Oprogramowanie
użytkowe
1
Oprogramowanie
użytkowe
1
Oprogramowanie użytkowe
zbiór pakietów programowych lub
programów realizujących konkretne
zadania merytoryczne i spełniających
określone potrzeby poszczególnych
użytkowników komputera
2
Czynniki doboru
oprogramowania
• konfiguracja sprzętu komputerowego,
zapewniająca właściwą realizację zadań,
• klasa zastosowań oraz podstawowe
i szczegółowe wymagania użytkowe,
• stan zaawansowania prac nad
informatycznymi systemami użytkowymi,
• posiadane zasoby finansowe, kadrowe
i ograniczenia zewnętrzne.
3
Kryteria oceny
oprogramowania użytkowego
•
możliwie szeroki zakres funkcjonalny,
•
ułatwienia manipulacyjne i szkoleniowe
(oprogramowanie przyjazne dla użytkownika),
•
modularność budowy i możliwości rozbudowy,
•
sprawność i niezawodność działania (w tym coraz
istotniejsze bezpieczeństwo danych przetwarzanych
i przesyłanych),
•
zdolność do współpracy z innym oprogramowaniem,
•
koszty i warunki zakupu,
•
warunki serwisu, obsługi gwarancyjnej i
pogwarancyjnej.
4
Programy narzędziowe
Grupa programów ogólnego zastosowania.
Służą one do operowania na danych
określonego formatu np.: edytory tekstów
tworzą dokumenty tekstowe, arkusze
kalkulacyjne tworzą tabele stosowane
w różnego rodzaju kalkulacjach itp.
Programy narzędziowe to segment światowego rynku oprogramowania
o rocznych obrotach wynoszących kilka miliardów dolarów.
Największymi potentami są firmy Microsoft, Lotus, Corel.
5
Edytory tekstu
służą do tworzenia i edycji dokumentów
tekstowych. Są najpowszechniej
stosowanym typem oprogramowania
narzędziowego.
Nowoczesny edytor działa w trybie
WYSIWYG ( What you see is what you
get).
6
Podstawowe funkcje edytorów
tekstu
• edycja dokumentu polegająca na wprowadzaniu,
kasowaniu, kopiowaniu lub przenoszeniu tekstu
w inne miejsce w dokumencie,
• formatowanie wyglądu dokumentu,
• sprawdzanie poprawności gramatycznej
i ortograficznej tekstu,
• wspomaganie zarządzania strukturą dokumentu
polegające na zarządzaniu składnikami struktury
dokumentu takimi jak nagłówki i stopki stron przypisy
odnośniki, spisy treści.
7
• Zaawansowane edytory tekstu
wyposażone są także w funkcje
dodatkowe np. wspomagające prace
biurowe. Do takich funkcji należy np.:
• tworzenie etykiet adresowych,
• tworzenie tzw. korespondencji
seryjnej.
8
DTP (Desktop Publishing)
9
Wśród edytorów wyróżnia się klasę przeznaczona
do tworzenia profesjonalnych publikacji
tekstowo-graficznych. Tę klasę edytorów określa
się wspólnym mianem DTP (Desktop Publishing)
i stosuje się powszechnie w firmach
wydawniczych.
Przykładem może być Quark Xpress, MS Publisher.
Arkusze kalkulacyjne
(elektroniczne)
10
Programy wspomagające
przetwarzanie dużych zestawów
danych zorganizowanych w
formie tabeli. Są stosowane jako
narzędzie wspomagające zadania
rachunkowości, planowania,
analityki
i modelowania procesów
ekonomicznych.
Podstawowe funkcje arkuszy
kalkulacyjnych
• edycja tabeli polegająca na wprowadzaniu,
kasowaniu, kopiowaniu lub przenoszeniu danych,
formuł i komórek w inne miejsca tabeli,
• formatowanie tabeli polegające na określeniu
atrybutów poszczególnych komórek tabeli
(czcionka, kolor tła, format wyświetlania danych
itp.),
• udostępnianie standardowego zestawu funkcji
matematycznych, finansowych lub ułatwiających
wyszukiwanie danych, dzięki czemu użytkownik
może szybko zrealizować nawet bardzo
zawansowane procedury przetwarzania danych,
• tworzenie wykresów polegające na graficznej
prezentacji danych zawartych w tabeli.
11
Obecnie stosowane arkusze wyposażone są
we własny język programowania, który może
posłużyć do stworzenia na bazie arkusza
specjalistycznej aplikacji ekonomicznej.
Arkusze często są wzbogacone o moduły do
statystycznej analizy danych,
programowania liniowego, dostępu do baz
danych.
12
Systemy zarządzania bazą
danych
• Bazą danych nazywamy zbiór danych
o określonej strukturze, wykorzystywany
przez organizację i zapamiętany
w pamięciach zewnętrznych komputera.
• Oprogramowanie umożliwiające
współpracę użytkownika z bazą danych
jest nazywane systemem zarządzania
bazą danych.
13
Model relacyjny
Najbardziej rozpowszechnionym
obecnie modelem danych jest model
relacyjny. Powstał on jako
alternatywa dla modeli
hierarchicznego i sieciowego.
Podstawową koncepcję modelu
relacyjnego przedstawił w latach
siedemdziesiątych E.F. Codd.
14
Podejście relacyjne
zakłada, że pliki mogą zostać
potraktowane jako relacje
matematyczne, co pozwala
zastosować w stosunku do nich
mechanizmy znane z teorii relacji.
