Zachowania  przedsiębiorcze  

człowieka

Zachowania przedsiębiorcze człowieka

Gospodarka stanowi obszar działalności człowieka 

służącej zaspokajaniu jego nieograniczonych 

potrzeb, przy wykorzystaniu ograniczonych 

zasobów.

Ta rozbieżność między zapotrzebowaniem na dobra  

          i usługi  a możliwością jego pokrycia, zmusza 

ludzi do działalności gospodarczej.

 

Działalność gospodarcza jest to takie 

postępowanie, w którym środki do dyspozycji 

zostają tak użyte, by osiągnąć możliwie 

najwyższy (optymalny) – w danych 

warunkach – stopień zaspokojenia potrzeb.

 

Zasadniczym problemem jest to, jak przy 

ograniczonych środkach zaspokoić 

nieograniczone potrzeby.

 

   Dlaczego jednym chce się działać i 

tworzyć, a inni czekają, aż się coś 

zrobi samo?

 

Podejmując działanie, musimy mieć ku 

temu jakiś powód. Coś musi nas do 

tego mobilizować.

Głównymi źródłami motywacji mogą 

być potrzeby i zadania.

 

W pierwszym wypadku potrzeby rozumiane są  

jako brak tego, co jest konieczne do normalnego 

funkcjonowania;

w drugim – osiągamy pewne cele dzięki 

zadaniom, które sobie wyznaczamy.

 

Przedsiębiorczość oznacza umiejętność 

zarówno kierowania produkcją dóbr i usług, jak i 

jej organizowania.

 

Definicja

Przedsiębiorczość jest cechą lub sposobem 
zachowania się ludzi, które sprowadza się do 
gotowości i zdolności podejmowania i 
rozwiązywania w sposób twórczy i nowatorski 
nowych problemów.

To umiejętność wykorzystywania pojawiających się 
szans i okazji oraz elastycznego przystosowania do 
zmieniających się warunków funkcjonowania 
gospodarki.

 

Przedsiębiorczość to postawa życiowa, która 
charakteryzuje się  dążeniem do osiągnięcia jak 
najlepszych wyników własnej pracy, do 
efektywnego, twórczego działania.

Zachowania przedsiębiorcze cechuje 
ekspansywność oraz innowacyjność.

  

Amerykański psycholog Abraham Maslow 
twierdzi, że ludzkie potrzeby tworzą pewną 
stałą hierarchię, która decyduje o kolejności ich 
zaspokajania.

 

 

By przeżyć, nie trzeba dużo.

By żyć godnie, potrzeba więcej.

Ludzkie  pragnienia obejmują również 
potrzebę akceptacji, miłości, przyjaźni.

  

Dopiero po zaspokojeniu potrzeb niższych, 
mogą zostać zrealizowane te wyższego 
rzędu.
Jednak to dzięki realizacji potrzeb wyższych, 
życie człowieka nabiera głębszego sensu.

  

Bardzo często nasza hierarchia wartości, 
wyobrażenie o sobie  i otaczającym nas świecie, 
odgrywanie takich a nie innych ról społecznych 
są efektem oddziaływania zbiorowości, której 
jesteśmy częścią.

Poznanie samego siebie, a więc swoich słabych i 
mocnych stron, pozwala nam świadomie 
pracować nad własną osobowością, np. dążyć do 
eliminacji cech, które uważamy za niepożądane.

  Definicja

Osobowość społeczna, to zespół cech danej 
jednostki, wpływający na jej postępowanie. 

Na ów zespół składają się cechy biologiczne oraz 
psychiczne, ukształtowane zarówno pod 
wpływem kultury, jak i struktury grup 
społecznych, do których w ciągu życia należymy.

  

Hipokrates, wybitny lekarz starożytnej Grecji, 
wyróżnił cztery typy temperamentu i opisał 
związaną z każdym z nich osobowość.
Są to : Sangwinik, Flegmatyk, Choleryk i 
Melancholik.

Na podstawie tej klasyfikacji został stworzony 
jeszcze jeden, przydatny w życiu podział: na 
ekstrawertyków i introwertyków.

