Ćwiczenia 

Ćwiczenia 

synergistyczne

synergistyczne



To współdziałanie wielu grup 

To współdziałanie wielu grup 

mięśniowych oparte o złożone procesy 

mięśniowych oparte o złożone procesy 

neurofizjologiczne. Ruch jest efektem 

neurofizjologiczne. Ruch jest efektem 

rozwijania siły przez zespół mięśni 

rozwijania siły przez zespół mięśni 

agonistów przy jednoczesnym 

agonistów przy jednoczesnym 

rozluźnianiu antagonistów. Tę czynność 

rozluźnianiu antagonistów. Tę czynność 

wspomagają odległe niekiedy grupy 

wspomagają odległe niekiedy grupy 

mięśniowe zwane synergistami. Ich 

mięśniowe zwane synergistami. Ich 

współdziałanie sprowadza się do 

współdziałanie sprowadza się do 

stabilizacji stawów co ułatwia wykonanie 

stabilizacji stawów co ułatwia wykonanie 

ruchu podstawowego. 

ruchu podstawowego. 

Cel

Cel



Podstawowym celem stosowania 

Podstawowym celem stosowania 

tych ćwiczeń  w kinezyterapii jest 

tych ćwiczeń  w kinezyterapii jest 

wywołanie napięcia konkretnych 

wywołanie napięcia konkretnych 

mięśni w wyniku pracy innego 

mięśni w wyniku pracy innego 

zespołu dynamicznego. 

zespołu dynamicznego. 

Podłoże teoretyczne

Podłoże teoretyczne



W ćwiczeniach synergistycznych 

W ćwiczeniach synergistycznych 

wykorzystuje się zjawisko współdziałania 

wykorzystuje się zjawisko współdziałania 

mięśni na bazie „promieniowania do 

mięśni na bazie „promieniowania do 

sąsiednich ośrodków układu nerwowego.

sąsiednich ośrodków układu nerwowego.



W ćwiczeniach synergistycznych 

W ćwiczeniach synergistycznych 

wykorzystuje się patologiczne 

wykorzystuje się patologiczne 

współruchy występujące w niedowładach 

współruchy występujące w niedowładach 

pochodzenia ośrodkowego.

pochodzenia ośrodkowego.

wskazania

wskazania



Przypadki w których:

Przypadki w których:



nie jest możliwy bezpośredni 

nie jest możliwy bezpośredni 

dostęp do danej okolicy,

dostęp do danej okolicy,



Ruch jest przeciwwskazany

Ruch jest przeciwwskazany



Brak możliwości ruchu 

Brak możliwości ruchu 

Przeciwwskazanie  

Przeciwwskazanie  



W zasadzie brak przeciwwskazań

W zasadzie brak przeciwwskazań

Podział synergii 

Podział synergii 

mięśniowej

mięśniowej



Synergizmy wrodzone 

Synergizmy wrodzone 

(bezwględne)

(bezwględne)



Synergizmy nabyte (względne) 

Synergizmy nabyte (względne) 

Synergizmy wrodzone 

Synergizmy wrodzone 

(bezwględne)

(bezwględne)



Występują u każdego człowieka już w 

Występują u każdego człowieka już w 

momencie urodzenia. Należą do nich 

momencie urodzenia. Należą do nich 

odruch ssania, odruchy obronne.

odruch ssania, odruchy obronne.



Przykłady:

Przykłady:



Skłon głowy i szyi w przód z oporem w 

Skłon głowy i szyi w przód z oporem w 

leżeniu tyłem – napięcie mięśni brzucha,

leżeniu tyłem – napięcie mięśni brzucha,



Skłon głowy i szyi w tył z oporem w 

Skłon głowy i szyi w tył z oporem w 

leżeniu przodem – napięcie mięśni 

leżeniu przodem – napięcie mięśni 

pośladkowych wielkich,

pośladkowych wielkich,



Wyprost w stawie promieniowo- 

Wyprost w stawie promieniowo- 

nadgarstkowym z oporem w pozycji 

nadgarstkowym z oporem w pozycji 

nawrócenia przedramienia – napięcie 

nawrócenia przedramienia – napięcie 

trójgłowego ramienia 

trójgłowego ramienia 

Synergizmy nabyte 

Synergizmy nabyte 

(względne)

(względne)



Cechą charakterystyczną jest ich 

Cechą charakterystyczną jest ich 

zróżnicowanie osobnicze a w trakcie 

zróżnicowanie osobnicze a w trakcie 

kolejnych powtórzeń mogą stopniowo 

kolejnych powtórzeń mogą stopniowo 

zanikać.

zanikać.



Przykłady:

Przykłady:



Wszelkie ruchy stopą z oporem – napięcie 

Wszelkie ruchy stopą z oporem – napięcie 

mięśni uda,

mięśni uda,



Przywodzenie horyzontalne ramienia z 

Przywodzenie horyzontalne ramienia z 

oporem – napięcie mięśni skośnych brzucha

oporem – napięcie mięśni skośnych brzucha



Zgięcie podudzia w stawie kolanowym z 

Zgięcie podudzia w stawie kolanowym z 

oporem – napięcie mięśni pośladkowych

oporem – napięcie mięśni pośladkowych

Podział ćwiczeń 

Podział ćwiczeń 

synergistycznych w 

synergistycznych w 

ujęciu topograficznym

ujęciu topograficznym



Ipsilateralne – są to ćwiczenia w 

Ipsilateralne – są to ćwiczenia w 

których do pobudzenia żądanego 

których do pobudzenia żądanego 

mięśnia wykorzystuje się ruchy tą 

mięśnia wykorzystuje się ruchy tą 

samą kończyną.

samą kończyną.



Kontralateralne - są to ćwiczenia 

Kontralateralne - są to ćwiczenia 

w których do pobudzenia 

w których do pobudzenia 

żądanego mięśnia wykorzystuje 

żądanego mięśnia wykorzystuje 

się ruchy przeciwną kończyną.

się ruchy przeciwną kończyną.

Uwaga 

Uwaga 



Stosując ćwiczenia synergistyczne 

Stosując ćwiczenia synergistyczne 

nie osiągnie się efektu 

nie osiągnie się efektu 

wzmocnienia mięśni. Można nimi 

wzmocnienia mięśni. Można nimi 

oddziaływać w celu opóźnienia 

oddziaływać w celu opóźnienia 

zaników prostych wynikających z 

zaników prostych wynikających z 

nieczynności.

nieczynności.

Wykonanie 

Wykonanie 



Ruchy stymulujące odpowiednie 

Ruchy stymulujące odpowiednie 

napięcie mięśniowe muszą być 

napięcie mięśniowe muszą być 

wykonywane w pełnym, czynnym 

wykonywane w pełnym, czynnym 

zakresie przeciw maksymalnemu 

zakresie przeciw maksymalnemu 

oporowi,

oporowi,



Ćwiczenia muszą być prowadzone 

Ćwiczenia muszą być prowadzone 

aż do pełnego zmęczenia.

aż do pełnego zmęczenia.