background image

 

 

FIZJOLOGIA 

I HOMEOSTAZA  

NOWORODKA

wybrane zagadnienia

Danuta Heród

background image

 

 

Szczególnie charakterystyczne są 
proporcje ciała
-duża głowa
-mała twarzoczaszka
-krótka szyja
-klatka piersiowa stosunkowo 
krótka, beczkowata
-brzuch duży wystający ponad 
poziom klatki piersiowej,
-krótkie kończyny.

background image

 

 

UKŁAD  ODDECHOWY

nosowa droga oddechu,

wąskie przewody nosowe, duży język,

mniejsza średnica dróg oddechowych na 
wysokości chrząstki pierścieniowatej,

sztywna, duża chrząstka nagłośni 
odchodząca pod kątem 45% w stosunku 
do podstawy języka,

bardziej przednie i wyższe położenie 
krtani,

background image

 

 

UKŁAD ODDECHOWY c.d.

krótka tchawica ok. 4cm,

oskrzela główne odchodzące pod tym 
samym kątem,

miękkie chrząstki tchawicy,

klatka piersiowa elastyczna                     
     -o poziomym przebiegu żeber,           
           -wysokim ustawieniu przepony,    
               -dużym śródpiersiu 

background image

 

 

      UKŁAD ODDECHOWY c.d.

Tabl.  Normy funkcji płuc u noworodka [13].

Noworodek

Dorosły

Masa ciała                                                      kg

3

70

Częstość oddechów                                   na minutę

30-40

12-16

Objętość oddechu TV                                     ml/kg

6-8

7

Anatomiczna przestrzeń martwa Vd               ml/kg

2-2,5

2,2

Vd/Vt

0.42

0.33

TLC                                                               ml/kg

63

86

Pojemność życiowa – VC                              ml/kg

35-40

50-60

Czynnościowa poj. zaleg. – FRC                   ml/kg

27-30

30

Podatność płuc                                          ml/cm H

2

0

5-6

200

Wentylacja pęcherzykowa                          ml/kg/min

100-150

60

Konsumpcja tlenu                                      ml/kg/min

6-8

3

Opór dróg oddechowych                         cm H

2

0/1/sek

25-30

1,6

background image

 

 

Układ oddechowy c.d.

 

U  noworodków  stosujemy  rurki  intubacyjne  bez  balonów  o 

następujących wymiarach zewnętrznych

ciężar ciała w gramach średnica rurki w mm

<1200

2,5

1200-1800

3,0

1800-3000

3,5

>3000

4,0

background image

 

 

UKŁAD KRĄŻENIA

Domieszka żylna przez przewód tętniczy 
i otwór owalny ok.  20% rzutu serca

paO2 70 mmHg,  SatO2 95%

częstość akcji serca 120/min ( 80-160 )

objętość krwi krążącej  95ml/kg masy 
ciała

ścisła zależność między objętością krwi 
krążącej a ciśnieniem tętniczym krwi

background image

 

 

UKŁAD POKARMOWY

1tydz   7x10mlx(doba życia -1)
2tydz    7x80ml

   3tydz    7x90ml   itd.

Pełne żywienie enteralne
160-180ml/kg/dobę

wcześniaki bolusy co 1-2 godziny

    większe dzieci >1500g  co 3 godz.

background image

 

 

UKŁAD MOCZOWY

Brak zdolności zagęszczania 
moczu

brak odpowiedzi diuretycznej na 
obciążenie wodne

objętość moczu w  1-30  dniu życia 
        1-4ml/kg/h

background image

 

 

Funkcja nerek

Wiek dziecka 1-30dni 1-24m-cy

obj. Moczu
ml/kg/h 1-4 2-4

osmolarność
mOsm/l 100-600 50-1400

background image

 

 

Odsetkowa objętość płynów

Wiek dziecka

1 – 30 dni        1 – 24 m-cy

Obj. płynu pozakom.          
% masy ciała

42 / +- 6/        34 /+- 4/

Obj. płynu wewnątrzkom. 
% masy ciała

35 / +- 6/    

      40 /+- 4/

Objętość krwi  ml/kg

80 – 90

        75

background image

 

 

Podaż płynów

1 dzień życia     60-80 ml/kg/dobę

2 dzień życia    90-100 ml/kg/dobę

3 dzień życia   100-120 ml/kg/dobę

następne dni    do 140 ml/kg/dobę

background image

 

 

TERMOREGULACJA

niewydolna ośrodkowa regulacja 
ciepłoty ciała

największe znaczenie w utrzymaniu 
ciepłoty ciała na brązowa tkanka łączna 
5%masy ciała donoszonego noworodka, 
1% m.c. wcześniaka

utrata ciepła głównie przez 
promieniowanie a nie parowanie dzięki 
temu unika strat wodnych

background image

 

 

TERMOREGULACJA c.d.

