakcjonuje
mediatora, pozwalająca na osiągnięcie porozumienia, które satysfakcjonuje
obie strony.
obie strony.
W sprawach rodzinnych
W sprawach rodzinnych
mediator:
mediator:
•
Pomaga członkom rodziny w
Pomaga członkom rodziny w
przeprowadzaniu trudnej rozmowy
przeprowadzaniu trudnej rozmowy
w sposób:
w sposób:
- bezpieczny
- bezpieczny
- spokojny
- spokojny
- uporządkowany
- uporządkowany
Tak by rozmowa zmierzała do
Tak by rozmowa zmierzała do
rozwiązania konfliktu.
rozwiązania konfliktu.
•
Uwzględnia cały kompleks
Uwzględnia cały kompleks
uwarunkowań psychologicznych,
uwarunkowań psychologicznych,
pozycję ofiary i nieraz jej niechęć
pozycję ofiary i nieraz jej niechęć
do spotkania ze sprawcą
do spotkania ze sprawcą
•
Chroni prawa stron oraz
Chroni prawa stron oraz
możliwości podejmowania przez
możliwości podejmowania przez
nie wolnych i świadomych
nie wolnych i świadomych
wyborów dotyczących tego, czy i
wyborów dotyczących tego, czy i
jak chcą rozstrzygnąć swoją
jak chcą rozstrzygnąć swoją
sprawę
sprawę
Współpracę z małżeństwami
rozpoczyna się od ustalenia
pewnych zasad, które
obowiązują podczas spotkań
:
:
–
Nawiązanie kontaktu ze stronami
Nawiązanie kontaktu ze stronami
sporu
sporu
–
Wybranie strategii prowadzenia
Wybranie strategii prowadzenia
mediacji
mediacji
–
Zbieranie informacji dotyczących
Zbieranie informacji dotyczących
konfliktu
konfliktu
–
Budowanie zaufania i podjęcie
Budowanie zaufania i podjęcie
współpracy
współpracy
–
Stwarzanie pozytywnej atmosfery
Stwarzanie pozytywnej atmosfery
•
Ustalanie reguł i zasad
Ustalanie reguł i zasad
zachowania
zachowania
•
Określanie spraw, które będą
Określanie spraw, które będą
poddawane dyskusji
poddawane dyskusji
•
Tworzenie różnorodnych
Tworzenie różnorodnych
pomysłów rozwiązań konfliktu
pomysłów rozwiązań konfliktu
•
Zmniejszanie przywiązywania
Zmniejszanie przywiązywania
stron do swoich stanowisk
stron do swoich stanowisk
Mediacja
Mediacja
nie zawsze kończy się
nie zawsze kończy się
porozumieniem jednakże samo uczestnictwo w
porozumieniem jednakże samo uczestnictwo w
mediacji przynosi wiele korzyści. Dla
mediacji przynosi wiele korzyści. Dla
zrozumienia konfliktu znaczące jest
zrozumienia konfliktu znaczące jest
powiedzenie sobie co jest dla danego
powiedzenie sobie co jest dla danego
małżeństwa najważniejsze i co je nurtuje.
małżeństwa najważniejsze i co je nurtuje.
Warto rozwiązywać swoje sytuacje kryzysowe
Warto rozwiązywać swoje sytuacje kryzysowe
korzystając z pomocy osób
korzystając z pomocy osób
wykwalifikowanych, a nie przy pomocy pięści i
wykwalifikowanych, a nie przy pomocy pięści i
wzajemnych wyzwisk.
wzajemnych wyzwisk.
Alternatywne formy
Alternatywne formy
życia rodzinnego
życia rodzinnego
Związki alternatywne, czyli konsensualne często nie są usankcjonowane prawnie tylko są
przejawem nietradycyjnych zachowań. Zalicza się je do otwartych, wyzwolonych zachowań
jednostek czy tez grup, które są przekonane o :
Wolności człowieka końca XXw.
