Kurs walutowy



a/ Pojecie i podstawowe rodzaje

kursów walutowych



b/ czynniki określające

kształtowanie się kursu
walutowego



c/ Współczesny międzynarodowy

system walutowy - ewolucja,
główne cechy

Kurs walutowy



Kwotowanie bezpośrednie – cena
waluty obcej wyrażona w walucie
krajowej



Kwotowanie pośrednie- cena waluty
krajowej wyrażona w walucie obcej

Funkcje kursu walutowego



Funkcja informacyjna – kurs informuje

osoby fizyczne i prawne w danym kraju o

cenie walut obcych.



Funkcja cenotwórcza – dzięki

możliwościom wzajemnych porównań kurs

przenosi zagraniczne układy cen na układ

krajowy wraz ze wszystkimi wynikającymi

stąd ekonomicznymi konsekwencjami dla

gospodarki światowej.

Czynniki oddziałujące na

wysokość oraz fluktuacje kursu



ekonomiczne



polityczne



psychologiczne

Czynniki ekonomiczne



podaż walut obcych na krajowym rynku

walutowym i popyt na nie



stan bilansu handlowego i płatniczego



różnice stóp procentowych i stóp inflacji

między danym krajem a innymi krajami



poziom cen w kraju i za granicą



przepływy kapitałów



stopień reglamentacji waluty



polityka walutowa i pieniężno-kredytowa

(restrykcyjna lub ekspansywna)



koniunktura i stan gospodarki w kraju, a

także w krajach, z którymi otrzymuje on

stosunki ekonomiczne i finansowe

Czynniki polityczne

Wpływ czynników politycznych na
poziom kursu waluty uwidacznia
się w czasie napięć politycznych,
zaostrzenia sytuacji
międzynarodowej, występowania
konfliktów regionalnych, itp.

Rodzaje kursów walutowych

Kryterium amplitudy wahań



Kurs sztywny – kurs ustalony przez

oficjalny organ państwa, nie podlega

żadnym wahaniom, stale utrzymuje się na

takim samym poziomie



Kurs stały – kurs ulega zmianom wskutek

fluktuacji podaży i popytu, jednak granice

jego wahań są ściśle określone



Kurs płynny (zmienny, floating) – kurs

kształtuje się jedynie pod wpływem

podaży i popytu, wahań jego nie

ograniczają przepisy

Zmiany kursów

Kursy sztywne



dewaluacja – urzędowe zmniejszenie

kursu danej waluty względem innych



rewaluacja – urzędowe zwiększenie

kursu

Kursy płynne



aprecjacja – zwiększenie wartości

waluty względem innych



deprecjacja - zmniejszenie wartości

waluty względem innych

Rodzaje kursów walutowych

Kryterium liczebności



Kurs jednolity – całość obrotów z

zagranicą odbywa się po jednolitym

kursie



Kurs dualny (podwójny) – istnieją dwa

odmienne kursy: np. jeden reguluje

przepływy towarowe, drugi kapitałowe



Kurs zróżnicowany – rozwinięta

forma kursu dualnego; polega na

istnieniu większej liczby różnych

kursów walutowych w różnych

przekrojach (geograficznym,

podmiotowym, przedmiotowym)

Międzynarodowy system

walutowy

Jest zbiorem zasad, przepisów
prawnych i norm zwyczajowych,
regulujących sposoby i warunki
dokonywania płatności
międzynarodowych

System waluty złotej

(gold standard)

–



Wykształcił się on pod koniec XIX

w. i funkcjonował do wybuchu I

wojny światowej (1914 r.). pierwszy

międzynarodowy system walutowy,

w którym standardowa jednostka

pieniądza jest odpowiednikiem

wartości określonej wagi złota

oraz, w którym emitenci pieniądza

gwarantują, pod określonymi

warunkami, wykupienie wydanych

pieniędzy za złoto o tej wadze.

System walutowy



System funkcjonował w latach 1870
– 1914



zasady wymienialności walut
narodowych, dokonywania
płatności i utrzymywania
równowagi płatniczej.



równowaga BP: bilans obrotów
bieżących + rachunek finansowy i
kapitałowy z wyjątkiem salda
rezerw walutowych jest
zrównoważony.

