SGA - Subjective Global Assessment Subiektywna ocena stanu odżywienia

Sposoby żywienia.



Drogą przewodu pokarmowego

–

Per os

–

Dożołądkowo

–

Dodwunastniczo

–

Do jelita cienkiego



Żywienie pozajelitowe

–

Centralne

–

Obwodowe

Zalecenia:



Podstawowa przemiana

energii – 1500kcal

(1 kcal/1kg/1 godz)



Energia

–

Mężczyźni:

2150 – 3350 kcal

–

Kobiety:

2150 – 2500 kcal



Białko 15%kcal

–

Mężczyźni: 63 –84 g/d

–

Kobiety: 54 – 62 g/d



Tłuszcz 30 %kcal

–

10%

jednonienasycone

–

10% nasycone

–

10% NNKT



Węglowodany

55 %kcal

–

10% proste

Zalecenia dotyczące

podaży energii i wody.



Kalorymetria pośrednia - niedostępna



Wzory Harrisa Benedicta -

niewygodne



30 - 35 kcal/kg m.c./d.

–

25 - 30 kcal/kg m.c./d - „kalorie

pozabiałkowe”



O: 35-50 ml/kg/d (2,3-3,0 l/d)

–

Straty pozanerkowe ~ 900 ml/d

Zalecenia

dotyczące podaży białka



WHO - 0,75 g kg m.c./d



15% dobowego zapotrzebowania

energetycznego



1,0 -1,2 g/ kg m.c./ d

Podaż elektrolitów

TPN

Niedobory

Na [mmol/d]

80 – 100

do 1000

K [mmol/d]

60 – 150

do 400

Mg [mmol/d]

5 – 9

8 – 15

do 20

P [mmol/d]

15 – 30

20 – 40

do 80

Ca [mmol/d]

2,5 – 5

25 - 50

ESPEN Basic Course 1999

Schemat terapii

żywieniowej

Żywienie naturalne

Żywienie dojelitowe

Żywienie pozajelitowe

z wykorzystaniem p. pokarmowego

1. 5 posiłków/d

per os

dożołądkowe

częściowe

całkowite

2. Przekąski

dodwunastnicze

3. Posiłki póżnowieczorne

do jelita cienkiego

centralne

zgłębnik

stomia

obwodowe

gastrostomia
PEG
PEGJ
jejunostomia

K o r z y s tn y w p ły w n a

b u d o w ę i c z y n n o ś ć

p r z e w o d u p o k a r m o w e g o

Z m n ie js z e n ie r y z y k a z a k a ż e n ia

o g ó ln o u s tr o jo w e g o

p o c h o d z e n ia je lito w e g o

D u ż o n iż s z a c e n a

w s to s u n k u d o p r e p a r a tó w

ż y w ie n ia p o z a je lito w e g o

Z A L E T Y Ż Y W I E N I A D O J E L I T O W E G O

Zalety żywienia per os



Szeroka możliwość stosowania diet

domowych uzupełnianych dietami

przemysłowymi.



Niski koszt



Najwyższy komfort dla chorego



Zachowana faza głowowa trawienia

Zalety żywienia

dożołądkowego



Możliwość podawania diety w

bolusach



Zachowana naturalna fizjologia

trawienia i wchłaniania



Zachowana bariera

przeciwbakteryjna



Możliwość szerszego stosowania

diety domowej

Zalety żywienia

dodwunastniczego



Możliwość stosowania diet

polimerycznych



Niższe ryzyko wystąpienia biegunki



Obkurczanie pęcherzyka

żółciowego

Zalety żywienia

dodwunastniczego

Zalety dotyczące

wyłącznie

żywienia

dodwunastniczego i do jelita

cienkiego



Niższe ryzyko zachłystowego

zapalenia płuc

Zalety żywienia

dojelitowego

Zalety dotyczące

wyłącznie

żywienia

do jelita cienkiego



Wczesne żywienie pooperacyjne



Brak stymulacji wydzielania

enzymów trzustkowych

Zalety żywienia do jelita

cienkiego



Utrzymanie integralności ściany

przewodu pokarmowego



Stymulacja układu

immunologicznego



Utrzymanie bariery

przeciwbakteryjnej



Enterohormony (ochronny wpływ

na miąższ wątroby).

