background image

Wanda Stryła

Adam M. Pogorzała

Katedra i Klinika Rehabilitacji Uniwersytetu 

Medycznego w Poznaniu

background image

Uszkodzenia pierścienia 
rotatorów mają wielorakie 
przyczyny:

Uraz

Niestabilność główki kości 
ramiennej w stosunku do panewki

Dysfunkcje łopatkowo- piersiowe

Wrodzone zaburzenia

zmiany zwyrodnieniowe w samym 
pierścieniu

background image

Codman i Akerson (1991) uważali że 

zmiany zwyrodnieniowe prowadzą do 

rozdarcia, niedokrwienia strefy mięśnia 

nadgrzebieniowego w miejscu gdzie 

przyczepia się do ramienia.

Kompresja pierścienia rotatorów 

pomiędzy acromion i głową kości 

ramiennej mogą powodować 

osłabienie gdy mięsień ten przesuwał 

się pod łukiem kruczo ramiennym

background image

Stadia uszkodzenia stożka 
rotatorów (Neer)

Stadium I- charakteryzuje obrzęk 

pod pierścieniem wyrostkiem 

kruczym i krwawienie zwykle 

dotyczy młodych < 25 roku życia

Stadium II zwłóknienie i zapalenie 

ścięgna, występuje częściej u 

pacjentów >25- 40 rokiem życia

Stadium III- kontynuacja progresji, 

charakteryzuje się zerwaniem 

całkowitym i zmianami kostnymi

background image

Bigliani Morrison April
Opisali 3 typy wyrostka 
kruczego:

- płaski

- zakrzywiony

-hakowaty

background image

Zwiększona incydencja jest skojarzona z 

zakrzywionym akromion (II). Zerwanie 

pierścienia rotatorów może występować 

samoistnie po nagłym ruchu lub w 

następstwie zmian urazowych. W 80% 

występuje u osób starszych powyżej 60 

roku życia z przemieszczeniem 

glenohumeral. U lekkoatletów którzy 

wykonują powtarzalne ruchy nad głową 

(rzuty) pływacy, tenisiści. Mogą być 

również zerwania rotatorów ukazujące się 

później., niestabilność stawu GH lub 

funkcjonalna niestabilność mogą 

progresować od przedniego podwichnięcia 

rotatorów. W podsumowaniu choroba 

pierścienia rotatorów ma przyczyny 

wieloczynnikowe.

background image

Badanie kliniczne

Ból

Zmęczenie

Sztywność

Osłabienie

Objawy niestabilności

background image

Ból zlokalizowany jest w 
kończynie górnej w regionie 
guzowatości mięśnia 
naramiennego i w okolicy 
przednio bocznej wyrostka 
kruczego, ból jest większy w 
nocy.

background image

Inne objawy

Utrata wytrzymałości

Trzeszczenia

Sztywność

Rotator cuff deteriration process

U osób starszych i pracowników:

Rozwój osteofitów

Zmniejszenie przestrzeni podłopatkowej

Trwające mikrourazy prowadzące do 

zmian rotatorów

Stopniowe zrywanie lub całkowite 

zerwanie pierścienia rotatorów

background image

U atletów z wtórną 
niestabilnością GH:

Przeciążenie ścięgna mięśnia 

dwugłowego ramienia

Bierne ograniczenie ruchu jest z 

przeciążenia

Wiotkość pierścienia rotatorów

Przednio tylna niestabilność GH

Głowa kości ramiennej przesuwa się 

do góry i rozciąga pierścień rotatorów

Kontynuacja mikrourazów prowadzi do 

zmian zwyrodnieniowych pierścienia 

rotatorów

background image

Wtórna funkcjonalna 
niestabilność łopatkowa daje 
osłabienie siły mięśni łopatkowo 
piersiowych:

Nieprawidłowe ustawienie łopatki

Unoszenie głowy kości ramiennej nie jest 

zsynchronizowane z unoszeniem łopatki i rotacją 

(zaburzenia rytmu łopatkowo- ramiennego)

