Zmiany psychiczne i fizyczne 

Zmiany psychiczne i fizyczne 

związane z procesem 

związane z procesem 

starzenia.

starzenia.

mgr Joanna Owsianowska

mgr Joanna Owsianowska

 

 

 

 

Starzenie fizjologiczne :

Starzenie fizjologiczne :



obniżenie zdolność uczenia się nowego 

obniżenie zdolność uczenia się nowego 

materiału

materiału



zwolnienie procesów myślowych

zwolnienie procesów myślowych



obniżenie sprawności intelektualnej

obniżenie sprawności intelektualnej

Starcze, łagodne zaburzenia pamięci nie 

Starcze, łagodne zaburzenia pamięci nie 

wykazują progresji i nie zakłócają 

wykazują progresji i nie zakłócają 

funkcjonowania w społeczeństwie.

funkcjonowania w społeczeństwie.

 

 

 

 

Prawidłowe cechy psychiki 

Prawidłowe cechy psychiki 

starczej:

starczej:



zacieśnienie zainteresowań do spraw 

zacieśnienie zainteresowań do spraw 

czysto osobistych – tzw. egotyzm starczy

czysto osobistych – tzw. egotyzm starczy



skostnienie poglądów, niezdolność do ich 

skostnienie poglądów, niezdolność do ich 

przemiany w miarę zdobywania nowych 

przemiany w miarę zdobywania nowych 

doświadczeń

doświadczeń



brak ruchliwości umysłowej i bystrości

brak ruchliwości umysłowej i bystrości



oziębłość uczuciowa wobec bodźców, które 

oziębłość uczuciowa wobec bodźców, które 

w młodości wywołałyby żywy oddźwięk

w młodości wywołałyby żywy oddźwięk

 

 

 

 

Prawidłowe cechy psychiki 

Prawidłowe cechy psychiki 

starczej cd. :

starczej cd. :



łatwe rozrzewnianie się często 

łatwe rozrzewnianie się często 

połączone z płaczliwością

połączone z płaczliwością



tzw. mądrość starcza wyrażająca się  

tzw. mądrość starcza wyrażająca się  

poczuciem nieomylności własnego 

poczuciem nieomylności własnego 

sądu, opartego na zasadach ,,dawnych 

sądu, opartego na zasadach ,,dawnych 

dobrych czasów”

dobrych czasów”



starzy ludzie mają wrażenie, że czas 

starzy ludzie mają wrażenie, że czas 

płynął dawniej znacznie wolniej

płynął dawniej znacznie wolniej

 

 

 

 

Zmiany somatyczne związane z 

Zmiany somatyczne związane z 

procesem starzenia się:

procesem starzenia się:



pochylenie i skurczenie sylwetki całego 

pochylenie i skurczenie sylwetki całego 

ciała

ciała



chód niepewny

chód niepewny



utrata elastyczności skóry

utrata elastyczności skóry



dalekowzroczność starcza

dalekowzroczność starcza



osłabienie słuchu

osłabienie słuchu



utrata zdolności rozdzielczej zmysłów 

utrata zdolności rozdzielczej zmysłów 

dotyku, smaku, powonienia

dotyku, smaku, powonienia

 

 

 

 

Zmiany somatyczne cd.:

Zmiany somatyczne cd.:



zwężenie naczyń krwionośnych

zwężenie naczyń krwionośnych



osłabienie czynności płuc 

osłabienie czynności płuc 



zmniejszenie wydolności nerek i 

zmniejszenie wydolności nerek i 

pęcherza moczowego

pęcherza moczowego



upośledzane wytwarzanie soków 

upośledzane wytwarzanie soków 

trawiennych może prowadzić do 

trawiennych może prowadzić do 

zmniejszenia łaknienia

zmniejszenia łaknienia

 

 

 

 

Przyczyny starzenia się 

Przyczyny starzenia się 

społeczeństwa:

społeczeństwa:



wydłużenie się trwania życia ludzkiego

wydłużenie się trwania życia ludzkiego



systematyczny wzrost liczby osób 

systematyczny wzrost liczby osób 

starszych w ogólnej strukturze 

starszych w ogólnej strukturze 

ludności

ludności



malejący przyrost naturalny

malejący przyrost naturalny

 

 

 

 

Cechy ułatwiające 

Cechy ułatwiające 

przystosowanie się do procesu 

przystosowanie się do procesu 

starzenia:

starzenia:



zadowolenie z życia

zadowolenie z życia



dobre zdrowie

dobre zdrowie



bystrość umysłu

bystrość umysłu



przyjazny stosunek do ludzi

przyjazny stosunek do ludzi



wysoki poziom moralny

wysoki poziom moralny

 

 

 

 

Biologiczne czynniki zagrożenia 

Biologiczne czynniki zagrożenia 

życia u osób starszych:

życia u osób starszych:



zmniejszona aktywność ruchowa

zmniejszona aktywność ruchowa



niewłaściwe odżywianie

niewłaściwe odżywianie



lekomania

lekomania



inne czynniki szkodliwe (nikotyna, 

inne czynniki szkodliwe (nikotyna, 

zatrucie środowiska naturalnego)

zatrucie środowiska naturalnego)



depresja

depresja

 

 

 

 

Społeczne czynniki zagrożenia 

Społeczne czynniki zagrożenia 

życia u osób starszych:

życia u osób starszych:



nagła zmiana warunków życia 

nagła zmiana warunków życia 

(przejście na emeryturę, utrata bliskiej 

(przejście na emeryturę, utrata bliskiej 

osoby)

osoby)



osamotnienie 

osamotnienie 



izolacja społeczna

izolacja społeczna



nieumiejętność korzystania z wolnego 

nieumiejętność korzystania z wolnego 

czasu

czasu



zła sytuacja materialna

zła sytuacja materialna

 

 

 

 

Pozytywne czynniki opóźniające 

Pozytywne czynniki opóźniające 

proces starzenia:

proces starzenia:



umiejętność śmiania się

umiejętność śmiania się



szczęśliwe małżeństwo

szczęśliwe małżeństwo



zadowolenie z pracy

zadowolenie z pracy



regularny rozkład zajęć

regularny rozkład zajęć



umiejętność łatwego wyrażania uczuć

umiejętność łatwego wyrażania uczuć



optymizm

optymizm



posiadanie hobby

posiadanie hobby

 

 

 

 

Najczęstsze problemy 

Najczęstsze problemy 

emerytów:

emerytów:



trudna sytuacja materialna

trudna sytuacja materialna



pogorszenie stanu zdrowia

pogorszenie stanu zdrowia



nieumiejętność zorganizowania czasu 

nieumiejętność zorganizowania czasu 

wolnego

wolnego



brak zainteresowań 

brak zainteresowań 



niemożność realizacji zainteresowań

niemożność realizacji zainteresowań

 

 

 

 

Najczęstsze problemy emerytów 

Najczęstsze problemy emerytów 

cd.:

cd.:



poczucie pustki

poczucie pustki



poczucie nudy

poczucie nudy



sporadyczny udział w życiu 

sporadyczny udział w życiu 

społeczności lokalnej

społeczności lokalnej



osłabienie więzi koleżeńskich

osłabienie więzi koleżeńskich



osłabienie kontaktów społecznych

osłabienie kontaktów społecznych

 

 

 

 

Jak radzić sobie ze 

Jak radzić sobie ze 

starzeniem:

starzeniem:



nie palić

nie palić



racjonalnie się odżywiać i utrzymywać 

racjonalnie się odżywiać i utrzymywać 

odpowiedni ciężar ciała

odpowiedni ciężar ciała



regularnie ćwiczyć

regularnie ćwiczyć



regularnie kontrolować stan swojego 

regularnie kontrolować stan swojego 

zdrowia

zdrowia



zaangażować się w życie rodzinne i 

zaangażować się w życie rodzinne i 

towarzyskie

towarzyskie

 

 

 

 

Jak radzić sobie ze starzeniem 

Jak radzić sobie ze starzeniem 

cd.:

cd.:



przyjaźnić się z ludźmi w różnym wieku

przyjaźnić się z ludźmi w różnym wieku



znajdować czas na odpoczynek i relaks

znajdować czas na odpoczynek i relaks



dbać o dostateczną ilość snu

dbać o dostateczną ilość snu



pić alkohol w umiarkowanych ilościach, 

pić alkohol w umiarkowanych ilościach, 

albo nie pić wcale, nie prowadzić 

albo nie pić wcale, nie prowadzić 

samochodu po wypiciu

samochodu po wypiciu

 

 

 

 

Jak radzić sobie ze starzeniem 

Jak radzić sobie ze starzeniem 

cd.:

cd.:



używać pasów bezpieczeństwa w 

używać pasów bezpieczeństwa w 

samochodach

samochodach



unikać nadmiernego działania 

unikać nadmiernego działania 

promieni słonecznych i niskich 

promieni słonecznych i niskich 

temperatur

temperatur



wyrobić w sobie nawyk przestrzegania 

wyrobić w sobie nawyk przestrzegania 

zasad bezpieczeństwa w domu

zasad bezpieczeństwa w domu

 

 

 

 

Jak radzić sobie ze starzeniem 

Jak radzić sobie ze starzeniem 

cd.:

cd.:



pomyśleć zawczasu o zabezpieczeniu 

pomyśleć zawczasu o zabezpieczeniu 

finansowym

finansowym



mieć pozytywny stosunek do życia i 

mieć pozytywny stosunek do życia i 

nastawić się na to, że będzie ono 

nastawić się na to, że będzie ono 

długie

długie



uświadomić sobie co się lubi i właśnie 

uświadomić sobie co się lubi i właśnie 

to robić

to robić