Leczenie cukrzycy i
śpiączki cukrzycowej
Leczenie cukrzycy i
śpiączki cukrzycowej
insulina
Gospodarka białkowa
- pobudza transport aminokwasów
do komórki
- pobudza syntezę białek
- hamuje rozpad białek
Gospodarka węglowodanowa
-
Pobudza transport glukozy do
komórek
-
Pobudza wykorzystanie glukozy w
komórce
-
Pobudza syntezę glikogenu
-
Hamuje glikogenolizę i
glukoneogenezę
Gospodarka tłuszczowa
-
Hamuje lipolizę
-
pobudza syntezę trójglicerydów
Wskazania do stosowania
insuliny
Cukrzyca typu 1 (insulinozależna)
Cukrzyca typu 2:
- kiedy doustne leki są nieskuteczne
- istnieją powikłania cukrzycy –
nefropatia, retinopatia, neuropatia
- okresowo: w ostrych zakażeniach,
śpiączka ketonowa, spiączka
hiperosmolarna, pacjenci poddawani
zabiegom operacyjnym, kobiety w ciąży
Leczenie insuliną
Monoterapia
Leczenie skojarzone (insulina +
leki przeciwcukrzycowe)
Insulinoterapia
Konwencjonalna – wstrzykiwanie insuliny
1 lub 2 x dobę
Insulinoterapia intensywna –
wykonywanie 4 wstrzyknięć na dobę
( przed posiłkami insulina krótko
działająca a przed snem o pośrednim
lub długim czasie działania)
Pompa insulinowa (podawanie insuliny
krótko działającej w ciągu całej doby)
Objawy niepożądane
insulinoterapii
Hipoglikemia
Insulinooporność
Uczulenie – nie powinno się
zdarzyć
Lipodystrofia
RODZAJE INSULIN ZE WZGLĘDU
NA CZAS DZIAŁANIA
I KRÓTKO DZIAŁAJĄCE –
początek działania po ok. 15 –40
min.(s.c) i trwa 6- 8 godzin
Actrapid HM
Gensulin R
Humulin R
Polhumin R
RODZAJE INSULIN ZE WZGLĘDU
NA CZAS DZIAŁANIA
I A szybko działające
– Humalog
początek działania po 0 –15 min.
czas działania 3- 5 godzin.
- Novorapid
II O POŚREDNIM CZASIE
DZIAŁANIA- początek 40 – 120 min.
działają 18 –24 godziny
- Gensulin N
- Humulin N
- Polhumin N
- Insulatard HM
RODZAJE INSULIN ZE WZGLĘDU
NA CZAS DZIAŁANIA
III INSULINY DŁUGO
DZIAŁAJĄCE – działanie 24
godziny
- Humulin U
- Ultratard
IV GOTOWE MIESZANKI ZŁOŻONE ( krótko działającej i
izofanowej)
Gensulin M10, M20, M30, M40, M50
Humalog Mix 25/75, Mix 50/50
Humulin M2, M3
Mixtard 10, 20, 30, 40, 50
Polhumin mix 30
Obowiązujące stężenie 100 jednostek
międzynarodowych w jednym mililitrze - 100
j.m./ml, zalecane przez Światową Organizację
Zdrowia.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w
porozumieniu z Międzynarodową Federacją
Diabetologiczną (IDF) postanowiły ujednolicić
kolorystyczny kod insulin ludzkich. Jako
standard, do którego powinni dostosować się
wszyscy producenci insuliny na świecie.
Insulina lantus
Jest to nazwa analogu
długodziałającej insuliny ludzkiej
Powoli i równomiernie wchłania się z
tkanki podskórnej przez 24 godziny
Podaje się ją 1 raz na dobę
Godzina podawania jest dowolna,
ale stała
Postacie insuliny:
- jednorazowych wstrzykiwaczach -
Novolety
- penfile
- fiolki
- dozowniki – Innolety
novopen
novolet
Innolet
W InnoLecie® dostępne są:
najczęściej stosowana mieszanka insulinowa o składzie
30/70
najczęściej stosowana insulina o pośrednim czasie
działania
Pompa insulinowa
Zasady przechowywania i
podawania insuliny
Peny z wkładami powinny być przechowywane
przez 21-28 dni w temp. pokojowej
Zapas insuliny należy przechowywać w tem.
+4
0
C – nie wolno insuliny zamrażać
Należy dokładnie zapoznać się z instrukcją
obsługi danego pena
Wkład we wstrzykiwaczu wymienia się po jego
zużyciu
Wstrzykiwacz przeznaczony jest dla jednego
pacjenta do jednego rodzaju insuliny
Zasady przechowywania i podawania
insuliny c.d.
Pielęgniarka może doraźnie
modyfikować stałą dawkę insuliny
krótkodziałającej rzędu 2-8j.m/24 g
Podawanie insuliny wymaga
stosowania samokontroli
(oznaczania poziomu cukru we
krwi, cukru i acetonu w moczu)
Zasady przechowywania i podawania
insuliny c.d.
szybkość wchłaniania insuliny zależy również
od: dawki leku, miejsca wstrzyknięcia insuliny
(okolice ciała) oraz głębokości podania dawki
(tkanka podskórna lub mięśniowa).
