1
Wykład II
Proces spedycyjny
Etapy
1
Wykład II
Proces spedycyjny
Etapy
2
Spedycja - informacje
Zlecenie
spedycyjne
3
Spedycja - informacje
Zlecenie
spedycyjne
List przewozowy
List przewozowy
4
Spedycja - informacje
Zlecenie
spedycyjne
List przewozowy
Wtórnik listu
przewozowego
5
Spedycja - informacje
Zlecenie
spedycyjne
List przewozowy
Zaświadczenie
spedytorskie
zleceni
a
Dokumenty
celne
Awiza
Rozliczeni
a
finansowe
6
Przyjęcie zlecenia
• Analiza zlecenia
• Doradztwo
7
Par. 7 Ogólnych Polskich
Warunków Spedycyjnych
(OPWS)
„Zlecenie powinno określać zakres zlecanej
usługi, rodzaj i wła
ś
ciwości przesyłki,
znaki i numery poszczególnych sztuk, ich
liczbę, masę, wymiary, kubaturę, wszelkie
inne dane oraz dokumenty potrzebne do
prawidłowego wykonywania zlecenia”.
8
Zlecenie spedycyjne
nie musi mie
ć
formy
dokumentu, ale jeśli
przekazywane jest tylko
ustnie to spedytor nie jest
odpowiedzialny za skutki
niewłaściwie przekazanego
zlecenia
9
Zlecenie spedycyjne
Zleceniodawca ponosi skutki
niekompletnych lub
niedokładnych danych
wymienionych w zleceniu
(Art. 8 OPWS).
10
Przed przyjęciem
zlecenia:
• Kalkulacja wstępna
Po zakończeniu wynikowa –
faktyczne koszty mogą się
różnić od planowanych –
nieprzewidziane zdarzenia,
dodatkowego wymogi
11
Opracowanie koncepcji
przewozu
• Wybór sposobu przewozu
–Gałęzi transportu,
–Środka transportu
–Przewoźnika
•Wybór trasy
(w przewozach
międzynarodowych również
przejścia granicznego)
12
PRZYKŁAD WYBORU TRASY PRZEWOZU
Założenia przewozu:
• trasa przewozu: Sopot - Monachium
• przewóz zestawem pojazdów złożonym z ciągnika
siodłowego klasy Euro 3 i naczepy plandekowej
obciążonej ładunkiem ok. 20 ton
• koszty bezpośrednie to głównie koszty paliwa i koszty
dostępu do infrastruktury drogowej
• uwzględniono prędkości przejazdu wynikające z
kategorii dostępnej infrastruktury i ukształtowania
terenu oraz wynikające stąd zużycie paliwa
13
TRASA PRZEZ KOŁBASKOWO, ZGORZELEC
14
CZY PRZEZ CZECHY?
15
ZESTAWIENIE WYNIKÓW ANALIZY
Trasa
Długoś
ć
trasy
(w km)
Koszt
paliwa
(w
EUR)
Opłata
za
przejaz
d
Opłata
drogow
a
(w
EUR)
Całk.
czas
przew.
Średni
a
prędk.
jazdy
Koszt
całk.
