background image

 

 

 

 

Kurs podstawowy z 

Kurs podstawowy z 

Zastosowania Komputerów

Zastosowania Komputerów

mgr Marcin Golański 

mgr Marcin Golański 

Statystyka a Karate?

Statystyka a Karate?

W obu przypadkach 

W obu przypadkach 

ważna jest praktyka

ważna jest praktyka

Ludzie boją się 

Ludzie boją się 

karateki i statystyki

karateki i statystyki

Od nas zależy czy 

Od nas zależy czy 

statystyka będzie 

statystyka będzie 

szamotaniem czy 

szamotaniem czy 

użytecznym 

użytecznym 

narzędziem

narzędziem

Morał: praktykować należy
efektywnie a nie efektownie

background image

 

 

Tutaj podobnie jak w Excelu znajdują się zakładki.
Zakładka ‘zmienne’ daje nam informacje o samych zmiennych:
 Jak są kodowane? Jakie mają wartości? itp.

3 Otwiera się okno, 
w którym wpisujemy 
w pierwszym 
wierszu wartość, w 
drugim etykietę, a 
następnie klikami 
przycisk DODAJ

W polu zmiennych wpisujemy 
nazwę zmiennej

(1 kolumna) zawiera max 
8znaków, typ zmienne: 
numeryczny lub tekstowy, 
Etykieta zawierać winna 
dokładny opis zmiennej (bez 
ograniczeń znaków).wartości 
danej zmiennej można opisać w 
kolumnie 6. Aby to uczynić 
klikamy myszką szary 
kwadracik, pojawi się okno...

background image

 

 

Zakładka ‘Dane’ informuje nas, że znajdujemy się 
w zbiorze danych
gdzie w kolumnach znajdują się zmienne, w 
wierszach zaś przypadki

Przed rozpoczęciem 
zaawansowanych analiz, naszych, 
świeżo wpisanych danych warto 
przyjrzeć się ich poprawności zapisu. 
Może się zdarzyć, że zamiast 1 w 
ankiecie wpisaliśmy 11. W ten 
sposób znajdziemy ewentualne błędy. 
W oknie CZĘSTOŚCI znajdziemy 
wiele przydatnych miar do analizy 
zmiennej. Wyłapywanie błędów 
wystarczy wykonać proste obliczenie 
częstości, bez dodatkowych opcji 
(średnich, median..). w oknie 
CZĘSTOŚCI zaznaczamy żądana 
zmienną i przenosimy ją do okna po 
prawej stronie, za pomocą strzałki. 
Operacje zatwierdzamy przez OK

background image

 

 

Edytor Raportów jest 
integralną częścią 
pakietu SPSS. Ma swoje 
własne rozszerzenie 
.spo’. Można zapisać 
jego zawartość 
niezależnie od edytora 
danych jako dowód 
naszych obliczeń. 
Poprzez Okno w pasku 
narzędzi można 
przechodzić do edytora 
danych

Edytorze raportów zawsze znajdziemy odbicie naszych wykonywanych 
komend.
Powyższa Tabelka to najprostszy z możliwych raportów, czyli zliczenie 
częstości.
Kwestionariusz KDD składa się z 36 pozycji. Tabela dotyczy pozycji 
pierwszej(KDD1).
Pozycje KDD punktowane są w skali od 1 do 5. Raport Częstości bo przy 
każdej wartości zliczone jest jej występowanie.  Widzimy, że ogółem 
badanych było 112 osób. 47 osób zaznaczyło, że nie pamięta sytuacji z 
pozycji 1 kwestionariusza, co stanowi 42 % respondentów.17 uznało, że 
słabo pamięta, co stanowi 15,2 % badanych. Osób, które nie pamiętają lub 
słabo pamiętają, jest 57,1% . Okazało się też, że w przypadku dwóch osób 
popełniono błędy w deklaracji danych .
 

background image

 

 

Usuwanie błędów

 

Jeśli wiemy, że w pozycji 1 KDD wkradł się błąd i znamy 
jego wartość, należy go znaleźć i zmienić, aby przy 
okazji liczenia nie zaburzył nam wyników.

