Walory specjalistyczne
Walory specjalistyczne
Szlaki turystyczne w
Polsce
To trasy wycieczkowe przeznaczone dla
turystów (pieszych, rowerowych, itd.).
Umożliwiają dotarcie do:
- najciekawszych punktów
topograficznych (z punktu widzenia
turystyki);
- obiektów krajoznawczych:
archeologicznych, krajobrazowych,
przyrodniczych, architektonicznych itp.
Szlaki dzielą się na:
- piesze: nizinne i górskie;
- narciarskie;
- rowerowe;
- konne;
Ponadto wyróżnia się:
- ścieżki dydaktyczne
- szlaki spacerowe;
- w terenach górskich szlaki
dojściowe;
Karpaty
Historia szlaków turystycznych w Polsce
•Pierwsi turyści wędrowali po górach drogami i
ścieżkami, które były powszechnie używane do
komunikacji lub wydeptane przez pasterzy, owce
pędzone na hale. Turystyka odbywała się z
przewodnikiem (pasterze, poszukiwacze skarbów
i ziół, kłusownicy) - znak turystyczny nie był
potrzebny.
•1873r. Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie
potem Towarzystwo Tatrzańskie (1874 r.)
jeden z celi: zachęcanie do zwiedzania gór,
ułatwianie dostępu i pobytu.
Wyznaczanie i znakowanie szlaków
górskich
przez Towarzystwo Tatrzańskie
1874 - rozpoczęto budowę ścieżek i szlaków
turystycznych w górach. Najpierw udostępniono
doliny reglowe w Tatrach, potem inne trasy w Tatrach
1903 - śmiałe szlaki graniowe - Orla Perć
W Tatry wędrują z kubłem farby i pędzlem tak wybitne
postacie jak: ks. J. Stolarczyk, M. Karłowicz i M. Zaruski.
1906 - pierwsze szlaki turystyczne poza Tatrami w
Beskidach:
szlaki w okolicach Babiej Góry znakuje dr H. Zapałowicz
szlaki powstają w Beskidzie Sądeckim
1908 - Kazimierz Sosnowski znakuje szlak Rytro -
Prehyba - Szczawnica
Szlaki górskie
Od 1874 r. rozpoczęto budowę ścieżek i szlaków turystycznych w górach.
Udostępniono doliny reglowe w Tatrach, potem inne trasy w Tatrach aż po
śmiałe szlaki graniowe - Orlą Perć. W Tatrach znakują ks. J. Stolarczyk,
M. Karłowicz i M. Zaruski. Szlaki Babiej Góry znakuje dr H. Zapałowicz.
1923 r. K. Sosnowski - inicjatywa usystematyzowania chaotycznej sieci
szlaków w Karpatach i utworzenia Głównego Szlaku Beskidzkiego
1935 r. PTT ustanowił Górską Odznakę Turystyczną (GOT)
Orla Perć, wysokogórski szlak w Tatrach Wysokich, powstały w l. 1903-06,
przebiegający grzbietem od Zawratu po Krzyżne. Czas przejścia 6-8 godz.
Najtrudniejszy znakowany szlak w Polsce, ubezpieczony klamrami.
Ścieżka nad Reglami, w Tatrach Zachodnich, wśród piętra regla
górnego. Czas przejścia ok. 4,5 godz. Łączy ze sobą reglowe odcinki
szeregu dolin: Bystrej, Białego, Strążyskiej, Małej Łąki, Kościeliskiej,
Lejowej i Chochołowskiej.
Szlak Papieski w Beskidzie Wyspowym i w Gorcach
Główny Szlak Sudecki im. dr M. Orłowicza
Główny Szlak Gór Świętokrzyskich im. prof. Edmunda Massalskiego
Europejski Szlak Dalekobieżny E3
Jakuszyce-Boboszów i Chochołów-
Barwinek.
350 km
od Świeradowa Zdroju w Górach
Izerskich do Paczkowa w Pradolinie Nysy.
W 1947 r. Komisja Sudecka PTT podjęła
decyzję o wyznakowaniu Głównego Szlaku
Sudeckiego (GSS) biegnącego przez
najciekawsze partie Sudetów. W zebraniu tym
uczestniczył również M. Orłowicz.
W 1948 r. przystąpiono do znakowania. Szlak
nie przebiega bezpośrednio przez najwyższą
kulminację Sudetów Zachodnich - Śnieżkę
(1602 m) oraz Sudetów Wschodnich - Śnieżnik
(1425 m), lecz blisko wierzchołków tych gór
tzn. obok schroniska PTTK "Pod Śnieżką" tzw.
Dom Śląski (1400 m), oraz przez schronisko
PTTK "Na Śnieżniku" (1218 m). Szlak
przechodzi przez najwyższy szczyt Rudaw
Janowickich - Skalnik (945 m).
