Benchmarking i controlling 

Joanna Woźniak

Warszawa, 17 stycznia 2007r.

 

 

Co oznacza 
benchmarking?



Benchmarking jest metodą, która ma pomóc w podwyższeniu 
konkurencyjności przedsiębiorstwa. Charakteryzuje się ona, 
oprócz klasycznego porównania firm, systematycznym 
poszukiwaniem poza własną organizacją, branżą racjonalnych 
sposobów działania oraz lepszych rozwiązań. Nie różnice 
wobec innych stanowią sedno procesu benchmarkingu, lecz 
zamierzona identyfikacja najlepszych praktyk (Best-
Practices), które umożliwią polepszenie pozycji 
przedsiębiorstwa na rynku i dostarczą korzyści na tle 

konkurencji

. 



Benchmarking można scharakteryzować następującym 
pytaniem: "Dlaczego inni robią to lepiej, czego my się 
możemy od nich nauczyć?"

 

 

Benchmarking - definicja 
c.d.



Benchmarking to ciągły proces, w którym porównywane 

są produkty, usługi, a przede wszystkim procesy i 

metody funkcjonowania wielu firm. Przy czym podane 

powinny być różnice między przedsiębiorstwami, 

powinny być ustalone powody dla zaistniałych różnic i 

zaproponowane powinny zostać możliwości ich 

doskonalenia. Porównanie należy przeprowadzać z 

przedsiębiorstwami, które są wiodące w badanych 

metodach i procesach. Firmy te określane są mianem 

"Best in Class", czyli najlepszych we własnej klasie, 

branży. 

 

 

Charakter benchmarkingu:



strategiczny - firma porównuje się z liderami 
w swojej branży, 



proceduralny - firma porównuje się z liderami 
dowolnej branży, wiodącymi w różnych 
dziedzinach działalności, 



marketingowy - firma systematycznie bada i 
porównuje opinie, dotyczące jakości i istotnych 
cech produktu firmy z opiniami o wyrobach 
firm konkurencyjnych.

 

 

 

Benchmarking...



Wśród rodzajów benchmarkingu wymienia się: 



benchmarking wewnętrzny - porównuje się oddziały tej 

samej firmy, stąd też znajduje zastosowanie głównie w 

większych przedsiębiorstwach; jego zaletą jest łatwy dostęp 

do danych oraz możliwość pozyskania do współpracy 

zaproszonych do benchmarkingu oddziałów przedsiębiorstwa 



benchmarking zewnętrzny - dotyczy bezpośrednich 

konkurentów firmy, polega na zakupie produktów konkurencji 

i poddaniu analizie ich cech i atrybutów. Prowadzi zwykle do 

tzw. odwrotnego projektowania (revese engineering), którego 

celem jest zaprojektowanie podobnego produktu na 

podstawie modelu konkurencji. 



benchmarking funkcjonalny - polega na porównywaniu 

procesów produkcyjnych, metod zarządzania, sposobów 

projektowania i innych obszarów działania przedsiębiorstwa z 

innymi firmami, niezależnie od ich branży. 

 

 

Korzyści benchmarkingu



Bezpośrednie korzyści benchmarkingu to:



Analiza przedsiębiorstwa 



Porównanie całej firmy lub tylko jej poszczególnych 

obszarów 



Zdefiniowanie najlepszych metod 



Zidentyfikowanie deficytów

 



Pośrednie korzyści benchmarkingu to: 



Zrozumienie procesów zachodzących we własnym 

przedsiębiorstwie 



Poddanie krytyce celów przedsiębiorstwa 



Sprawdzenie strategii firmy 



Wzmocnienie konkurencyjności 



Zainicjowanie ciągłego procesu poprawy (KAIZEN) 

 

 

Benchmarkingowy Kodeks 
Postępowania



Zasada zgodności z prawem - należy unikać dyskusji i działań, 

które mogłyby prowadzić do ograniczenia wolnej konkurencji. Nie 

można prowadzić z konkurencją rozmów na temat jakichkolwiek 

kosztów, jeśli stanowią one element mechanizmu samoistnego 

kształtowania się cen na wolnym rynku.

 



Zasada wymiany - przy każdym benchmarkingu należy być 

gotowym udzielić takich samych informacji, jakich oczekuje się 

od pozostałych uczestników. 



