background image

 

 

„Ceny transferowe i raje 

podatkowe”

Prezentację 

przygotowali:

Agata Bartczak,

Julia Przeniczna

Wojciech Jóźwiak

Andrzej Soiński

Kwiecień 2006

background image

 

 

Ceny transferowe

Co to są ceny transferowe?

Ceny  transferowe  to  ceny  towarów, 
usług,  wartości  niematerialnych  oraz 
praw  do  korzystania  z  własności 
intelektualnej 

stosowane 

transakcjach 

między 

podmiotami 

powiązanymi kapitałowo i personalnie. 

background image

 

 

Problem  cen  transferowych  był  i  wciąż  jest 

bardzo 

istotny 

dla 

międzynarodowych 

korporacji.  Natomiast  jeszcze  do  niedawna 

wydawał  się  on  nie  dotyczyć  średnich  firm 

krajowych.

Jednak  obecnie,  każda  firma  prowadząca 

operacje  z  jednostkami  powiązanymi  w  kraju  i 

zagranicą  może  znaleźć  się  w  sytuacji,  gdy 

będzie 

musiała 

się 

nim 

zmierzyć.

background image

 

 

Podatnicy  realizujący  z  podmiotami 
powiązanymi  transakcje  przekraczające 
określone  w  ustawach  o  podatkach 
dochodowych  obroty,  zobowiązani  są 
do 

sporządzania 

dokumentacji 

podatkowych, 

opisujących 

przedmiotowe transakcje.

background image

 

 

Dokumentacja cen 

transferowych

Dokumentacja  cen  transferowych 
jest  opisem  transakcji.  Dostarcza 
on  informacji  o  przedmiocie 
transakcji, roli podatnika oraz jego 
kontrahenta,  celach  transakcji, 
sposobie 

ustalenia 

ceny, 

rentowności  transakcji  i  strategii 
działania podmiotów. 

background image

 

 

Obowiązek dokumentacji

Do dokumentacji zobowiązane 
są podmioty zawierające 
transakcję z…

Podmiotami 
powiązanym
i

Podmiotami 
mającymi 
siedzibę w „raju 
podatkowym”

background image

 

 

Pojęcie podmiotów 

powiązanych

Pojęcie 

podmiotów 

powiązanych 

zostało 

zdefiniowane  w  art.  11  ust.  1  ustawy  o  podatku 

dochodowym  od  osób  prawnych.  Kwestię  tę 

porusza  także  Konwencja  Modelowa  OECD  o 

unikaniu  podwójnego  opodatkowania  dochodu  i 

majątku.

Zgodnie  z  obowiązującym  prawem,  podmiotami 

powiązanymi są przede wszystkim spółki krajowe i 

zagraniczne, w których relacje kapitałowe jednego 

z podmiotów w stosunku do drugiego przekraczają 

bezpośrednio lub pośrednio 5% udziałów.

background image

 

 

Z  podmiotami  takimi  mamy  do  czynienia  w 

sytuacji,  gdy  jedno  przedsiębiorstwo  bierze 

udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu 

drugim  podmiotem,  jego  kontroli  lub  posiada 

udział  w  jego  kapitale.  Mowa  jest  w  tym 

przypadku o spółkach córkach-matkach.

O  podmiotach  powiązanych  mówimy  także  w 

sytuacji,  gdy  te  same  osoby  biorą  udział 

bezpośrednio  lub  pośrednio  w  zarządzaniu, 

kontroli  lub  kapitale  dwóch  przedsiębiorstw 

(spółki siostry). 

background image

 

 

Transakcje 

pomiędzy 

podmiotami 

powiązanymi 

opierają  się  na  ustalonych 
przez 

strony 

cenach 

transferowych.  Są  to  takie 
ceny,  według  których  dany 
podmiot  dostarcza  towary  lub 
świadczy 

usługi 

dla 

przedsiębiorstw powiązanych.

background image

 

 

Obowiązek sporządzenia 

dokumentacji

Obowiązek 

sporządzenia 

szczególnej 

dokumentacji 

podatkowej  nie  dotyczy  każdej  transakcji.  Bierze  się  pod 

uwagę  łączną  kwotę  (lub  jej  równowartość)  wynikającą  z 

umowy,  lub  rzeczywiście  zapłaconą  w  roku  podatkowym 

łączną kwotę wymagalnych w roku podatkowym świadczeń, 

jeżeli przekraczają one równowartość:

100.000  EURO  -  jeżeli  wartość  transakcji  nie  przekracza 

20% kapitału zakładowego, albo…

30.000 EURO - w przypadku świadczenia usług, sprzedaży 

lub  udostępnienia  wartości  niematerialnych  i  prawnych, 

albo…

50.000 EURO - w pozostałych przypadkach. 

background image

 

