Czas i przestrzeń

Mirosława Żurawska

1

Copy wright by Mirosława 

Żurawska

Kontrola nauczyciela nad 

składnikami środowiska 

dydaktycznego

• Cele kształcenia ?
• Programy nauczania?
• Skład klasy?
• Podręczniki ?
• Sala lekcyjna?
• Meble?

2

Copy wright by Mirosława 

Żurawska

Czas w dyspozycji 

nauczyciela

1. Nauczyciel decyduje:

•

ile czasu przeznaczyć na określone tematy,

•

jak rozporządzić czasem uczniów i ile          z 

niego poświęcić na naukę. 

2. Wymaga to od nauczyciela: 

•

znajomości programu i zasad uczenia się,

•

znajomości wszystkich swoich uczniów,

•

zdecydowania w działaniu,

•

wiary, że uczniowie zdołają opanować 

planowany materiał

.

3

Copy wright by Mirosława 

Żurawska

Kategorie czasu

1. Czas planowany – przeznaczony na 

dany temat lub czynność.

2. Czas przydzielony ( wyznaczony 

na uczenie się) – rzeczywiście 
wykorzystywany przez nauczyciela  
na  pracę nad tematem w klasie lub  
jest to czas, który uczniowie 
otrzymali na wykonanie danego 
zadania.

4

Copy wright by Mirosława 

Żurawska

cd

3. Czas zajęty – rzeczywiście spędzany przez 

ucznia w pracy nad wykonaniem zadania.

• Czynności ukierunkowane (wykonywanie 

zadania),

• Czynności nieukierunkowane („niebieskie 

migdały”).

4. Czas wykorzystany – zadanie zostaje z 

powodzeniem wykonane.

5. Czas niezbędny – dany każdemu uczniowi do 

osiągnięcia założonego wyniku. Określa się go 

na podstawie indywidualnych uzdolnień ucznia. 

5

Copy wright by Mirosława 

Żurawska

cd

• Czas ulega skróceniu w miarę 

przechodzenia od kategorii 

pierwszej do czwartej.

• Czynniki zaburzające  czas 

przydzielony (brak dyscypliny pracy, 

zbędne komunikaty dyrekcji szkoły).

• Przedłużanie czasu wykorzystanego 

– praca domowa

.

6

Copy wright by Mirosława 

Żurawska

cd

Wydłużenie czasu wykorzystanego ( i tym 

samym osiągnięcia uczniów) zależy od 

takich czynności nauczyciela jak: 

1. dokładne rozpoznanie umiejętności 

ucznia, 

2. przydzielenie mu odpowiednich zadań, 
3. interakcje związane z treścią nauczania,
4. nadzorowanie czynności ucznia,
5. odpowiednie ustrukturyzowanie lekcji.

7

Copy wright by Mirosława 

Żurawska

Gospodarowanie 

przestrzenią

• Ważne dla uczniów następstwa 

intelektualne i emocjonalne.

• Strefa aktywności.
• Badania – problem: czy uczniowie 

lepiej motywowani wybierają strefę 

aktywności, czy też znalezienie się 

przez uczniów w tej strefie podnosi 

ich  aktywność bez względu na ich 

cechy.

 

8

Copy wright by Mirosława 

Żurawska

cd

Konfiguracja mebli:
1. Rzędy. Uwaga uczniów skierowana 

jest na nauczyciela

2. Koło. Korzystne warunki do dyskusji 

i samodzielnej cichej pracy.

3. Segmenty. Do pracy grupowej, w 

której m.in. kładzie się nacisk na 

uczenie się współpracy. 

9

Copy wright by Mirosława 

Żurawska

cd

• Atmosfera pomieszczenia. 

Pogodny wystrój klas wpływa 
na koncentrację uczniów.

• Hałas i „pogaduszki” w klasie. 

10

Copy wright by Mirosława 

Żurawska