(w
EUR)
Waria
nt 1
1068,
08
523,3
6
676,5
km
88,21
34h05
53
km/h
611,5
7
Waria
nt 2
1106,5
1
542,19
553,2
km
73,40
45h08
46
km/h
615,59
Waria
nt 3
1107,6
2
542,88
446,3
km
45,51
52h07
42
km/h
588,39
16
Wybór środka
transportu - kryteria
• Właściwości ładunku ,
• Pora roku
• Nośność i ładowność pojazdu
• Nadwozie
• Ekonomiczne, techniczno -
ruchowe
17
Wybór przewoźnika
• Odpowiedni tabor i personel
• Znajomość problematyki celnej
• Kontakt z przewoźnikiem
• Pakiet ubezpieczeń, termin
płatności
18
Problem kontaktu z
przewoźnikiem
• Przykład – przewoźnik
wynajęty przez spedytora do
trzech miejsc załadunku w
Hiszpanii nie realizuje
prawidłowo zlecenia i nie
powiadamia nikogo o tym
fakcie
19
Zamówienie środka
transportu
• zabukowanie ładunku na statku,
• zawarcie umowy o czarter,
• zawarcie umowy z koleją,
• zarezerwowanie miejsca na
regularnych liniach lotniczych
• zlecenie korespondentowi -
spedytorowi organizacji transportu
20
Zlecenie przewozowe
• Data załadunku i rozładunku,
• miejsce załadunku i rozładunku,
• Ładunek, jego właściwości
• Odprawa celna
• Środek transportu, ubezpieczenie,
neutralność przewoźnika, fracht i inne koszty,
płatność, postój
• Nieterminowość
• Potwierdzenie przyjęcia zlecenia
21
Zlecenie przewozowe
zlecenie standardowe -
korzyści
•Uściślenie uzgodnień
•Ograniczenie marnotrawstwa
czasu i pieniędzy
•Unikanie procesów sądowych
22
Instrukcja wysyłkowa
• Opracowywana przez spedytora, na podstawie
zlecenia klienta, informacja dla załadowcy
• Dotyczy ona ilości i rodzaju towaru, jak też
miejsca terminu załadunku na określony środek
transportu oraz sposobu i drogi dostarczenia
towaru. Obejmuje także wskazówki, co do
odprawy celnej, niezbędne, aby załadowca dołą
czył do przesyłki będące w jego gestii
odpowiednie dokumenty handlowe i celne.
• Instrukcja wysyłkowa jest podstawą do
wydania określonego w niej towaru na środek
transportu i wystawiania listów przewozowych
23
Przygotowanie przesyłki do
przewozu
• Przygotowanie ładunku, opakowanie,
oznakowanie przesyłek,
• Złożenie w dogodnym miejscu, ułożenie
w kolejności ładowania,
• Ważenie, kontrola jakościowa,
• Sporządzenie dokumentów
• Poinformowanie sprzedawcy o sposobie
przygotowania do przewozu jeżeli
importer ma gestię
24
Faza przyj
ę
cia
przesyłki
•sprawdzenie stanu przesyłki
•sprawdzenie dokumentów
25
Organizacja procesu
ł
adunkowego
•koszty prze
ł
adunku
•szybkość przeładunku
•bezpieczeństwo zatrudnionych
pracowników
•przygotowanie środków transportu
do przewozu ładunków o różnej
podatności naturalnej.
26
Odpowiednie
rozmieszczenie ładunku
na
ś
rodku przewozowym
• właściwe wykorzystanie
przestrzeni ładunkowej
• zapewnienie bezpieczeństwa
ładunku
• zapewnienie bezpieczeństwa
pojazdu
27
Odpowiedzialność spedytora
za szkody - przykład
• spedytor nie odpowiada za
zabezpieczenie ładunku w
kontenerze oraz w oplombowanej
cysternie.