Wadze ciepła i intymności
Słusznej drodze ku samorealizacji jednostki
Wyborze swojej indywidualności
Zalicza się do nich :
Zalicza się do nich :
Związek kohabitancki
Związek kohabitancki
-
-
pary zamieszkujące bez legalizacji prawnej swego pożycia
Nastawienie do kohabitacji:
* początkowo :
- dewiacyjny, awangardowy fenomen dotyczący małej grupy osób
- przejaw niskiego poziomu moralnego jednostek
* obecnie:
•
-coraz częściej forma ta jest oceniana jako postępowanie zgodne z normą obyczajową
*Dwie prawidłowości – R. Chester
•
Kohabitacja:
– nie zagraża rodzinie jako wartości podstawowej dla ludzkiej egzystencji
– to przejściowa faza życia, która prowadzi do opóźnienia ( a nie odrzucenia!)
małżeństwa i rodziny w ogóle
Małżeństwa bezdzietne ze świadomego
Małżeństwa bezdzietne ze świadomego
wyboru:
wyboru:
Przyczyny:
Przyczyny:
•
praca poza domem,
•
realizacja samego siebie,
•
możność spędzania czasu wolnego w dowolny sposób,
•
wydawanie pieniędzy na przyjemności,
•
moda na bardzo szczupłą figurę,
•
lęk przed zajściem w ciążę i porodem,
•
lęk przed zarażeniem paciorkowcami,
•
pochodzenie z rodziny rozbitej, albo z takiej, w której rodzice poświęcili się
karierze,
•
pochodzenie z rodziny, w której rodzic był ciężko chory,
•
powód altruistyczny – chęć ochrony świata przed zniszczeniem,
•
powód pesymistyczny – chęć uchronienia dziecka przed przemocą,
•
lęk przed utratą pracy.
Małżeństwa otwarte:
Małżeństwa otwarte:
Związek małżeński, w którym
Związek małżeński, w którym
partnerzy akceptują nawiązywanie
partnerzy akceptują nawiązywanie
kontaktów seksualnych z innymi
kontaktów seksualnych z innymi
osobami.
osobami.
Samotne rodzicielstwo:
Samotne rodzicielstwo:
Wywiad: „Samotne rodzicielstwo
Wywiad: „Samotne rodzicielstwo
oczami psychologa”
oczami psychologa”
•
Związki
Związki
homoseksualne,
homoseksualne,
Homoseksualizm:
Homoseksualizm:
To wrodzony lub nabyty pociąg
To wrodzony lub nabyty pociąg
seksualny do osobników tej samej
seksualny do osobników tej samej
płci. We współczesnym świecie
płci. We współczesnym świecie
osoby te borykają się z takimi
osoby te borykają się z takimi
problemami jak:
problemami jak:
•
rejestracja związków partnerskich
rejestracja związków partnerskich
lub małżeństw homoseksualnych
lub małżeństw homoseksualnych
•
adopcja dzieci i ich wychowywanie
adopcja dzieci i ich wychowywanie
przez pary homoseksualne
przez pary homoseksualne
•
dyskryminacja z powodu orientacji
dyskryminacja z powodu orientacji
Tendencje do formalnego
zalegalizowania związków
homoseksualnych traktowane są
jako formy wyraźnie patologiczne.
Rodzicielstwo zastępcze lub kontraktowe:
Rodzicielstwo zastępcze lub kontraktowe:
Rodzina Zastępcza
Forma całkowitej, okresowej
opieki nad dzieckiem
osieroconym lub z innych
przyczyn pozbawionych
faktycznej opieki rodziców
generacyjnych.
Rodzina Adopcyjna
Forma zastępczego środowiska
rodzinnego, które powstaje na
mocy sądu i tworzy relacje takie
jakie powinny występować między
dzieckiem a rodzicami w rodzinie
naturalnej.
Różnice między rodziną
adopcyjną i zastępczą:
Rodzina adopcyjna
•
Umieszcza się dzieci tylko z
uregulowaną sytuacją prawną oraz
sieroty naturalne.
•
Jest orzekana bezterminowo.
•
Dziecko adoptowane traktowane jest tak,
jak dziecko naturalne - np. ma prawo do
dziedziczenia po rodzicach i krewnych.
•
Przez fakt adopcji zostają zerwane wszelkie
kontakty i więzy z rodziną naturalną dziecka.
Rodzina zastępcza
•
Umieszcza się dzieci, których rodzice
naturalni nie żyją, są pozbawieni władzy
rodzicielskiej, mają ograniczoną władzę
rodzicielską, bądź ich władza została
zawieszona.