                     Temperatura obojętna otoczenia w zależności od wieku i masy ciała.

Masa ciała /g/

Temperatura w inkubatorze

1000

     < 10 dni – 35

o

C       > 10 dni – 34

o

C      > 3 tyg. – 33

o

C

> 5 tyg. – 32

o

C

1500

      < 10 dni – 34

o

C       > 10 dni – 33

o

C      > 4 tyg. – 32

o

C

2000

       < 2 dni – 33

o

C         > 2 dni – 32

o

C

2500

        < 2 dni – 33

o

C         > 2 dni – 32

o

C

background image

 

 

umieść dziecko w podgrzewaczu,inkubatorze

okryj, ubierz dziecko  (czapki, skarpetki)

ogrzej wcześniej materacyk, pieluchę lub inną powierzchnię na której będzie 
położony wcześniak

połóż pieluchę na wadze i skróć czas pobytu noworodka na wadze

unikaj przeciągów

unikaj stosowania zimnych płynów  dezynfekujących i zimnych obłożeń

starannie osuszaj skórę noworodka po kontakcie z płynami (kąpiel)

izoluj dziecko od zimnych powierzchni np. kaseta RTG

ogrzej ręce i stetoskop przed dotknięciem dziecka

unikaj niepotrzebnego otwierania drzwiczek inkubatora

podawaj ciepłą nawilżoną mieszaninę oddechową

przetaczaj ogrzane płyny

stosuj zasadę minimalnej pielęgnacji 

Praktyczne uwagi dotyczące utraty ciepła 
przez noworodka

background image

 

 

Monitorowanie ciepłoty 
ciała noworodka

Zalecane jest umocowanie czujnika temp.skórnej na 
powierzchni brzuszka najlepiej pomiędzy pępkiem a 
spojeniem łonowym

za prawidłową ciepłotę przyjmuje się 

-dla temp. 

mierzonej w odbytnicy lub pod pachą wartość    36,5-
37,5C,  

- dla temp. skórnej mierzonej na brzuchu 36,0-

36,5C

temp. dziecka powinna być mierzona

-co 4 godz. do 

chwili ustabilizowania się stanu klinicznego i 

  co 8 

godz.do czasu wypisania do domu, 

- u małych 

wcześniaków co 1-3 godz,- u noworodków w stanie 
krytycznym co 1-2 godz.

background image

 

 

Hipoglikemia 

oznacza

 

następujące 

stężenia glukozy w surowicy krwi : 

< 20 mg %   tj. 1,1mmol/l 

u wcześniaków

<   72 godzin życia

< 30 mg %   tj. 1,7mmol/l  

u donoszonych

<   72 godzin życia

< 40 mg %   tj. 2,2mmol/l

>   72 godzin życia

background image

 

 

Hipoglikemia c.d.

Noworodki szczególnie zagrożone to noworodki :

matek chorych na cukrzycę

chore lub pozostające pod wpływem stresu

wymagające zabiegu operacyjnego

z niską wagą urodzeniową i wcześniaki

Objawy hipoglikemi to:

drżenia i/lub drgawki

bezdechy, zesp. zaburzeń oddychania

sinica

zaburzenia ssania

hipotonia mięśniowa

background image

 

 

Postępowanie:

Noworodki bez objawów
klinicznych

kroplówka z 10 % glukozy

Noworodki  z  objawami
klinicznymi

infuzja  w  bolusie  20  %  glukoza  3  ml/kg
kroplówka z 10 %glukozy 7-8 ml/kg/min

Kontrola stężenia glukozy testem papierkowym (dextrostix) co godzinę,

aż trzy kolejne wyniki wykażą stężenie 45 mg % (2,5mmol/1)

background image

 

 

Hipokalcemia oznacza następujące stężenia wapnia w surowicy krwi :

U noworodka donoszonego

< 2 mmol/1

U  noworodka  urodzonego
przedwcześnie

<1.75

mmol/l

Powyżej  drugiego  tygodnia
życia

< 2.12

mmol/l

background image

 

 

•Wczesną hipokalcemią pomiędzy 1-3 dniem 
życia zagrożone są noworodki z :
-urazem okołoporodowym,
 -zamartwicą,
-urodzone przedwcześnie , 
-za duże do wieku płodowego, 
-z zesp.zaburzeń oddychania,
-z matki chorej na cukrzycę, 
-otrzymujące intralipid, cytrynian, dwuwęglan 
sodu.

Objawy hipokalcemi są niespecyficzne
-nadpobudliwość
-wzrost napięcia mięśniowego, drżenia, drgawki
-obj.tężyczki utajonej bez znaczenia
-obj. tężyczki jawnej rzadko obserwowane.

background image

 

 

Hipokalcemia c.d.