Dla insuliny krótkodziałającej najlepsza jest
okolica brzuszna, gdyż z tego miejsca insulina
wchłania się najszybciej.
Dla insuliny o pośrednim czasie działania
najlepsza jest okolica udowa - z tej okolicy
insulina wchłania się najwolniej (wyjątek -
wysiłek fizyczny - bieg, marsz może
przyspieszyć wchłanianie insuliny z tej okolicy).
Zasady przechowywania i podawania
insuliny c.d.
Dla mieszanek insulinowych najlepsza
jest okolica brzuszna lub ramienna.
Mieszanki insulinowe rozpoczynają
działanie po upływie ok. 0,5 godziny od
chwili wstrzyknięcia w tkankę
podskórną. Maksymalne działanie
występuje między 2 a 8 godziną, zaś
całkowity czas działania wynosi do 24
godzin.
Przygotowanie pacjenta do
podania insuliny
Poinformowanie o rzadko występujących powikłaniach
(zaczerwienienie, świąd, obrzęki) w czasie podawania
Zgłoszenie przez pacjenta niepokojących objawów
(uczucie głodu, trudność w koncentracji, senność,
pocenie się)
Przyjęcie insuliny ok. 30 min. przed posiłkiem a
insuliny Humalog 0-15 min przed posiłkiem
Podawanie insuliny ludzkiej przez dłuższy czas w tę
samą okolicę – częsta zmiana miejsca powoduje
zmiany tempa wchłaniania i działania insuliny.
Przy podawaniu w danej okolicy należy zachować
odległość między wkłuciami 1-3 cm.
w to samo miejsce można podać insulinę po 6
tygodniach
Przygotowanie pacjenta do
podania insuliny c.d.
Miejsce wkłucia należy umyć wodą z mydłem
Nie wymagane jest odkażanie skóry ze
względu na obecność w insulinie środka
dezynfekującego (krezolu)- środek ten w
tem. powyżej 28
0
C utlenia się i zabarwia
insulinę na brązowo
Poinformowanie o konieczności spożycia
posiłku po podaniu insuliny ( czas zależy od
rodzaju insuliny)
Zasady podawania insuliny
Przy zakładaniu nowego wkładu
należy usunąć powietrze z igły i
penfila
Po podaniu insuliny igłę usunąć po
6- 10 sekundach – ochrona przed
wypłynięciem insuliny
Nie masować miejsca wkłucia
Parametry wyrównania w cukrzycy
1.
gospodarki węglowodanowej
Glikemia na czczo w osoczu krwi żylnej ≤110mg/dl
Glikemia na czczo podczas samokontroli 70 – 90
mg/dl
Glikemia po posiłku- podczas samokontroli 70 – 135
mg/dl
2. Gospodarki lipidowej
Cholesterol <175 mg/dl
LDL<100mg/dl
Trójglicerydy <150mg/dl
HDL >40 mg/dl ( dla kobiet wyższy o 10%)
3. Ciśnienia tętniczego
ciśnienie poniżej 130/80 mmHg
Parametry traktuje się indywidualnie w zależności od
sytuacji pacjenta i schorzeń współistniejących
Leczenie kwasicy
ketonowej
A. Nawodnienie chorego:
— w ciągu doby 5,5–6,2 litrów płynów:
• 2000 ml 0,9-procentowego roztworu NaCl przez pierwsze
2 godziny leczenia (kontrolując jednocześnie ośrodkowe
ciśnienie żylne lub używając innej metody oceny
wydolności krążenia);
• 300 ml 0,9-procentowego roztworu NaCl/godz. przez
następne 6 godzin;
• 100–150 ml 5-procentowego roztworu glukozy/godz.,
gdy glikemia jest niższa niż 250 mg/dl;
— w przypadku hipernatremii > 155 mmol/l przejściowe
stosowanie 0,45-procentowego roztworu NaCl;
— zastąpienie podawanego roztworu soli fizjologicznej
roztworem 5-procentowej glukozy w sytuacji zmniejszenia
glikemii do 230–250 mg/dl (12,8–13,9 mmol/l).
Zmniejszenie
hiperglikemii:
— insulinoterapia:
• inicjująca dawka insuliny w formie
bolusu w dawce 0,1 j./kg mc., a
następnie wlew z prędkością 0,1/kg
mc./godz.;
• zmniejszenie dawki insuliny do 2–4
j./godz. po obniżeniu glikemii do 230–250
mg/dl (12,8–13,9 mmol/l).
Wyrównanie zaburzeń elektrolitowych:
— suplementacja potasu, jeżeli stężenie obniży się
do poniżej 5,9 mmol/l (w dawce 10–20
mmol/godz.);
— przy stężeniu potasu w surowicy wynoszącym
4,5–6,0 mmol/l, przy prawidłowej czynności nerek i
prawidłowym wyniku badania
elektrokardiograficznego podaje się 20 mmol KCl co
2 godziny;
— stosowanie wodorowęglanów tylko w przypadku
stwierdzenia pH < 7,0 w dawkach frakcjonowanych,
aż do uzyskania pH > 7,0;
— brak wskazań do substytucji fosforanów i
magnezu.