Główny Szlak Sudecki
im. Mieczysława Orłowicza
Główny Szlak
Beskidzki
im. Kazimierza
Sosnowskiego
od Ustronia w Beskidzie Śląskim aż po Wołosate w Bieszczadach;
Główny Szlak Zachodniobeskidzki ciągnący się od Cieszyna do Krynicy
zaprojektował K. Sosnowski. Wyznakowano go w l. 1924-29 .
Odcinek Wschodniobeskidzki - zaprojektowany przez M. Orłowicza w
1925r. Prace nad szlakiem zakończono w latach 1931-35.
Po śmierci Piłsudskiego w 1935r, cały szl. beskidzki od Cieszyna do Kut nad
Czeremoszem, nazwano Szlakiem Karpackim im. Piłsudskiego.
Część "bieszczadzka" wyznakowana w 1954 r. „z siekierą w ręku” od
Komańczy na Halicz (1333 m) przez Władysława Krygowskiego i Edwarda
Moskałłę; w 1975r. został przedłużony do Rozsypańca (1273 m), a w 1984r.
przedłużony do Wołosatego.
W roku 1973 w stulecie polskiej turystyki KTG ZG PTTK nadało niektórym
szlakom imiona wybitnych działaczy turystyki i krajoznawstwa.
GSB przebiega prawie przez wszystkie najwyższe szczyty poszczególnych
Beskidów m.in. przez najwyższy szczyt Beskidów Zachodnich będący
jednocześnie najwyższym szczytem polskiej części Beskidów czyli Babią
Górę - Diablak (1725 m)
Babia Góra zimą
Babia Góra zimą
Połonina Wetlińska
Bieszczadzki Park Narodowy
Główny Szlak Świętokrzyski
im. prof. Edmunda Massalskiego
Dł. 105 km; prowadzi przez najważniejsze pasma G.
Świętokrzyskich: Jeleniowskie, Łysogórskie, Masłowskie,
Tumlińskie, Oblęgorskie.
Przechodzi przez najwyższe kulminację tych gór w
kolejności: Szczytniak (552 m) w paśmie Jeleniowskim,
Łysą Górę (Św. Krzyż, Łysiec) (595 m), Łysicę (612 m)
w Łysogórach.
W Nowej Słupi znajduje się wzniesione w 1938
schronisko PTSM jako wzorzec obiektów z tanimi
noclegami dla młodzieży.
Edmund Massalski /1886-1975/ był wybitnym
regionalistą i przyrodnikiem, utrzymywał kontakty
listowne ze St.Żeromskim - propagatorem i miłośnikiem
Ziemi Świętokrzyskiej.
TURYSTYKA ROWEROWA
Podział według miejsca
uprawiania
Turystyka
rowerowa nizinna
Turystyka
rowerowa górska
Drogi publiczne
Drogi rowerowe
Szlaki rowerowe
Szlaki turystyczne
piesze
Drogi polne
Ścieżki leśne
Europejskie trasy rowerowe
przez Polskę
Europejska Federacja Cyklistów
(EFC) w 1995 r. zaproponowała
stworzenie ogólnoeuropejskiej sieci
składającej się z 12 dalekosiężnych
transeuropejskich tras rowerowych
pod nazwą „Euro Velo”, w tym 5
przez nasz kraj.
Szlaki rowerowe
Szlaki rowerowe nie są tożsame z
"Drogami rowerowymi" w pojęciu
"Prawa o ruchu drogowym". Szlak
rowerowy nie jest znakowany w
sposób ciągły, a tylko w miejscach
tego wymagających.
Dopuszcza się ruch rowerowy po
wszystkich szlakach nizinnych i
górskich, chyba, że zostanie
zabroniony wyraźnym zakazem.
Rajd Kolarski Dookoła Polski
Trasa (ponad 3,5 tys. km) wzdłuż
granicy państwa. Należy odwiedzić
wszystkie wyznaczone przez PTTK
miejscowości i zebrać z nich
potwierdzenia przejazdu.
Mały Rajd Dookoła Polski
samodzielnie opracowana trasa
liczącą ponad 1800 km, o kształcie
okręgu, kwadratu, itp. Wzdłuż trasy
zebrać potwierdzenia przejazdu.
Rowerowy szlak wojny
1409-1411
Czerwińsk,
Lidzbark,
Kurzętnik,
Działdowo,
Grunwald,
Olsztynek,
Olsztyn,
Morąg,
Dzierzgoń,
Malbork,
Kwidzyn,
Radzyń Chełmiński,
Golub-Dobrzyń
Prace nad innymi szlakami
Euro Velo 9
północ-południe
Głuchołazy =>
Świdnica =>
Poznań =>
Bydgoszcz =>
Tuchola =>
wybrzeże
Szlak Odry
Szlak Wisły
Turystyka rowerowa
górska
Znakowane szlaki
turystyczne
Ścieżki leśne
poza parkami
narodowymi,
rezerwatami,
i.t.p.
