DR RÓŻA PAWŁOWSKA



Poradnictwo  –  to  udzielanie  rad,  porad, 

wskazówek  informacji  osobie  która  znalazła 
się w trudnej dla niej sytuacji życiowej i sama 
nie może dać sobie rady



Działanie – to układ relacji między dwiema lub 

większą  ilością  osób.  Z  punktu  widzenia 
udzielającego  porady  podstawą  tego  układu 
będzie  inicjatywa  z  ze  wewnątrz    ze  strony 
osoby  która  szuka  pomocy  i  inicjatywa  od 
wewnątrz ze strony doradcy. 



Oczekiwaną 

formą 

pomocy 

w 

obu 

przypadkach jest porada.



Elementy składowe działania (Jan Szczepański)

1)  osobnik  działający  –  osoba  warunkująca  powstanie 

sytuacji w której zostanie dana lub udzielona porada  jest 

to doradca którego kompetencje warunkują powstanie tej 

porady. Jest to porada prosta oparta o wieź nieformalną .

2) przedmiot działania – osobnik na którego się działa

3)  środki – czyli narzędzie działania

4) metody  - zespół teoretycznie uzasadnionych zabiegów 

koncepcyjnych  i  instrumentalnych  obejmujących  całość 

postępowania  badacza  zmierzającego  do  powstania 

diagnozy.



Dawanie (zgłaszanie z zewnątrz) i udzielanie 

(inicjatywa od wewnątrz) porady – może 
odbywać się w oparciu o bezpośredni kontakt 
lub za pośrednictwem jakiegoś środka 
komunikacji (np. listu, telefonu)



Poradnictwo (wg  Freemana, Daviesa, 

Herdmana):
- to nie tylko kwestia nadawcy i odbiorcy
- to nie tylko działanie skierowane na jeden 
problem lub aspekt, ale działanie zmierzające 
do przywrócenia homeostazy (równowagi) 
całej osobie przez wyjaśnienie tego problemu



Porada:

-  może  być  udzielana  w  trakcie  jednorazowej 
rozmowy
-  może  następować  rytmicznie  w  czasie 
wielokrotnych kontaktów
-  może  być  zastosowaniem  jako  ostanie 
wskazanie wynikające z postawionej diagnozy



Porada – zatem – to jednorazowy kontakt, jak i 

końcowe  działanie  poprzedzone  złożonym 
procesem postępowania



Porada – jako kontakt jednorazowy:

- rada
- porada



Porada prosta – to krótka odpowiedz na list, 

telefon (kilkuminutowa)



Porada – trwa nieco dłużej, przekaz informacji 

jest pełniejszy, szerszy, ukazujące 
konsekwencje, jakie mogą wystąpić, gdy 
osoba radząca się postąpi w określony sposób.



Poradnictwo – to swoisty model działania 

wychowawczego. Wyróżnia się w nim:
- wywiad lekarski
- wywiad środowiskowy
- badania specjalistów
- opracowanie wyników badań
- ustalenie prognozy
- udzielanie porady indywidualnej
- próba czynnego oddziaływania wychowawczego 

w zależności od potrzeb (terapia psychologiczna 

lub pedagogiczna) 



Poradnictwo zawodowe – system działań 

społecznych, które ujęte w ramy instytucji 
publicznych danego kraju, mają pomagać mu w 
możliwie trafnym (zgodnie z potrzebami społeczno 
– gospodarczymi oraz indywidualnymi)



W przebiegu tych działań wyróżnia się:

- preorientację zawodową – to studium 
przygotowawcze, poprzedzające udzielenie 
pomocy
- poradnictwo właściwe
- etap pokonsultacyjnej realizacji i kontroli



Orientacja szkolna – dotyczy szkoły i 

nauczania 



Orientować – to znaczy określać , wybierać 

słuchaczy kierunku



Orientacja zawodowa – to zadanie społeczne, 

polegające na udzielanie pomocy uczniom w 
wyborze takiego zawodu, który będą umieli 
wykonywać dobrze i który da im zadowolenie. 
Chodzi tu po prostu o pogodzenie interesu 
indywidualnego i społecznego.



Orientacja szkolna to zadanie pedagogiczne, 

polegające na pomaganiu uczniom w dokonaniu 
wyboru szkoły, dalszego kierunku kształcenia 
się, możliwie najlepiej odpowiadającego 
zdolnościom i zamiłowaniu każdego z nich



Orientacja zawodowa ogólna – to udostepnienie 

młodzieży kończącej szkołę informacji o rynku 
pracy, istniejącym zapotrzebowaniu na 
pracowników i stawianych im wymaganiach



Orientacja zawodowa praktyczna – dotyczy 

bezpośredniej obserwacji pracy w różnych 
zawodach



Poradnictwo zawodowe – to całokształt 

zabiegów które umożliwiają wykrycie 
uzdolnień fizycznych i intelektualnych oraz 
zamiłowań



Reorientacja – zachodzi wtedy, gdy istnieje 

konieczność zmiany kierunku dalszego 
kształcenia czy zawodu 



Historyczne rzeczy ujmując, trzeba 

powiedzieć, że pierwsza była selekcja, a z niej 
zrodziła się orientacja



Selekcja – celem jej ma być pomoc dla 

każdego wychowanka w znalezieniu dalszej 
drogi kształcenia odpowiadającego jego 
właściwościom a zarazem potrzebom 
społecznym



Selekcja zawodowa – ma za zadanie wydobycie 

z masy zgłaszającej się kandydatów, jednostek 
posiadających najlepsze kwalifikacje do danego 
zawodu. Punktem wyjścia – jest nie jednostka, 
lecz zawód i wymagania, jakie on stawia swoim 
pracownikom



Selekcja pedagogiczna – np. do różnego rodzaju 

szkół. Mamy z nią do czynienia nie tylko wtedy, 
gdy do danego typu szkoły zgłasza się bardzo 
wielu kandydatów , ale i wówczas, gdy stawia się 
im określone wymagania



Zamiast terminu SELEKCJA – dość często 

spotyka się także terminy jak:

DOBÓR PEDAGOGICZNY

LUB 

DOBÓR ZAWODOWY



Narzędziami selekcji są egzaminy, oceny



Metodami – świadectwa, opinie, arkusze 

obserwacji



Wychowanie – to ogłoszenie nadziei (St. 

Michałowski) to przewodnictwo na drodze 
porozumienia i dialogu



Poradoznastwo (znawstwo poradnictwa) – to 

nauka o poradnictwie, teorii poradnictwa, 
ogólnej refleksji nad poradnictwem



Poradoznastwo – oznacza pewną refleksję, 

koncepcję, teorię czy naukę, w odróżnieniu od 
PORADNICTWA – zarezerwowanego dla 
praktyki