System Waluty złotej



Zasada parytetu złota (wagowo

określona ilość złota zawarta w

jednostce pieniężnej)



Swoboda transferu złota w skali

międzynarodowej;



Bank centralny utrzymywał rezerwy

złota i walut wymienialnych na złoto

w określonej stałej proporcji do

zasobu wyemitowanego pieniądza

◦

Au =



◦

– cena złota; Au – zasób złota w BC ;



- stopa pokrycia obiegu pieniężnego

złotem i walutami wymienialnymi

System waluty złotej



W obiegu pieniężnym znajdowały się

zarówno złote monety, jak i papierowe

banknoty, w pełni wymienialne na złoto

według ustalonego parytetu



Parytety złote:

◦

1 $ - 1,5045 g złota; (1 uncja – $20,67)

◦

1£ - 7, 3349 g złota (1 uncja – 4,25)

◦

kursy: 4,87$ = 1£ ;



Automatyczny mechanizm

zachowania równowagi płatniczej:

dostosowania cen i przepływy

kruszcu

System waluty złotej – cechy

charakterystyczne



Banki centralne zmuszone były do

utrzymywania odpowiedniego

zabezpieczenia obiegu pieniężnego w

formie rezerw złota.



W stosunkach z zagranicą istniała

swoboda przywozu i wywozu złota.



Kursy walutowe - stałe

Załamanie systemu waluty

złotej



I wojna światowa i wielki

kryzys



Przyczyny: brak mechanizmu

utrzymywania względnie
pełnego zatrudnienia; brak
możliwości stosowania
aktywnej polityki pieniężnej;
zmiana roli państwa w
gospodarce i powstanie
interwencjonizmu
państwowego

System walutowy w okresie

międzywojennym



Szybki wzrost poziomu cen zaraz po I wojnie

światowej.



Konferencja gospodarcza i walutowa

zorganizowana w Genui w 1922 r. wezwała

do ogólnego powrotu do złota.



Kraje powracające do złota akceptowały

reguły gry jednego z dwóch systemów, jakie

ostatecznie wykształciły się w latach 20.

ubiegłego stulecia.



System sztabowo-złoty stwarzał możliwość

wymiany waluty na złoto, ale od pewnej

wartości (równowartość sztaby złota).

System sztabowo- złoty

(gold bullion standard)

Został zaproponowany w drugiej

połowie lat dwudziestych XX wieku z

inicjatywy Wielkiej Brytanii jako próba

powrotu do systemu waluty złotej na

nieco odmiennych zasadach.

W porównaniu z systemem walutowo-

złotym najistotniejszą różnicą było to,

że w obiegu krajowym pieniądz

przestał być praktycznie wymienialny

na złoto, było ono natomiast nadal

używane do bilansowania obrotów

gospodarczych.

System waluty dewizowo – złotej (gold

exchange standard)



System dewizowo-złoty stwarzał możliwość
pośredniej wymiany waluty narodowej na złoto
(wymiana pieniądza krajowego wpierw na
walutę krajów systemu sztabowo-złotego, a
następnie wymiana pozyskanej waluty obcej
na sztaby złota).



Wybuch wielkiego kryzysu gospodarczego
doprowadził do upadku systemu
zmodyfikowanej waluty złotej i powstania
systemu waluty papierowej.

Konsekwencje stosowania 2

systemów



Spadek znaczenia złota jako pieniądza

międzynarodowego (demonetaryzacja złota);



Zwiększenie wahań bieżącego kursu

rynkowego walut oraz dewiz;



Zwiększenie swobody władz państwowych w

kształtowaniu polityki fiskalnej i pieniężnej;



Zwiększenie wpływu efektów polityki

makroekonomicznej na kształtowanie

sytuacji gospodarczej i politycznej w

poszczególnych krajach i na świecie;



Zwiększanie się różnic pomiędzy siłą

nabywczą różnych walut.