Turystyka
jeździecka
Szlaki Konne PTTK
Bieszczadzki Szlak Konny
Turystyczna Odznaka
Jeździecka
Beskidzki
Szlak Konny PTTK
Brenna – Zawoja - Szczawnica –
Piwniczna
Wysowa - Krempna – Jaśliska –
Komańcza – Wetlina – Ustrzyki Górne
- Wołosate
Jurajski Szlak Konny PTTK
Sudecki Szlak Konny PTTK
Walory jeździeckie
Wzrost popularności turystyki jeździeckiej – trzyma się
nawet własne konie. Wczasy w siodle, szkółki jeździeckie
– około 1 tysiąca placówek.
Hipoterapia – Polski Związek Hipoterapeutyczny, np.
dzieci z porażeniem mózgowym, wykorzystanie
mniejszego konika polskiego
Hucuły – rasa karpacka, obecnie stadniny w Bieszczadach
Polski Związek Jeździecki
Konkurs Konia Wierzchowego w Białym Borze
Aukcje międzynarodowe (Janów Podlaski, Książ)
Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa w Warszawie
Koniki huculskie
Zachowawcza Hodowla Konia Huculskiego w
Wołosatem (Bieszczadzki Park Narodowy)
pod opieką Akademii Rolniczej w Krakowie
Stada i stadniny
Stadnina Koni w Janowie
Podlaskim – należy do
najstarszych
Stado Ogierów w Sierakowie
Książ
Walory narciarskie
Narciarstwo zjazdowe
Narciarstwo nizinne (śladowe,
biegowe)
Kolej gondolowa
na Jaworzynę Krynicką
Narciarstw
o zjazdowe
i
snowboard
Tatry
Beskidy
Sudety, szczególnie
Karkonosze
G. Świętokrzyskie
•Jura
•Lubelszczyzna
•Mazury i Suwalszczyzna
•Sztuczne stoki
Zimowe walory
krajobrazu
Długość okresu trwania pokrywy
śnieżnej
Zależy od opadów i temperatury < 0
o
C
Wędrówki narciarskie >10 cm śniegu
20-30 dni w Polsce W, 30-50 dni w
Polsce E
do 120 dni w górach
Narciarstwo zjazdowe >20 cm śniegu
<20 dni w Polsce W, 20-30 dni w Polsce NE
20-40 dni na wyżynach, >100 dni w górach
Długość okresu wędrówek
narciarskich
Długość okresu przydatności do narciarstwa zjazdowego
Długość okresu dla narciarstwa
zjazdowego
w Karpatach
Okres korzystania z narciarstwa w
Sudetach
Sudety
Narciarstwo zjazdowe
Narciarstwo śladowe
Przydatność gór Polski do narciarstwa
zjazdowego
K A R P A T
Y
S U D E T
Y
Tatry
Beskid
Śląski
Beskid
Żywiecki
Beskid
Wysoki
Gorce
Beskid
Sądecki
Bieszczady
Beskid Niski
Karkonosze
Masyw Śnieżnika
W woj. dolnośląskim jest ponad 120 wyciągów
narciarskich.
Karpacz -
zimowa stolica Dolnego Śląska (23 wyciągi,
m.in. wyciąg krzesełkowy "Zbyszek„ na zboczach Kopy
(1350 m n.p.m.) i trasy narciarskie.
Szklarska Poręba
- jeden z najbardziej dynamicznie
rozwijających się ośrodków w kraju. (ok. 20 wyciągów)
m.in. kompleks Ski Arena na stokach Szrenicy. Kompleks
ten dysponuje ok. 20 km nartostrad, z czego 10 km jest
sztucznie dośnieżanych.
Zieleniec
k/Dusznik Zdroju (ok.20 wyciągów)
Czarna Góra k/Stronia Śląskiego (8 wyciągów + kolej
linowa. Długość nartostrad na stokach Czarnej Góry 8 km.
Woj. śląskie - 110 wyciągów narciarskich
Szczyrk - największym kompleksem narciarskim jest
„Czyrna-Solisko” na stokach Skrzycznego, blisko 22
km nartostrad.
Wisła - największym kompleksem narciarskim jest
"Stożek".
Ustroń – Czantoria
Bielsko-Biała – Szyndzielnia
Korbielów - kompleks narciarski w masywie Pilska -
najwyższej po Kasprowym narciarskiej górze kraju.
