OGRANICZENIE
OGRANICZENIE
ROZPRZESTRZENIANIA
ROZPRZESTRZENIANIA
CHORÓB ZAKAŹNYCH
CHORÓB ZAKAŹNYCH
Działanie wielokierunkowe
Działanie wielokierunkowe
Stworzenie zwierzętom warunków
Stworzenie zwierzętom warunków
ograniczających występowanie
ograniczających występowanie
chorób
chorób
Profilaktyka swoista i
Profilaktyka swoista i
nieswoista( ogólna).
nieswoista( ogólna).
Prewencja
Prewencja
(
(
preventio
preventio
):
):
Wyprzedzenie, uprzedzenie
Wyprzedzenie, uprzedzenie
czegoś, niedopuszczenie do
czegoś, niedopuszczenie do
powstania zjawisk uważanych za
powstania zjawisk uważanych za
niepożądane.
niepożądane.
Niedopuszczenie do stanów i
Niedopuszczenie do stanów i
sytuacji mogących powodować
sytuacji mogących powodować
chorobą.
chorobą.
Jest to postępowanie mające na
Jest to postępowanie mające na
celu zachowanie homeostazy
celu zachowanie homeostazy
organizmów zwierzęcych.
organizmów zwierzęcych.
Szczęśliwa krowa
Szczęśliwa krowa
Zapewnienie właściwych warunków
Zapewnienie właściwych warunków
żywieniowych, środowiskowych i
żywieniowych, środowiskowych i
eksploatacyjnych zwierzętom
eksploatacyjnych zwierzętom
pozwala im na:
pozwala im na:
Wykształcenie prawidłowej
Wykształcenie prawidłowej
oporności
oporności
Umożliwienie wytworzenia właściwej
Umożliwienie wytworzenia właściwej
odporności
odporności
Uniemożliwienie powstania choroby,
Uniemożliwienie powstania choroby,
szczególnie
szczególnie
choroby zakaźnej
choroby zakaźnej
(powodowanej zwłaszcza przez
(powodowanej zwłaszcza przez
zarazki chorobotwórcze)
zarazki chorobotwórcze)
Elementy prewencji:
Elementy prewencji:
Człowiek
Człowiek
Środowisko
Środowisko
Żywienie
Żywienie
Pielęgnacja
Pielęgnacja
Dobór hodowlany
Dobór hodowlany
System i technologia hodowli
System i technologia hodowli
wielkostadnej
wielkostadnej
CZŁOWIEK
CZŁOWIEK
Uczciwość
Uczciwość
Fachowość
Fachowość
Zaangażowanie
Zaangażowanie
Zdolność obserwacji i kojarzenia
Zdolność obserwacji i kojarzenia
faktów
faktów
Kontrola zdrowotności
Kontrola zdrowotności
Właściwa liczebnie obsada,
Właściwa liczebnie obsada,
zmianowość w pracy
zmianowość w pracy
Fluktuacja zatrudnienia
Fluktuacja zatrudnienia
ŚRODOWISKO
ŚRODOWISKO
Warunki klimatyczne( mikroklimat- oświetlenie, warunki
Warunki klimatyczne( mikroklimat- oświetlenie, warunki
termiczno-wilgotnościowe, promieniowanie,
termiczno-wilgotnościowe, promieniowanie,
zanieczyszczenie powietrza)
zanieczyszczenie powietrza)
Usytuowanie obiektu
Usytuowanie obiektu
Gleba- jej wartości geochemiczne, geofizyczne,
Gleba- jej wartości geochemiczne, geofizyczne,
geotermiczne, skażenia, pastwiska
geotermiczne, skażenia, pastwiska
Woda- okresowa kontrola przydatności, systemy pojenia
Woda- okresowa kontrola przydatności, systemy pojenia
Warunki pomieszczeń hodowlanych, systemy utrzymania
Warunki pomieszczeń hodowlanych, systemy utrzymania
( rodzaje podłogi, zagęszczenie zwierząt, rodzaje kojców)
( rodzaje podłogi, zagęszczenie zwierząt, rodzaje kojców)
Obecność zwierząt obcogatunkowych( np. gruźlica) i
Obecność zwierząt obcogatunkowych( np. gruźlica) i
gryzoni
gryzoni
( rezerwuar Pasteurelli- reinfekcje)
( rezerwuar Pasteurelli- reinfekcje)
Obora na głębokiej ściółce
Obora na głębokiej ściółce
ŻYWIENIE
ŻYWIENIE
Dobrze zbilansowana i
Dobrze zbilansowana i
dostosowana do potrzeb dawka
dostosowana do potrzeb dawka
pokarmowa- Ilość ogólna karmy
pokarmowa- Ilość ogólna karmy
i jej poszczególnych składników,
i jej poszczególnych składników,
jakość i wartość odżywcza.
jakość i wartość odżywcza.
Analiza żywienia z
Analiza żywienia z
uwzględnieniem poszczególnych
uwzględnieniem poszczególnych
elementów( m.in. Białka,
elementów( m.in. Białka,
węglowodany, subst. Balastowe,
węglowodany, subst. Balastowe,
sole mineralne, mikroelementy,
sole mineralne, mikroelementy,
witaminy)
witaminy)
Dostosowanie dawki do danego
Dostosowanie dawki do danego
okresu hodowlanego
okresu hodowlanego
Technika żywienia i
Technika żywienia i
częstotliwość
częstotliwość
Pasza niezanieczyszczona
Pasza niezanieczyszczona
PIELĘGNACJA
PIELĘGNACJA
Boks dezynfekcyjny
Boks dezynfekcyjny
W okresie ciąży,
W okresie ciąży,
okołoporodowym, odchowu,
okołoporodowym, odchowu,
dorastania, tuczu
dorastania, tuczu
Minimalizowanie,
Minimalizowanie,
łagodzenie, eliminacja
łagodzenie, eliminacja
stresu
stresu
( może być przyczyną m.in..
( może być przyczyną m.in..
obniżenia wartości
obniżenia wartości
immunologicznej siary,
immunologicznej siary,
obniżenia odporności
obniżenia odporności
zwierząt)
zwierząt)
czyszczenie zwierząt , pielęgnacja
czyszczenie zwierząt , pielęgnacja
kopyt i racic , usuwanie rogów ,
kopyt i racic , usuwanie rogów ,
pielęgnacja wełny itp.
pielęgnacja wełny itp.
