Pobudzanie funkcji adaptacyjno-
Pobudzanie funkcji adaptacyjno-
obronnych
obronnych
Hamowanie funkcji zbędnych w
Hamowanie funkcji zbędnych w
adaptacji
adaptacji
Skutki stresu ostrego
Skutki stresu ostrego
Skutki stresu przewlekłego
Skutki stresu przewlekłego
Anna Kozłowska
Anna Kozłowska
Artur Adamiec
Artur Adamiec
Tomasz Banyś
Tomasz Banyś
Łukasz Otremba
Łukasz Otremba
Stres pełni bardzo ważną pozytywną
Stres pełni bardzo ważną pozytywną
rolę w życiu organizmu. Powstający w
rolę w życiu organizmu. Powstający w
sytuacji deficytu kontroli nad własną
sytuacji deficytu kontroli nad własną
sytuacją przygotowuje organizm do
sytuacją przygotowuje organizm do
znalezienia nowych zachowań
znalezienia nowych zachowań
adaptacyjno-obronnych
adaptacyjno-obronnych
Dzięki niemu zdobywamy coraz
Dzięki niemu zdobywamy coraz
to sprawniejsze i lepiej
to sprawniejsze i lepiej
przystosowane do rzeczywistości
przystosowane do rzeczywistości
dynamiczne struktury
dynamiczne struktury
poznawczo-behawioralno-
poznawczo-behawioralno-
emocjonalne
emocjonalne
Oś podwzgórzowo-przysadkowo-
Oś podwzgórzowo-przysadkowo-
korowo-nadnerczowa
korowo-nadnerczowa
Funkcją osi podwzgórzowo-
Funkcją osi podwzgórzowo-
przysadkowo-korowo-nadnerczowej
przysadkowo-korowo-nadnerczowej
jest przystosowanie organizmu do
jest przystosowanie organizmu do
efektów oddziaływania stresora
efektów oddziaływania stresora
poprzez uruchomienie mechanizmów
poprzez uruchomienie mechanizmów
zmian w układzie hormonalnym
zmian w układzie hormonalnym
Funkcjonalny podział osi ppkn
Funkcjonalny podział osi ppkn
Oś podwzgórzowo-przysadkowa
Oś podwzgórzowo-przysadkowa
Oś podwzgórzowo-przysadkowo-
Oś podwzgórzowo-przysadkowo-
nadnerczowa
nadnerczowa
Oś podwzgórzowo-rdzeniowo-
Oś podwzgórzowo-rdzeniowo-
współczulna
współczulna
Oś podwzgórzowo-rdzeniowo
Oś podwzgórzowo-rdzeniowo
nadnerczowa
nadnerczowa
Stresor
Stresor
Kora mózgu
Kora mózgu
Podwzgórze
Podwzgórze
Rdzeń kręgowy
Rdzeń kręgowy
Przysadka
Przysadka
Kora nadnerczy
Kora nadnerczy
Rdzeń
Rdzeń
nadnerczy
nadnerczy
Zakończenia współczulne
Zakończenia współczulne
Reakcja stresowa-obronna
Reakcja stresowa-obronna
Zespół zmian czynnościowych i
Zespół zmian czynnościowych i
morfologicznych, które
morfologicznych, które
występują u zwierząt w skutek
występują u zwierząt w skutek
działania stresora i służą obronie
działania stresora i służą obronie
psychofizycznej zwierzęcia
psychofizycznej zwierzęcia
Efekty reakcji stresowej
Efekty reakcji stresowej
Pobudzenie funkcji adaptacyjno-
Pobudzenie funkcji adaptacyjno-
obronnych
obronnych
Hamowanie funkcji zbędnych w
Hamowanie funkcji zbędnych w
adaptacji
adaptacji
Pobudzanie funkcji adaptacyjno-
Pobudzanie funkcji adaptacyjno-
obronnych
obronnych
Pobudzanie układów neuronalnych
Pobudzanie układów neuronalnych
odpowiedzialnych za koncentracje uwagi,
odpowiedzialnych za koncentracje uwagi,
zwiększenie pobudliwości
zwiększenie pobudliwości
Wzrost pojemności minutowej serca i wentylacji płuc
Wzrost pojemności minutowej serca i wentylacji płuc
Redystrybucja krwi z jamy brzusznej i miednicy do
Redystrybucja krwi z jamy brzusznej i miednicy do
OUN i mięśni
OUN i mięśni
Zwiększenie glukoneogenezy, lipolizy, hydrolizy
Zwiększenie glukoneogenezy, lipolizy, hydrolizy
białek w celu uzyskania substancji stanowiących
białek w celu uzyskania substancji stanowiących
źródło energii
źródło energii
Pobudzenie funkcji metabolicznych niezbędnych do
Pobudzenie funkcji metabolicznych niezbędnych do
zachowania homeostazy
zachowania homeostazy
Hamowanie funkcji zbędnych w
Hamowanie funkcji zbędnych w
adaptacji
adaptacji
Zahamowanie podwzgórzowych ośrodków
Zahamowanie podwzgórzowych ośrodków
(pokarmowy, seksualny)
(pokarmowy, seksualny)
Zmniejszenie ukrwienia jamy brzusznej i miednicy
Zmniejszenie ukrwienia jamy brzusznej i miednicy
Zahamowanie łaknienia, perystaltyki przewodu
Zahamowanie łaknienia, perystaltyki przewodu
pokarmowego i wchłaniania
pokarmowego i wchłaniania
Zahamowanie libido, owulacji, spermatogenezy, i
Zahamowanie libido, owulacji, spermatogenezy, i
zachowań seksualnych
zachowań seksualnych
immunosupresja
immunosupresja
Stres przewlekły – strategia
Stres przewlekły – strategia
pasywna
pasywna
Przedłużenie czasu trwania reakcji stresowej
Przedłużenie czasu trwania reakcji stresowej
Brak możliwości zmobilizowania sił i środków
Brak możliwości zmobilizowania sił i środków
metabolicznych czynnościowych
metabolicznych czynnościowych
Przedłużający się stan pobudzenia funkcji
Przedłużający się stan pobudzenia funkcji
adaptacyjno-obronnych
adaptacyjno-obronnych
Przedłużenie czasu trwania hamowania funkcji
Przedłużenie czasu trwania hamowania funkcji
zbędnych w adaptacji
zbędnych w adaptacji
Dominacja w reakcji stresowej pobudzenia funkcji
Dominacja w reakcji stresowej pobudzenia funkcji
korowo-nadnerczowych
korowo-nadnerczowych
Długotrwały stres (dystres) nie
Długotrwały stres (dystres) nie
jest już reakcją adaptacyjną.