  Definicja

Ekstrawertyk to człowiek otwarty, łatwo 
nawiązuje kontakt z innymi, chętnie angażuje się 
w sprawy swojego otoczenia. 

Taka postawa wobec świata jest 
charakterystyczna dla sangwinika i choleryka.

Definicja

Introwertyk to człowiek, którego mało 
interesuje świat zewnętrzny, jest skupiony na 
sobie i swoich przeżyciach, tłumi i ukrywa 
uczucia, ma trudności w nawiązywaniu kontaktu 
z innymi.

Introwertyzm jest typowy dla melancholika i 
flegmatyka.

  

Podział Hipokratesa ma charakter umowny – 
oznacza to, że nikt z nas nie jest w 100% 
cholerykiem czy też melancholikiem. 

Najczęściej zdarzają się typy mieszane, w których 
można wyróżnić temperament dominujący.

Trafne określenie własnego temperamentu i 
osobowości ma istotne znaczenie dla rozważnego 
zaplanowania własnej kariery zawodowej, 
umożliwia również zwykłe radzenie sobie w życiu.

  

Coraz częściej pracodawcy wymagają, aby przyszły 
pracownik był nie tylko przedsiębiorczy, kreatywny 
oraz sumienny, ale też, by umiał wykazać się 
asertywnością.

  

Asertywność polega na pozostawaniu sobą w każdej 
sytuacji.

Człowiek asertywny potrafi być stanowczy i wyrażać 
swoje poglądy nawet wówczas, gdy w ten sposób 
naraża się na dezaprobatę lub oburzenie otoczenia.

Jednocześnie potrafi zaakceptować odmienne 
zdanie, o ile zostanie przekonany o jego słuszności 
za pomocą racjonalnych argumentów.

  

Na zachowanie asertywne składają się trzy 
powiązane ze sobą etapy:



Odmowa – czyli stanowcze powiedzenie „nie”,



Określenie przedmiotu odmowy,



Krótkie i prawdziwe uzasadnienie, bez 

niepotrzebnego usprawiedliwiania się.

Asertywności nie należy mylić z zachowaniem 
agresywnym ani też uległym.

  

Przystępując do jakiejkolwiek pracy, zawsze 
należy zadać sobie pytanie, w jaki sposób 
najlepiej można ją wykonać. 

Czy lepszy efekt uzyskamy, działając 
indywidualnie, czy pracując w zespole?

Forma organizacji pracy zależy od sytuacji, w 
której się ją wykonuje, stopnia jej złożoności, 
oczekiwań otoczenia oraz spodziewanej 
efektywności.

  

Wiadomo, że jest wiele rodzajów ludzkiej 
aktywności, które ze swej istoty powinny być 
wykonywane jednoosobowo.

  

Podstawową formą pracy w organizacji gospodarczej 
(zakład pracy) jest praca zespołowa.

Ten rodzaj działania jest uznawany za wyższą formę 
organizacji pracy ze względu na następujące cechy: 
współdziałanie, partnerstwo, łączenie zawodów i 
specjalności, pełnienie różnych funkcji wynikających 
z posiadanych kwalifikacji oraz zbiorowa 
odpowiedzialność za rezultaty pracy.

  

Umiejętność pracy w zespole zależy zarówno od 
naszych predyspozycji (np. temperamentu), jak i od 
zdolności komunikowania się z otoczeniem.

  

Niewątpliwie naczelną korzyścią z działania 
zespołowego (ale zorganizowanego) jest tzw. 
Efekt organizacyjny, będący szczególnym 
przypadkiem efektu synergicznego.

Efekt synergiczny to takie zestawienie dwóch 
lub większej liczby elementów, by ich działanie 
dawało skutek większy niż suma skutków 
wywołanych przez każdy z elementów 
oddzielnie (czyli „2+2=5”).

 

Prawidłowo zorganizowane działanie powinno być 
realizowane wg schematu, który nazywany jest 
cyklem działania zorganizowanego lub cyklem 
organizacyjnym.

Cykl ten opisał francuski uczony Louis Le 
Chatelier. 