Przycinanie ogonków u trzody
Przycinanie ogonków u trzody
chlewnej( jeśli jest taka konieczność
chlewnej( jeśli jest taka konieczność
w stadzie) , ew. kastracja knurków,
w stadzie) , ew. kastracja knurków,
usuwanie kiełków jeśli jest taka
usuwanie kiełków jeśli jest taka
potrzeba( uszkodzenia innych
potrzeba( uszkodzenia innych
zwierząt).
zwierząt).
Pielęgnacja wymion i
Pielęgnacja wymion i
racic
racic
DOBÓR HODOWLANY
DOBÓR HODOWLANY
DEFINICJA:
DEFINICJA:
dobór wyselekcjonowanych par
dobór wyselekcjonowanych par
zwierząt hodowlanych dokonywany
zwierząt hodowlanych dokonywany
w celu podniesienia wydajności
w celu podniesienia wydajności
pokoleń potomnych; gł. kryteriami
pokoleń potomnych; gł. kryteriami
są: rasa, wartość genetyczna i
są: rasa, wartość genetyczna i
stopień pokrewieństwa.
stopień pokrewieństwa.
DOBÓR HODOWLANY:
DOBÓR HODOWLANY:
Selekcja stada matczynego
Selekcja stada matczynego
Przygotowanie stada matczynego z
Przygotowanie stada matczynego z
ukierunkowaniem na produkcyjność
ukierunkowaniem na produkcyjność
i zdrowotność
i zdrowotność
Uwarunkowania genetyczne na
Uwarunkowania genetyczne na
pożądane cechy
pożądane cechy
SYSTEM I TECHNOLOGIA
SYSTEM I TECHNOLOGIA
HODOWLI
HODOWLI
WIELKOSTADNEJ
WIELKOSTADNEJ
Zasiedlanie jednorodnym
Zasiedlanie jednorodnym
materiałem
materiałem
Odnawianie stada
Odnawianie stada
selekcjonowanymi zwierzętami
selekcjonowanymi zwierzętami
Minimalizacja stresów
Minimalizacja stresów
Ścisły reżim organizacyjny
Ścisły reżim organizacyjny
Optymalizacja technologii w sensie
Optymalizacja technologii w sensie
epizootiologicznym
epizootiologicznym
Zapobieganie technopatiom( wywołane
Zapobieganie technopatiom( wywołane
przez niektóre elementy technologii
przez niektóre elementy technologii
wprowadzane do produkcji zwierzęcej
wprowadzane do produkcji zwierzęcej
np..
np..
Urazy kończyn, kulawizny
Urazy kończyn, kulawizny
powodowane przez bezściołowe podłogi,
powodowane przez bezściołowe podłogi,
ograniczenie ruchu;
ograniczenie ruchu;
uszkodzenia, rany
uszkodzenia, rany
bo
bo
duże zagęszczenie zwierząt,
duże zagęszczenie zwierząt,
wypadanie
wypadanie
pochwy, macicy i odbytu
pochwy, macicy i odbytu
przez uwięziowe
przez uwięziowe
systemy utrzymania źle dostosowane,
systemy utrzymania źle dostosowane,
zbyt duże nachylenie.)
zbyt duże nachylenie.)
Profilaktyka
Profilaktyka
ogólna
ogólna
Metafilaktyka
Metafilaktyka
Profilaktyka
Profilaktyka
prophilactio
prophilactio
(gr.) – czynność zapobiegająca
(gr.) – czynność zapobiegająca
zagrażającej chorobie – stosowanie
zagrażającej chorobie – stosowanie
środków zapobiegających zagrażającej
środków zapobiegających zagrażającej
chorobie. Jest to całokształt postępowania
chorobie. Jest to całokształt postępowania
mającego na celu usunięcie zagrożenia
mającego na celu usunięcie zagrożenia
chorobą przez postępowanie
chorobą przez postępowanie
administracyjne – policyjne, izolacja,
administracyjne – policyjne, izolacja,
zlikwidowanie źródeł zakażenia i
zlikwidowanie źródeł zakażenia i
zarazków chorobotwórczych. Czynności te
zarazków chorobotwórczych. Czynności te
należą do profilaktyki specyficznej, co
należą do profilaktyki specyficznej, co
stanowi zakres profilaktyki swoistej.
stanowi zakres profilaktyki swoistej.
Profilaktyka ogólna
Profilaktyka ogólna
(nieswoista)
(nieswoista)
Sprowadza się do stosowania środków
Sprowadza się do stosowania środków
ogólnosanitarnych i obejmuje:
ogólnosanitarnych i obejmuje:
przestrzeganie higieny środowiska,
przestrzeganie higieny środowiska,
zapewnienie zwierzętom odpowiednich warunków
zapewnienie zwierzętom odpowiednich warunków
utrzymania, żywienia, pielęgnacji i eksploatacji,
utrzymania, żywienia, pielęgnacji i eksploatacji,
dezynfekcję, dezynsekcję i deratyzację
dezynfekcję, dezynsekcję i deratyzację
pomieszczeń dla zwierząt,
pomieszczeń dla zwierząt,
meliorację łąk, karczowanie pastwisk i
meliorację łąk, karczowanie pastwisk i
nieużytków,
nieużytków,
racjonalne usuwanie i niszczenie zwłok
racjonalne usuwanie i niszczenie zwłok
zwierzęcych i odkażanie nawozu, oczyszczanie
zwierzęcych i odkażanie nawozu, oczyszczanie
ścieków,
ścieków,
bezzakaźny wychów zwierząt.
bezzakaźny wychów zwierząt.
Zapobieganie przenoszeniu z
Zapobieganie przenoszeniu z
zagranicy
zagranicy
i za granicę chorób zakaźnych
i za granicę chorób zakaźnych
zwierząt
zwierząt
USTAWA Z DNIA 24 KWIETNIA 1997 R.
USTAWA Z DNIA 24 KWIETNIA 1997 R.