jest już reakcją adaptacyjną.
Dochodzi do zaburzeń w funkcji
Dochodzi do zaburzeń w funkcji
osi ppkn, co prowadzi to do
osi ppkn, co prowadzi to do
szeregu niekorzystnych zmian
szeregu niekorzystnych zmian
Zostają wyczerpane potencjalne
Zostają wyczerpane potencjalne
możliwości czynnościowe i
możliwości czynnościowe i
metaboliczne organizmu.
metaboliczne organizmu.
Dochodzi do zaburzeń w
Dochodzi do zaburzeń w
narządach i układach z powodu
narządach i układach z powodu
niedostatku czynników
niedostatku czynników
niezbędnych do prawidłowego
niezbędnych do prawidłowego
funkcjonowania
funkcjonowania
Stres przewlekły - skutki
Stres przewlekły - skutki
organiczne
organiczne
Nadciśnienie, miażdżyca
Nadciśnienie, miażdżyca
Biegunki, zaparcia, wrzodziejące zapalenie jelita
Biegunki, zaparcia, wrzodziejące zapalenie jelita
grubego, rak jelita grubego
grubego, rak jelita grubego
Immunosupresja
Immunosupresja
Zmiany osteoporotyczne
Zmiany osteoporotyczne
Zahamowanie procesów rozrodczych
Zahamowanie procesów rozrodczych
Osłabienie aktywności osi przysadkowo-
Osłabienie aktywności osi przysadkowo-
tarczycowej
tarczycowej
Stres przewlekły – skutki
Stres przewlekły – skutki
psychiczne
psychiczne
Obniżenie nastroju
Obniżenie nastroju
Nerwice
Nerwice
Lęk
Lęk
Gwałtowne przechodzenie od skrajnej bierności
Gwałtowne przechodzenie od skrajnej bierności
do wybuchów gniewu
do wybuchów gniewu
Zaburzenia snu, łaknienia
Zaburzenia snu, łaknienia
Zmiana hierarchii wartości uznawanych przez
Zmiana hierarchii wartości uznawanych przez
jednostkę w systemie jej potrzeb (stosunek do
jednostkę w systemie jej potrzeb (stosunek do
pracy, świata, człowieka, Boga)
pracy, świata, człowieka, Boga)
Stres ostry – strategia aktywna
Stres ostry – strategia aktywna
Skrócenie czasu trwania reakcji stresowej
Skrócenie czasu trwania reakcji stresowej
Zużycie zmobilizowanych sił i środków
Zużycie zmobilizowanych sił i środków
metabolicznych i czynnościowych
metabolicznych i czynnościowych
Skrócenie czasu trwania pobudzenia funkcji
Skrócenie czasu trwania pobudzenia funkcji
adaptacyjno-obronnych
adaptacyjno-obronnych
Skrócenie czasu trwania hamowania funkcji
Skrócenie czasu trwania hamowania funkcji
zbędnych w adaptacji
zbędnych w adaptacji
Dominacja w reakcji stresowej pobudzenia
Dominacja w reakcji stresowej pobudzenia
współczólno-rdzeniowo-nadnerczowego
współczólno-rdzeniowo-nadnerczowego
Stres ostry
Stres ostry
Wrzód stresowy ostry
Wrzód stresowy ostry
Zużycie tlenu, glukozy wolnych kw.
Zużycie tlenu, glukozy wolnych kw.
tłuszczowych
tłuszczowych
Pobudzenie rdzenia nadnerczy i
Pobudzenie rdzenia nadnerczy i
układu współczulnego
układu współczulnego
Zużycie środków i sił metabolicznych
Zużycie środków i sił metabolicznych
Dziękujemy za uwagę
Dziękujemy za uwagę