System z Bretton Woods



Pierwszy system powołany poprzez

umowę międzynarodową;

Zasady:



wymienialność międzywalutowa

minimum w zakresie obrotów

bieżących;



kursy walutowe względnie stałe

(margines wahań; możliwość

dewaluacji lub rewaluacji kursów);



odpowiedzialność banków

centralnych za utrzymanie stałych

kursów (mechanizm interwencji

BC)

System z Bretton Woods – cechy

charakterystyczne



System stałych kursów walutowych.



Dopuszczalne odchylenie kursu od parytetu

+-1%.



Parytet określony w złocie lub dolarach USA.



Zmiana parytetu (dewaluacja lub rewaluacja)
możliwa wyłącznie w warunkach
fundamentalnej nierównowagi bilansu
płatniczego.



Zmiana parytetu o więcej niż 10% (w
stosunku do pierwotnego parytetu) możliwa
wyłącznie za zgodą MFW.

System z Bretton Woods – cechy

charakterystyczne



Władze monetarne USA kupowały i

sprzedawały złoto bankom centralnym

innych krajów według oficjalnego kursu 35

USD za uncję trojańską złota.



Dolar USA, złoto (również funt sterling)

najważniejszymi składnikami oficjalnych

aktywów międzynarodowych.



W przypadku trudności płatniczych

możliwość skorzystania z kredytów MFW.



Przywrócenie wymienialności walut

(wymienialność zewnętrzna większości

krajów Europy Zachodniej od 1958 r.).

Kryzys systemu systemu i jego

upadek



zmiany w podejściu do równowagi
zewnętrznej: narastanie przepływów
finansowych (kapitałowych);
stopniowa liberalizacja przepływów
na rachunku finansowym



spekulacyjne przepływy kapitału i
kryzysy bilansu płatniczego;



inflacja i stałe kursy;



problem równowagi zewnętrznej
USA

Kryzys systemu systemu i jego

upadek cd.



W systemie z BW stosowano

głównie politykę fiskalną.



Z politycznych względów

powstrzymywano się od zmian

kursów walutowych, co

prowadziło do narastania

nierównowag płatniczych

(zewnętrznych).



Narastający deficyt NX w USA

i ataki spekulacyjne; podobnie

we Francji i W. Brytanii;

nadwyżki w RFN i JAponii

Funkcjonowanie systemu i jego

upadek cd.



1968: podwójna cena złota i

zawieszenie de facto wymienialności

USD;



1971 masowy napływ USD do RFN;

tzw. Smithsonian Agreement ( 8%

dewaluacja USD,; 10% podatek

importowy w USA; wzrost ceny złota z

35 USD do 38 USD za iucję);



1973: ponowne ataki spekulacyjne i

wprowadzenie kursów płynnych

(Japonia i EWG);



1974 kryzys naftowy i jego skutki.



Światowa inflacja i ostateczne

załamanie systemu z Bretton Woods

Korzyści systemu kursów

płynnych



Autonomia polityki pieniężnej.



Symetria mechanizmów

dostosowawczych.



Płynne kursy jako jako

automatyczny stabilizator
gospodarki pozwalający
osiągać jednocześnie
równowagę wewnętrzną i
zewnętrzną.

Negatywne strony systemu

kursów płynnych



Brak hamulców dla prowadzenia
inflacyjnej polityki przez BC.



Destabilizująca spekulacja mająca
negatywny wpływ na równowagę
wewnętrzną i zewnętrzną



Niepewność związana z kursami
płynnymi może negatywnie wpływać
na handel światowy i inwestycje.



Brak koordynacji polityki
gospodarczej (możliwość prowadzenia
polityki szkodliwej dla innych krajów)

Doświadczenia kursów

płynnych.



Autonomia polityki pieniężnej

◦

znaczny wzrost niezależności w
prowadzeniu polityki pieniężnej;

◦

utrzymanie dyskrecjonalnych
interwencji BC.

System wielodewizowy

Zasady:



zakaz odnoszenia walut do złota
(złotego parytetu) – złoto przestało
pełnić rolę pieniądza światowego



głównym składnikiem rezerw - SDR



kraj może stosować dowolne reguły
kursowe



kraj może zmienić reżim kursowy, ale
musi notyfikować w MFW

Document Outline