O ZWALCZANIU CHORÓB ZAKAŹNYCH ZWIERZĄT,
O ZWALCZANIU CHORÓB ZAKAŹNYCH ZWIERZĄT,
BADANIU ZWIERZĄT RZEŹNYCH I MIĘSA ORAZ O
BADANIU ZWIERZĄT RZEŹNYCH I MIĘSA ORAZ O
PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI WETERYNARYJNEJ
PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI WETERYNARYJNEJ
(Dz.U. z 1997 r. Nr 60, poz. 369).
(Dz.U. z 1997 r. Nr 60, poz. 369).
Zapobieganie przenoszeniu z
zagranicy
i za granicę chorób zakaźnych
zwierząt
Rozdział 3
Rozdział 3
Art. 10. Zabrania się:
Art. 10. Zabrania się:
1)
1)
przywozu z zagranicy lub przewozu przez
przywozu z zagranicy lub przewozu przez
terytorium RP zwierząt chorych, podejrzanych
terytorium RP zwierząt chorych, podejrzanych
o zakażenie, zwłok zwierzęcych i ich części
o zakażenie, zwłok zwierzęcych i ich części
oraz innych rzeczy, które mogą przenosić
oraz innych rzeczy, które mogą przenosić
chorobę zakaźną,
chorobę zakaźną,
2)
2)
przywozu z zagranicy mięsa mechanicznie
przywozu z zagranicy mięsa mechanicznie
odkostnionego, mięsa niezdatnego lub o
odkostnionego, mięsa niezdatnego lub o
ograniczonej przydatności do spożycia,
ograniczonej przydatności do spożycia,
3)
3)
przywozu z zagranicy mięsa przez inne
przywozu z zagranicy mięsa przez inne
przejścia graniczne niż określone w trybie
przejścia graniczne niż określone w trybie
przewidziane w art. 14 ust. 6.
przewidziane w art. 14 ust. 6.
Zapobieganie przenoszeniu z
Zapobieganie przenoszeniu z
zagranicy
zagranicy
i za granicę chorób zakaźnych
i za granicę chorób zakaźnych
zwierząt
zwierząt
Art. 11.
Art. 11.
1. Zwierzęta mogą być przywożone, jeżeli:
1. Zwierzęta mogą być przywożone, jeżeli:
1)
1)
są zaopatrzone w oryginał świadectwa zdrowia sporządzony w co najmniej
są zaopatrzone w oryginał świadectwa zdrowia sporządzony w co najmniej
dwóch językach - w języku polskim i w języku kraju ich pochodzenia lub w
dwóch językach - w języku polskim i w języku kraju ich pochodzenia lub w
języku polskim i angielskim, wydany przez właściwy organ państwa, z
języku polskim i angielskim, wydany przez właściwy organ państwa, z
którego pochodzą, oraz w inne dokumenty towarzyszące przesyłce,
którego pochodzą, oraz w inne dokumenty towarzyszące przesyłce,
2)
2)
w dniu wystawienia świadectwa zdrowia państwa, z których pochodzą, lub
w dniu wystawienia świadectwa zdrowia państwa, z których pochodzą, lub
ich części są wpisane do rejestru prowadzonego przez Głównego Lekarza
ich części są wpisane do rejestru prowadzonego przez Głównego Lekarza
Weterynarii,
Weterynarii,
3)
3)
są oznakowane w sposób umożliwiający ich identyfikację,
są oznakowane w sposób umożliwiający ich identyfikację,
4)
4)
osoba zainteresowana ładunkiem poinformuje, z wyprzedzeniem
osoba zainteresowana ładunkiem poinformuje, z wyprzedzeniem
przynajmniej jednego dnia roboczego, w formie pisemnej lub za pomocą
przynajmniej jednego dnia roboczego, w formie pisemnej lub za pomocą
elektronicznych nośników informacji, granicznego lekarza weterynarii z
elektronicznych nośników informacji, granicznego lekarza weterynarii z
właściwego przejścia granicznego, przez które zwierzęta będą przewożone,
właściwego przejścia granicznego, przez które zwierzęta będą przewożone,
o przewidywanym czasie przywozu zwierząt, ich gatunku i liczbie,
o przewidywanym czasie przywozu zwierząt, ich gatunku i liczbie,
5)
5)
importer uzyska decyzję właściwego powiatowego lekarza weterynarii w
importer uzyska decyzję właściwego powiatowego lekarza weterynarii w
sprawie ustalenia miejsca kwarantanny lub uboju zwierząt.
sprawie ustalenia miejsca kwarantanny lub uboju zwierząt.