•
Jest zawiązywana na określony czas
•
Nie powoduje powstania więzi rodzinno-
prawnej pomiędzy opiekunem a dzieckiem,
skutkującej prawem do dziedziczenia - z
wyjątkiem rodzin spokrewnionych z
dzieckiem.
•
Rodzic zastępczy zobowiązany jest do
podtrzymywania kontaktów dziecka z jego z
rodziną naturalną
Rodzaje rodzin zastępczych:
Rodzaje rodzin zastępczych:
•
Rodzina zastępcza spokrewniona z
Rodzina zastępcza spokrewniona z
dzieckiem
dzieckiem
•
Rodzina zastępcza
Rodzina zastępcza
niespokrewniona z dzieckiem
niespokrewniona z dzieckiem
•
Zawodowe rodziny zastępcze
Zawodowe rodziny zastępcze
–
wielodzietne
wielodzietne
–
specjalistyczne
specjalistyczne
–
o charakterze pogotowia
o charakterze pogotowia
rodzinnego
rodzinnego
Zadania rodziny zastępczej:
Zadania rodziny zastępczej:
•
Sprawowanie osobistej opieki nad
powierzonym dzieckiem, w miejscu
stałego zamieszkania rodziny.
•
Zapewnienie dziecku warunków
rozwoju i wychowania
odpowiednich do jego stanu
zdrowia i poziomu rozwoju
•
Współpraca z sądem opiekuńczym.
•
Współpraca z jednostką sprawującą
nadzór nad przebiegiem rozwoju
dziecka oraz warunkami jego życia
•
Informowanie tej jednostki o stanie
zdrowia dziecka, jego postępach w
nauce i trudnościach
wychowawczych, a także o
przerwie w sprawowaniu osobistej
opieki nad dzieckiem i jego
samowolnym oddaleniu się.
•
Gromadzenie i przechowywanie
dokumentów, dotyczących stanu
zdrowia dziecka, jego wyników w
nauce oraz sytuacji prawnej.
•
Wspieranie działań w zakresie
unormowania sytuacji życiowej i
prawnej dziecka.
•
Podtrzymywanie więzi z rodziną
naturalną dziecka.
Dziecko w rodzinie
Dziecko w rodzinie
funkcjonalnej i
funkcjonalnej i
dysfunkcjonalnej
dysfunkcjonalnej
Rodzina funkcjonalna
Rodzina funkcjonalna
-
Pomyślnie rozwiązuje własne
Pomyślnie rozwiązuje własne
problem
problem
-
Kieruje się chęcią utrwalania
Kieruje się chęcią utrwalania
swojej wspólnoty
swojej wspólnoty
-
Realizuje przypisane jej
Realizuje przypisane jej
funkcje
funkcje
Rodzina dysfunkcjonalna
Rodzina dysfunkcjonalna
•
Nie potrafi rozwiązywać
Nie potrafi rozwiązywać
swoich sytuacji kryzysowych
swoich sytuacji kryzysowych
•
Nie wypełnia swoich funkcji
Nie wypełnia swoich funkcji
wystarczająco dobrze
wystarczająco dobrze
•
Dysfunkcjonalność może
Dysfunkcjonalność może
dotyczyć różnego zakresy
dotyczyć różnego zakresy
realizowanych zadań. Może to
realizowanych zadań. Może to
być:
być:
–
dysfunkcja całkowita
dysfunkcja całkowita
–
dysfunkcja częściowa
dysfunkcja częściowa
•
Amerykańska psychoterapeutka
Amerykańska psychoterapeutka
P. Mellody twierdzi , że każde
P. Mellody twierdzi , że każde
dziecko rodzi się z pięcioma,
dziecko rodzi się z pięcioma,
charakterystycznymi cechami.
charakterystycznymi cechami.
Są to :
Są to :
•
Cenność
Cenność
•
Bezradność
Bezradność
•
Niedoskonałość
Niedoskonałość
•
Zależność
Zależność
•
Niedojrzałość
Niedojrzałość
Rodzina funkcjonalna , rodzina
Rodzina funkcjonalna , rodzina
dysfunkcjonalna i wrodzone cechy dzieci
dysfunkcjonalna i wrodzone cechy dzieci
Rodzina funkcjonalna Rodzina
dysfunkcjonalna
DZIECKO
Cenność
-
jest cenne przez sam fakt , że
się urodziło!