Brenna, Istebna, Koniaków, Jeleśnia, Rajcza,
Zwardoń
Zawoja
Zakopane - największy ośrodek narciarski w
Polsce
(>30 wyciągów), trasy w rejonie Kasprowego,
kolejka linowa +2 kolejki krzesełkowe na Hali
Goryczkowej i Gąsienicowej.
Bukowina Tatrzańska, Białka Tatrzańska
Czorsztyn, Szczawnica (kolejka na Palenicę)
Jaworzyna Krynicka,
Wierchomla
W Bieszczadach nie ma jednego
większego ośrodka narciarskiego.
Większość wyciągów rozproszona w
małych miejscowościach. Zimową
stolicy regionu są Ustrzyki Dolne
na stokach góry Jasło planuje się
wybudowanie stacji narciarskiej
"Cisna", z 4-osobową kolejką
krzesełkową + orczyki
Walory dla turystyki wodnej
dla uprawiania kajakarstwa,
żeglarstwa, windsufringu, kanoingu,
raftingu
Do oceny przydatności wód powierzchniowych
dla turystyki uwzględniane są: wielkość
powierzchni wodnej, wielkość przepływu,
zmienność stanu wody, temperaturę wód,
spadek, szybkość prądu i przepływ, szerokość
koryta, rodzaj brzegów, rodzaj dna, klasę
czystości wody i przezroczystość. Należy znać
zjawiska specjalne na danym cieku lub akwenie
(wiatry, fale, prądy).
Pożądane naturalne cechy rzek i jezior: czystość
wód, powietrza i brzegów, lesistość okolicy,
pagórkowatość okolic, dostępność brzegów.
Rzeki
W Polsce jest 159 ważniejszych rzek,
mających sumaryczną długość prawie 20
tys. km.
Z tego ponad 11 tys. km wytypowano dla
potrzeb turystyki wodnej.
Ważniejszych szlaków kajakowych jest
ponad 160 o długości niemal 8 tys. km
Szlaków żeglarskich na rzekach 4 tys.
km.
Szlaków o walorach międzynar. 1600 km.
Stopień trudności rzek najczęściej
związany jest ze spadkiem koryta,
podawanym w metrach na kilometr
biegu rzeki, czyli w promilach
o
/
oo
Rzeki łatwe mają spadek < 1
o
/
oo
-
nadają się do pływania z całym
ekwipunkiem biwakowym w kajaku
Kajakarze wolontariusze sprzątają szlaki
mazurskie
Główne szlaki kajakowe
Brdy
Czarnej Wody
(Wdy)
Drawy
Raduni
Pasłęki
Krutyni
Rospudy
Czarnej Hańczy
•Dunajca
• Popradu
•Sanu
Drawa
Czarna Hańcza
niektóre rzeki Pomorza (Słupia, Łeba, Radunia),
podobne do rzek górskich, mają spadek ok. 3
promili - można po nich pływać wyłącznie
kajakami poliestrowymi, bez bagażu.
Spływy: Rega, Ukleja, Wieprza, Zbrzyca,
Łobżonka, Rurzyca, którą zachwycał się Karol
Wojtyła, niełatwa Gwda
traktowane jako rzeki górskie Wel, Łupawa,
Wełna i Płociczna
niełatwy szlak Drawy prowadzący przez PN
także nizinny szlak Pilicy oraz Obra z kanałami
szlak Jegrzni i Biebrzy przez Biebrzański PN
Labirynty Narwi na odcinku Suraż - Rzędziany,
leśnej Narewki w granicach Białowieskiego PN
Kanał Mazurski – śluza Guja
k/Wegorzewa
Żelbetonowa śluza z zachowanymi
urządzeniami i wrotami
Różnica poziomów 10 m
Rega
Uchodzi do Bałtyku w Mrzeżynie. Szlak
nadający się do spływania wynosi 137 km,
zaczyna się w Świdwinie - mieście z gotyckim
kościołem, zamkiem i fragmentami murów
obronnych. Po drodze jest kilka długich i
wąskich jezior oraz ciekawych, zabytkowych
miast, np. Płoty z renesansowym zamkiem
czy stare, portowe Gryfice albo Trzebiatów
(gotycki kościół, zamek). Trasa trudna -
przeszkody, przenoski (zapora i elektrownia),
niskie mostki. Średni spadek 82 cm/km.
Krutynia
Najsłynniejszy nizinny szlak kajakowy, łatwy, 134
km długości i niewielki spadek (24 cm/km),
Płynie się wśród borów Puszczy Piskiej i po
Wielkich Jeziorach Mazurskich, w sumie przez 15
jezior.
Początek w Botowie nad J. Gielądzkim, ew. w
Sorkwitach nad j. Lampasz, koniec w Jabłoni k/
Piszu.