Zapobieganie przenoszeniu z
Zapobieganie przenoszeniu z
zagranicy
zagranicy
i za granicę chorób zakaźnych
i za granicę chorób zakaźnych
zwierząt
zwierząt
2. Mięso, środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego, materiał biologiczny, niejadalne produkty
2. Mięso, środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego, materiał biologiczny, niejadalne produkty
zwierzęce oraz środki żywienia zwierząt mogą być przywożone, jeżeli:
zwierzęce oraz środki żywienia zwierząt mogą być przywożone, jeżeli:
1)
1)
są zaopatrzone w oryginał świadectwa zdrowia sporządzony w co najmniej dwóch językach -
są zaopatrzone w oryginał świadectwa zdrowia sporządzony w co najmniej dwóch językach -
w języku polskim i w języku kraju ich pochodzenia lub w języku polskim i angielskim, wydany
w języku polskim i w języku kraju ich pochodzenia lub w języku polskim i angielskim, wydany
przez właściwy organ państwa, z którego pochodzą, oraz w inne dokumenty towarzyszące
przez właściwy organ państwa, z którego pochodzą, oraz w inne dokumenty towarzyszące
przesyłce. W przypadku rozładunku świeżej ryby lub świeżych produktów rybnych
przesyłce. W przypadku rozładunku świeżej ryby lub świeżych produktów rybnych
pochodzących bezpośrednio z połowów ze statków pod banderą innego kraju świadectwo
pochodzących bezpośrednio z połowów ze statków pod banderą innego kraju świadectwo
zdrowia wydawane jest przez urzędowego lekarza weterynarii na podstawie pisemnej
zdrowia wydawane jest przez urzędowego lekarza weterynarii na podstawie pisemnej
deklaracji kapitana, która spełnia rolę świadectwa pochodzenia ryb, mięczaków i
deklaracji kapitana, która spełnia rolę świadectwa pochodzenia ryb, mięczaków i
skorupiaków,
skorupiaków,
2)
2)
w dniu wystawienia świadectwa zdrowia państwa, z których pochodzą, lub ich części są
w dniu wystawienia świadectwa zdrowia państwa, z których pochodzą, lub ich części są
wpisane do rejestru prowadzonego przez Głównego Lekarza Weterynarii, a ponadto jeżeli
wpisane do rejestru prowadzonego przez Głównego Lekarza Weterynarii, a ponadto jeżeli
pochodzą z zakładów uprawnionych do eksportu lub dopuszczonych do handlu na terytorium
pochodzą z zakładów uprawnionych do eksportu lub dopuszczonych do handlu na terytorium
Unii Europejskiej,
Unii Europejskiej,
3)
3)
osoba zainteresowana ładunkiem poinformuje, w formie pisemnej lub za pomocą
osoba zainteresowana ładunkiem poinformuje, w formie pisemnej lub za pomocą
elektronicznych nośników informacji, z wyprzedzeniem przynajmniej jednego dnia
elektronicznych nośników informacji, z wyprzedzeniem przynajmniej jednego dnia
roboczego, granicznego lekarza weterynarii z właściwego przejścia granicznego, przez które
roboczego, granicznego lekarza weterynarii z właściwego przejścia granicznego, przez które
produkty będą przewożone, o ilości, rodzaju i przewidywanym czasie ich przywozu,
produkty będą przewożone, o ilości, rodzaju i przewidywanym czasie ich przywozu,
4)
4)
importer uzyska decyzję właściwego powiatowego lekarza weterynarii w sprawie ustalenia
importer uzyska decyzję właściwego powiatowego lekarza weterynarii w sprawie ustalenia
miejsca ich składowania,
miejsca ich składowania,
5)
5)
osoba zainteresowana ładunkiem zadeklaruje w świadectwie przekroczenia granicy, że
osoba zainteresowana ładunkiem zadeklaruje w świadectwie przekroczenia granicy, że
produkty spełniają wymagania przywozowe.
produkty spełniają wymagania przywozowe.
Rozdział 3
Rozdział 3
Zapobieganie przenoszeniu z zagranicy
Zapobieganie przenoszeniu z zagranicy
i za granicę chorób zakaźnych zwierząt
i za granicę chorób zakaźnych zwierząt
art. 10
art. 10
(uchylony od 01.05.2004).
(uchylony od 01.05.2004).
art. 10a
art. 10a
(uchylony od 01.05.2004).
(uchylony od 01.05.2004).
art. 11
art. 11
(uchylony od 01.05.2004).
(uchylony od 01.05.2004).
Odkażanie (dezynfekcja)
Odkażanie (dezynfekcja)
Zniszczenie drobnoustrojów
Zniszczenie drobnoustrojów
chorobotwórczych w danym środowisku.
chorobotwórczych w danym środowisku.
sanityzacja
sanityzacja
– czyszczenie mechaniczne,
– czyszczenie mechaniczne,
mycie z użyciem mydła, detergentów,
mycie z użyciem mydła, detergentów,
płukanie, szorowanie, nie powoduje zabicia
płukanie, szorowanie, nie powoduje zabicia
zarazka;
zarazka;
dezynfekcja
dezynfekcja
– niszczenie form
– niszczenie form
wegetatywnych drobnoustrojów;
wegetatywnych drobnoustrojów;
sterylizacja
sterylizacja
– niszczenie form
– niszczenie form
wegetatywnych i zarodników.
wegetatywnych i zarodników.
Odkażanie (dezynfekcja)
Odkażanie (dezynfekcja)
Zależnie od terminu wykonania:
Zależnie od terminu wykonania:
zapobiegawcze
zapobiegawcze
– w miejscach stałego lub
– w miejscach stałego lub
okresowego przebywania zwierząt,
okresowego przebywania zwierząt,
wykonywane przed wprowadzeniem zwierząt
wykonywane przed wprowadzeniem zwierząt
oraz po opuszczeniu pomieszczeń (wiosna i
oraz po opuszczeniu pomieszczeń (wiosna i
jesień);
jesień);
bieżące
bieżące
– w czasie trwania choroby zakaźnej,
– w czasie trwania choroby zakaźnej,
ciągłe niszczenie zarazków wydalanych;
ciągłe niszczenie zarazków wydalanych;
końcowe
końcowe
– po wygaśnięciu zarazy, przed
– po wygaśnięciu zarazy, przed
uchyleniem zarządzeń ochronnych.
uchyleniem zarządzeń ochronnych.
Odkażanie fizyczne
Odkażanie fizyczne
promienie słoneczne
promienie słoneczne
(UV)
(UV)
temperatura
temperatura
(opalanie, suche gorące
(opalanie, suche gorące
powietrze, gotowanie)
powietrze, gotowanie)
pasteryzacja, tyndalizacja
pasteryzacja, tyndalizacja
para bieżąca (aparat Kocha,
para bieżąca (aparat Kocha,
autoklaw)
autoklaw)
promienie jonizujące (gamma)
promienie jonizujące (gamma)
Odkażanie chemiczne
Odkażanie chemiczne
Dezynfekcja kwasami, zasadami,
Dezynfekcja kwasami, zasadami,
aldehydami, fenolami, pochodnymi
aldehydami, fenolami, pochodnymi
lizolu, kreoliny, preperatami
lizolu, kreoliny, preperatami
jodoforowymi i in.
jodoforowymi i in.
