BIEGUNKA OSTRA
Diarrhoea acuta
BIEGUNKA OSTRA
Diarrhoea acuta
Biegunka ostra
Dziecko oddaje co najmniej 3*
płynne lub półpłynne stolce lub
przynajmniej 1 biegunkowy stolec
zawierający krew, ropę i (lub) duża
ilość śluzu.
Trwa do 10 dni.
* niemowlę karmione piersią może
oddawać stolec po każdym
karmieniu lub 2-3 x w tygodniu
Ocena stopnia odwodnienia
Etiologia
wirusy: (Rotawirusy (A, rzadziej B i C),Norwalk, Adenowirusy (szczepy
jelitowe:40/41), Astrowirusy, Caliciwirusy, Koronawirusy.
Bakterie: (Salmonella (głównie S. enteritidis – 95% przypadków zakażeń),
Escherichia coli (szczepy: Enteropatogenne-EPEC, Enterokrwotoczne-EHEC,
Enteroinwazyjne-EIEC, Enterotoksyczne-ETEC, Enteroagregacyjne-EAEC),
Campylobacter (C. jejuni, C. coli),Yersinia (Y. enterocolitica, Y.
pseudotuberculosis), Czerwonka bakteryjna, Przecinkowce (Vibrio
cholerae, Vibrio parahaemolyticus), Gronkowce, Bakterie beztlenowe
(Clostridium perfringens),Aeromonas (A. hydrophila), Plesiomonas (P.
shigelloides).
Pasożyty (Gardia lamblia, Entamoeba histolytica, Balantidium coli,
Blastomyces hominis).
Chlamydie (Ch. trachomatis).
Kryptosporidia (Cryptosporidium parvum).
Infekcje pozajelitowe (np: zapalenie ucha, dróg moczowych)
Inne: alimentacyjna, polekowa, alergie, zatrucia, stres
Leczenie
Nawodnienie
Wczesna realimentacja
Leczenie
nawadnianie doustne – podawanie
wody i elektrolitów w postaci tak
zwanego doustnego płynu
nawadniającego DPN (ang. ORS – Oral
Rehydratation Solution) w przypadku
biegunki o niewielkim lub średnim
stopniu odwodnienia (poniżej 10%).
Dopuszczonymi w Polsce preparatami
do doustnego nawadniania są:
Gastrolit, Saltoral i Orsalit.
Faza rehydratacji
W pierwszych 3-4 godzinach
nawadniania doustnego wyłącznie
DPN w ilości równej oszacowanym
stratom (ok. 50–100 ml/kg/4 godz.).
Uzupełnianie bieżących strat (5-10
ml/kg DPN po każdym stolcu
biegunkowym lub wymiotach).
Przy wymiotach pojenie małymi
porcjami
Faza leczenia podtrzymującego
można rozpocząć realimentację(zaleca się
powrót do diety stosowanej przed
wystąpieniem biegunki-zapobieganie
niedoborom energetycznym, stymulowanie
regeneracji nabłonka jelitowego, podtrzymywanie
aktywności dwusacharydaz, a zwłaszcza laktazy,
zmniejszenie ryzyka wystąpienia biegunki
przewlekającej się, lepsze przyrosty masy ciała.)
wskazane jest kontynuowanie podawania DPN (5-
10 ml/kg po każdym stolcu biegunkowym lub
wymiotach) aż do ustąpienia biegunki w celu
uzupełnienia bieżących strat wody i elektrolitów.
Zapotrzebowanie podstawowe na płyny można
pokryć podażą DPN lub odpowiednich płynów
obojętnych.
Wskazania do nawadniania
dożylnego
biegunka przebiegająca z ciężkim
odwodnieniem (>10%)
objawy wstrząsu
chory nieprzytomny
objawy niedrożności przewodu pokarmowego
uporczywe wymioty pomimo odpowiedniego
nawadniania doustnego
niepowodzenie nawadniania doustnego
(utrzymywanie lub nasilanie się objawów
odwodnienia i pogorszenie stanu chorego,
najczęściej wynikające z przejściowej wtórnej
nietolerancji jednocukrów).
Zapotrzebowanie na płyny 120-230 ml/kg/dobę
Sód zapotrzebowanie 8-12 mmol/kg/dobę- 70%
=5,6-8,4 mmol/kg/dobę (6mmol=40 ml 0,9 NaCl)
1 ml 0,9% NaCl - 0,15 mmol Na 1 ml
10% NaCl- 1,7 mmol Na
Potas 1ml 7,5% KCl- 1mmol K, 1ml 15% KCl- 2 mmol
K
Niemożność oznaczenia poziomu K- 2mmol/l/kg/dobę
Brak diurezy- nie dodajemy K
>6 mmol/l- nie podajemy K
4-5,5 mmol/l-2 mmol/kg/dobę
3-4mmol/l-4 mmol/kg/dobę
<2,5 mmol/l-6mmol/kg/dobę
Wapń 1 ml 10% Calcium Polfa - 0,2 mmol Ca
1ml/100 ml kroplówki
wzór Astrupa
Należna dawka NaHCO3 (w mEq) = masa
ciała (w kg) x BE x 0,3
*BE- niedobór zasad np.: wynik w
gazometrii BE = (-5,0)(wartość ujemna
oznacza niedobór) – podstawiamy
wartość bezwzględną
8,4 % NaHCO3 1 mEq=1ml
Nie łączyć z Calcium glukonikum !
Co 30 min ¼ wyliczonego
zapotrzebowania
Odwodnienie hipertoniczne
(Na >150 mmol/l)
Objawy neurologiczne (rozdrażnienie,
drgawki, śpiączka), gorączka,
zaczerwienienie skóry, prawidłowe
napięcie tkanek, kwasica, hiperkaliemia
Leczenie:
-powolne nawodnienie
-podajemy Na (2,8-4,2 mmol/kg/d)
-przy znacznej kwasicy uwzględnić Na w
NaHCO3