Celem wykładu jest 
przedstawienie:

• 

stanów pracy tranzystorów 

bipolarnych,

• modeli tranzystorów bipolarnych,

• polaryzacji i zakresów pracy 
tranzystora,

• punktu pracy tranzystora,

• tranzystora jako wzmacniacza.

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA – Jakub Dawidziuk                                                 

wtorek 25 maja 2021

Tranzystory - cele wykładu

Stany pracy tranzystora bipolarnego

Charakterystyka 

robocza Prosta 

obciążenia

CE

C

C

CC

U

R

I

U





CC

CE

C

U

U

I



0

0



CE

U

C

CC

C

R

U

I 

Charakterystyka 

robocza Prosta 

obciążenia

CE

C

C

CC

U

R

I

U





CC

CE

C

U

U

I



0

0



CE

U

C

CC

C

R

U

I 

C

CC

CE

C

C

R

U

U

R

I







1

C

CC

C

R

U

b

R

m

b

mx

y











1

CE

C

C

CC

U

R

I

U





0



CE

U

C

CC

C

R

U

I 

CC

CE

C

U

U

I



0

P

ro

s

ta

 o

b

c

ią

ż

e

n

ia

Prosta obciążenia

Stany pracy tranzystora - aktywny

Stany pracy tranzystora - aktywny

złącze E-B 
przewodzi

złącze C-B 
zatkane 

C

C

CC

CE

B

C

R

I

U

U

I

I









 

C

sat

CE

CC

B

B

CC

CE

R

U

U

I

I

U

U

V













0

2

V

V

V

U

U

U

CB

BE

CE

3

,

1

7

,

0

2









Stany pracy tranzystora - zatkania

Stany pracy tranzystora - zatkania

złącze E-B 
zatkane

złącze C-B 
zatkane

 

U

BB

=0   I

B

=0    I

C

=0   

U

EB

=0 I

CER   

I

CE0    

I

CES

U

CE

=U

CC

zmniejszenie t

of

  U

BB

<0

Inwerter z tranzystorem bipolarnym - 

zatkany

Stany pracy tranzystora - nasycenie

Stany pracy tranzystora - nasycenie

Obszar aktywny 
U

CE

=U

CB

+U

BE 

U

CB

=U

CE

-U

BE

=2-

0,7=1,3V

U

CE

=U

CC

-I

C

R

C

Obszar nasycenia

I

B

↑  I

C 

↑  U

CE

↓

U

CE

=0,7V

U

CB

=0,7-0,7=0V

I

B

↑  I

C 

↑  U

CE

↓

U

CE

=0,2V

U

CB

=0,2-0,7= 

- 0,5V

Stany pracy tranzystora - nasycenie

złącze E-B 
przewodzi

złącze C-B 
przewodzi

 

CB

BE

CE

U

U

U





 

V

U

V

U

V

U

CB

BE

sat

CE

5

,

0

7

,

0

2

,

0

7

,

0

2

,

0













U

CE(sat)

=0

U

CE(sat)

=0,1V-

2V

 

 

 

C

CC

C

sat

CE

CC

BS

C

CC

C

sat

CE

CC

Cgr

sat

CE

C

C

CC

R

U

R

U

U

I

R

U

R

U

U

I

U

R

I

U





















Stany pracy tranzystora - nasycenie

20

1

20

20

1

20

?!

80

1

100

20

100

1

100

1

10

7

,

0

7

,

10

max

max















































mA

mA

I

I

mA

k

V

R

U

I

V

R

I

U

U

mA

mA

I

I

mA

k

R

U

U

I

B

C

wym

C

CC

C

C

C

CC

CE

B

C

B

BE

BB

B





tranzystor 
nasycony

β

 

nasyc 

< β 

aktyw

 

Inwerter z tranzystorem bipolarnym - 

nasycony

Inwerter z tranzystorem 

bipolarnym

Charakterystyka przejściowa 

inwertera

O takich układach mówi się również: 
układy zasilania tranzystorów czy też 
układy ustalania punktów pracy. Układy 
te mają za zadanie nie tylko zasilać 
tranzystor ale również ustalać jego 
stałoprądowy punkt pracy (spoczynkowy 
punkt pracy) czyli stałe napięcie 
kolektor-emiter U

CE

 i stały prąd kolektora 

I

C

.

Punkt pracy musi być dobrany w sposób 
optymalny do funkcji jaką spełnia układ, 
w którym pracuje tranzystor.

Układy polaryzacji tranzystorów

Stałoprądowy inaczej spoczynkowy 

punkt pracy tranzystora

Elementarny wzmacniacz małych 

sygnałów

Stałoprądowy punkt pracy tranzystora 

oraz wzmocnienie napięciowe

Układ z wymuszonym prądem 
bazy

Układ z potencjometrycznym zasilaniem bazy

Układ z potencjometrycznym zasilaniem bazy i 
sprzężeniem emiterowym – schemat zastępczy 

Thevenina

Układ z potencjometrycznym zasilaniem bazy i 
sprzężeniem emiterowym – schemat zastępczy 

Thevenina

Układ z potencjometrycznym zasilaniem bazy i 

sprzężeniem emiterowym – bilans napięć i prądów

Układ ze sprzężeniem kolektorowym 

koniec 29.04.2010

Polaryzacja tranzystora. Punkt pracy

Polaryzacja tranzystora. Punkt pracy

Polaryzacja tranzystora. Punkt pracy

Polaryzacja tranzystora. Punkt pracy

Polaryzacja tranzystora. Punkt pracy

Polaryzacja tranzystora. Punkt pracy

Tranzystor bipolarny jako wzmacniacz

Wybrane obudowy 

tranzystorów

Obudowy