28
Po załadunku - list
przewozowy, wtórnik,
zaświadczenie
spedytorskie
• Nadawca
• Spedytor
• Przewoźnik
29
Dokumenty w procesie
spedycyjnym
30
Znaczenie dokumentów
w procesie
spedycyjnym
• Informacja dla spedytora
• Potwierdzenie zawarcia umowy
• Realizacja kontraktu
handlowego
31
Znaczenie informacji w
procesie spedycyjnym
• Przygotowanie się do zorganizowania
procesu spedycyjnego
• Możliwość wyboru optymalnego wariantu
• Koordynacja elementów łańcucha
transportowego
• Kontrola procesu
• Reagowanie na powstające
nieprawidłowości
32
List przewozowy
1. Osoba nadawcy/załadowcy
2. Czas i miejsce załadunku towaru
3. Stan ilościowy i jakościowy towaru oraz jego opakowań
4. Trasa przewozu przesyłki
5. Przewoźnicy i rodzaje transportu uczestniczące w przewozie
6. Specjalne postanowienia ze strony nadawcy dotyczące
przesyłki, trasy przewozu, przewoźnego, terminu przewozu
7. Miejsce dostarczenia towaru, jego stan ilościowy
8. Czas i miejsce rozładunku towaru, jego składowania w
składzie celnym, magazynie celnym
9. Osoba odbiorcy towaru
10. Ocena stanu towaru dostarczonego przez odbiorcę.
33
Listy przewozowe
• transport kolejowy - CIM, SMGS;
• transport drogowy – CMR;
• transport lotniczy - AWB lub spedytorski lotniczy list
przewozowy;
• żegluga śródlądowa - konosament żeglugi śródlądowej;
• transport morski - kwit sternika, konosament, morski
list przewozowy;
• transport multimodalny - FIATA Multimodal Transport
Bill of Lading lub zaświadczenie spedytorskie FCT lub
FCR.
34
Rodzaj dokumentów
transportowych musi być
sprecyzowany w dokumentowych
formach zapłaty. Jeśli brak takich
uregulowań banki przyjmą
zwyczajowe praktyki.
Akceptowane przez nie będą
dokumenty wystawione przez
spedytorów działających w roli
przewoźników/operatorów
transportu multimodalnego lub
agentów.
35
Spedycja - dokumenty
CMR/list
krajowy
COTIF/SM
GS
Morski
list
przewozo
wy
Lotniczy
list
przewozow
y
36
Spedycja – dokumenty
Zlecenie
spedycyjne
CMR/list
krajowy
COTIF/SM
GS
Morski
list
przewozo
wy
Lotniczy
list
przewozow
y
37
Spedycja - dokumenty
Dokumenty
spedycyjne
CMR/list
krajowy
COTIF/SM
GS
Morski
list
przewozo
wy
Lotniczy
list
przewozow
y
38
Po zakończeniu dostawy -
Dowód dostawy
(POD – Proof Of Delivery)
• stosowany często tam, gdzie list
przewozo wy nie dociera do
odbiorcy towaru
• gdy importerem towaru jest firma,
która zleca spedyto rowi
dystrybucję sprowadzonego towaru
do swoich klientów w danym kraju.
39
POD zawiera następujące
informacje
— komu wydano towar — nazwa i adres
firmy,
— kto wydał towar — nazwa i adres
spedytora,
—jaki towar wydano — opis umożliwiający
identyfikację,
— datę i miejsce przekazania, najczęściej
także godzinę,
— kto w imieniu odbiorcy przyjął towar —
czytelne imię i nazwisko.
40
Finansowe aspekty
spedycji
art. 794 § l Kodeksu cywilnego oraz § 2 Ogólnych
Polskich Warunków Spedycyjnych (wyd. 1995)
spedytorem jest ten, kto zawodowo, za
wynagrodzeniem, we własnym imieniu,
lecz na rachunek zleceniodawcy
podejmuje się wysłania lub odbioru
przesyłki oraz innych czynności
związanych z obsługą ładunku i jego
przewozu.
41
Zakres działalności
spedytora
• Dostarczenie towaru w sposób bezpieczny, w
terminie wyznaczonym kontraktem handlowym
• Z zachowaniem wszystkich przepisów
obowiązujących w kraju eksportera, kraju
importera i w krajach tranzytowych,
• Spełnienie wymogów stawianych towarowi w
związku z wyborem określonego środka
transportu
• Przygotowanie dokumentacji transportowo-
handlowej towarzyszącej towarowi oraz
dokumentacji potrzebnej eksporterowi przy
realizacji akredytywy lub przy płatności za
towar.
