Postępy w ginekologii onkologicznej
Postępy w ginekologii onkologicznej
Bochnia 21- 22 październik 2005r
Bochnia 21- 22 październik 2005r.
Operacje profilaktyczne u
Operacje profilaktyczne u
nosicielek genu BRCA1
nosicielek genu BRCA1
Prof. Izabella Rzepka-Górska
Katedra i Klinika Ginekologii Operacyjnej i Onkologii
Ginekologicznej Dorosłych i Dziewcząt PAM w Szczecinie
Ryzyko rozwoju
Ryzyko rozwoju
raka jajowodu
raka jajowodu
Ryzyko rozwoju
Ryzyko rozwoju
raka otrzewnej
raka otrzewnej
Nosicielki mutacji genu
Nosicielki mutacji genu
BRCA1
BRCA1
Ryzyko rozwoju
Ryzyko rozwoju
raka piersi
raka piersi
50-80%
Ryzyko rozwoju
Ryzyko rozwoju
raka jajnika
raka jajnika
40%
ryzyko rozwoju raka jajnika
ryzyko rozwoju raka jajnika
ryzyko rozwoju raka jajowodu
ryzyko rozwoju raka jajowodu
ryzyko rozwoju raka otrzewnej
ryzyko rozwoju raka otrzewnej
Mutacja BRCA1 , BRCA2
Mutacja BRCA1 , BRCA2
Olivier R.I., Beurden M., Lubsen M.A., et al.: Clinical outcome of prophylactic
Oophorectomy BRCA1/BRCA2 mutation carriers and events during
follow-up. Br.J. Cancer 2004;
BRCA1
BRCA1
Mutacje BRCA1
Mutacje BRCA1
powszechne w Polsce
powszechne w Polsce
5382 ins C
5382 ins C
C61G
C61G
4153 delA
4153 delA
Górski B. Founder mutations in the BRCA1 gene in Polish families with breast
ovarian cancer. An.J.Hum.Genet.2000
Górski B. A high proportion of founder BRCA1 mutations in Polish breast cancer familial.
Int.J.Cancer 2004
Wzrost ryzyka raka piersi
Wzrost ryzyka raka piersi
Estrogeny i gestageny
Estrogeny i gestageny
Poziomy estrogenów
Poziomy estrogenów
Narodziny
Pokwitanie
Pokwitanie
60 70 lat
60 70 lat
Przypuszczalny mechanizm karcinogenezy raka sutka
Przypuszczalny mechanizm karcinogenezy raka sutka
związany z mutacją genów BRCA1 , BRCA2 i
związany z mutacją genów BRCA1 , BRCA2 i
estrogenami wg. Welsch P.L., King MC.
estrogenami wg. Welsch P.L., King MC.
Aromatyzacja w
Aromatyzacja w
tkance tłuszczowej
tkance tłuszczowej
większe stężenie leptyny
większe stężenie leptyny
u pacjentek z rakiem sutka
u pacjentek z rakiem sutka
( Tessitore (2000r
( Tessitore (2000r)
wzrost aktywności aromatazy
wzrost aktywności aromatazy
(Catalano (2003r.)
(Catalano (2003r.)
Otyłość
SHBG
Leptyna
E
2
wolny
Aktywny biologicznie
E
2
E
1
Proliferacja komórek
nowotworowych
Angiogeneza
+
+
+
+
+
+
+
+
LEPTYNA
Rzepka-Górska I., i in.: BRCA1 mutation, leptin and estrogen levels in breast
Cancer patients. Eur.J.Gyneacol. 2005
VEGF
Rzepka-Górska I. I in.: Vascular endothelial growth factor (VEGF) levels
And mutation of the BRCA1 gene in breast cancer patiens.
Breast Cancer Res.Treat. 2004
Estrogeny indukują karcynogenezę
Estrogeny indukują karcynogenezę
Proliferacja komórek
Proliferacja komórek
( promotor)
( promotor)
Efekt
Efekt
genotoksyczny( inicjacja)
genotoksyczny( inicjacja)
Evans MD, Dizdaroglu M, Cooke M.: Oxidative DNA damage and disease:
induction , repair and significance . Mutat.Res. 2004; 567: 1-61.
Hiraku Y., Yamashita N., Nishiguchi M.et al.: Catechol estrogens induce
oxidative DNA damage and estradiol enhances cell proliferation. Int.J.Cancer. 2001
Yue W., Santen RJ., Wang JP. Et al.: Genotoxic metabolites of estradiol in breast:
potential mechanism of estradiol induced carcinogenesis.