najczęściej: ług sodowy, potasowy, wodny
najczęściej: ług sodowy, potasowy, wodny
r-r soli żrącej, soda kalcynowana,
r-r soli żrącej, soda kalcynowana,
wapno, zw. chlorowe, alkohole,
wapno, zw. chlorowe, alkohole,
barwniki organiczne, środki utleniające
barwniki organiczne, środki utleniające
Odkażanie
Odkażanie
pomieszczeń
pomieszczeń
wybiegów
wybiegów
wody pitnej
wody pitnej
Biologiczne metody
Biologiczne metody
odkażania
odkażania
wykorzystują zjawisko anabiozy
wykorzystują zjawisko anabiozy
zniszczenie zarazków w paszy, ściółce i
zniszczenie zarazków w paszy, ściółce i
zbiornikach wodnych
zbiornikach wodnych
np. biologiczna metoda odkażania nawozu
np. biologiczna metoda odkażania nawozu
– aktywność bakterii termofilnych
– aktywność bakterii termofilnych
namnażających się przy dostępie tlenu –
namnażających się przy dostępie tlenu –
rozkład subst. org. – wzrost temp.
rozkład subst. org. – wzrost temp.
w zbiornikach wodnych – procesy
w zbiornikach wodnych – procesy
samooczyszczania – sedymentacja osadow
samooczyszczania – sedymentacja osadow
bakteryjnych oraz działanie bakterii
bakteryjnych oraz działanie bakterii
gnilnych w mule dennym oraz
gnilnych w mule dennym oraz
pierwotniaków.
pierwotniaków.
Deratyzacja
Deratyzacja
Zespół zabiegów mających na celu
Zespół zabiegów mających na celu
uwolnienie środowiska od gryzoni,
uwolnienie środowiska od gryzoni,
zwłaszcza szczurów (przenosiciele
zwłaszcza szczurów (przenosiciele
chorób, straty ekonomiczne).
chorób, straty ekonomiczne).
Odszczurzanie powinno
Odszczurzanie powinno
przeprowadzać się dwukrotnie
przeprowadzać się dwukrotnie
(wiosną i jesienią), utrzymywanie
(wiosną i jesienią), utrzymywanie
czystości.
czystości.
Deratyzacja
Deratyzacja
mechaniczna
mechaniczna
– pułapki z przynętą
– pułapki z przynętą
(pojedyncze osobniki)
(pojedyncze osobniki)
chemiczna
chemiczna
– rodentycydy o dużej
– rodentycydy o dużej
toksyczności dla gryzoni oraz
toksyczności dla gryzoni oraz
minimalnej dla zwierząt gospodarskich i
minimalnej dla zwierząt gospodarskich i
człowieka: Antu, antykoagulacyjne,
człowieka: Antu, antykoagulacyjne,
fosforek cynku, Rat Killer Super,
fosforek cynku, Rat Killer Super,
Tomcat, Baraki
Tomcat, Baraki
biologiczna
biologiczna
– ochrona ich naturalnych
– ochrona ich naturalnych
wrogów (lisy, ptaki drapieżne, psy, koty).
wrogów (lisy, ptaki drapieżne, psy, koty).
Dezynsekcja
Dezynsekcja
Zniszczenie owadów i innych. Metody:
Zniszczenie owadów i innych. Metody:
chemiczne
chemiczne
– insektycydy: zw.
– insektycydy: zw.
fosfoorganiczne, karbaminiany.
fosfoorganiczne, karbaminiany.
biologiczne
biologiczne
– ochrona ptaków
– ochrona ptaków
owadożernych, niektórych gat. ryb, roślin,
owadożernych, niektórych gat. ryb, roślin,
dodatkowo osuszanie bagien, likwidacja
dodatkowo osuszanie bagien, likwidacja
zarośli, zarastających stawów.
zarośli, zarastających stawów.
replenty – środki odstraszające owady (opryski)
replenty – środki odstraszające owady (opryski)
Preparaty: K-Othrine, Higiena 94, Max-Force,
Preparaty: K-Othrine, Higiena 94, Max-Force,
Domino, Chlorpirifos, Polcyp 5 WP, Insectin,
Domino, Chlorpirifos, Polcyp 5 WP, Insectin,
Faratox.
Faratox.
Bezzakaźny wychów
Bezzakaźny wychów
zwierząt
zwierząt
likwidacja zakażeń w okresie
likwidacja zakażeń w okresie
noworodkowym,
noworodkowym,
zmniejszenie odsetka padnięć
zmniejszenie odsetka padnięć
zwierząt młodych,
zwierząt młodych,
lepsze wykorzystanie paszy.
lepsze wykorzystanie paszy.
obecnie drób i świnie
obecnie drób i świnie
Bezzakaźny wychów
Bezzakaźny wychów
zwierząt
zwierząt
Dwie kategorie zwierząt wolnych od
Dwie kategorie zwierząt wolnych od
zarazków:
zarazków:
Gnobiotyczne
Gnobiotyczne
GF
GF
(Germ Free) – zwierzęta
(Germ Free) – zwierzęta
wolne od wszelkich drobnoustrojów
wolne od wszelkich drobnoustrojów
chorobotwórczych i niechorobotwórczych,
chorobotwórczych i niechorobotwórczych,
SPF
SPF
(Specific Pathogen Free) – zwierzęta
(Specific Pathogen Free) – zwierzęta
wolne wylącznie od drobnoustrojów
wolne wylącznie od drobnoustrojów
chorobotwórczych.
chorobotwórczych.
Bezzakaźny wychów
Bezzakaźny wychów
zwierząt
zwierząt
SPF
SPF
zwierzęta pozyskiwane:
zwierzęta pozyskiwane:
za pomocą cesarskiego cięcia w
za pomocą cesarskiego cięcia w
warunkach pełni aseptycznych,
warunkach pełni aseptycznych,
od zdrowych matek, z wykluczeniem
od zdrowych matek, z wykluczeniem
nosicielstwa,
nosicielstwa,
wychowywane w warunkach sterylnych.
wychowywane w warunkach sterylnych.
Bezzakaźny wychów
Bezzakaźny wychów
zwierząt
zwierząt
SPF
SPF
wstępny okres odchowu w warunkach
wstępny okres odchowu w warunkach
jałowych,
jałowych,
okres adaptacyjny do warunków
okres adaptacyjny do warunków
naturalnych:
naturalnych:
stopniowe, kontrolowane zasiedlanie
stopniowe, kontrolowane zasiedlanie
przewodu pokarmowego
przewodu pokarmowego
niechorobotwórczą florą jelitową
niechorobotwórczą florą jelitową
dalszy odchów w warunkach normalnych
dalszy odchów w warunkach normalnych
Metafilaktyka
Metafilaktyka
Niedopuszczenie do rozwinięcia się obrazu
Niedopuszczenie do rozwinięcia się obrazu
chorobowego przez stosowanie leków.
chorobowego przez stosowanie leków.