Liczne rezerwaty: Czapliniec Ławny Lasek,
Królewska Sosna, Krutynia z pływającymi wyspami
mazurskie wsie z licznymi atrakcjami: klasztor
Filiponów w Wojnowie, Park Dzikich Zwierząt
w Kadzidłowie.
Galeria ze szlaku Krutyni
Czarna Hańcza
Przepiękny i łatwy szlak
(spadek 72 cm/km)
Początek nad J. Wigry w
Wigierskim PN. Na półwyspie
zabytkowy klasztor
Płynie się przez Puszczę
Augustowską
51 km do Kanału
Augustowskiego
Kanałem z 1. poł. XIX w. i
jeziorami można płynąć dalej
aż do Biebrzy (70 km, spadek 8
cm/km).
Na trasie do Augustowa jest 7
ręcznie obsługiwanych śluz.
Wyspa na
Jez. Wigry
Jezioro Wigry
Rzeka Czarna Hańcza
Biebrza -
Płynie się wśród rozległych bagien, z dala od
cywilizacji i ludzkich siedzib. Od Dębowa do
ujścia do Narwi 85 km dł. Biebrza płynie wolno,
spadek 17 cm/km. Szlak b. atrakcyjny dla
miłośników przyrody, lepiej płynie się
większymi „kanu”, koniecznie z aparatem lub
kamerą.
Spływ rozpoczyna się od J. Rajgrodzkiego, rzeką
Jegrznią i kanałem Woźnawiejskim do Biebrzy
trasa przez Biebrzański Park Narodowy,
w bezpośrednim sąsiedztwie Czerwonego
Bagna - jednego z najstarszych rezerwatów
w Polsce
Należy uzyskać zezwolenie z dyrekcji PN. Szlak
zamknięty w okresie ptasich lęgów (IV-VI)
Dunajec
Najważniejsza dla kajakarzy
górska rzeka Polski.
Szlak z Nowego Targu
do ujścia Dunajca do Wisły 197 km
Najpiękniejszy jest przełom przez Pieniny z
Nidzicy do Szczawnicy, wśród kilkusetmetrowych
pionowych skał. Na tym odcinku jest największy
spadek - do 400 cm/km.
Dunajec jest tu trudny, z rwącym nurtem i
licznymi głazami. Poniżej Nowego Sącza
łagodnieje.
Warto zwiedzić zamek w Nidzicy, ruiny zamku w
Czorsztynie, Szczawnicę i wejść na Trzy Korony.
Przełom Dunajca – widok z Trzech Koron
Walory
żeglarskie
Jacht Głowacki
Walory żeglarskie
Bałtyk:
Zatoka Pomorska
Zatoka Gdańska z
Zatoką Pucką
Zalew Szczeciński
Zalew Wiślany
Ośrodek w Trzebieży
Nad Zalewem Szczecińskim
Porty nad Zalewem Wiślanym
Kąty Rybackie
- Port rybacki
- Yacht Club "Barkas"
Krynica Morska - Port pasażerski i jachtowy
Piaski – Port
Nowa Pasłęka – Port
Frombork - Port pasażerski, jachtowy i rybacki
Tolkmicko - Port rybacki i jachtowy
Suchacz - Port rybacki i jachtowy
Elbląg - Port morski, Przystanie: Jacht Klubu
"Wodnik", Harcerskiego Ośrodka Wodnego "Bryza",
Przystań kajakowa "Energetyk - Polonia"
Jeziora
Jezior o powierzchni > 1 ha jest
w Polsce ponad 9 tysięcy.
Na pojezierzach w Polsce
północnej jest ich najwięcej.