-
Jest świadome swej
drogocenności i na tej
podstawie buduje poczucie
własnej wartości
-
Nie jest cenione przez
swoich rodziców
-
Odbiera komunikaty,
które podkreślają jego
małą wartość
Bezbronnoś
ć
- Jest chronione przez
rodziców, którzy rozpoznają,
uznają i szanują prawa
dziecka, a także starają się ,
by jednostka ta rozwinęła w
sobie swój system, który
będzie ją chronić
-
Nie jest chronione
przez rodziców,
-
nie wie jak unikać
wykorzystywania i
poniżania przez innych
Niedoskonałość
Niedoskonałość
-
uczy się naprawiać
uczy się naprawiać
popełnione przez siebie
popełnione przez siebie
błędy i krzywdy
błędy i krzywdy
-
otrzymuje pomoc od
otrzymuje pomoc od
rodziców, którzy uczciwie
rodziców, którzy uczciwie
podchodzą do problemu
podchodzą do problemu
dziecięcych
dziecięcych
niedoskonałości – jak
niedoskonałości – jak
trzymać się określonych
trzymać się określonych
zasad i co zrobić , gdy się
zasad i co zrobić , gdy się
je złamie
je złamie
-
jest atakowane za swą
jest atakowane za swą
niedoskonałość
niedoskonałość
-
nie wie jak zachowywać
nie wie jak zachowywać
się poprawnie
się poprawnie
Zależność
Zależność
-
polega na rodzicach,
polega na rodzicach,
którzy zaspokajają jego
którzy zaspokajają jego
potrzeby , jednocześnie
potrzeby , jednocześnie
ucząc go jak ma te
ucząc go jak ma te
potrzeby zaspokoić
potrzeby zaspokoić
samodzielnie
samodzielnie
-
jest atakowane za
jest atakowane za
wyrażanie swoich pragnień
wyrażanie swoich pragnień
bądź też pragnienia te są
bądź też pragnienia te są
ignorowane
ignorowane
-
nie może nic zrobić
nie może nic zrobić
samodzielnie (rodzice
samodzielnie (rodzice
troszczą się o wszystko)
troszczą się o wszystko)
Niedojrzałość
Niedojrzałość
-
jest rozumiane przez
jest rozumiane przez
swoich rodziców, którzy
swoich rodziców, którzy
wiedzą czego spodziewać
wiedzą czego spodziewać
się po dziecku na każdy
się po dziecku na każdy
poziomie jego rozwoju
poziomie jego rozwoju
-
ma się zachowywać
ma się zachowywać
bardziej lub mniej dojrzale
bardziej lub mniej dojrzale
niż na jego wiek przystało (
niż na jego wiek przystało (
ambiwalentna postawa
ambiwalentna postawa
rodziców)
rodziców)
Czynniki trwałości
Czynniki trwałości
rodziny i małżeństwa
rodziny i małżeństwa
Podstawą i trzonem rodziny jest małżeństwo, czyli legalny, względnie stały
Podstawą i trzonem rodziny jest małżeństwo, czyli legalny, względnie stały
związek kobiety i mężczyzny powołany w celu wspólnego pożycia czy
związek kobiety i mężczyzny powołany w celu wspólnego pożycia czy
współpracy dla dobra rodziny. Głównym jego zadaniem jest dobre wychowanie
współpracy dla dobra rodziny. Głównym jego zadaniem jest dobre wychowanie
dzieci oraz wzajemna pomoc
dzieci oraz wzajemna pomoc
Subiektywne:
Subiektywne:
-
świadomość łączności z
świadomość łączności z
innymi osobami w rodzinie
innymi osobami w rodzinie
-
poczucie przynależności do
poczucie przynależności do
rodziny jako odrębnej grupy
rodziny jako odrębnej grupy
społecznej.
społecznej.