W  tym celu klikamy kursorem na kolumnę zmiennej. 
Następnie wchodzimy do paska narzędzi i w Edycji 
posługujemy się poleceniem znajdź. Wpisujemy żądaną 
wartość

background image

 

 

Tworzenie wskaźników zmiennych

Kwestionariusze często 
wymagają przekodowania skali 
zgodnie z kluczem odpowiedzi 
jaką przyjął autor. Inaczej 
będziemy otrzymywali 
przekłamane wyniki. Wszelkie 
operacje zmieniające zbiory 
danych wykonujemy w opcji 
Przekształcenia.

W tym przypadku dokonujemy 
odwrócenia 20 -tu pozycji w 
Alex40.

Przekształcenia>rekoduj>n
a te same zmienne>zmienne 
do okna>wartości zmienne i 
wynikowe.....

background image

 

 

Rekodowanie na te same zmienne

 

Po wejściu do okna zmienne 
wynikowe i źródłowe w 
wartościach źródłowych wpisujemy 
obecną wartość zmiennej, po 
stronie wynikowej zaś wpisujemy 
wartość pożądaną.

 Każde przekodowanie 
zatwierdzamy komendą DODAJ

Po wpisaniu poleceń dla całej skali, 
klikamy DALEJ >OK

background image

 

 

Tworzenie wskaźników zmiennych

Tworzenie zmiennej może się 
opierać o sumę, średnią. My 
tworzymy zmienną 
Likertowską. W okienku 
Funkcje odnajdujemy 
interesujące nas polecenie. 
Następnie wpisujemy jakie 
zmienne mają zostać 
zsumowane: SUM (alex1 to 
alex40).

W oknie zmienna wynikowa 
wpisujemy nazwę nowej 
zmiennej. W oknie typ i 
etykieta
, możemy podać 
pełną jej nazwę z polskimi 
znakami.

background image

 

 

Tworzenie wskaźników Cd..

 

Jeśli pozycje wchodzące 
na skalę nie układają się 
w zakresy, wtedy trzeba 
je wpisywać pojedynczo, 
oddzielając każdą 
przecinkiem 
SUM(alex1,alex6,...,alex
36)

background image

 

 

Dzielenie zbioru danych wg kryterium

Spróbujmy praktycznie 
wykorzystać utworzoną 
Skalę Kłamstwa. 

Powiedzmy, że chcemy 
odrzucić wyniki badanych, 
których wyniki znajdują się 
w górnych 10% -ach. 

Kolejna operacja 
przekształceń> Ranguj 
obserwacje >Typy 
rang>Ntyle=10

background image

 

 

Powstała 
nowa zmienna 
nskala_k, 

Wykonując 
częstości 
tej zmiennej 
dowiemy się 
ile jest takich 
osób. 
Odszukując je 
należy usunąć 
wiersze tych 
osób z dalszej 
analizy

background image

 

 

Statystyki Opisowe

1Statystyki opisowe 
wykonuje się : 
Analiza>Opis 
Statystyczny>Często
ści .

2Następnie 
wchodząc do okna 
Statystyki 
zaznaczamy 
interesujące nas 
miary

Ważne! Komputer 
jest bezmyślny i 
policzy wszystko 
czego zażądamy. 
Sensowność zależy 
od nas

1

2

background image

 

 

Statystyki opisowe Cd..

Statystyki opisowe można 
policzyć inna metodą: 

Analiza> Opis Statystyczny> 
Statystyki opisowe> Opcje

background image

 

 

 

 

       

       

Zmienne psychologiczne są w większości przypadków nie obserwowalne 

Zmienne psychologiczne są w większości przypadków nie obserwowalne 

„gołym okiem”. O ich poziomie możemy wnioskować tylko na podstawie 

„gołym okiem”. O ich poziomie możemy wnioskować tylko na podstawie 

wskaźników uzyskanych dzięki  pomiarom np. testowym lub 

wskaźników uzyskanych dzięki  pomiarom np. testowym lub 

manifestującym się zachowaniu świadczącym o danej cesze. Poszczególne 

manifestującym się zachowaniu świadczącym o danej cesze. Poszczególne 

zmienne w badaniu mogą być mierzone na różnych skalach pomiarowych. 

zmienne w badaniu mogą być mierzone na różnych skalach pomiarowych. 