Jezioro Bełdany na
Mazurach
Jeziora
Śniardwy 114 km
2
Mamry 104
km
2
Jeziorak
Niegocin
Roś,
Wielimie
Tałty
Nidzkie
Wigry
Gopło
Drawsko
Jezioro Wigry
•Łebsko 71
km
2
•Dąbie 56
km
2
•Miedwie 35
km
2
•Gardno
•Jamno
Jeziora Pojezierzy
Szlak Wielkich Jezior Mazurskich
Mikołajki
Giżycko –
ośrodek
żeglarski LOK
Giżycko - C
entralny Ośrodek Sportu
nad
jez. Kisajno
port, czartery jachtów, slipowanie łodzi
wypożyczalnia sprzętu turystycznego
zaplecze sportowo-rekreacyjne
holowanie narciarzy wodnych i rejsy
spacerowe
bar i restauracja, parking strzeżony
Wygryny k/Ukty – „Letni Ogród”
Przy szlaku żeglownym jeziora Bełdany znajduje się największy
na Mazurach nowo wybudowany port jachtowy o klubowej
funkcji z basenem portowym 3 ha
Turystyka nurkowa
Nurkowanie powietrzne (z rurką)
Nurkowanie z tlenem
Nurkowanie do wraków na Bałtyku
Lazurowe Wybrzeże
Szkolenia nurkowe (np. w Giżycku)
NURKOWANIA POD LODEM
NURKOWANIA W SUCHYM SKAFANDRZE
NURKOWANIA NOCNE, NURKOWANIA GŁĘBOKIE
Wspinaczka skałkowa - TATRY
W skale granitowej: Hala
Gąsienicowa (Kościelec,
Świnica, Granaty, Kozi Wierch),
Morskie Oko (Mnich,
Mięguszowiecki Szczyt, Żabi
Koń), Dolina Pięciu Stawów
Polskich (Zamarła Turnia)
W skale wapiennej:
- dolinki reglowe,
- Dolina Kościeliska
JURA
OKOLICE KRAKOWA:
Dolinki podkrakowskie: Bolechowicka,
Kobylańska, Dolina Będkowska, Dolina
Kluczwody, Ostańce Jerzmanowickie, skałki
Grzbietu Tenczyńskiego
kamieniołomy k/Krakowa: Krzemionki,
Zakrzówek - Skałki Twardowskiego
OKOLICE CZĘSTOCHOWy: Olsztyn,
OKOLICE ZAWIERCIA:
Rzędkowice, Podlesice, Kroczyce,
Podzamcze, Okiennik Wlk.,
dolina Wiercicy
Wędrowiec Ojcowski
Dolinki Podkrakowskie
Dolinka Będkowska: największa ściana
wapienna w Jurze – Sokolica, sławetna
tzw. Dupa Słonia, Primadonna, Będkowski
Playboy
Dolinka Kobylańska: Gnój Turnia, Bodzio,
Mnich, Kula
Dolinka Bolechowicka: Filar Abazego,
Ostra Turniczka, Poprzeczna Grzęda,
Zamarła Turnia
SUDETY
KOTLINA KŁODZKA - Góry Stołowe
Ostańce w Górach Stołowych
SUDETY
OKOLICE JELENIEJ GÓRY –
Sokoliki i inne skały
Rudaw Janowickich
BESKIDY I PODKARPACIE
OKOLICE KROSNA - Skały
Czarnorzeckie
OKOLICE GORLIC - rejon skalny
Żurowa, Ciężkowice - Skamieniałe
Miasto
BIESZCZADY: rejon skalny Leski
Kamień, kamieniołom w Komańczy
POLSKA NIZINNA
Sztuczne ścianki w wielu klubach i
szkołach
WARSZAWA: murki przy trasie
Łazienkowskiej, bunkry w Janówku,
Beniaminowie, Czosnowie
POZNAŃ: fosy Cytadeli
SZCZECIN: łuk amfiteatru, Park
Kasprowicza
GDAŃSK: mosty na Bretowie, wiadukt
w Rutkach
Speleologia
Wlk. Jaskinia
Śnieżna w Tatrach
Speleologia
Jura Krakowsko-
Częstochowska
Jaskinia
Nietoperzowa
Jaskinia Niedźwiedzia
w Masywie Śnieżnika
– w Kletnie
kilkupoziomowa,
wilgotna, ciągle się
tworzą nacieki
Trasa turystyczna
Jaskinia Raj
W Zgórsku
k/Kielc
Trasa turystyczna
z
przewodnikiem
dł. 240 m
Jaskinia
Mylna
w Dolinie
Kościeliskiej
samodzielne
zwiedzanie
Wiadukty w Stańczykach
wzniesione nad rzeczką Błędzianką w roku
1926. Arkadowe wiadukty z filarami i
ażurowymi barierkami przypominają
starożytne akwedukty, wys. ok. 32 metrów
Dworzec na Pętli Boryszyńskiej
Międzyrzecki Region Umocniony
Festiwal 2002
Lubuskie Dni Chaosu
Paralotniarstwo
Skrzyczne – Beskid Śląski
Paralotniarstwo
Gdzie latać?
W górach: Góra Żar - Międzybrodzie
Żywieckie
Skrzyczne – Szczyrk
Czarna Góra k/ Bystrzycy Kłodzkiej w
Sudetach
Łysiec w Górach Świętokrzyskich
Na klifach: Trzęsacz, Władysławowo
lotnisko areoklubu: Bezmiechowa
k/Rzeszowa
Wędkarstwo
Amatorskie łowienie ryb na wędkę, zgodnie
z przepisami, uwzględniając wymiary
ochronne i okresy ochronne poszczególnych
gatunków ryb oraz ustalone zwyczaje.
Wyróżnia się wędkarstwo popularne
i sportowe.