-
Gwarantują trwałość rodziny
Gwarantują trwałość rodziny
Przejawiają się w sferze:
Przejawiają się w sferze:
myśli,
myśli,
uczuć, uznawanych wartości czy
uczuć, uznawanych wartości czy
też zgodnymi z wartościami i
też zgodnymi z wartościami i
normami działań.
normami działań.
Obiektywne:
Obiektywne:
-
czynniki prawne, obyczajowe,
czynniki prawne, obyczajowe,
religijne, społeczne czy gospodarcze
religijne, społeczne czy gospodarcze
-
działają na rzecz rodziny
działają na rzecz rodziny
-
Zakładając rodzinę należy się z nimi
Zakładając rodzinę należy się z nimi
liczyć
liczyć
Czynniki subiektywne i obiektywne mogą jednak zagrażać
Czynniki subiektywne i obiektywne mogą jednak zagrażać
trwałości struktury rodziny oraz jej spoistości. Mamy wówczas do
trwałości struktury rodziny oraz jej spoistości. Mamy wówczas do
czynienia z osłabieniem sił i zdolności przystosowawczych.
czynienia z osłabieniem sił i zdolności przystosowawczych.
Więź rodzinna
Więź rodzinna
jest jedną z
jest jedną z
podstawowych więzi wspólnoty.
podstawowych więzi wspólnoty.
Dzięki jej wzmacnianiu można
Dzięki jej wzmacnianiu można
zapobiegać zjawiskom
zapobiegać zjawiskom
patologicznym nie tylko w obrębie
patologicznym nie tylko w obrębie
rodziny ale także w środowisku
rodziny ale także w środowisku
nas otaczającym
nas otaczającym
Cechą rodziny jest silna więź
Cechą rodziny jest silna więź
psychiczna np. wpólnota:
psychiczna np. wpólnota:
-
małżeńska,
małżeńska,
-
rodzicielska,
rodzicielska,
-
wychowawcza,
wychowawcza,
-
gospodarcza,
gospodarcza,
-
emocjonalnych przeżyć w rodzinie
emocjonalnych przeżyć w rodzinie
i poza nią
i poza nią
Rozkład więzi rodzinnych może
doprowadzić do:
•
zjawiska nieprzystosowania do
norm życia społecznego
•
braku szacunku do innych
•
przestępstw
•
osamotnienia
•
agresji w stosunkach
międzyludzkich
•
Zagrożeń dla ładu społecznego
•
Brak umiejętności życia w
społeczeństwie
Rodzina jako zasób
Rodzina jako zasób
sprzyjający bądź też
sprzyjający bądź też
szkodzący zdrowiu
szkodzący zdrowiu
Rodzina odgrywa niezwykle ważną rolę w procesie budowania zdrowia, które
odbywa się w wymiarze somatycznym, psychicznym oraz społecznym i
duchowym.
„
„
Zdrowie zaczyna się w
Zdrowie zaczyna się w
domu”
domu”
Wymiar somatyczny
Wymiar somatyczny
-
odpowiednie wyposażenie genetyczne (wolne od
odpowiednie wyposażenie genetyczne (wolne od
zaburzeń chromosomalnych)
zaburzeń chromosomalnych)
-
świadome macierzyństwo i ojcostwo
świadome macierzyństwo i ojcostwo
-
świadomość prozdrowotna (wiek rodziców - głównie
świadomość prozdrowotna (wiek rodziców - głównie
matki, styl życia bez nałogów i używek, racjonalne
matki, styl życia bez nałogów i używek, racjonalne
odżywianie podczas ciąży)
odżywianie podczas ciąży)
Wymiar psychiczny
Wymiar psychiczny
-
budowanie odpowiednich więzi emocjonalnych oraz
budowanie odpowiednich więzi emocjonalnych oraz
warunków do zaspokajania potrzeb dziecka , a także
warunków do zaspokajania potrzeb dziecka , a także
prawidłowego jego funkcjonowania
prawidłowego jego funkcjonowania
-
dobra atmosfera ( szacunek, zaufanie, pozytywne
dobra atmosfera ( szacunek, zaufanie, pozytywne
emocje)
emocje)
-
struktura rodziny i systemy wychowawcze
struktura rodziny i systemy wychowawcze
-