Postępowanie lecznicze u zwierząt, u
Postępowanie lecznicze u zwierząt, u
których badaniami stwierdzono
których badaniami stwierdzono
odchylenia od normy (np. prekliniczna
odchylenia od normy (np. prekliniczna
diagnoza, parametry biochemiczne,
diagnoza, parametry biochemiczne,
poziom przeciwciał)
poziom przeciwciał)
Przewożenie
Przewożenie
Środki transportu do przewożenia odpadów
Środki transportu do przewożenia odpadów
zwierzęcych powinny być szczelne,
zwierzęcych powinny być szczelne,
całkowicie obudowane i zabezpieczone
całkowicie obudowane i zabezpieczone
przed wypadaniem lub wyciekaniem.
przed wypadaniem lub wyciekaniem.
Przewożenie
Przewożenie
Pojemniki, zbiorniki i pojazdy używane do
Pojemniki, zbiorniki i pojazdy używane do
transportu odpadów zioerzęcych powinny być
transportu odpadów zioerzęcych powinny być
oczyszczone, umyte i zdezynfekowane po
oczyszczone, umyte i zdezynfekowane po
każdym umyciu oraz oznakowane napisem o
każdym umyciu oraz oznakowane napisem o
treści „Nie przeznaczone do spożycia przez
treści „Nie przeznaczone do spożycia przez
ludzi”.
ludzi”.
Wymagany odpowiedni rejestr i dokumentacja
Wymagany odpowiedni rejestr i dokumentacja
oraz przygotowanie i wyposażenie osób
oraz przygotowanie i wyposażenie osób
zatrudnionych przy przewozie.
zatrudnionych przy przewozie.
Utylizacja zwłok
Utylizacja zwłok
zwierzęcych
zwierzęcych
Ma na celu likwidację zarazków
Ma na celu likwidację zarazków
chorobotwórczych, mogących stanowić
chorobotwórczych, mogących stanowić
źródło zakażeń, a także ich wykorzystanie
źródło zakażeń, a także ich wykorzystanie
gospodarcze. Szczególnie niebezpieczne
gospodarcze. Szczególnie niebezpieczne
są zwłoki zwierząt padłych na wąglik.
są zwłoki zwierząt padłych na wąglik.
Zwłoki powinny być dostarczone do
Zwłoki powinny być dostarczone do
zakładów utylizacyjnych, w których są
zakładów utylizacyjnych, w których są
poddawane przeróbce w aparatach
poddawane przeróbce w aparatach
systemu Hartmana
systemu Hartmana
.
.
Zakład utylizacyjny
Zakład utylizacyjny
Obiekt przeznaczony do przetwarzania zwłok
Obiekt przeznaczony do przetwarzania zwłok
i ich części oraz odpadów poubojowych.
i ich części oraz odpadów poubojowych.
Powinien znajdować się w terenie ogrodzonym,
Powinien znajdować się w terenie ogrodzonym,
zadrzewionym w pewnej odległości od drogi publicznej,
zadrzewionym w pewnej odległości od drogi publicznej,
od osiedli ludzkich i od pojedynczych budynków
od osiedli ludzkich i od pojedynczych budynków
mieszkalnych oraz obiektów przetwórstwa rolno-
mieszkalnych oraz obiektów przetwórstwa rolno-
spożywczego, rzeźni i budynków dla zwierząt, z
spożywczego, rzeźni i budynków dla zwierząt, z
zabezpieczeniem zanieczyszczonego powietrza, wód
zabezpieczeniem zanieczyszczonego powietrza, wód
płynących oraz możliwości zaopatrywania go w wodę i
płynących oraz możliwości zaopatrywania go w wodę i
usuwania ścieków. Zabezpieczony przed dostępem
usuwania ścieków. Zabezpieczony przed dostępem
ptaków i gryzoni.
ptaków i gryzoni.
Pomieszczenia zakładu: podjazdowo-
Pomieszczenia zakładu: podjazdowo-
wyładunkowe, oprawialnia, kotłownia, hala
wyładunkowe, oprawialnia, kotłownia, hala
maszyn, magazyn opału, magazyn odpadów
maszyn, magazyn opału, magazyn odpadów
zwierzęcych, skład skór, mączki, tłuszczu, szatnie,
zwierzęcych, skład skór, mączki, tłuszczu, szatnie,
toalety i natryski dla pracowników. Pomieszczenia
toalety i natryski dla pracowników. Pomieszczenia
dla lekarza wet. i na środki transportowe.
dla lekarza wet. i na środki transportowe.
Ponadto część zakaźna i niezakaźna odizolowane,
Ponadto część zakaźna i niezakaźna odizolowane,
z urządzeniami do odkażania i oczyszczania.
z urządzeniami do odkażania i oczyszczania.
Zakład utylizacyjny
Zakład utylizacyjny
System Hartmana
System Hartmana
Zwłoki zwierzęce i ich części oraz odpady
Zwłoki zwierzęce i ich części oraz odpady
poubojowe pochodzące ze zwierząt , których
poubojowe pochodzące ze zwierząt , których
mięso zostało uznane za niezdatne do
mięso zostało uznane za niezdatne do
spożycia,
zostaje
podgrzewane
do
spożycia,
zostaje
podgrzewane
do
wewnętrznej temp. co najmniej 133 ̊C przez 20
wewnętrznej temp. co najmniej 133 ̊C przez 20
min. parą wodną przy ciśnieniu 3 barów, przy
min. parą wodną przy ciśnieniu 3 barów, przy
czym
wielkość
cząstek
surowca
przed
czym
wielkość
cząstek
surowca
przed
przetworzeniem powinna być nie większa niż
przetworzeniem powinna być nie większa niż
50 mm.
50 mm.
Produktami finalnymi są mączka mięsno-kostna
Produktami finalnymi są mączka mięsno-kostna
i tłuszcz.
i tłuszcz.
GRZEBANIE
ZWŁOK
ZAKAZ
GRZEBANIA
ZWIERZĄT W
OGRÓDKACH!!!