W 1879 r. powstało Krajowe Towarzystwo
Rybackie.
Wędkowanie nie powinno być kłusowaniem
ani nadużywaniem zasobów przyrody.
Łowić można w różnych akwenach:
rzekach nizinnych i górskich,
jeziorach naturalnych i sztucznych
w morzu.
Popularne stało się odpłatne łowienie w
specjalnie zarybionych stawach.
Gatunki ryb występujące w danym
akwenie zależą od warunków panujących
w zbiorniku i od czystości wody
karp
Rzeki nizinne
brzana – z rodziny karpiowatych,
certa – karpiowata, wędrowna, w całej Odrze i Wiśle
wraz z dopływami oraz w rzekach przymorskich.
leszcz - karpiowaty,
sandacz - ryba drapieżna z rodziny okoniowatych,
sum, szczupak - najbardziej znana śródlądowa ryba
drapieżna.
kleń, boleń, jelec, jaź, krąp, okoń, płoć, jazgarz,
szczupak, lin, leszcz, ukleja, karaś, karaś
srebrzysty, piskorz, koza, sum, ciernik, sandacz,
kiełb, śliz, różanka, miętus, węgorz, słonecznica.
Zalew Zegrzyński
Z powodzeniem można tu
łowić
liny, leszcze, bolenie,
szczupaki, sumy, karpie,
węgorze, okonie, sandacze,
karasie, płocie
, a także
sapy
.
Łowiska zegrzyńskie
odwiedzają przede wszystkim
amatorzy spinningowania, ale
również i gruntowi pogromcy
sumów i karpi
, które osiągają
tu ogromne rozmiary.
Rzeki bystre i czyste
lipień
- jedna z najpiękniej ubarwionych
ryb słodkowodnych,
łosoś
- ryba dwuśrodowiskowa, przebywa
i żeruje w morzu, na tarło wpływa jednak
do rzek, nieraz do kilkuset km od ich
ujścia, gdzie w szybkim nurcie, na
piaszczysto-żwirowym dnie odbywa tarło,
pstrąg,
troć
– łososiowata
Przełom Bardzki Nysy Kłodzkiej
Wspaniała, typowa "kraina
pstrąga
i lipienia
", które na odcinku tym
występują obficie.
Można złowić tu grubego
tęczaka,
brzanę
oraz wielką, choć rzadką tu
świnkę
.
Jeziora
leszcz,
lin,
okoń,
szczupak,
węgorz
- aktywny nocą, żywi się
głównie fauną denną i drobnymi
rybami
Zarybianie wód
jeden z podstawowych zabiegów w gospodarce
rybackiej - wpuszczanie do wód śródlądowych
pożądanych gatunków ryb w odpowiednim
wieku. Do najważniejszych gatunków, którymi
zarybia się rzeki, należą:
pstrąg, lipień, troć,
łosoś, szczupak i sandacz
, do jezior wpuszcza
się:
sieję, sielawę, karpia, węgorza,
szczupaka i sandacza
.
Zasady wędkowania określa Polski Związek
Wędkarski.
Walory wędkarskie
Dolnośląskie: Mietków, przełom bardzki Nysy
Kłodzkiej
Śląskie: górna Wisła (Wisła Malinka), Ustroń,
Brennica, górna Warta, Zbiornik Rybnicki
Małopolskie: Dunajec, Zalew Rożnowski,
Zbiornik Czorsztyński
Podkarpackie: San
Lubelskie: Husynne, Jez. Wytyckie, Zalew
Krynicki
Podlaskie: Bug, Czarna Hańcza, Narew,
jeziora: Rajgrodzkie, Gaładuś, Kalejty,
Szurpiły, Wigry,
Mazowieckie: Bug, Narew, Zalew
Zegrzyński,
Kujawsko-pomorskie: Brynica, Prusina,
Lubuskie: Bóbr,
Wielkopolskie: Jez. Łagowskie i
Trześniewskie, Jez. Bytyń, Noteć
Zachodniopomorskie: Drawa, Jez.
Tuczno, plaża w Mielnie,
Pokrzywnica, Stara Rega
Pomorskie: Jez. Wdzydze
Mazursko-warmińskie: Jez.
Święcajty, Jez. Wukśnik,Łyna, Jez.
Orzysz, Jez. Mamry, Jez. Lampasz,
Jez. Dobskie
pstrąg
muflon
wilk
Walory myśliwskie
Łosie
Jelenie
Daniele
Sarny
Dziki
Muflony
Borsuki
Tchórze,
Kuny (leśne i
domowe)
Lisy
Jenoty,
Norki
amerykańskie
Piżmaki
Zające szaraki,
Dzikie króliki
Sarna - najbardziej rozpowszechniony i
najmniejszy przedstawiciel zwierzyny płowej
Jeleń europejski - drugi pod względem
wielkości gatunek w Polsce
Daniel - do Polski sprowadzony w XVII w.
jako zwierzę parkowe, zaaklimatyzował się
do tego stopnia że obecnie można go
spotkać na terenie prawie całej Polski.