42
Dokumenty
spedytorskie
1) FIATA FBL - Negotiable FIATA Multimodal Transport Bili of Lading
(zbywalny konosament multimodalny FIATA);
2) FIATA FCR - Forwarders Certificate of Receipt (spedytorski certyfikat
przejęcia towaru);
3) FIATA FCT - Forwarders Certificate of Transport (spedytorski certyfikat
transportowy);
4) AIR WAYBILL - konosament lotniczy rekomen dowany przez FIATA;
5) NON - NEGOTIABLE FIATA Multimodal Trans port Waybill (niezbywalny,
multimodalny dokument transportowy);
6) FWR - FIATA Warehouse Receipt (kwit składowy FIATA);
7) FIATA SDT - FIATA Shipper’s Declaration for the Transport of Dangerous
Goods (deklaracja przewozu towarów niebezpiecznych FIATA);
8) FIATA SIC - FIATA Shipper’s Internationale Weight Certification
(Międzynarodowy Certyfikat Wagi FIATA wystawiany przez załadowcę);
43
Zbywalny konosament
multimodalny - FIATA FBL
• umożliwia spedytorowi występowanie w
roli przewoźnika morskiego w
przewozach z portu do portu oraz w roli
operatora multimodalnego
• jest przyjmowany przez banki przy
realizacji zapłaty za towar
• gwarantuje klientowi pokrycie ryzyk
występujących w transporcie i
przemieszczaniu towaru
44
Spedytorski certyfikat przyjęcia
towaru - FIATA FCR -korzyści
1) sprzedający —zainkasowanie
należności za sprzedany towar
niezwłocznie po przekazaniu
towaru spedytorowi i uzyskaniu
dokumentu FIATA FCR;
2) kupujący —przejęcie towaru bez
wskazania dalszego jego
przeznaczenia
45
Spedytorski certyfikat
przyjęcia towaru - FIATA FCR
• wystawiany przez spedytora
• dokument niezbywalny
• wystawiany jest jedynie w
oryginale
46
Spedytorski certyfikat
transportowy - FIATA FCT
• spedytor potwierdza, że określoną w
dokumencie przesyłkę przyjął ze
zobowiązaniem dostarczenia jej
określonemu odbiorcy w określonym
miejscu przeznaczenia, zgodnie z
otrzymanymi od eksportera
instrukcjami
• dokument zbywalny
• przydamy przy transporcie tzw.
drobnicy zbiorowej
47
Spedytorski certyfikat
transportowy - FIATA FCT -
korzyści
1) dla eksportera - możliwość szybkiej, bo
dokonywanej niezwłocznie po przejęciu
przesyłki przez spedytora realizacji
płatności za towar, pod warunkiem, że
dokument ten został w warunkach płatności
wymieniony;
2) dla importera — możliwość zbywania FCT
w drodze indosu, a więc swobodę w
dysponowaniu zakupionym towarem, co
poza konosamentami nie występuje w
żadnym innym dokumencie przewozowym.
48
Konosament lotniczy
FIATA - AIR WAYBILL
49
Niezbywalny multimodalny
dokument transportowy
FIATA - FWB
• jest dokumentem przewoźnika
• spedytor wystawiający FWB przejmuje
obowiązki i odpowiedzialność
przewoźnika, stąd istnieje konieczność
ubezpieczenia jego odpowiedzialności
jako przewoźnika.
50
FIATA Warehouse Receipt
(FWR) - kwit składowy
FIATA
51
Warunki płatności w
handlu zagranicznym
52
Inkaso dokumentowe
Bank
importera
Importer
Eksporter
Bank
eksportera
Dokumen
ty
53
Inkaso dokumentowe
Bank
importera
Importer
Eksporter
Bank
eksportera
Dokumen
ty
54
Inkaso dokumentowe
Bank
importera
Importer
Eksporter
Bank
eksportera
Zawiadomie
nie o
otrzymaniu
dokumentó
w
55
Inkaso dokumentowe
Bank
importera
Importer
Eksporter
Bank
eksportera
Zapłat
a
Dokumen
ty
56
Akredytywa
dokumentowa
Bank
importera
Importer
Eksporter
Bank
eksportera
Zlecenie
otwarcia
akredyty
wy
Zabezpiecze
nie
finansowe
57
Akredytywa
dokumentowa
Bank
importera
Importer
Eksporter
Bank
eksportera
Dokumen
ty
58
Akredytywa
dokumentowa
Bank
importera
Importer
Eksporter
Bank
eksportera
Zapłat
a
Dokumen
ty
59
Akredytywa
dokumentowa
Bank
importera
Importer
Eksporter
Bank
eksportera
Dokumen
ty