J. Steroid Biochem.Mol.Biol.2003
Katecholestrogeny
Katecholestrogeny
O
OH
OH
Genotoksyczne metabolity
Genotoksyczne metabolity
estrogenów
estrogenów
Estrogenozależność raka piersi
Estrogenozależność raka piersi
Profilaktyczne usunięcie
Profilaktyczne usunięcie
przydatków
przydatków
przed menopauzą
przed menopauzą
E
Rebbeck T.R., Levin AM., Eisen A., et al.: Breast cancer risk after
bilateral prophylactic oophorectomy in BRCA1 mutation carriers.
J. Natl.Cancer.Inst. 1999,1,91(17): 1442-1443. –
Rebbek TR
.
, Lynch HT., Neuhausen SL., Narod SA.et al.:
Prohylactic oophorectomy in carriers of BRCA1 or BRCA2 mutations.
N.Engl.J.Med. 2002
50% redukcja raka piersi
50% redukcja raka piersi
Olopade OI., Artioli G.: Efficacy of risk –reducing salpingoophorectomy
in women with BRCA1 and BRCA2 mutations. Breast J. 2004
53% redukcja raka piersi
53% redukcja raka piersi
Mastektomia obustronna
Mastektomia obustronna
-
zmniejsza ryzyko
zmniejsza ryzyko
raka piersi o 90%
raka piersi o 90%
Mastektomia
Mastektomia
obustronna +
obustronna +
gonadektomia -
gonadektomia -
zmniejsza ryzyko raka
zmniejsza ryzyko raka
piersi o 95 %
piersi o 95 %
Rebbeck T.R., Friel T., Lynch H.T et al.yg.: Bilateral prophylactic mastectomy
reduces breast cancer risk in BRCA1 and BRCA2 mutation carriers the PROSE
study group. J.Clin.Oncol. 2004
Rekonstrukcja piersi
Rekonstrukcja piersi
po mastektomii
po mastektomii
zespół dziedzicznego raka
pierś / jajnik
( hereditary breast/ovarian cancer HBOC)
zespół dziedzicznego raka jajnika
specyficznego narządowo
( hereditary ovarian cancer HOC)
Zespół nie polipowatego raka jelita grubego
( hereditary nonpolyposis colorectal cancer HNPCC)
Dziedziczny rak jajnika
Dziedziczny rak jajnika
Dziedziczny rak jajnika
Dziedziczny rak jajnika
Związany z
Związany z
mutacją genu
mutacją genu
BRCA1/BRCA2
BRCA1/BRCA2
Nie związany z
Nie związany z
mutacją genu
mutacją genu
BRCA1/BRCA2
BRCA1/BRCA2
Wiek
Wiek
49 – 52 lat
49 – 52 lat
51 – 60 lat
51 – 60 lat
Zaawansowani
Zaawansowani
e choroby
e choroby
III
III
II
II
Zróżnicowanie
Zróżnicowanie
morfologiczne
morfologiczne
G3
G3
G2
G2
Typ
Typ
nowotworu
nowotworu
surowiczy
surowiczy
Menkiszak J., Rzepka
-Górska I., Górski B. et al.: Attitudes toward preventive
oophorectomy among BRCA1 mutation carriers in Poland.
Eur. J.Gynecol.Oncol. 2004
13% ( 49/364)
13% ( 49/364)
kolejnych raków jajnika
kolejnych raków jajnika
Mutacja konstytucyjna genu BRCA1
Mutacja konstytucyjna genu BRCA1
27
1957
29
8
1940*/-/
1
D62
1936*/+/
Ov61
2
D42
3
D50
Br48
4
5
D51
1924
Ov50
6
D67
Br61
7
9
Pr67
10
1952
11
1957*/+/
12
13
1974
14
15
1978*/+/
16
1982
18
19
1949*/-/
20
1951
21
1959
22
1953*/-/
23
24
1950*/+/
25
26
D46
1952
Leu46
28
30
31
32
33
34
35
36
37
38
Lu55
39
40
41
D70
Col69
42
D60
43
44
45
46
1979
17
1989
Przykład rodowodu rodziny z zespołem dziedzicznego raka piersi i jajnika
(hereditary breast-ovarian cancer; HBOC), ze stwierdzoną mutacją
konstytucyjną genu BRCA1- 4153delA. Rodowód: K865/ECC-110019
1
D51
1951*/+/
Ov46
2
3
1931
4
1957
5
1958
6
1959
7
D42
1954
Br38
8
9
1980
10
1975
11
1979
12
13
14
15
1979
16
1980
17
1993
18
19
1975
20
1974
21
1985
22
23
24
25
1933
26
27
Br
28
1926
29
1932
30
D65
1927
Br61
31
D42
1928
Br
32
33
34
3
35
36
37
38
2
39
40
41
42
43
44
45
46
1960
47
1948
48
1950
49
50
51
52
53
54
Br
55
56
1969*/-/
Przykład rodowodu rodziny z zespołem dziedzicznego raka piersi i jajnika
(hereditary breast-ovarian cancer; HBOC), ze stwierdzoną mutacją
konstytucyjną genu BRCA1-5382insC. Rodowód: K-778/ECC-110209