Rozpoznanie na podstawie oznaczenia stężenia 
wapnia w surowicy, najlepiej frakcji zjonizowanej

Postępowanie:

-  

natychmiastowe podanie  w bolusie i.v. 

10% calcium glukonatum
max 3mg/kg  1ml/min pod kontrolą tętna 
i EKG

-   przedłużone  50-60 mgCa/kg/24h pod 

kontrolą stężenia wapna w surowicy

background image

 

 

Zasady pobierania krwi włośniczkowej u 
noworodków i małych dzieci

Wskazaniem

 do pobrania krwi włośniczkowej u noworodka 

w celu wykonania gazometrii jest brak możliwości nakłucia 
tętnicy przy przy wskazaniach do gazometrii tętniczej 

nakłucia nie powinny być wykonywane w następujących 
miejscach
-tylna krzywizna pięty (groźba nakłucia kości)
-paluszki noworodków ( groźba uszkodzenia nerwów)
-miejsca poprzednich nakłuć
-miejsca obrzęknięte i zmienione zapalnie
-tkanki zasinione lub zmienione zapalnie
-obszary objęte infekcją miejscową

względne przeciwwskazania to
obkurczenie naczyń obwodowych
policytemia ( skrócony czas krzepnięcia)
niedociśnienie

background image

 

 

Powikłania 

-infekcja
-oparzenie
-krwawienie i krwiak
-uszkodzenie kości, nerwów
-blizny

Ograniczenia metody

- nieprawidłowe ogrzanie miejsca wkłucia

może zaburzyć 

rezultat analizy (pH i pCO2)
-nadmierne wyciskanie krwi domieszka krwi żylnej i limfy
-do uzyskania ilości krwi wystarczającej do przeprowadzenia 
analizy może być niezbędne ponowne nakłucie
-trudne do uniknięcia kontaktu próbki krwi z powietrzem 
atmosferycznym
-ból i stres -płacz może w znacznym stopniu zmienić zwłaszcza 
pO2 ipCO2

background image

 

 

Tabl.  Normy pH, ciśnienia parcjalnego gazów i hematokrytu .

Wiek dziecka

1 h

24 h

1 – 24m-cy

PH

7,33

7,37 +_ 0,3

7,40 +_0,3

PaCO2  mmHg

36 +_4

33 +_3

34 +_ 4

BE   mmol/l

- 6,0 +_ 1

-5 +_1

-3 +_ 3

PaO2 (przy FiO2 =0,21)

mmHg

63 +_11

73+_1

75+-2

Ht   %

53 – 55

55 +_ 7

35+_2,5

background image

 

 

Równowaga kwasowo-
zasadowa

 pH krwi tętniczej < 7,30
należy wyrównywać dożylnym 

wlewem dwuwęglanu sodu.

Noworodkom podajemy

 roztwór 

4,2%

4,2%

background image

 

 

ŻÓŁTACZKA

Czynniki odpowiedzialne za żółtaczkę 
fizjologiczną

-

skrócony czas przeżycia krwinek czerwonych

-policytemia, wylewy krwawe do tkanki 

podskórnej, krwiak podokostnowy

-niskie stężenie białek wiążących bilirubinę
-niska aktywność transferazy glukuronowej
-zaburzenia wątrobowego przepływu krwi 

podczas porodu

background image

 

 

ŻÓŁTACZKA

Sugerowane maksymalne bezpieczne poziomy bilirubiny

Masa ciała

bezpieczny poziom w umol/l

<1000 g

150-200

<1500 g

200-250

<2000 g

250-300

<2500 g

300-350

background image

 

 

ŻÓŁTACZKA

Postępowanie

-fototerapia
-transfuzja wymienna
-farmakoterapia: fenobarbital,agar 

p.o. , albuminy

background image

 

 

ŻÓŁTACZKA

Potencjale zagrożenia związane z fototerapią
-uszkodzenie siatkówki
-wzrost nieodczuwalnych utrat wody
-niestabilność temperatury
-maskowanie objawów posocznicy

Środki ostrożności
- zabezpieczyć oczy bez wywierania ucisku
-ściśle monitorować bilans płynów, zwiększyć podaż
-obserwować pod kontem niestabilności termicznej (pomiar 
temp. ciała co 4 godziny)
-zwrócić uwagę na objawy posocznicy które mogą być gorzej 
uchwytne w czasie fototerapii

background image

 

 

Podaż płynów c.d.

do 10 kg      100ml/kg/dobę

10-20kg       1000ml + 50ml/każdy 

kilogram powyżej10 kg

>20kg        1500ml + 20ml/każdy kg 

powyżej 20kg

np. 35kg      1500ml+  15x20ml= 1800ml/dobę

background image

 

 

Dziękuję za uwagę


Document Outline