Determinanty PKB

(Analiza 

krótkookresowa)

 

 

Determinanty PKB:
1. PKB potencjalny a rzeczywisty (produkcja 
potencjalna a faktyczna).
2.  Łączny  (agregatowy)  popyt  (AD)  i  łączna 
(agregatowa) podaż (AS).
3. Krzywe AD i AS.
4. Różnice stanowisk w sprawie kształtu AS.
5. Pojęcie i mechanizm równowagi.
6. Funkcja konsumpcji. Krańcowe skłonności 
do   konsumpcji i oszczędności.
7. Równość inwestycji i oszczędności.
8. Mnożnik inwestycyjny.

 

 

•  PKB  potencjalny  –  wartość,  jaką  można 
wytworzyć  w  całej  gospodarce  przy  pełnym  i 
racjonalnym wykorzystaniu czynników produkcji i 
przy danych technologiach.
Gospodarka  znajduje  się  na  krawędzi  możliwości 
produkcyjnych.
•  PKB  rzeczywisty  –  wartość  faktycznie 
wytworzona w całej gospodarce.
Gospodarka znajduje się zazwyczaj pod krawędzią 
możliwości  produkcyjnych,  czasami  na  krawędzi, 
a bardzo rzadko ponad krawędzią.

PKB potencjalny i rzeczywisty

 

 

Łączny (agregatowy, globalny) popyt (AD)

• łączna ilość towarów (suma wydatków), 

którą  nabywcy  decydują  się  kupić  w 

danych warunkach.

Główne determinanty AD:
- ogólny poziom cen
- poziom dochodów ludności
- zmiany stóp procentowych
- oczekiwania (co do przyszłych dochodów, 
inflacji, zatrudnienia, stóp %)
- polityka budżetowa i monetarna

 

 

Popyt globalny

PKB

Poziom cen

AD

PKB

1

  PKB

2

p

1

p

2

 

 

Popyt zagregowany maleje,
 gdy rośnie ogólny poziom cen, 
bo:



Zmniejsza  się  bogactwo  (siła  nabywcza) 
gosp. domowych (niższe dochody realne)



Rośnie  stopa  %  w  wyniku  inflacji  (wyższy 
koszt 

kredytów, 

maleje 

popyt 

konsumpcyjny i inwestycyjny)



Zmniejsza  się  eksport  netto  (wzrost 
importu, spadek eksportu)

 

 

Łączna (agregatowa, globalna) podaż (AS)
•  łączna  ilość  wszystkich  towarów,  jaką 
producenci  decydują  się  wytworzyć  i 
dostarczyć na rynek w danych warunkach.

Determinanty AS:
- zasoby czynników produkcji
- efektywność ich wykorzystania
- ogólny poziom cen
- zmiany technologii/wydajności pracy
- koszty produkcji
- oczekiwania (co do przyszłych zysków, popytu, 
inflacji)
- polityka budżetowa i monetarna

 

 

PKB

Poziom cen

AS

PKB

1

  PKB

2

p

1

p

2

Globalna podaż

 

 

Podaż zagregowana rośnie, gdy rośnie 
ogólny poziom cen, bo: 



Zwiększenie ogólnego poziomu cen zwiększa 
zyski (w krótkim okresie) wielu producentów



Wielu producentów sądzi, że nominalny 
wzrost sprzedaży jest spowodowany 
rosnącym popytem na ich dobra

 

 

Równowaga – łączne zamierzone (planowane)
wydatki  na  wszystkie  towary  są  równe 
wielkości
produkcji (dostaw) tych towarów.

AD = PKB (= Y)

1.  gospodarka  zamknięta,  bez  wydatków 
rządowych:

AD = C + I

2.  gospodarka  z  uwzględnieniem  wydatków 
rządu  i handlu zagranicznego:

AD = C + I + G + Ex - Im

Pojęcie równowagi

 

 

Krzywe AD i AS – stanowisko 
kompromisowe

PKB

Poziom cen

AS

AD

PKB

1

  PKB

P

p

1

 

 

Krzywe AD i AS – stanowisko neoklasyczne 

(podejście podażowe – długi okres)

AS

PKB

Poziom cen

AD

PKB

P

p

1

 

 

Krzywe AD i AS – stanowisko keynesowskie 

(podejście popytowe)

PKB

Poziom cen

AD

PKB

1

   PKB

2

  PKB

P

p

1

AS

 

 



 

Dochody 

gospodarstw 

domowych 

przeznaczane  są  na  wydatki  konsumpcyjne 

i na oszczędności.