kształtowanie prozdrowotnych nawyków i przekonań,
kształtowanie prozdrowotnych nawyków i przekonań,
a także świadomości dotyczącej zdrowia oraz
a także świadomości dotyczącej zdrowia oraz
rozwijania aktywności na rzecz zdrowotnego stylu
rozwijania aktywności na rzecz zdrowotnego stylu
życia
życia
Wskaźniki określające zdrowie rodziny , które rzutuje na
Wskaźniki określające zdrowie rodziny , które rzutuje na
zdrowie całego społeczeństwa:
zdrowie całego społeczeństwa:
- demograficzno-społeczne
- demograficzno-społeczne
- zdrowie somatyczne
- zdrowie somatyczne
- zdrowie psychiczne
- zdrowie psychiczne
- zdrowie społeczne
- zdrowie społeczne
- planowanie rodziny
- planowanie rodziny
Wymiar społeczny i
Wymiar społeczny i
duchowy
duchowy
-
wprowadzanie dzieci w role społeczne
wprowadzanie dzieci w role społeczne
-przygotowaniem do dojrzałego życia w
-przygotowaniem do dojrzałego życia w
społeczeństwie
społeczeństwie
-
wychowanie ku wartościom
wychowanie ku wartościom
-
promowanie zdrowego trybu życia poprzez
promowanie zdrowego trybu życia poprzez
przekazywanie nawyków w zakresie
przekazywanie nawyków w zakresie
odżywiania, snu, odpoczynku i rekreacji
odżywiania, snu, odpoczynku i rekreacji
-
tworzenie zasobów społecznych
tworzenie zasobów społecznych
( źródeł wsparcia w rodzinie)
( źródeł wsparcia w rodzinie)
Rodzina w kryzysie
Rodzina w kryzysie
Zachodzące przemiany
Zachodzące przemiany
polityczne, kulturalne,
polityczne, kulturalne,
światopoglądowe i
światopoglądowe i
gospodarcze pociągają
gospodarcze pociągają
zmiany we wzorach
zmiany we wzorach
funkcjonowania rodziny;
funkcjonowania rodziny;
•
spadek płodności;
•
opóźnianie decyzji zawarcia
małżeństwa i rodzenia pierwszego
dziecka;
•
wzrost liczby nieformalnych
związków;
•
rosnąca liczba urodzeń
pozamałżeńskich;
•
wzrost stosowania skutecznych i
kontrolowanych przez kobiety
środków antykoncepcyjnych;
•
zanik podziału ról związanych z
płcią;
•
wzrost zatrudnienia kobiet;
Czynniki wywołujące kryzys w
rodzinie:
•
wydarzenia w rodzinie
powodujące zmiany w jej
systemie
•
bezrobocie
•
przewlekła choroba jednego z
członków
•
śmierć
•
zagrożenia bytu materialnego
rodziny
•
brak mieszkania
•
zerowa lub słaba wieź
małżeńska rodziców
•
brak wspólnych zdań w rodzinie
•
zanik tolerancji
Każda rodzina posiada
Każda rodzina posiada
zdolności regeneracyjne –
zdolności regeneracyjne –
czyli wewnętrzne atuty
czyli wewnętrzne atuty
funkcjonowania. Do
funkcjonowania. Do
zasobów systemu
zasobów systemu
rodzinnego zalicza się:
rodzinnego zalicza się:
•
spójność rodziny
spójność rodziny
•
adaptacyjność
adaptacyjność
•
organizacja rodziny
organizacja rodziny
•
umiejętność porozumiewania
umiejętność porozumiewania
się
się
•
Ilość i forma czasu
Ilość i forma czasu
spędzonego razem przez
spędzonego razem przez
rodzinę
rodzinę
•
Zdolność rodziny do
Zdolność rodziny do
wykorzystywania zasobów
wykorzystywania zasobów
indywidualnych do radzenia
indywidualnych do radzenia
sobie w sposób konstruktywny
sobie w sposób konstruktywny
z napięciami
z napięciami
TYPOLOGIA RODZIN:
TYPOLOGIA RODZIN:
Pozwala określić te szczególne właściwości
Pozwala określić te szczególne właściwości
rodziny, które ułatwiają jej radzenie
rodziny, które ułatwiają jej radzenie
sobie z sytuacją kryzysową. Można