Zasada zaufania - benchmarking należy traktować jako poufną 

wymianę pomiędzy uczestniczącymi osobami i 

przedsiębiorstwami. Otrzymane informacje nie mogą być 

udostępniane osobom trzecim, bez uprzedniej zgody partnerów 

biorących udział w benchmarkingu. Uczestnictwo w projekcie 

jakiejkolwiek organizacji nie powinno się podawać do publicznej 

wiadomości bez uprzedniej zgody. 

 

 

Benchmarkingowy Kodeks 
Postępowania



Zasada użytkowania - uzyskane w ramach 
benchmarkingu informacje należy używać wyłącznie na 
wewnętrzne potrzeby firmy, w celu ulepszenia metod i 
działania danego przedsiębiorstwa. 



Zasada czynności przygotowawczych -  poprzez 
odpowiednie przygotowanie należy wykazywać 
zaangażowanie na każdym etapie procesu 
benchmarkingu, w celu uzyskania jak najwyższej jego 

skuteczności oraz wydajności.

 

 

 

Controlling - definicja



Pojęcie controllingu rozumiane jest jako 

wsparcie przy planowaniu, sterowaniu i kontroli 

organizacji, procesów lub projektów jak 

również przygotowywanie i udostępnianie 

potrzebnych do tego informacji. Controlling ma 

w swojej istocie przekrojową i koordynacyjną 

funkcję wspierania kierownictwa. Jego celem 

jest zapewnienie efektywności we wszystkich 

obszarach działania przedsiębiorstwa.

 

 

Controlling – definicja c.d.



Proces planowania, koordynowania i kontroli przebiegu 

procesów ekonomicznych dla utrzymania organizacji na 

drodze do osiągnięcia wyznaczonych celów.



Controlling strategiczny zajmuje się oceną mocnych i 

słabych stron przedsiębiorstwa (analiza SWOT) oraz 

możliwości i szans zapewnienia długotrwałej i stabilnej 

egzystencji przedsiębiorstwa.



Controlling operatywny (operacyjny) zorientowany 

na regulację procesów biznesowych w krótkich 

horyzontach czasowych, opiera się na analizie relacji 

koszty-przychody-zysk oraz wpływy-wydatki.



Controlling wymaga utworzenia w przedsiębiorstwie 

sprawnego systemu informacji ekonomicznej. Źródłem 

danych dla takiego systemu jest rachunkowość 

zarządcza.

 

 

Analiza i narzędzia na poziomie 
strategicznym



Produkować czy kupować? 



Krzywa doświadczeń 



Analiza konkurencji 



Logistyka 



Analizy portfelowe 



Analiza możliwości 



Krzywa cyklu życia produktu 



Analiza mocnych i słabych stron 



Luka strategiczna 



Technika scenariuszy 

 

 

Analiza i narzędzia na poziomie 
operacyjnym



Analiza metodą ABC 



Analiza wielkości zamówień 



Optymalizacja wielkości zamówień 



Analiza break-even 



Rachunek kosztów bezpośrednich 



Analiza wąskich gardeł 



Metody rachunku inwestycyjnego 



Krótkookresowy rachunek wyników 



Optymalizacja wielkości partii 



Prowizja od zysku (prowizja od marży pokrycia) 



Koła jakości 



Analiza rabatów 



Analiza obszarów sprzedaży 



Analiza wartości 



Analiza XYZ

 

 

 

Cykl zarządzania opartego na 
controllingu



wyznaczenie okresu planistycznego,

okresy planistyczne powinny być ustalane z uwzględnieniem cyklu 

księgowania, tak, aby informacja zwrotna docierałą do decydentów w 

czasie umożliwiającym reakcję, 



wyznaczenie celu dla tego okresu,

cele, ze względu na uniwersalność miernika, wyznacza się w 

wymiarze finansowym; rozpisanie wszystkich czynników jest 

budżetem przedsiębiorstwa, 



opracowanie planu strategicznego, 



opracowanie planu operatywnego,

plany powinny zawierać zadania cząstkowe dla wszystkich komórek 

organizacyjnych przedsiębiorstwa związane z wyznaczonym celem, 



kontrola realizacji planu,

w miarę możliwości analiza powinna ujawniać niekorzystne 

tendencje, aby zapobiegać powstawaniu odchyleń, 



działania zapobiegające i korygujące, 



osiągnięcie celu.