Y = C + S



 

Główne 

determinanty 

ekonomiczne 

podziału  dochodów  na  konsumpcję  i 

oszczędności:

A. poziom dochodów

B. wielkość majątku

Funkcja konsumpcji

 

 

A. konsumpcja a dochód

1. Hipoteza dochodu absolutnego  

(J.M.Keynes)

2. Hipoteza dochodu relatywnego 

(J.S.Duesenberry)

3. Hipoteza dochodu permanentnego 

(M.Friedman)

 

 

A. konsumpcja a dochód
1. hipoteza dochodu absolutnego:  C zależy od 
Y
•  gdy  rośnie  Y  rośnie  C,  ale  C  rośnie 
wolniej niż Y.

2. hipoteza dochodu relatywnego:
wydatki  konsumpcyjne  danego  gospodarstwa 
domowego  zależą  w  istotnej  mierze  od 
standardu życia znajomych i  sąsiadów
• bieżący poziom Y ma niewielki wpływ na C.

 

 

B. konsumpcja a majątek
• Hipoteza A.Pigou 
(efekt majątkowy, efekt bogactwa):

Wzrost realnej wartości majątku 

gospodarstwa

domowego powoduje, ceteris paribus, 

wzrost

wydatków konsumpcyjnych.

3.  hipoteza  dochodu  permanentnego:  C 
zależy  nie  od  bieżącego  poziomu  Y,  ale  od 
przeciętnego  dochodu,  jaki  jednostka 
spodziewa  się  uzyskać  w  ciągu  całego 
życia.

 

 

Funkcja konsumpcji i oszczędności

C

Y

S

C

 

 

Hipoteza dochodu absolutnego

Y

C

S

0

10

-10

10

18

-8

20

26

-6

30

34

-4

40

42

-2

50

50

0

60

58

2

70

66

4

80

74

6

90

82

8

100

90

10

110

98

12

 

 

Przeciętna skłonność do:

 konsumpcji 

 oszczędności  

Y

C

PSK

Y

S

PSS

+ interpretacja

 

 

Krańcowa skłonność do:

 konsumpcji 

 oszczędności 

Y

S

KSS







Y

C

KSK







KSK+KSS=1

 

 

Model Keynesa (model 
równowagi)



analiza krótkiego czasu



zał. stałości cen i płac



z  analizy  wyeliminowano:  wzrost  podaży 
siły  roboczej,  wpływ  inwestycji  na 
powiększanie 

zdolności 

wytwórczych, 

postęp techniczny;



zdolności wytwórcze są dane – stanowią o 
poziomie potencjalnego Y

 

 

Funkcja inwestycji – określa zakładaną 
relację między dochodem narodowym a 
poziomem całkowitych wydatków 
inwestycyjnych na nowe wyposażenie, 
budynki i zapasy.

 - modelu Keynesa planowane inwestycje 
mają charakter autonomiczny (nie zależą od 
poziomu dochodu narodowego)

Warunek równowagi gospodarczej:

planowane inwestycje = planowane 
oszczędności

 

 

Y=C+
S

Y=C+I

I=S

Dochód 
narodow
y

AD

S,I

   C+I

C

S

I

 

 

Nierównowaga gospodarcza:



S>I  gospodarka w stanie recesji



S<I gospodarka w stanie ożywienia

Paradoks 

zapobiegliwości 

– 

wzrost 

oszczędności  powoduje  spadek  wartości 
dochodu 

narodowego 

w 

punkcie 

równowagi

 

 

Mnożnik inwestycyjny



Wskaźnik pokazujący, o ile wzrośnie 
dochód narodowy, jeżeli inwestycje 
wzrosną o jednostkę.

m

I

Y

m

i







KSS

m

i

1



Np. przy KSK=0,75, wzrost inwestycji o 50 
bln zł spowoduje wzrost poziomu dochodu o 
….  200 bln zł