Wyrostek kruczy pozostaje bardziej uniesiony co 

pozwala na nieograniczony ruch pierścienia 

rotatorów

Pierścień rotatorów zakleszcza się pod łukiem 

kruczo ramiennym

Ciągłe mikrourazy z ciągłym zakleszczaniem 

prowadzą do występowania zmian 

zwyrodnieniowych

Stopniowe zrywanie raczej doprowadza do 

całkowitego zerwania

background image

Badanie kliniczne:

Dotyczy barku

Części szyjnej kręgosłupa i 
kończyny górnej

background image

Badanie neurologiczne;

Badanie drugiego barku

Oglądanie

Palpacja

Zakres ruchów ROM

Palpacja stawu kruczo ramiennego, 
mostkowo obojczykowego i łopatkowo 
ramiennego i stawów kręgosłupa 
szyjnego

Przestrzeni pod wyrostkiem kruczym

Ścięgno bicepsa i mięśnia trapezius

background image

Zakres ruchów:

Zgięcie do przodu do 90 stopni i 

rotacja wewnętrzna

Uniesienie do przodu z rotacją 

wewnętrzną

Siła mięśni rotatorów

Testy stabilności

Objaw bólowy (test obawy, 

przeczulica)

Dodatni test przemieszczenia

Objaw dolnego rowka 

background image

Testy diagnostyczne:

RTG

Artrografia

MRI

Impingement test (test 
zakleszczenia) test pod wyrostkiem 
kruczym wykonuje się że 
przestrzeń ostrzykuje się 10 ml 1% 
lidokainy , badanie wykonuje się po 
kilku minutach i ocenia się ROM

background image

Leczenie:

Zwykle leczy się objawy początkowo 

nieoperacyjnie (tendinitis)- częściowe lub 

pełne ścieńczenie PR 

Leki LSD

Ciepło

lód

Kinezyterapia

Cele przywracanie ROM

Okres zwykle trwa od 4 do 8 miesięcy, 

sukcesy dotyczą 50- 80 % osób niektórzy 

mają zerwania rotatorów z dobrą funkcją 

podczas gdy inni mają silny ból.

background image

Techniki chirurgiczne:

akromioplastyka przednio dolna żeby 

odbarczyć przestrzeń pod wyrostkiem 

kruczym (autor poleca)

Artroskopia GH i podkrucza bursoskopia

U wszystkich pacjentów zakwalifikowanych z 

powodu patologii pierścienia rotatorów 

wykonuje się artroskopię barku i dekompresję

Artroskopia naprawcza PR

Mini inwazyjna napraw stożka rotatorów

Otwarta naprawa pierścienia rotatorów

Leczenie pooperacyjne po rekonstrukcji musi 

być indywidualne i zależy od jakości tkanki

background image

Postępowanie przy poważnych 
urazach Ściegien jest 
kontrowersyjne

SAD- debrigement

Wykorzystanie auto lub allografii 

ścięgien

Przemieszczenie ścięgien jest 

nieanatomiczne

Wskazówki dla rehabilitacji typu 2 

zerwania pierścienia, średnie do 

dużego większe niż 1 cm i mniejsze niż 

5 centymetrów. U starszych osób 

leczenie powinno być mniej agresywne 

z powodu utraty siły i wytrzymałości.

background image

Zabiegi:

Mobilizacje

Ćwiczenia

Terapeuta musi wybrać leczenie 
które jest najdoskonalsze dla 
pacjenta

background image

Przewodnik leczenia po operacji 

zerwania rotatorów. Jest to typ 2, od 

średniego do dużego rozerwania, które 

jest większe od 1 cm i mniejsze od  5 

cm. Przeznaczony dla aktywnych 

pacjentów np. rekreacja atleci 

pracownicy laboratoryjni

Rodzaj rozerwania i stan tkanek 

uzależnia proces rehabilitacji

Wszystkie procedury i mobilizacje 

ćwiczenia w tym rozdziale SA zalecana 

dla fizjoterapeutów którzy znają te 

metody i mają doświadczenie w ich 

wykonywaniu

background image

Faza I trwa od 1-4 
tygodni

background image

Informacje podstawowe:

Stan torebki, stan pierścienia rotatorów

Stan chrząstki stawu

Zabiegi wcześniejsze

Skojarzenie problemów medycznych 
które mogą wpływać na rehabilitacje 
np. dotyczące systemu krążenia i 
cukrzycy

Uraz w pracy

Ubezpieczenie

background image

Subiektywne:

Wcześniejszy poziom czynności

Obecny poziom czynności

Cele pacjent i oczekiwania

Intensywność bólu i lokalizacja

Objawy podrażnienia

Obecność bólu w nocy

Rozpoczęcie rehabilitacji i leki

background image

Funkcjonalne 
ograniczenia:

Ograniczenie Rom

Ograniczenie siły mięśni

Ból

Początkowe ograniczenie PROM w 
barku

Zależność od unieruchomienia 
kończyny górnej w szynie

background image

Interwencje:

Krioterapia

ES

PROM- ćwiczenia wahadłowe zgięcie w barku 

rotacja zewnętrzna i odwiedzenie w 

ochronnych płaszczyznach

Izometryczne po 3 tygodniach ćwiczenia 

submaksymalne bez zwiększenia bólu, zgięcie 

łokcia i wyprostu , po 4 tygodniach 

rozpoczynać od odwiedzenia w stawie 

ramiennym i rotacji zewnętrznej

AROM zgięcie w łokciu, wyprost, kręgosłup 

szyny wszystkie ruchy

PREs hand Glipping, ćwiczenia z zaciskaniem 

pięści Piłeczką

Mobilizacja stawu bez oporu w stawie 

ramiennym

background image

Cele:

Zmniejszenie bólu

Leczenie obrzęku

Poprawa PROM

Tolerancja ruchu

Poprawa jakości mięśni

Utrzymanie i poprawa ROM stawów 

proksymalnych i dystalnych po stronie 

operowanej

Utrzymanie i poprawa obwodowych 

mięśni i kontrola bólu

background image

Racjonalne:

Kontrola bólu, obrzęku

Zapobieganie sztywności stawu

Promocja zdrowej powierzchni stawu i 

syntezy kolagenu

Zapobieganie wcześniejszemu zanikowi 

mięsni kończyny górnej

Eliminowanie inhibicji neuromięśniowej ruchu

Prewencja skojarzonego osłabienia mięśni, 

sztywności i dysfunkcji stawów okolicznych

Opanowanie bólu i przygotowanie do 

rozciągnięcia

background image

Faza II 5-8 tygodni

background image

Kryteria do progresu  tej 
fazie:

Stan gojenia rany

Zmniejszenie bólu do minimum

Poprawa zakresu ruchu

Poprawa wzorca ruchu

background image

Towarzyszące dysfunkcje i 
ograniczenia;

Ograniczenie tolerancji na ROM

Ograniczenie siły

Względna zależność kończyn 
górnych

background image

Interwencje;

Kontynuacja fazy I ćwiczeń

Rozpoczęcie A/AROM (supine) w 6 
tygodniu postęp w kierunku AROM

Rozpoczynać AROM w 6 tygodniu 
dla kończyny górnej (PNF) D1 i D2 
wykorzystując wzorce użyteczne w 
łokciu i ruchy nadgarstka w 
supinacji

background image

Interwencje:

AAROM dla zgięcia w barku rotacji 
zewnętrznej w odwiedzeniu

Mobilizacja tkanek miękkich w razie 
potrzeby rozciągania

Kondycja krążeniowa np. rowerek i 
programy chodzenia

background image

Cele:

PROM zgięcie barku odwiedzenie 
150- 180 i rotacja zewnętrzna 70 
stopni rotacji wewnętrznej

AROM sięganie ponad głowę

Zabezpieczenie przed nasileniem 
bólu

Poprawa mobilności blizny

Zmniejszenie bólu

Poprawa poziomu sprawności

background image

Racjonalne:

Kontynuowanie ćwiczeń fazy I do zmniejszenia 

sztywności przynależnych stawów

Wzmocnienie ruchów funkcjonalnych

Poprawa ROM i siły

Poprawa tolerancji ruchu i przygotowanie do 

AROM

Podjęcie ćwiczeń ułatwiających zmniejszenie 

ciśnienia pod wyrostkiem barkowym

Normalizacja mobilności skóry i dysfunkcji 

blizny

Zabezpieczenie dobrego gojenia, normalizacja 

ruchu wahadłowego ramion z chodem

background image

Faza III 8-12 tygodni po 
leczeniu chirurgicznym

background image

Cele:

Zwiększenie ROM

Osiągnięcie pełnego zakresu ruchu

Zmniejszenie ograniczeń tkanek 
miękkich i blizn

background image

Kryteria do poprawy w tej 
fazie:

Właściwa popraw Rom i siły 
(tolerancja na ruch)

Kontrolowanie bólu z terapią i 
lekami

Ogólne zwiększenie siły

background image

Występujące niesprawności 
i ograniczenia funkcjonalne:

Ograniczenie AROM

Ograniczona tolerancja na 
wykorzystanie kończyn górnych w 
czynnościach życiowych

Ograniczone sięganie

Ograniczone unoszenie kończyn 
górnych

background image

Informacja:

Kontynuacja ćwiczeń fazy I Iii jak ustalono i 

według wskazań:

AROM- ćwiczenia przy ścianie np. zgięcie, 

wyprost i odwiedzenie

Poprawa niezależności wykonywania ćwiczeń 

przy ścianie

AROM- progresujący

Zaczynać od rotacji zewnętrznej w toku z 

zastosowaniem obciążeń i postępowac dalej 

aż do wykorzystania TheraBand

PREs (elasting tubing dla barku)

ER i IR z rolowaniem pachy z rolowaniem 

pachy

background image

Progresja do PREs (elastic tubing) dla zgięcia i 

wyprostu barku jeżeli jest to możliwe

Izotoniczne ćwiczenia zgięcia barku i 

odwiedzenia modyfikowane

Ćwiczenia łopatki- horyzontalne odwiedzenie, 

pronacja przy 90 st. Odwiedzenia barku, 

rotacja zewnętrzna bez obciążania

Podjęcia scaption początkowo bez obciążenia

Wyprost barku w pronacji

W pozycji stojącej popychanie do przodu 

przeciw oporowi ściany

Rozpocząć na niskich poziomach ćwiczenia 

(body blade exercises- ćwiczenia )potem 

progresja do właściwych ruchów

Ręczny opór i dodatkowo wzorce PNF

background image

Cele:

Zwiększenie ćwiczeń które pacjent 

może podjąć w domu

Pełen PROM bierne

Siłę w barku ogólnie zwiększyć do 

55%

Minimalny ból skojarzony z 

aktywności ponad głową

Zdolność do rozpoczęcia 

samoobsługi i czynności życiowych z 

wykorzystaniem kończyny górnej

background image

Racjonalne:

Promowanie samo leczenia

Przejście do AROM program z 

wykorzystaniem właściwego PROM

Wzmocnienie siły obręczy barkowej 

i górnego kwadrantu mięśniowego 

z różnorodnym oporem i w różnych 

pozycjach

Ćwiczenia mięśni łopatki żeby 

promować proksymalną stabilność i 

obwodową mobilność

background image

Interwencje:

Ćwiczenia z fazy I kontynuować i progresowa w 

odpowiedni sposób

Ćwiczenia rozciągające- corner Wall stratch jeżeli 

konieczne rozciąganie tylnej torebki ręka poza 

tułowiem fig 5-13

PREs progresujące w pozycji pronacji horyzontalnej 

odwiedzeniu przy 90 stopniach i rotacji 

zewnętrznej w barku ćwiczenia w zamkniętych 

łańcuchach kinematycznych, popychanie do 

ściany, ćwiczenia progresujące, używanie piłek 

szwedzkich dla pacjentów progresujących

Można rozpoczynać plyometrics jeżeli jest 

właściwy na końcu fazy 

Postęp z body blade exercises

Wzmocnienie mięśni tułowia i kończyn dolnych dla 

przywrócenia właściwego poziomu funkcjonowania

Rozciąganie/ mobilizacja części szyjnej i piersiowej 

kręgosłupa w zależności od potrzeb

background image

Cele:

Samo leczenie- selfmenagement

Domowe ćwiczenia

Pełen ROM wzmocnienie siły powyżej 

70% w zależności od rozdarcia 

pierścienia

Samoopanowanie bólu skojarzone z 

aktywnościami ponad głową

Sięganie z frontu i do boku z 

odpowiednim lekkim obciążeniem

Lekkie unoszenie z obciążeniem w 

krótkich okresach np. bagaż

background image

Racjonalne:

Promowanie samolecznia

Przejściom AROM z pobudzeniem 

właściwego PROM

Wzmocnienie siły barku i ¼ górnej części 

mięśni z dużym oporem i przyrządami

Promowanie ćwiczeń łopatki dla uzyskania 

proksymalnej stabilności i obwodowej 

mobilności

Progresja z AROM do PREs jak tylko jest 

poprawa tolerancji aktywności

Uzyskanie stabilności pierścienia rotatorów 

poprzez ćwiczenia z bezbólowym zakresem

background image

Faza IV pooperacyjna 
13- 16 tygodni

background image

Kryteria postępu leczenia w 
tej fazie:

Pełen zakres ruchów lub bliski 
niego

Kontrola bólu i samoleczenie

Nie tracić siły uzyskanej w fazie III

Nie zwiększać bólu

background image

Możliwe niesprawności i 
ograniczenia funkcji:

Ograniczenie tolerancji w stosunku 
do czynności ponad głową

Ból z aktywnościami występującymi 
przy przedłużonym używaniu 
kończyny górnej

Ograniczenie siły mięśni pierścienia 
rotatorów

background image

Racjonale:

Przygotowanie pacjenta do zwolnienia i 

kontynuacja samoleczenia

Poprawa mobilności torebki

Przywrócenie końcowego zakresu ruchów 

artrokinemotoryki

Wzmocnienie górnej części  specjalnie stabilność 

łopatki w zależności od stanu

Ćwiczeniu kokontrakcji z wykorzystaniem 

dynamicznej stabilności stawu

Przygotowanie pacjenta dla aktywności 

specyficznych porządanych 

Utrzymanie i poprawa sprawności krążenia z 

włączeniem kończyn górnych

Przywrócenie końcowego zakresu ruchów w stawie

Artrokinematyka

background image

Faza V pooperacyjna 17- 
26 tygodni

background image

Kryteria postępu w tej 
fazie;

Progresja przez fazę IV bez utraty 
siły i zwiększenia  bólu

Potencjalny powrót do wysokiego 
poziomu funkcjonalnego 
wykorzystania kończyn górnych np. 
competitive athletics 
współzawodnictwo atletyczne)

background image

Współtowarzyszące 
niesprawności i 
ograniczenia:

Ograniczeni siły i wytrzymałości 
mięsni pierścienia rotatorów

Kontynuacja opanowania bólu przy 
czynnościach ponad głową

background image

Interwencja:

Kontynuowanie ćwiczeń z fazy IV jak 

wskazano poprzednio

Mobilizacja stawu jeżeli jest konieczna

Progresja PREs

Rozpocząć wzmocnienie w specyficznych 

aktywnościach sportowych

Rozpoczynać ćwiczenia izokinetyczne

Plyometrics

Theraband dla ER z odwiedzeniem stawu do 

90 stopni i łokciem pryz zgięciu 90 stopni

Rozpoczęcie programu rzucania gdy jest to 

właściwe

background image

Cele:

Opanowanie bólu w aktywnościach 
ponad głową

Zdolność do podjęcia ADLs bez 
zwiększenia bólu

Powrót do wcześniejszego poziomu 
funkcjonowania

Zwiększenie siły wytrzymałości i 
kontroli nerwowo mięśniowej

background image

Racjonalne:

Wzmocnienie pierścienia rotatorów 
w specyficznych zakresach ruchów 
ponad głową i sięganie na boki

Zabezpieczenie optymalnego ROM 
dla ułatwienia podjęcia 
skojarzonych aktywności

Zabezpieczenie pacjenta do 
powrotu z okresu poziomu 
wcześniejszego funkcjonowania

background image

Dziękujemy za uwagę


Document Outline