•
Podmiot zajmujący się grzebaniem lub
spalaniem odpadów zwierzęcych powinien
zapewnić, aby działalność ta była
zlokalizowana w miejscu zabezpieczonym
przed zakażeniem wody zdatnej do picia i nie
powodowała uciążliwości dla środowiska
naturalnego.
•
Teren grzebowiska i miejsca spalania odpadów
zwierzęcych powinny być odgrodzone.
Grzebać zwłoki ma prawo
tylko zakład lub podmiot do
tego uprawniony
•
Teren pod grzebowisko powinien być
lokalizowany w oparciu o dogodne warunki
geologiczne, w sposób wykluczający
możliwość wywierania szkodliwego wpływu
na otoczenie, a więc na krańcach miasta, w
izolacji od zabudowań.
•
Odległość grzebowiska od zabudowań
mieszkalnych, od zakładów produkujących
artykuły żywności, zakładów żywienia
zbiorowego bądź zakładów
przechowujących artykuły żywności oraz
studzien, źródeł i strumieni, służących do
czerpania wody do picia i potrzeb
gospodarczych, powinna wynosić co
najmniej 150 m
•
Odległość od granicy grzebowiska ujęć wody o
charakterze zbiorników wodnych, służących
jako źródła zaopatrzenia sieci wodociągowej w
wodę do picia i potrzeb gospodarczych, nie
może być mniejsza, niż
500 m.
•
Teren grzebowiska powinien znajdować się w
miarę możliwości na wzniesieniu i nie podlegać
zalewom oraz posiadać ukształtowanie
umożliwiające łatwy spływ wód deszczowych.
PSI CMENTARZ
•
Pierwszy w Polsce cmentarz
dla zwierząt Psi los powstał
pod Warszawą w 1992 r.
•
Zwierzęta chowane są na
obsianej trawą działce pod
lasem. Groby sa
numerowane a cmentarz
podzielony na alejki. Jeśli
właściciel psa sobie tego
życzy, miejsce pochówku
oznaczane jest tabliczką z
wypisanym na niej psim
imieniem.
•
Pogrzebanie psa kosztuje tu
200 zł
Spalanie zwłok
zwierzęcych w zakładach
utylizacyjnych
*poprawka do ustawy( z dnia 19
marca 2001 r.)
•
zmienione rozporządzenia
określają, że zwierzęta padłe i ich
części są zaliczane do materiałów
wysokiego ryzyka, a padłe bydło, owce
i kozy dodatkowo do materiałów
szczególnego ryzyka z których
uzyskana mączka i tłuszcz muszą być
spalane w temp. min. 600°C.
•
W zakładzie należy zapewnić system
rejestrujący dopełnienie parametrów,
a dokumentacje tych zapisów należy
przetrzymywać przez co najmniej 2
lata.
Spalarnia lub współspalarnia zwłok zwierzęcych musi spełniać
wymagania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2002 r.
w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania
odpadów medycznych i weterynaryjnych (Dz.U.z 2003r. Nr 8, poz.104)
oraz norm Unii Europejskiej (dyrektywa 2000/76/WE,
rozporządzenie /WE/ Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady),
a w szczególności:
a) uzyskać pozytywną opinię Głównego Inspektora
Sanitarnego lub jednostkę przez niego wyznaczoną,
b) muszą być zaprojektowane, wyposażone,
zbudowane i eksploatowane w taki sposób, aby
zagwarantować odpowiednią temperaturę spalania
oraz wyposażyć w komputerowy lub graficzny
system do ciągłej rejestracji podstawowych
parametrów procesu,
c) instalacje lub urządzenia do termicznego przekształcania
odpadów muszą być wyposażone w przynajmniej jeden
palnik pomocniczy, włączający się automatycznie w celu
stałego utrzymywania wymaganej temperatury procesu
oraz wspomagania jego rozruchu i zatrzymywania;
d) urządzenia techniczne do odprowadzania gazów
spalinowych, gwarantujące dotrzymanie norm emisyjnych,
e) urządzenia techniczne do ochrony gleby oraz wód
powierzchniowych i podziemnych,
f) urządzenia techniczne do gromadzenia suchych
pozostałości poprocesowych;
Utylizacja odpadów
Utylizacja odpadów
zwierzęcych pod względem
zwierzęcych pod względem
ich kategorii:
ich kategorii:
ROZPORZĄDZENIE (WE) NR
ROZPORZĄDZENIE (WE) NR
1774/2002 PARLAMENTU
1774/2002 PARLAMENTU
EUROPEJSKIEGO I RADY
EUROPEJSKIEGO I RADY
z dnia 3 października 2002 r.
z dnia 3 października 2002 r.
ustanawiające przepisy sanitarne
ustanawiające przepisy sanitarne
dotyczące produktów ubocznych
dotyczące produktów ubocznych
pochodzenia zwierzęcego
pochodzenia zwierzęcego
nieprzeznaczonych do spożycia przez
nieprzeznaczonych do spożycia przez
ludzi
ludzi
Odpady I, II i III stopnia
ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 1774/2002
PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
z dnia 3 października 2002 r.
ustanawiające przepisy sanitarne
dotyczące produktów ubocznych
pochodzenia zwierzęcego
nieprzeznaczonych do spożycia przez
ludzi
Surowiec kategorii 1
Surowce kategorii 1 są gromadzone, przewożone
i niezwłocznie identyfikowane oraz podlegają
(poza pewnymi wyjątkami):
a) bezpośredniemu usuwaniu jako odpady przez
spopielanie
w spalarni
b) przetworzeniu w zakładach przetwórczych z
wykorzystaniem dowolnej metody przetwarzania od
1 do 5
a ostatecznemu usuwaniu jako odpady przez
spopielanie lub współspopielanie w spalarniach lub
współspalarniach
c) z wyłączeniem surowca zakażonego albo
podejrzanego o TSE przetworzeniu w zakładach
przetwórczych z wykorzystaniem metody
przetwarzania 1 a ostatecznemu usuwaniu jako
odpady przez składowanie na składowiskach
d) odpadów gastronomicznych są składowane na
Składowiskach.
e) w świetle rozwoju wiedzy naukowej, usuwaniu za
pośrednictwem innych środków.