Najbardziej lubi lasy liściaste i mieszane.
Ptactwo
Bażanty
Kuropatwy
Kaczki:
-
krzyżówki,
-
cyraneczki,
-
głowienki,
-
czernice
Gęsi:
- gęgawy,
-
Zbożowe,
-
białoczelne
Czaple siwe
Łyski
Gołębie
grzywacze
Słonki
Jarząbki
Niektóre zwierzęta występują
powszechnie:
sarny, dziki, zające, kuropatwy
inne rzadziej i tylko w określonych
regionach:
łosie, daniele, cietrzewie
rzadko w małych populacjach:
muflony, wilki, rysie, głuszcze
głusz
ec
Rok łowiecki od 1 IV.
Możliwość pozyskania cennych trofeów, zajmujących
wysokie lokaty wg oceny Międz. Rady Łowieckiej
wystawy łowieckie – poroża jeleni
Hubertus 3.XI. - Imprezy związane z patronem
myśliwych – św. Hubertem,
Konkurs Sygnalistów Myśliwskich grania na rogu
myśliwskim o Róg Wojskiego
Odstrzał żubrów – jeśli ich pogłowie przekroczy
naturalną pojemność siedliska, eliminuje się
konkretne sztuki
Pogłowie w tys. sztuk
(2007)
Łosie
Danie
le
Muflo
ny
Jele
nie
Sarny
Dziki
Lisy
Zają
ce
Bażan
ty
Kuro
patwy
5
11
1
123
646
159
202
499
357
366
WAŻNIEJSZE ZWIERZĘTA ŁOWNE (stan na dzień
31.03.2007r.)
Sarn
y
Dziki
Bażanty
Zające
Pogłowie zwierzyny w tys. sztuk
Gatunek
Rok
1995
2000
2001
2002
Łoś
3,1
2,1
2,2
2,2
Jeleń
100
117
120
123
Sarna
515
597
614
623
Dzik
81
118
123
138
Daniel
7,5
9,1
9,2
10
Lis
67
145
161
164
Zając
926
551
472
462
Bażant
312
264
258
280
Kuropatwa
961
346
313
329
Odstrzał zwierząt
Gatunek
Sezon
1995/96
1999/2000
2000/01
2001/02
Jeleń
49
41
41
39
Sarna
151
155
158
149
Dzik
76
92
93
105
Daniel
-
-
-
-
Lis
-
-
-
-
Zając
189
94
65
91
Bażant
103
94
95
96
Kuropatwa
186
28
23
22
Najbogatsze w zwierzynę łowną – Polska
północno-wschodnia: woj. warmińsko-
mazurskie i podlaskie (
sarny, jelenie,
łosie, dziki, lisy, cietrzewie
),
głuszce
na
Suwalszczyźnie
Lasy Pojezierze Pomorskiego i
Pojezierza Wielkopolskiego (
sarny,
jelenie, dziki
)
Bieszczady – dużo drapieżnych:
rysie,
wilki
Inscenizacja bitwy
grunwaldzkiej
Uzdrowiska polskie
Kuracjusze najczęściej wybierają:
Kołobrzeg
Krynicę
Ciechocinek
Polanicę Zdrój
Ustroń
Iwonicz Zdrój
Lądek Zdrój
Świnoujście
Ustkę
Szczawnicę
Kasy chorych najczęściej
wybierają
Busko Zdrój
Ciechocinek
Kołobrzeg
Krynicę
Lądek Zdrój
Rabkę
Nałęczów
Polanicę Zdrój
Polańczyk
Rymanów Zdrój
Szczawnicę
Świnoujście
Busko Zdrój
jedyne w Polsce
źródła leczniczych
wód siarczkowych
schorzenia
reumatyczne,
pourazowe,
neurologiczne,
choroby skóry i
układu krążenia
Zabytkowy zakład
kąpielowy projektu
Henryka Marconiego
Ciechocinek
Leczy się tu choroby
układu ruchu:
reumatyczne,
neurologiczne,
urazowe
układu nerwowego
układu krążenia
układu oddechowego
kobiece
metaboliczne:
cukrzyca,
osteoporoza, otyłość
przyzębia
Ciechocinek
warzelnia soli z
1830 r.
zabudowa
uzdrowiskowa
- trzy zabytkowe
tężnie
- zabytkowe
budynki łazienek
pijalnia wód
mineralnych
park zdrojowy
Teatr letni