15
Przykładowe relacje
przedstawione w postaci tabel
16
Tabela reprezentująca relacje musi
posiadać następujące właściwości:
• nazwa tabeli jest nazwą relacji,
• uporządkowanie kolumn tabeli jest nieistotne,
• uporządkowanie krotek w tabeli jest nieistotne,
• w tabeli nie może być dwóch takich samych
krotek,
• w kolumnie zawierającej wartości atrybutu
A mogą występować wartości wyłącznie ze
zbioru zwanego dziedziną atrybutu A.
17
Dla modelu relacyjnego danych istotny
jest fakt, że każda wartość atrybutu jest
wielkością atomową (prostą,
nierozkładalną). Jeśli spełniony jest
omawiany warunek to mówimy, że
relacja jest znormalizowana lub, że
znajduje się w pierwszej postaci
normalnej (1PN).
18
Relacyjna baza danych składa się z kilku
powiązanych ze sobą tabel (relacji),
które otrzymuje się w wyniku
przeprowadzonego procesu normalizacji.
19
Operacje relacyjne
• Operacja selekcji
• Operacja projekcji
• Operacja złączenia
20
Operacja złączenia
Umożliwia łączenie wierszy z dwóch lub więcej tabel
z zastosowaniem określonego warunku łączenia.
Wynikiem połączenia jest podzbiór produktu relacji
czyli iloczynu kartezjańskiego.
21
Organizacja systemu
zarządzania bazą danych
• Scentralizowany system bazy danych
• Rozproszony system bazy danych
• Lokalna baza danych
22
Administracja systemem
zarządzania bazą danych
• przydzielanie użytkownikom praw dostępu do bazy danych
• archiwizacja bazy danych
• zmiana konfiguracji sprzętu i oprogramowania
• zabezpieczenie systemu komputerowego przed
niepowołanym dostępem
• odtwarzanie stanu bazy danych po wystąpieniu
ewentualnych awarii
• uaktualnianie oprogramowania zarządzającego bazą
danych
• dbanie o utrzymanie integralności bazy danych
• w systemach rozproszonych, przygotowanie i nadzorowanie
procedur replikacji danych
• przygotowywanie i udostępnianie użytkownikom nowego
oprogramowania pozwalającego na dostęp do bazy danych
23
Przykłady systemów
relacyjnych baz danych
• ORACLE – jest to relacyjna baza danych
firmy Oracle
http://www.oracle.com/pl/database/index.html
• SQL SERVER – jest to relacyjna baza
danych firmy Microsoft
http://www.oracle.com/pl/database/index.html
• DB/2 – producentem, której jest firma
IBM
http://www-
5.ibm.com/shop/pl/software/database.html
.
24
Pakiety graficzne
• programy ilustracji graficznej danych,
• programy opracowania schematów,
• programy przygotowania
zaawansowanych prezentacji
graficznych.
25
Pakiety zaawansowanych prezentacji
graficznych
pozwalają:
• przygotować sekwencję elementów graficznych
(slajdów) w celu demonstracji według scenariusza
opartego na indywidualnych wymaganiach i
potrzebach prezentera,
• wykorzystać standardowe scenariusze pokazów do
przyspieszenia tworzenia prezentacji,
• włączyć do pokazu elementy multimedialne,
• uzupełnić prezentowane slajdy o możliwość
drukowania notatek dla publiczności bądź prezentera,
• włączyć do pokazu interaktywne przyciski lub obiekty,
• uwzględniać czasy wyświetlania slajdów przy
synchronizacji prezentacji,
• włączać do prezentacji elementy graficzne zewnętrzne
(przygotowane za pomocą innych narzędzi).
26
Pakiety biurowe
Nazywane czasami office, to zestawy
aplikacji służące do pracy w biurze.
Zawierają one zazwyczaj: edytor tekstu,
arkusz kalkulacyjny, program graficzny,
bazę danych
i wiele innych.
Podstawową cechą tych pakietów jest
możliwość ich współdziałania,
wymienność danych i duża integracja.
27
Przykładowe pakiety
biurowe
• Microsoft Office,
• Open Office,
• Lotus Smart Suite
• 602 Suite - czeskiej firmy 602
Software
28
Microsoft Office
W każdej wersji niezależnie od licencji zawiera
aplikacje:
•Microsoft Word
•Microsoft Excel
•Microsoft Outlook
W zależności od licencji może ponadto zawierać:
•Microsoft Power Point
•Microsoft Acces
•Microsoft OneNote (robienie notatek,
dodawany do wersji
2003)
•Microsoft Publisher (tworzenie publikacji prasowych)
•Microsoft Visio (edytor schematów)
•Microsoft FrontPage (tworzenie i edycja stron WWW)
•Microsoft Project (zarządzanie projektami)
•kilka mniej popularnych aplikacji
29
Pakiety do pracy grupowej
Zasadniczym celem ich użytkowania
jest wspomaganie pracy grup
roboczych, czyli płaskich struktur
zarządzania w ramach organizacji,
zorientowanych na osiągnięcie
określonego celu.
30
Podstawowe funkcje pakietów:
• zarządzanie rozbudowanym systemem poczty
elektronicznej, umożliwiającym hierarchiczne
uporządkowanie danych o korespondentach,
śledzenie historii korespondencji i wyszukiwanie
prowadzonych w grupie roboczej tematów
dyskusji,
• zarządzanie przepływem dokumentów w
instytucji,
• zarządzanie informacjami wspólnymi dla grupy
roboczej.
Popularne pakiety to: Lotus Notes, Novell Group Wise, SharePoint
31