 

Raj podatkowy

Raj  podatkowy  -  termin  używany  w 
odniesieniu do państw, w których przepisy 
podatkowe  są  wyjątkowo  łagodne  dla 
obcokrajowców  i  kapitału  zagranicznego. 
Raje  podatkowe  są  wykorzystywane  przez 
bogatych  przedsiębiorców  oraz  ich  firmy, 
do  transferowania  zysków  i  unikania 
płacenia 

podatków 

krajach 

macierzystych.

background image

 

 

Obowiązek prowadzenia szczególnej dokumentacji 

podatkowej 

dotyczy 

również 

podatników 

dokonujących  transakcji,  w  związku  z  którymi 

zapłata  należności  dokonywana  jest  bezpośrednio 

lub  pośrednio  na  rzecz  podmiotu  mającego 

miejsce  zamieszkania,  siedzibę  lub  zarząd  na 

terytorium  lub  w  kraju  stosującym  szkodliwą 

konkurencję  podatkową  (raj  podatkowy)  -  jeżeli 

łączna  kwota  (lub  jej  równowartość)  wynikająca  z 

umowy  lub  rzeczywiście  zapłacona  w  roku 

podatkowym  łączna  kwota  wymagalnych  w  roku 

podatkowym  świadczeń  przekracza  równowartość 

20.000 EURO

background image

 

 

Jakie kraje są uznawane za raj podatkowy określił 

Minister  Finansów  w  Rozporządzeniu  z  dnia  16 

maja  2005  r.  w  sprawie  określenia  krajów  i 

terytoriów  stosujących  szkodliwą  konkurencję 

podatkową  dla  celów  podatku  dochodowego  od 

osób prawnych (Dz.U.2005.94.791), które weszło 

w życie z dniem 14 czerwca 2005 r..

Wymieniono  w  nim  szereg  dość  egzotycznych 

krajów  i  terytoriów,  których  systemy  podatkowe 

uznane są za konkurencyjnie szkodliwe. 

background image

 

 

Raje podatkowe

Księstwo Andory,

Anguilla - Autonomiczne 

Terytorium Zależne 

Zjednoczonego Królestwa 

Wielkiej Brytanii i Irlandii 

Północnej,

Antigua i Barbuda,

Aruba - Terytorium 

Autonomiczne Królestwa 

Niderlandów,

Wspólnota Bahamów,

Państwo Bahrajnu,

Barbados,

Belize,

background image

 

 

Bermudy - Terytorium Zależne Zjednoczonego 

Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,

Brytyjskie Wyspy Dziewicze -Terytorium 

Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej 

Brytanii i Irlandii Północnej,

Wyspy Cooka - Autonomiczne Terytorium 

Stowarzyszone z Nową Zelandią,

Wspólnota Dominiki,

Gibraltar - Terytorium Zależne Korony 

Brytyjskiej,

Grenada,

Guernsey / Sark / Alderney - Terytoria 

Korony Brytyjskiej,

Hong-Kong - Specjalny Region 

Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej,

background image

 

 

Jersey - Terytorium Korony 

Brytyjskiej,

Kajmany - Terytorium Zależne 

Zjednoczonego Królestwa Wielkiej 

Brytanii i Irlandii Północnej,

Republika Liberii,

Księstwo Liechtensteinu,

Makau - Specjalny Region 

Administracyjny Chińskiej 

Republiki Ludowej,

Republika Malediwów,

Wyspy Man - Terytorium Korony 

Brytyjskiej,

Republika Wysp Marshalla,

Republika Mauritius,

Księstwo Monako,

background image

 

 

Montserrat - Terytorium Zależne 

Zjednoczonego Królestwa 

Wielkiej Brytanii i Irlandii 

Północnej,

Republika Nauru,

Antyle Holenderskie - 

Terytorium Autonomiczne 

Królestwa Niderlandów,

Niue - Autonomiczne Terytorium 

Stowarzyszone z Nową Zelandią,

Republika Panamy,

Niezależne Państwo Samoa,

Republika Seszeli,

Federacja St. Christopher i 

Nevis,

St. Lucia,

background image

 

 

St. Vincent i Grenadyny,

Królestwo Tonga,

Turks i Caicos - Terytorium 

Zależne Zjednoczonego 

Królestwa Wielkiej Brytanii i 

Irlandii Północnej,

Wyspy Dziewicze Stanów 

Zjednoczonych - Terytorium 

Nieinkorporowane Stanów 

Zjednoczonych,

Republika Vanuatu.

background image

 

 

Raje podatkowe - dla niektórych 

transakcji

usługi o charakterze 

administracyjnym oraz inne 

świadczenia o charakterze 

niematerialnym

w następujących krajach:

Królestwie Belgii,

Republice Cypru,

Republice Francuskiej,

Republice Greckiej,

Królestwie Niderlandów,

Republice Kostaryki,

Republice Federalnej 

Niemiec,

Konfederacji Szwajcarskiej,

Zjednoczonych Emiratach 

Arabskich

background image

 

 

transakcje dotyczące usług 

o charakterze finansowym:

w następujących krajach:

Królestwie Belgii,

Królestwie Niderlandów,

Republice Islandii,

Republice Kostaryki,

Republice Węgierskiej,

Księstwie Luksemburga,

Konfederacji 

Szwajcarskiej,

Zjednoczonych 

Emiratach Arabskich

background image

 

 

Metoda „raju podatkowego”

Metoda 

„raju 

podatkowego” 

(w 

dużym 

uproszczeniu)  polega  na  utworzeniu  spółki  z 

siedzibą w takim państwie i wykorzystanie jej jako 

elementu  transferowania  zysków,  przez  tworzenie 

fikcyjnych  kosztów  działalności.  Najpopularniejszą 

metodą  jest  sprzedaż  licencji  na  znaki  graficzne, 

lub  praw  do  nazw  za  ogromne  sumy,  będącymi 

znaczną 

częścią 

osiąganych 

zysków. 

Po 

uwzględnieniu 

takiego 

kosztu 

bilansie 

przedsiębiorstwa,  zmniejsza  się  dochód  księgowy 

a tym samym płaci mniejszy podatek dochodowy.

background image

 

 

Dokumentacja cen 

transferowych

Zgodnie z art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy 

dokonujący  transakcji  z  podmiotami  powiązanymi  i  podmiotami  z  rajów 

podatkowych  są  obowiązani  do  sporządzenia  dokumentacji  podatkowej  takiej 

(takich) transakcji, obejmującej: 

określenie  funkcji,  jakie  spełniać  będą  podmioty  uczestniczące  w  transakcji 

(uwzględniając użyte aktywa i podejmowane ryzyko) - tzw. analiza funkcjonalna, 

określenie  wszystkich  przewidywanych  kosztów  związanych  z  transakcją  oraz 

formę i termin zapłaty, 

metodę i sposób kalkulacji zysków oraz określenie ceny przedmiotu transakcji, 

określenie  strategii  gospodarczej  oraz  innych  działań  w  jej  ramach  -  w 

przypadku  gdy  na  wartość  transakcji  miała  wpływ  strategia  przyjęta  przez 

podmiot, 

wskazanie  innych  czynników  -  w  przypadku  gdy  w  celu  określenia  wartości 

przedmiotu transakcji przez podmioty uczestniczące w transakcji uwzględnione 

zostały te inne czynniki, 

określenie  oczekiwanych  przez  podmiot  obowiązany  do  sporządzenia 

dokumentacji  korzyści  związanych  z  uzyskaniem  świadczeń  -  w  przypadku 

umów dotyczących świadczeń (w tym usług) o charakterze niematerialnym. 

background image

 

 

Podatnik  jest  zobowiązany  do  przedstawienia  szczególnej 

dokumentacji podatkowej w terminie 7 dni od dnia doręczenia 

żądania  -  na  żądanie  organów  podatkowych  lub  organów 

kontroli skarbowej. 

Jeżeli organy podatkowe lub organy kontroli skarbowej określą 

dochód  podatnika  w  wysokości  wyższej  (stratę  w  wysokości 

niższej)  niż  zadeklarowana  przez  podatnika  w  związku  z 

dokonaniem  takiej  transakcji  i  podatnik  nie  przedstawi  tym 

organom wymaganej przez przepisy szczególnej dokumentacji 

podatkowej - różnicę między dochodem zadeklarowanym przez 

podatnika  a  określonym  przez  te  organy  opodatkowuje  się 

stawką  50%.  Jeżeli  jednak  przedstawi  taką  dokumentację,  to 

różnica 

postaci 

dookreślonego 

dochodu 

zostanie 

opodatkowana  "normalną"  podstawową  stawką  podatkową 

19%. 

background image

 

 

Kontrola dokumentacji

Jeżeli  zatem  wystąpi  konieczność  doszacowania  dochodu, 

organ  podatkowy  zastosuje  jedną  z  metod  określonych  w 

Rozporządzeniu  Ministra  Finansów  z  dnia  10  października 

1997  r.  w  sprawie  sposobu  i  trybu  określania  dochodów 

podatników  w  drodze  oszacowania  cen  w  transakcjach 

dokonywanych  przez  tych  podatników  (Dz.  U.  Nr  128, 

poz.833), tj.:

metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej, lub 

metodę ceny odsprzedaży, lub 

metodę rozsądnej marży "koszt plus", lub 

metodę zysku transakcyjnego. 

