ASTMA – SYTUACJE 

SZCZEGÓLNE

Agata Nowicka

Astma a ciąża

U 1/3 kobiet – pogorszenie astmy

u 1/3 kobiet – poprawa

u 1/3 kobiet – stopień ciężkości astmy 

pozostaje bez zmian

Astma a ciąża

Większym zagrożeniem dla płodu jest 

nieodpowiednia kontrola astmy niż jej 

leczenie.

Astma a ciąża

Leki:
• Kortykosteroidy (beklometazon- 

Beclazone EB, 

Beclocort, Becodisk

, prednizon- 

Encorton

, 

prednizolon- 

Encortolon, Fenicort

)

• teofilina 

Theospirex, Theovent, Euphyllin

• kromoglikan disodowy 

Cromogen, Cropoz, Intal

• beta-2-mimetyki wziewne (krótko 

działające – bezpieczne, długo działające 
– brak badań)

Astma a ciąża

Ciężkie zaostrzenie astmy należy 

leczyć agresywnie:

• szybko działające beta-2-mimetyki
• glukokortykosteroidy 

ogólnoustrojowe

• tlen

Astma aspirynowa (AIA)

U 4-28% dorosłych chorych na astmę 

ASA

i inne NLPZ (inhibitory 

cyklooksygenazy)

wywołują ciężką duszność

Astma aspirynowa – przebieg 

kliniczny

• początek między 20 a 45 rż
• uporczywy katar
• polipy nosa
• duszność
• nieoczekiwanie reakcja na ASA: atak astmy, 

często katar, łzawienie, zaczerwienienie twarzy

• przebieg postępujący, często ciężki
• wymaga przewlekłego leczenia 

kortykosteroidami

Astma aspirynowa – leki 

wywołujące atak

(inhibitory cyklooksygenazy)

• kwas acetylosalicylowy

• indometacyna

• aminofenazon

• ibuprofen

• ketoprofen

• naproksen

• diklofenak

• kwasy mefenamowy

• piroksykam

• sulfinpyrazon

• fenylobutazon

Uwaga na sól 
sodową
bursztynianu
hydrocortisonu!

Astma aspirynowa – leki nie 

wywołujące ataku

• paracetamol
• salicylan choliny (Sachol)
• salicylamid (Scorbolamid, Analgan)
• benzydamina (Tantum Verde P, 

Benalgin)

• azapropazon (Rheumox, Tolyprin)
• chlorochina (Arechin, Resochin)

Astma zawodowa

Wywołana przez określony czynnik 

występujący w środowisku pracy.

- o podłożu immunologicznym – po 

kilku miesiącach/latach ekspozycji

- o podłożu nieimmunologicznym – 

wywołana czynnikami drażniącymi, 
bez okresu latencji

Astma zawodowa

Do rozpoznania konieczne jest:
• Stwierdzenie narażenia zawodowego 

na znane lub podejrzewane czynniki 
uczulające

• Niewystępowanie objawów astmy 

przed zatrudnieniem lub

• Ewidentne pogorszenie astmy po 

rozpoczęciu pracy

Astma zawodowa

• Weterynarze, hodowcy zwierząt (białko moczu, 

proteazy śliny i złuszczony naskórek zwierząt)

• piekarze, młynarze (mąka i jej zanieczyszczenia – 

roztocza, grzyby)

• stolarze, pracownicy tartaków (pył drzewny)
• pracownicy służby zdrowia (lateks, środki 

dezynfekcyjne, antybiotyki)

• pracownicy rafinerii (sole platyny, wanad)
• fryzjerzy (nadsiarczany)
• spawacze, galwanizerzy (metale – sole niklu, 

chromu, kobaltu, cynku)

Astma zawodowa – 

rozpoznanie c.d.

• Swoista oskrzelowa próba 

prowokacyjna

• Monitorowanie PEF min 4x dziennie

- 2 tygodnie w pracy
- 2 tygodnie poza pracą

Astma zawodowa - leczenie

1.Unikanie czynnika wywołującego 

(często konieczna zmiana pracy!)

2.Leczenie farmakologiczne – jak w 

innych postaciach astmy

Może się utrzymywać/pogarszać po ustaniu ekspozycji – 

ważne wczesne rozpoznanie, unikanie ekspozycji i 

rozpoczęcie leczenia farmakologicznego!

Astma wysiłkowa

• U chorych na astmę wysiłek fizyczny 

wywołuje często atak duszności

• duszność ustępuje zwykle samoistnie po 

30-45 min

• wyraz nadreaktywności oskrzeli
• zapobieganie – inhalacja beta-2-mimetyku 

przed wysiłkiem