Surowiec kategorii 2
Surowce kategorii 2 są
gromadzone, przewożone i
niezwłocznie identyfikowane i
podlegają:
a) bezpośredniemu usuwaniu jako odpady przez
spopielanie w spalarni
b) przetworzeniu w zakładzie przetwórczych z
wykorzystaniem jednej z metod przetwarzania.
usuwaniu jako odpady przez spopielanie lub współspopielanie
w spalarni lub współspalarni lub
w przypadku tłuszczów wytopionych, dalszemu przetworzeniu
na związki pochodne do wykorzystania jako:
- organiczne nawozy sztuczne,
- dodatki do wzbogacania gleby lub
- do celów technicznych,
innych niż kosmetyki,
środki farmakologiczne i wyroby medyczne
,
c) przetworzeniu w zakładzie przetwórczym
oraz:
I w przypadku otrzymania surowca
pochodzenia białkowego, wykorzystaniu jako
organiczny nawóz sztuczny lub dodatek do
wzbogacania gleby (!)
II przetworzeniu w wytwórni biogazu lub
kompostowni.
III usuwaniu jako odpady przez składowanie na
składowisku.
d) w przypadku surowca pochodzącego z ryb,
kiszeniu
lub
kompostowaniu
e) w przypadku
e) w przypadku
obornika
obornika
,
,
treści wydzielonych z
treści wydzielonych z
przewodu
przewodu
pokarmowego, mleka i siary
pokarmowego, mleka i siary
, jeżeli właściwe władze
, jeżeli właściwe władze
uznały,
uznały,
że nie stwarzają one ryzyka dla rozprzestrzeniania
że nie stwarzają one ryzyka dla rozprzestrzeniania
poważnej choroby zakaźnej:
poważnej choroby zakaźnej:
wykorzystaniu
wykorzystaniu
bez
bez
przetworzenia jako surowiec
przetworzenia jako surowiec
w wytwórni biogazu lub kompostowni
w wytwórni biogazu lub kompostowni
zastosowaniu do uprawy ziemi
zastosowaniu do uprawy ziemi
przetworzeniu w wytwórni biogazu lub
przetworzeniu w wytwórni biogazu lub
kompostowaniu
kompostowaniu
f) w przypadku całych tuszy lub części zwierząt
dzikich nie podejrzanych o zakażenie chorobami
przenoszonymi na ludzi i zwierzęta, wykorzystaniu
do produkcji trofeów
myśliwskich
g) usuwaniu za pośrednictwem innych środków lub
wykorzystaniu w inny sposób zgodnie z zasadami
ustanowionymi
Surowiec kategorii 3
Surowce kategorii 3 są
gromadzone, przewożone i
niezwłocznie identyfikowane
i podlegają:
a) bezpośredniemu usuwaniu jako odpady
przez spalenie w spalarni
b) przetworzeniu w zakładzie przetwórczym z
wykorzystaniem dowolnej metody 1-5, oraz
usuwaniu jako odpady przez spopielanie
lub współspopielanie w spalarni lub
współspalarni
c) przetworzeniu w zakładzie przetwórczym
d) przetworzeniu w zakładzie technicznym
e) wykorzystaniu jako surowiec w wytwórni karmy dla
zwierząt domowych
f) przetworzeniu w wytwórni biogazu lub kompostowni
g) w przypadku
odpadów gastronomicznych
przetworzeniu w wytwórniach biogazu lub
kompostowaniu
h) w przypadku surowca pochodzącego z ryb
kiszeniu lub kompostowaniu
i) usuwaniu za pośrednictwem innych środków
lub wykorzystaniu w inny sposób
SRM
SRM
Materiały szczególnego ryzyka
Materiały szczególnego ryzyka
(specified risk material)
(specified risk material)
Gromadzenie SRM w zakładzie( w sposób
Gromadzenie SRM w zakładzie( w sposób
oddzielny w odpowiednio, trwale i wyraźnie
oddzielny w odpowiednio, trwale i wyraźnie
oznakowanych pojemnikach, które muszą być
oznakowanych pojemnikach, które muszą być
przechowywane w oddzielnych pomieszczeniach
przechowywane w oddzielnych pomieszczeniach
zamykanych na kłódkę.) i późniejsze przewożenie w
zamykanych na kłódkę.) i późniejsze przewożenie w
oddzielnych środkach transportu.
oddzielnych środkach transportu.
Barwienie( trwałe oznakowanie- łatwe
Barwienie( trwałe oznakowanie- łatwe
odróżnienie).
odróżnienie).
Ważenie ( w celu udokumentowania i kontroli ilości
Ważenie ( w celu udokumentowania i kontroli ilości
pozyskanego SRM).
pozyskanego SRM).
Wysyłka i transport( do zatwierdzonego punktu
Wysyłka i transport( do zatwierdzonego punktu
zbiorczego, zatwierdzonego zakładu utylizacyjnego
zbiorczego, zatwierdzonego zakładu utylizacyjnego
lub innych uprawnionych instytucji).
lub innych uprawnionych instytucji).
DZIĘKUJEMY ZA
DZIĘKUJEMY ZA
UWAGĘ
UWAGĘ
Joanna Sowa
Joanna Sowa
Daniel Pękala
Daniel Pękala
grupa 3a
grupa 3a
Przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na
prowadzenie działalności w zakresie prowadzenia
grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części
powinien spełniać następujące wymagania:
Prowadzić zarejestrowaną działalność gospodarczą w
zakresie grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części.
Posiadać tytuł prawny do terenu , na którym prowadzona ma
być działalność o której mowa w pkt. 1, zgodny z właściwym
planem zagospodarowania przestrzennego.
Prowadzić działalność w miejscu ogrodzonym.
Prowadzić środki niezbędne do grzebania zwłok zwierzęcych
i ich części.
Posiadać środki niezbędne do dezynfekcji zwłok zwierzęcych
i ich części przed zagrzebaniem.
Posiadać urządzenia i środki techniczne, umożliwiające
spalanie zwłok zwierzęcych i ich części.
Na podstawie art.7 ust 3
ustawy z dnia 13 września
1996 roku