Wady żywienia drogą

przewodu pokarmowego



Przeciwwskazania

–

Niedrożność przewodu pokarmowego

mechaniczna i porażenna



Zachowana zdolność wchłaniania



Prowokowanie biegunek

Diety domowe – diety

szpitalne



Tanie



Zmienny skład



Niska gęstość energetyczna



Trudna do oszacowania podaż

składników odżywczych



Rosoły, buliony, przecierane zupy

jarzynowe – żywieniowa fikcja

Podział diet

przemysłowych.



Diety monomeryczne

–

Diety elementarne

–

Diety peptydowe

(Alitraq, Perative,

Peptison)



Diety polimeryczne

–

Standardowe

(Ensure, Enrich, Nutrison)

–

Zmodyfikowane (karnityna, tauryna,

immunonutrition, MCT)

Diety monomeryczne



Diety elementarne

–

Wolne aminokwasy

–

Mono – i disacharydy

–

Hydrolizowany tłuszcz głównie MCT



Diety peptydowe

–

Dipeptydy, tripeptydy, wolne aminokwasy

–

Niskocząsteczkowe maltodekstryny,

disacharydy

–

Alitraq, Perative, Peptison

Podział diet

przemysłowych



Diety standardowe

–

Ensure, Ensure Plus, Nutrison, Nutrison

Energy +, Peptison



Diety specjalistyczne

–

Cukrzyca

(Glucerna)

–

Niewydolność oddechowa

(Pulmocare)

–

Hiperkatabolizm

(Alitraq)

–

Niewydolność nerek, z ograniczeniem



podaży białka

(Suplena)



podaży płynów

(Nepro)

TNT-Total Nutritional Therapy
Abbott Laboratories

Diety polimeryczne



Standardowe

(Ensure)

–

1 kcal/ml

–

6g N/1000ml (Q= 150 kcal/gN )



Zmodyfikowane

–

Wysokoenergetyczne 1,5 – 2,0 kcal/ml

–

Wysoko białkowe Q < 150 kcal / gN

–

Wysokotłuszczowe

–

MCT karnityna, tauryna, immunonutrition

Diety eliminacyjne

Nutramigen, Prosobee, Humana MCT



Skład podobny do bezlaktozowego

mleka w proszku



Niska gęstość energetyczna



Skład nieodpowiedni dla dorosłych

skład

Immunonutrition



Glutamina

(Alitraq)



Arginina

(Perative, Alitraq)





-3

(Perative, Alitraq, Nepro, Suplena)



Oliwa z oliwek (MUFA) -

Glucerna



Nukleotydy ( RNA)



Antyoksydanty (



-karoten

Perative

)



Glicyna

Metabolizm glutaminy w

stresie



Enterocyty

–

główne źródło energii

–

czynnik umożliwiający proliferację



Wątroba - synteza:

–

glukozy

–

aminokwasów dla białek ostrej fazy

–

glutationu



Nerki -

równowaga kwasowo - zasadowa

Metabolizm glutaminy

w stresie

Stres



wyrzut glutaminy z puli

wewnątrzkomórkowej



deficyt wewnątrzkomórkowy glutaminy



rozpad białek mięśniowych



uwolnienie glutaminy z białek 40%



synteza de novo z innych aminokwasów

60%

Definicja.



Prebiotyki

–

niestrawne dodatki

do żywności wzmagające rozrost

probiotyków.



Probiotyki

–

korzystne dla zdrowia

żywe kultury bakteryjne.

Rola błonnika

pokarmowego.



Zwiększenie objętości stolca



Ułatwianie defekacji



Wiązanie kwasów żółciowych



Ograniczenie wchłaniania cholesterolu



Zmniejszenie ryzyka:

–

Nowotwory

–

Uchyłkowatość jelita grubego



Źródło energii dla kolonocytów - SCT

Właściwości tłuszczu MCT

LCT

MCT

Żółć

Tak

Nie

Lipaza

Tak

Nie

Transport

Limfa

Osocze

Ketogeneza

Tak

Karnityna

Tak

Nie

Per os

Do
żołądka

Do
dwunastn
icy

Do jelita
cienkiego

Smak / zapach

B. ważny

Dość ważny

Nieważny

Osmolarność

Nieważna

Bardzo ważna

Sposób podawania

Bolus

Bolus?