(Katalog zamkniety!!!)

background image

 

 

Metoda porównywalnej ceny 

niekontrolowanej

Polega  ona  głównie na  dokonaniu porównania 
ceny  ustalonej  w  transakcjach  zawartych 
pomiędzy  podmiotami  powiązanymi  z  ceną 
stosowaną  w  porównywalnych  transakcjach 
przez  podmioty  niezależne.  W  związku  z  tym, 
metoda  ta  może  być  stosowana  jedynie  w 
przypadku  transakcji  ściśle  porównywalnych 
ze sobą 

background image

 

 

Metoda odprzedaży

Metoda 

odprzedaży 

polega 

na 

obniżeniu  ceny  określonej  w  transakcji 
danego 

podmiotu 

podmiotem 

niezależnym, dotyczącej dóbr lub usług 
nabytych  uprzednio  przez  ten  podmiot 
od  podmiotu  z  nim  powiązanego,  o 
marżę ceny odprzedaży. 

background image

 

 

Metoda rozsądnej marży

(„koszt plus”)

W  tej  metodzie  marżę  ustala  się  poprzez 

odwołanie się do poziomu marży, jaką ten 

sam  podmiot  stosuje  w  porównywalnych 

transakcjach  z  podmiotami  niezależnymi, 

lub marży stosowanej w porównywalnych 

transakcjach  przez  podmioty  niezależne. 

Zastosowanie  tej  metody  polega  przede 

wszystkim 

na 

ustaleniu 

podstawy 

kosztowej, do której dolicza się marżę. 

background image

 

 

Metody zysku transakcyjnego

Metody zysku transakcyjnego polegają na 

określaniu dochodów na podstawie zysku, 

jakiego  racjonalnie  mógłby  oczekiwać 

podatnik uczestniczący w transakcji. 

Należy  pamiętać,  iż  użycie  tej  metody 

dopuszcza  się  jedynie  w  przypadku,  gdy 

nie  można  określić  dochodów  za  pomocą 

podstawowych metod szacunku. 

background image

 

 

Choć  został  nałożony  na  podatników 
nowy  formalny  obowiązek,  to  „nie 
wolno bać się” transakcji z podmiotami 
powiązanymi, jeżeli w istocie stosowane 
przez 

podatnika 

ceny 

tych 

stosunkach  nie odbiegają od  warunków 
rynkowych. 

background image

 

 

Takie 

podejście 

prezentowane 

jest 

również 

przez 

sądownictwo  -  np.  w  jednym  z  wyroków  Naczelny  Sąd 

Administracyjny w  Gdańsku (I  S.A./Gd/790/99) stwierdził, iż 

"sam  fakt  powiązań  gospodarczych  nie  może  rodzić 

ujemnych 

skutków 

podatkowych 

dla 

podmiotów 

powiązanych choćby jeden z nich korzystał ze szczególnych 

ulg  w  podatku  dochodowym.  Przeczyłoby  to  wolności 

gospodarczej,  która  m.in.  polega  na  tworzeniu  podmiotów 

specjalistycznych  wzajemnie  się  uzupełniających.  Kontakty 

handlowe  między  takimi  powiązanymi  podmiotami  nie 

muszą  być  podyktowane  unikaniem  lub  ograniczeniem 

opodatkowania,  a  mogą  mieć  na  celu  wyłącznie  obniżenie 

kosztów  działalności,  podział  obszarów  działalności,  bądź 

zapewnienie pewności obrotu." 

background image

 

 

Z  jednej  strony  ustawodawca  nałożył  obowiązek 

szczegółowego  dokumentowania  transakcji  z  podmiotami 

powiązanymi  i  z  podmiotami  zasadzonymi  w  rajach 

podatkowych,  niemniej  jednak  z  drugiej  strony  jeżeli 

transakcja  taka  ma  miejsce,  ale  jest  przeprowadzona  na 

warunkach rynkowych, to mimo, iż są spełnione przesłanki 

do 

sporządzenia 

takiej 

dokumentacji, 

to 

jej 

niesporządzenie nie skutkuje zagrożeniem opodatkowania 

doszacowanego  przez  organ  dochodu  50%  stawką 

podatkową  (tego  doszacowania  po  prostu  nie  ma).  Czyli 

jeżeli mamy ceny rynkowe i prowadzimy na dużą skalę np. 

handel z podmiotami powiązanymi i z podmiotami z rajów 

podatkowych,  to  niespełnienie  obowiązku  zawartego  w 

art.  9a  nie  przynosi  negatywnych  dla  podatnika 

konsekwencji w wymiarze podatku. 

background image

 

 

Dziękujemy za uwagę 

 Agata 
Bartczak
 Julia 
Przeniczna
 Wojciech 
Jóźwiak
 Andrzej 
Soiński


Document Outline