Rodzaje skal pomiarowych:

Rodzaje skal pomiarowych:

Skala nominalna

Skala nominalna

 – pozwala nam odróżniać dwa obiekty, nie umożliwia 

 – pozwala nam odróżniać dwa obiekty, nie umożliwia 

porównywania obiektów. Zmienną mierzoną na skali nominalnej jest płeć – 

porównywania obiektów. Zmienną mierzoną na skali nominalnej jest płeć – 

możemy powiedzieć tylko, że kobieta różni się od mężczyzny. Nie możemy 

możemy powiedzieć tylko, że kobieta różni się od mężczyzny. Nie możemy 

jednak twierdzić, że jedna z tych płci jest lepsza.

jednak twierdzić, że jedna z tych płci jest lepsza.

Skala porządkowa (rangowa)

Skala porządkowa (rangowa)

 – pozwala rozróżnić obiekty, ale także 

 – pozwala rozróżnić obiekty, ale także 

uszeregować je w kolejności zależnej od nasilenia danej właściwości np. 

uszeregować je w kolejności zależnej od nasilenia danej właściwości np. 

poziom wykształcenia: osoba o wykształceniu podstawowym ma niższy 

poziom wykształcenia: osoba o wykształceniu podstawowym ma niższy 

poziom wykształcenia niż osoba o wykształceniu średnim, czy wyższym. 

poziom wykształcenia niż osoba o wykształceniu średnim, czy wyższym. 

Skale ilościowe: przedziałowa (interwałowa) i stosunkowa (ilorazowa)

Skale ilościowe: przedziałowa (interwałowa) i stosunkowa (ilorazowa)

 

 

– umożliwiają rozróżnienie obiektów, ustawienie ich w kolejności a także 

– umożliwiają rozróżnienie obiektów, ustawienie ich w kolejności a także 

określenie o ile jeden obiekt jest „lepszy”od drugiego (skala przedziałowa) 

określenie o ile jeden obiekt jest „lepszy”od drugiego (skala przedziałowa) 

lub też ile razy jeden obiekt jest mniejszy / większy od drugiego (skala 

lub też ile razy jeden obiekt jest mniejszy / większy od drugiego (skala 

stosunkowa). 

stosunkowa). 

Skale pomiarowe 

Skale pomiarowe 

zmiennych

zmiennych

background image

 

 

 

 

 

Skala

nominalna

Skala 

porządkowa

(rangowa)

Skala 

przedziałowa 

(interwałowa)

Skala 

ilorazowa 

(stosunkowa)

Czy jeden obiekt różni się 
od drugiego?

Tak

Tak

Tak

Tak

Czy jeden obiekt jest 
większy od drugiego?

Nie

Tak

Tak

Tak

O ile jeden obiekt jest 
większy od drugiego?

Nie

Nie

Tak

Tak

Ile razy jeden obiekt jest 
większy od drugiego?

Nie

Nie

Nie

Tak

Jakie informacje uzyskać można posługując się 

Jakie informacje uzyskać można posługując się 

określonymi skalami?

określonymi skalami?

background image

 

 

 

 

Miary tendencji centralnej

: średnia, mediana (wartość, która jako pierwsza odcina 

co najmniej 50% przypadków), modalna (najczęściej występująca wartość)

Miary rozproszenia:

 wariancja, odchylenie standardowe

Miary kształtu rozkładu

skośność 

(rozkład dodatnio {prawoskośny} i 

ujemnieskośny {lewo}) 

kurtoza 

(rozkład platy- i leptokurtyczny)

Centyle 

– są to wartości,które dzielą wszystkie osoby na równoliczne grupy:

Kwartyle

 dzielą osoby badane na cztery równoliczne grupy  (po  25 %): drugi kwartyl 

to mediana,

Decyle:

 dzielą wyniki na dziesięć grup – piąty decyl to mediana, 

Percentyle

 na 100 grup  - 50 percentyl to mediana, 10 percentyl to pierwszy decyl, 25 

percentyl to pierwszy kwartyl

Rodzaje statystyk opisowych

Rodzaje statystyk opisowych

background image

 

 

 

 

