1

Protokoły w warstwach 

sieciowych

SOiSK

Marek Pudełko

 

 

2

Komunikacja w modelu OSI 

ISO

• W  modelu  OSI  poszczególne  warstwy 

komunikują się przy użyciu ściśle określonych 
protokołów. Utworzony jest stos protokołów.

• Protokół jest zdefiniowanym sposobem 

komunikowania się z innym systemem. 
Określa czas dla poszczególnych sygnałów 
oraz strukturę danych.

• PDU  każdej  warstwy  zawiera  informacje  z 

warstwy  wyższej  oraz  informacje  dotyczące 
warstwy  bieżącej  (odebrane/wysyłane  od/do 
warstwy równorzędnej w innym systemie). 

 

 

3

Przejście pakietu przez warstwy 

sieciowe

W a r s tw a

a p lik a c ji

W a r s tw a

p r e z e n ta c ji

W a r s tw a

s e s ji

W a r s tw a

tr a n s p o r to w a

W a r s tw a

s ie c io w a

W a r s tw a

łą c z a   d a n y c h

W a r s tw a

fi z y c z n a

k a r ta

s ie c io w a

R a m k a   d a n y c h

A d r e s   w ę z ła

I n fo r m a c ja  o   z b io r z e   k o d ó w

I n fo r m a c ja  k o m u n ik a c y jn a

N a g łó w e k   s tr o n y   k o n tro ln e j

I n fo r m a c je  o   w ie lk o ś c i p a k ie tu   i s e k w e n c ji

K o n ie c   s u m y  k o n tr o ln e j/  z n a c z n ik   k o ń c a   p a k ie tu

P a k ie t z o s ta je  w y s ła n y   ja k o   s tr u m ie ń   b itó w

 

 

4

Faktyczne przesłanie 

wiadomości 

W a r s tw a

a p l ik a c ji

W a r s tw a

p r e z e n t a c ji

W a r s tw a

s e s ji

W a r s tw a

t r a n s p o r to w a

W a r s tw a

s ie c io w a

W a r s tw a

łą c z a   d a n y c h

W a r s tw a

fi z y c z n a

W a r s tw a

a p l ik a c ji

W a r s tw a

p r e z e n t a c ji

W a r s tw a

s e s ji

W a r s tw a

t r a n s p o r to w a

W a r s tw a

s ie c io w a

W a r s tw a

łą c z a   d a n y c h

W a r s tw a

fi z y c z n a

s ta c ja

r o b o c z a

s e r w e r

 

 

5

Podział protokołów

• Protokoły komunikacyjne poszczególnych warstw 

grupuje się w kategorie:

– protokoły aplikacji - obejmują warstwy: aplikacji, 

prezentacji i sesji. Zapewniają wzajemne oddziaływanie 
aplikacji i wymianę danych

•  (FTP, Telnet, SMTP, SNMP, NetBIOS ,...);

– protokoły transportowe - realizują połączeniowe usługi 

przesyłania danych, zapewniają wymianę danych pomiędzy 
systemami końcowymi w sposób sekwencyjny

• (TCP, SPX, NetBIOS, NetBEUI);

– protokoły sieciowe - zapewniają usługi łączy dla systemów 

komunikacyjnych, obsługują adresowanie i informację 
routingu, weryfikację błędów oraz żądania retransmisji. 
Obejmują również procedury dostępu do sieci określone 
przez wykorzystywany rodzaj sieci 

• (IP, IPX);

 

 

6

Pakiety i ramki

•

W środowiskach sieciowych dane przesyłane są w 

pakietach przez warstwy protokołów oraz w postaci 

ramek (strumienia bitów) przez połączenia fizyczne.

1. Pakiet jest rodzajem "paczki danych" przesyłanej 

między urządzeniami przy wykorzystaniu łącza 

komunikacyjnego. Dane umieszczane są w pakietach 

przez różne podsystemy komunikacyjne (warstwy)

2. Następnie tworzone są ramki, które przesyła się 

przez łącza komunikacyjne.

•

Powody tworzenia pakietów i ramek:

–

Ograniczenie wpływu błędów pojawiających się przy 

transmisji do niewielkich części przesyłanych informacji, co 

ułatwia ich retransmisję.

–

Stosowanie długich transmisji mogłoby spowodować duże 
opóźnienia w ruchu w sieci

.

 

 

7

Tworzenie i transmisja 

pakietów

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

D a n e

A

A

A

A

A

A

A

A

A

A

A

A

A

A

P

P

S

S

T

T

N

N

D

D

P

P

P

P

P

P

P

P

P

P

S

S

S

S

S

S

S

S

T

T

T

T

T

T

N

N

N

N

D

D

D

D

D

D

W a rs tw a

tr a n s p o r to w a

W a rs tw a

tr a n s p o r to w a

W a rs tw a

p r e z e n ta c ji

W a r s tw a

p r e z e n ta c ji

W a rs tw a

s e s ji

W a rs tw a

s e s ji

W a rs tw a

s ie c io w a

W a rs tw a

s ie c io w a

W a rs tw a

łą c z a   d a n y c h

W a r s tw a

łą c z a   d a n y c h

W a rs tw a

fi z y c z n a

W a rs tw a

fi z y c z n a

W a rs tw a

a p lik a c ji

W a rs tw a

a p lik a c ji

S y s te m  A

S y s te m  B

R a m k i

S a g m e n ty  p a k ie tu

P r o g r a m  u ż y tk o w n ik a

P r o g r a m   u ż y tk o w n ik a

 

 

8

Stos protokołów

 

 

9

Kapsułowanie protokołów

• Kapsułkowanie polega na przesyłaniu pakietu w określonym 

protokole wewnątrz innego pakietu w innym protokole.

• Technika ta pozwala na przesyłanie danych pomiędzy sieciami 

korzystającymi z jednakowego protokołu za pośrednictwem 

sieci, która korzysta z innego protokołu.

• Kapsułkowanie wykorzystano w technice IP tunnelling, 

pozwalającej na przesyłanie pakietów IPX wewnątrz pakietów 

TCP/IP. Do łączenia odrębnych sieci i kapsułkowania służą 

routery. W sieci docelowej struktura pakietu zostaje 

zmieniona i pakiet dostarczany jest do określonej stacji.

s ta c j a

r o b o c z a

s t a c j a

r o b o c z a

s t a c j a

r o b o c z a

N e t W a r e

L A N

N e t W a r e

L A N

T C P / I P   L A N

R o u te r

P a k i e t   I P X

P a k i e t   I P X

P a k i e t   T C P / I P

 

 

10

Konwersja protokołów

• Konwersja protokołów jest procesem tłumaczenia 

sygnałów elektrycznych lub formatów danych 
jednego systemu komunikacyjnego na postać 
umożliwiającą transmisję w innym systemie.

• Możliwe są różne poziomy konwersji, np. 

zmieniające kody ASCII na inny kod lub zmieniające 
strumień danych asynchroniczny na synchroniczny.

• Konwerter protokołów upodabnia się swym 

działaniem do bramy a nie do routera. W konwersji 
pakietu uczestniczą wszystkie warstwy stosu 
protokołów (poza warstwą aplikacji).