sobie z sytuacją kryzysową. Można
wyróżnić 3 typy rodzin:
wyróżnić 3 typy rodzin:
Typ regeneracyjny
Typ regeneracyjny
Typ sprężysty
Typ sprężysty
Typ rytmiczny
Typ rytmiczny
TERAPEUTYCZNE PODEJŚCIE
TERAPEUTYCZNE PODEJŚCIE
DO ZABURZEŃ W
DO ZABURZEŃ W
RODZINIE:
RODZINIE:
•
Podejście historyczne
Podejście historyczne
•
Podejście strukturalno-
Podejście strukturalno-
procesowe
procesowe
•
Terapia polegająca na
Terapia polegająca na
przeżyciu doświadczenia
przeżyciu doświadczenia
•
Podejście psycho-
Podejście psycho-
edukacyjne
edukacyjne
•
Podejście interwencyjne
Podejście interwencyjne
Przejawy deprywacji,
Przejawy deprywacji,
dewiacji oraz patologii jako
dewiacji oraz patologii jako
wyzwanie i zadanie dla
wyzwanie i zadanie dla
pedagoga
pedagoga
Pedagoga społecznego zajmującego się zjawiskami patologicznymi i
Pedagoga społecznego zajmującego się zjawiskami patologicznymi i
dewiacyjnymi interesuje m.in. :
dewiacyjnymi interesuje m.in. :
•
Diagnoza w tym względzie
Diagnoza w tym względzie
•
Znajomość okoliczności oraz najczęstszych czynników, które warunkują
Znajomość okoliczności oraz najczęstszych czynników, które warunkują
dany stan
dany stan
•
Nie tylko prawne formy danego zjawiska, ale przede wszystkim społeczne i
Nie tylko prawne formy danego zjawiska, ale przede wszystkim społeczne i
indywidualne skutki
indywidualne skutki
Zadania badawcze są jedynie wstępem do planowania działalności :
Zadania badawcze są jedynie wstępem do planowania działalności :
- profilaktycznej
- profilaktycznej
- resocjalizacyjnej
- resocjalizacyjnej
- rozwojowej
- rozwojowej
- pomocowej i wsparcia
- pomocowej i wsparcia
- ratowniczej
- ratowniczej
- terapeutycznej
- terapeutycznej
•
Rozeznanie stanu dysfunkcjonalności danej rodziny i określenie jej
Rozeznanie stanu dysfunkcjonalności danej rodziny i określenie jej
stanu społecznego naznaczenia
stanu społecznego naznaczenia
( rodzaj syntetycznego
( rodzaj syntetycznego
wskaźnika, określający etapy anomalii społecznych i indywidualnych
wskaźnika, określający etapy anomalii społecznych i indywidualnych
rodziny jako mikrosystemu społecznego oraz jego poszczególnych
rodziny jako mikrosystemu społecznego oraz jego poszczególnych
członków)
członków)
•
Zapobieganie zjawisku dziedziczenia społecznego
Zapobieganie zjawisku dziedziczenia społecznego
•
Znalezienie innych możliwości udzielania pomocy dziecku i jego
Znalezienie innych możliwości udzielania pomocy dziecku i jego
rodzinie w obszarze poza sądem rodzinno – opiekuńczym
rodzinie w obszarze poza sądem rodzinno – opiekuńczym
•
Przesunięcie akcentu z potrzeb dziecka w kierunku nacisku
Przesunięcie akcentu z potrzeb dziecka w kierunku nacisku
na egoistyczne potrzeby dorosłych w związkach
na egoistyczne potrzeby dorosłych w związkach
alternatywnych
alternatywnych
•
Zjawisko niewydolności w zakresie funkcji socjalizacyjno –
Zjawisko niewydolności w zakresie funkcji socjalizacyjno –
wychowawczej, które pedagog rodziny powinien scharakteryzować i
wychowawczej, które pedagog rodziny powinien scharakteryzować i
wskazać niebezpieczeństwa oraz negatywne skutki dla dobra
wskazać niebezpieczeństwa oraz negatywne skutki dla dobra
dziecka , a dalej także dla rodziców.
dziecka , a dalej także dla rodziców.
Dziękujemy
Dziękujemy