Relacje między 

Relacje między 

poszczególnymi miarami 

poszczególnymi miarami 

tendencji centralnej a 

tendencji centralnej a 

skośnością

skośnością

Jeśli rozkład jest 

Jeśli rozkład jest dodatnio-skośny,

dodatnio-skośny,

 a 

 a 

więc wartości układają się  w 

więc wartości układają się  w 

kierunku dodatnim (w prawo) wtedy 

kierunku dodatnim (w prawo) wtedy 

relacja między miarami tendencji 

relacja między miarami tendencji 

centralnej jest następująca:

centralnej jest następująca:

 

 

     

     Średnia >mediana>modalna

Średnia >mediana>modalna

Jeśli rozkład jest 

Jeśli rozkład jest ujemnie-skośny

ujemnie-skośny

, a 

, a 

więc wartości układają się w 

więc wartości układają się w 

kierunku ujemnym (w lewo) wtedy 

kierunku ujemnym (w lewo) wtedy 

miary tendencji centralnej układają 

miary tendencji centralnej układają 

się następująco:

się następująco:

      

      

Średnia <mediana<modalna

Średnia <mediana<modalna

Gdy 

Gdy 

rozkład jest normalny

rozkład jest normalny

 wartości 

 wartości 

wszystkich miar tendencji 

wszystkich miar tendencji 

centralnej są równe. 

centralnej są równe. 

Średnia =mediana=modalna

Średnia =mediana=modalna

              

              

Rozk³ad Dodatni

Egzamin Trudny

6,00

5,00

4,00

3,00

2,00

C

st

o

œ

æ

40

30

20

10

0

Rozkład Ujemny

Egzamin łatwy

6,00

5,00

4,00

3,00

2,00

C

st

o

ść

40

30

20

10

0

6,0

5,0

4,0

3,0

2,0

Rozkład Normalny

Egzamin w sam raz

C

st

o

ść

40

30

20

10

0

M=4 ; Me=4 ; 
Mo=4

M= 4,9 ; Me=5 ; 

M= 4,9 ; Me=5 ; 

Mo=6

Mo=6

M=3,06 ; Me=3 ; Mo=2

M=3,06 ; Me=3 ; Mo=2

background image

 

 

 

 

Przykład

Przykład

 

 

– do czego nam miary 

– do czego nam miary 

skośności?

skośności?

Porównajmy wyniki egzaminu z metodologii u 

Porównajmy wyniki egzaminu z metodologii u 

różnych wykładowców (plik egzamin.sav)

różnych wykładowców (plik egzamin.sav)

Żeby to zrobić należy skopiować wyniki ze strony 

Żeby to zrobić należy skopiować wyniki ze strony 

internetowej

internetowej

Następnie wkleić je do SPSS lub najpierw do 

Następnie wkleić je do SPSS lub najpierw do 

EXCELA

EXCELA

background image

 

 

 

 

wyniki prof. Sędka

M= 3,55 ; Me = 3,5 ; Mo=3 (4)

6,00

5,00

4,50

4,00

3,50

3,00

2,00

C

st

o

ść

60

50

40

30

20

10

0

wyniki dr Krejtz

M=3,76 ; M=4; M=4,5

6,00

5,00

4,50

4,00

3,50

3,00

2,00

C

st

o

ść

40

30

20

10

0

wyniki prof. Karyłowskiego

M=3,7 ; Me=3,5 ; Mo=2

6,00

5,00

4,50

4,00

3,50

3,00

2,00

C

st

o

ść

60

50

40

30

20

10

0

Statystyki

205

148

205

0

57

0

3,5488

3,7568

3,6976

3,5000

4,0000

3,5000

3,00

a

4,50

2,00

,111

-,229

-,008

,170

,199

,170

-,433

-,947

-,962

,338

,396

,338

Ważne

Braki danych

N

Średnia

Mediana

Dominanta

Skośność

Błąd standardowy skośności

Kurtoza

Błąd standardowy kurtozy

wyniki prof.

Sędka

wyniki dr Krejtz

wyniki prof.

Karyłowskiego

Istnieje wiele wartości modalnych. Podano wartość najmniejszą.

a. 

Tak naprawdę jest 
to rozkład 
bimodalny


Document Outline