Wlew ciągły

Czy ma znaczenie konieczność trawienia

Nieważna

Ważna

Bardzo
ważna

Fantomalt
Protifar
Nutridrink
Ensure

Nutrison
Ensure

Nutrison
Peptison
Jevity
Osmolite

Peptison
Alitraq
Perative

Sposoby żywienia.



Przez zgłębnik



Przez stomię odżywczą

–

Gastrostomia

–

Jejunostomia

–

PEG

–

PEGJ

Rodzaje zgłębników:



„

Grube” >5mm



„

Cienkie”

–

PCV

–

Poliuretanowe

–

Silikonowe

Przeciwwskazania do PEG i

PEGJ



Bezwzględne

–

Zwężenie przełyku

–

Stan terminalny



Względne

–

Znaczne wodobrzusze

–

Dializa otrzewnowa

–

Nadciśnienie wrotne

–

Znaczna hepatomegalia

Hiperkapnia.



Wskaźnik oddechowy RQ

–

V CO

/ V O



–

Węglowodany RQ = 1,0

–

Tłuszcze RQ = 0,7



Wskazane diety bogatotłuszczowe

–

Pulmocare

TNT-Total Nutritional Therapy
Abbott Laboratories

Niewydolność krążenia.



Wstrząs

–

Żywienie przeciwwskazane



Zdekompensowana niewydolność

krążenia

–

Ograniczona podaż płynów.

–

Ograniczona podaż sodu.



Wskazane diety

wysokoenergetyczne

OZT – postać ciężka



Wczesna interwencja żywieniowa



Żywienie dojelitowe (do jelita

cienkiego)

–

Dieta peptydowa



Żywienie dojelitowe + pozajelitowe

–

25 – 35 kcal/kg m.c./d

–

Węglowodany: 4-6 g/kg m.c./d

–

Białko: 1,2 – 1,5 g/kg m.c./d

–

Lipidy: do 2 g/kg m.c./d

Cukrzyca - zasady

żywienia



Ograniczenie wahania glikemii

–

Zmniejszenie ilości podawanych

węglowodanów (dieta wysokotłuszczowa).

–

Stosowanie węglowodanów wolno

wchłaniających się (fruktoza)

–

Spowolnienie wchłaniania glukozy (błonnik

pokarmowy, dieta wysokotłuszczowa)



Przeciwdziałanie zaburzeniom

metabolicznym (dyslipidemii).

MUFA

- jednonienasycone kwasy

tłuszczowe.

Oliwa z oliwek



Korygują poziom cholesterolu

całkowitego



Obniżają cholesterol LDL



Podwyższają cholesterol HDL



Normalizują triglicerydy

Glucerna

Powikłania terapii

żywieniowej



Terapia żywieniowa może być

nieskuteczna



Terapia żywieniowa może być

szkodliwa

Powikłania Mechaniczne

A. Żywienie przez zgłębnik



wysychanie błony śluzowej: nosa, gardła, jamy ustnej



nadżerki i martwica błony śluzowej



ostre zapalenie zatok i ucha środkowego



przedziurawienie przełyku



zapętlenie zgłębnika



niemożność usubięcia zgłębnika

B. Gastronomia:



krwotok



wyciekanie treści żołądkowej na zewnątrz lub do jamy otrzewnej



zapalenie skóry

C. Jejunostomia:



wysunięcie się zgłębnika i podaż diety od jamy otrzewnej



krwotok



niedrożność mechaniczna jelit



zapalenie skóry

Powikłania po PEG i PEGJ



Łagodne – 4% – 30%



Ciężkie – 1% - 4%

–

Zachłystowe zapalenie płuc

–

Zapalenie otrzewnej

–

Krwawienia

–

Przetoki



Najczęstsze

–

Zapalenie skóry i tkanki podskórnej

Powikłania Metaboliczne



przewodnienie



odwodnienie



hiperglikemia



hipoglikemia



zaburzenia elektrolitowe,

niedobory wit. K, kwasu foliowego

niezbędnych kwasów tłuszczowych

Inne Powikłania



nudności



wymioty



biegunki



źle dobrana dieta

Biegunki



Dieta polimeryczna / monomeryczna



Bolus / wlew ciągły



Szybkość podawania



Osmolarność



Z błonnikiem / bez blonnika



Dieta naturalna

–

Nietolerancja laktozy

Document Outline