ELEMENTY MORFOTYCZNE KRWI

ELEMENTY

MORFOTYCZNE KRWI

Krwinki czerwone –

erytrocyty

Krwinki białe – leukocyty

Płytki krwi - trombocyty

Elementy morfotyczne krwi,

czyli erytrocyty (normocyty,
retikulocyty), leukocyty
(neurofile, eozynofile,
bazofile, limfocyty,
monocyty), trombocyty
stanowią 45% objętości krwi.

Krwinki czerwone -

erytrocyty

W jednym milimetrze sześciennym krwi znajduje

się średnio 5,4 miliona erytrocytów u
mężczyzn, 4,8 miliona u kobiet, a u noworodka
7 milionów.

Czas „życia” krwinek czerwonych wynosi 120

dni. Rozpadają się one następnie w śledzionie i
wątrobie (tzw. Układzie siateczkowo-
śródbłonkowym). Prawidłowy erytrocyt jest
okrągłą, dwuwklęsłą w środku komórką o
średnicy 6-9

μm

, nie posiada jądra

komórkowego.

Wytwarzane przez szpik kostny u osób

powyżej czwartego roku życia, w
śledzionie u dzieci do czterech lat.
Zawierają hemoglobinę (związek
żelaza), która nadaje krwi czerwoną
barwę. Łączy się ona w płucach z
tlenem tworząc tam oksyhemoglobiną.
Krew staje się wówczas jasnoczerwona.
Krwinki czerwone dostarczają
następnie tlen komórkom i wracają do
płuc.

Otoczka krwinek czerwonych ma

ciekawe i ważne właściwości.
Umieszczone są na niej
polisacharydy (wielocukry)
odpowiedzialne za różnicowanie
grupa krwi. Takie cząsteczki
polisacharydów nazywamy
antygenami: A, B i 0. w zależności
jaki antygen występuje w otoczce,
wyróżniamy grupę krwi A, B, 0 i AB.

Krwinki białe - leukocyty

Krążą we krwi w ilości od 4 tys. do 10 tys.

w 1 mililitrze sześciennym. W ich

komórkach występuje jądro, leukocyty

są stosunkowo duże, niemal bezbarwne.

Leukocyty są podstawowym elementem

układu odpornościowego. Jest to

niejednorodna grupa obejmująca

granulocyty, limfocyty i monocyty.

Krwinki białe mogą żyć nawet do 20 lat.

Granulocyty dzielą się na:
• Neutrofile (granulocyty

obojętnochłonne) zapewniają
ochronę przed drobnoustrojami na
drodze fagocytozy, są wytwarzane
intensywnie podczas stanów
zapalnych. Poruszają się ruchem
pełzakowatym. Żyją 2-4 dni, umierają
od zatrucia bakteriami.

• Eozynofile (granulocyty

kwasochłonne) są odpowiedzialne za
niszczenie obcych białek np.
alergenów. Są intensywnie
wytwarzane podczas zarażenia
pasożytem. Są odpowiedzialne za
niszczenie larw i jaj pasożytów. Mają
jądro okularowe. Eozynofile regulują
procesy alergiczne - powodują, że
alergia jest łagodniejsza.

• Bazofile (granulocyty zasadochłonne)

nie posiadają zdolności do
fagocytozy. Produkują interleukinę 4,
która pobudza limfocyty B oraz
heparynę i serotoninę.

• Limfocyty to kolejna grupa białych krwinek.

Wytwarzane są w szpiku, grasicy, węzłach

chłonnych i śledzionie. Mają kuliste jądra i

okrągły kształt. Dzielą się na:

• Limfocyty B - dojrzewają w węzłach

chłonnych lub grudkach limfatycznych

• Limfocyty T:

– Limfocyty Th - powodują odpowiedź

immunologiczną organizmu

– Limfocyty Tc - są odpowiedzialne za niszczenie

wirusów

– Limfocyty Ts - powodują zmniejszenie reakcji

odpornościowej organizmu. Ich niedobór

wzmaga alergię.

Następną grupą białych krwinek są

monocyty; po przejściu z krwi do
tkanek staja się makrofagami,
pochłaniając znaczną liczbę bakterii i
martwych tkanek, wytwarzając
interferon (substancja hamująca
namnażanie się różnych wirusów).

Płytki krwi - trombocyty

Są to dyskowate struktury, mniejsze od pozostałych

komórkowych składników krwi człowieka, otoczone

błoną komórkową fragmenty cytoplazmy

megakariocytów. Zawierają szereg ziarnistości

odpowiedzialnych za proces inicjacji krzepnięcia,

fibrynolizy i skurczu naczyń krwionośnych. W razie

uszkodzenia tkanki, w osoczu rozpoczyna się seria

reakcji chemicznych, w wyniku których fibrynogen

zostaje przekształcony w cząsteczki fibryny, te zaś

zlepiają się, tworząc siateczkę zasklepiającą ranę. W

siatce tej więzną następnie erytrocyty i trombocyty

– w wyniku czego powstaje skrzep. powstających w

szpiku kostnym. Średnio w 1 ml krwi znajduje się

250 tys. płytek. Żyją od 1-2 tygodni.

Bibliografia:

1. A. Bochenek, M. Reicher, Anatomia

człowieka, T I, Warszawa 1993

2. Witold Sylwanowicz: Anatomia i

fizjologia człowieka. Warszawa 1990

Document Outline