1
1951* /-/
2
D70
1926
Pan69
3
1925
4
5
D84
1891
CSU
6
1901
7
D20
8
1931
9
10
D90
11
D50
12
13
1925
14
1927
15
D74
1927*/+/
0v71
16
17
1961
18
1959
19
1962*/+/
Ov41
20
D75
21
D65
1902
Ut63
22
D73
1919
Pul
27
28
29
1921
CSU78
30
D58
1939
Pan
31
32
Przykład rodowodu rodziny z zespołem raka jajnika specyficznego
narządowo (hereditary ovarian cancer; HOC), ze stwierdzoną mutacją
konstytucyjną genu BRCA1- 5382insC. Rodowód: K-978/ECC-11051
Terapia systemowa raka piersi
Terapia systemowa raka piersi
nie zmniejsza
nie zmniejsza
ryzyka raka jajnika
ryzyka raka jajnika
Metcalfe KA., Lynch HT., Ghadirian P., et al.: The risk of ovarian cancer
after breast cancer in BRCA1 and BRCA2 carriers. Gynecol Oncol. 2005,
BRCA1(+)
BRCA1(+)
Zaleca się profilaktyczne usunięcie przydatków
Zaleca się profilaktyczne usunięcie przydatków
Po profilaktycznym usunięciu przydatków
Po profilaktycznym usunięciu przydatków
5% rak otrzewnej
5% rak otrzewnej
Casey M.J., Bewtra C.: Peritoneal carcinoma in women with genetic
susceptibility: implications for Jewish populations. Fam.Cancer 2004
HTZ a wzrost występowania
HTZ a wzrost występowania
raka piersi
raka piersi
wg WHI 2002
wg WHI 2002
Garber JE., Hartman AR.: Prophylactic oophorectomy and hormone
replacement therapy: protection at what price? J.Clin.Oncol.2004
Armstrong K, Schwartz J.S., Randall T. eta al.: Hormone replacement therapy
and life expectancy after prophylactic oophorectomy in women with BRCA1/2
mutations : a decision analysis. J.Clin.Oncol.2004
Estrogeny - krótkotrwała terapia
Estrogeny - krótkotrwała terapia
–
–
zapobiega objawom kastracji
zapobiega objawom kastracji
Gestageny
Gestageny
Coukos G
., Rubin SC.: Prophylactic oophorectomu . Breast Pract. Res.
Clin. Obstet. Gynecol. 2002
Casey M.J
., Bewtra C.: Peritoneal carcinoma in women with genetic
susceptibility: implications for Jewish populations. Fam.Cancer 2004
Eisen A.
Rebbeck TR., Wood W. et al.: Prophylactic surgery in women
with
a hereditary predisposition to breast and ovarian cancer. J. Clin.Oncol.
2000
Kauff ND
. , Satagopan J., Robson ME.et al.: Risk reducing slapingo
-oophorectomy in women with BRCA1 or BRCA2 mutation
N.Endl.J.Med. 2002
Levine D.A
., Gemignani ML.: Prophylactic surgery in hereditary breast /
ovarian cancer syndrome. Oncology ( Huntingt) 2003
Menkiszak J
., Rzepka-Górska I., Górski B. et al.: Attitudes toward
preventive oophorectomy among BRCA1 mutation carriers in Poland.
Eur. J. Gynecol. Oncol. 2004,
Rebbeck T.R
., Levin AM., Eisen A., et al.: Breast cancer risk after
bilateral prophylactic oophorectomy in BRCA1 mutation carriers. J.
Natl.Cancer.Inst.1999
Rebbek TR
. , Lynch HT., Neuhausen SL., Narod SA.et al.: Prohylactic
oophorectomy in carriers of BRCA1 or BRCA2 mutations. N.Engl.J.Med.
2002
Rebbeck T.R.,
Friel T., Lynch H.T et al.yg.: Bilateral prophylactic
mastectomy reduces breast cancer risk in BRCA1 and BRCA2 mutation
carriers the PROSE study group. J.Clin.Oncol. 2004
Swisher E.:
Prophylactic surgery and other strtategies for reducing the
risk of familial ovarian cancer. Curr.Terat. Options.Oncol. 2003
.
I
I
stnieje potrzeba spójnych ,
stnieje potrzeba spójnych ,
jednolitych ogólnopolskich działań
jednolitych ogólnopolskich działań
o charakterze profilaktycznym
o charakterze profilaktycznym
zabezpieczających nosicielki
zabezpieczających nosicielki
mutacji genu BRCA1 przed
mutacji genu BRCA1 przed
rozwojem raków piersi i jajnika
rozwojem raków piersi i jajnika