Przedstawia on układ logicznie następujących, 
zależnych od siebie etapów:

 Cykl  organizacyjny:  

1)

Uświadomienie sobie (i członkom zespołu) celów, które 
zamierzamy osiągnąć,

2)

Zbadanie warunków przyszłego działania oraz 
środków, którymi dysponujemy,

3)

Planowanie działania, czyli obmyślenie środków i 
sposobów działania, dostosowanych zarówno do celu, 
jak i do warunków działania,

4)

Pozyskanie i przygotowanie (zorganizowanie) ludzi, 
środków i warunków niezbędnych do wykonania planu,

5)

Realizacja planu,

6)

Kontrola polegająca na porównaniu realizacji oraz 
wyników końcowych ze stanem pożądanym lub 
odpowiednimi wzorcami, a także na sformułowaniu 
wniosków dotyczących przyszłych działań.

  

Prawdziwym wyzwaniem, z którym musi sobie 

poradzić każda organizacja, jest znalezienie 

sposobu na jak największe zaangażowanie 

wszystkich pracowników w realizację jej celów.

Motywowanie pracowników jest zadaniem o tyle 

trudnym, iż cele przedsiębiorstwa są przez różnych 

członków załogi postrzegane odmiennie.
Inaczej definiuje je właściciel, inaczej kadra 

zarządzająca przedsiębiorstwem, a jeszcze inaczej 

szeregowy pracownik.
Owe różnice wynikają m.in. z odmiennych potrzeb, 

które kierują działaniem każdego człowieka.

  

Motywowanie to proces kierowniczy, którego 
istotą jest wpływanie na podwładnych w taki 
sposób, aby przy jednoczesnym zaspokajaniu ich 
określonych potrzeb były realizowane cele 
organizacji.

Obejmuje ono czynniki, które wywołują, 
wskazują oraz podtrzymują zachowania 
pracowników, pożądane ze względu na 
wytyczony przez przedsiębiorstwo cel.

  

Na proces motywacji składają się cztery etapy: 



Zdefiniowanie potrzeby



Określenie celu



Podjęcie działania



Osiągnięcie celu.

  

Każda decyzja ekonomiczna zawsze powinna być 
poprzedzona przeprowadzeniem rachunku 
ekonomicznego.

Wybór optymalny oznacza, że w danym momencie i 
w danych warunkach nie ma rozwiązania lepszego.

  

Zasada racjonalnego gospodarowania, 
zwana zasadą gospodarności, występuje w 
dwóch podstawowych wariantach, jako:



Zasada największego efektu – czyli zasada 

największej wydajności lub maksymalizacji 
zysku; 
Polega na tym, że maksymalny stopień realizacji 
celu   osiąga się tak, aby przy określonej i 
niezmiennej ilości nakładów uzyskać 
maksymalny stopień realizacji celów.

  



Zasada minimalizacji nakładów – inaczej 

zwana zasadą oszczędności środków;

Polega na tym, aby do realizacji celu użyć jak 

najmniejszego nakładu środków.

Nie można jednocześnie maksymalizować efektu 

i minimalizować nakładów.

  

Jedną z patologii życia społecznego jest 
korupcja.
Korupcją nazywamy każdą formę nadużywania 
urzędu publicznego dla osiągnięcia korzyści 
prywatnych.

Dotyka ono różnych sfer życia publicznego, 
występując jako:



Korupcja polityczna,



Korupcja legislacyjna,



Korupcja gospodarcza,



Korupcja administracyjna.

  

Korupcja, niezależnie od formy, jaką przybiera, 
jest złem społecznym, z którym należy walczyć i 
na które nie wolno przyzwalać.

Nadużywanie urzędu publicznego dla osiągnięcia 
własnej korzyści wiąże się bowiem z 
podejmowaniem złych decyzji ekonomicznych, a 
tym samym zagraża zamożności państwa i 
wszystkich obywateli.

  

Literatura

1.

„Bądź przedsiębiorczy” B.Stańda,B.Wierzbicka, 
Wyd.Szkolne PWN, Warszawa-Łódź 2005, wyd.II

2.

„Ekonomia stosowana” kier.zespołu M.Belka, 
Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości, 
Warszawa 2011, wydanie VIII.

 

Dziękuję za uwagę