Ogólne zasady 

projektowania dróg i ulic

Specjalistyczne pomiary inżynieryjne

Wykład 5

Zgodnie z ustawą o drogach publicznych z dnia 
21 marca 1985 r.  drogi dzieli się na  następujące 
kategorie:

 krajowe,

 wojewódzkie,

 powiatowe,

 gminne.

Klasyfikacja, budowa, zasady planowania
 i opracowania projektu

Do dróg krajowych zalicza się:

autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące
   w ich ciągach,

drogi międzynarodowe,

drogi stanowiące inne połączenia 
   stanowiące spójność sieci dróg krajowych,

dojazdy drogowe do ogólnodostępnych przejść
  granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy
  bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów,

drogi alternatywne dla autostrad płatnych,

drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych 
   aglomeracji miejskich,

drogi o znaczeniu obronnym.

Do dróg wojewódzkich zalicza się drogi 

stanowiące połączenia między miastami, 

mające znaczenie dla województwa 

i drogi o znaczeniu obronnym 

nie zaliczone do dróg krajowych.

Do dróg powiatowych zalicza się 

drogi stanowiące połączenia miast 

będących siedzibami powiatów

z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą

Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym
 stanowiące uzupełnienie sieci dróg służących miejscowym potrzebom, 
z wyłączeniem dróg wewnętrznych.

Drogami wewnętrznymi są drogi nie zaliczone 
do żadnej kategorii dróg publicznych, 
w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, 
dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, 
dojazdowe do obiektów użytkowanych przez podmioty 
prowadzące działalność gospodarczą, 
place przed dworcami kolejowymi i autobusowymi i portami.

Drogi pod względem technicznym i eksploatacyjnym 

dzielą się na siedem klas technicznych. 

Podstawą zaliczenia drogi do danej klasy

 są w pierwszej kolejności parametry techniczne i eksploatacyjne,

a następnie znaczenie gospodarcze i administracyjne.

Klasyfikacja

techniczna

Przeznaczenie

Podstawowe funkcje

Charakterystyka

Prędkość 

projekto

wa

Dostęp-

pność

Ilość 

jezdni

Wytyczne

I

Wyłącznie dla 
pojazdów 
samochodowy
ch

Połączenie głównych 
ośrodków gosp. i 
adm. kraju, obsługa 
ruchu międzyn. w 
europejskiej sieci 
autostrad

120-100-
80

całkowici
e 
ograniczo
na

dwu-
jezdniow
a

Wytyczne 
projekto
wanie 
dróg I i 
II klasy 
technicz
nej

II

Połączenie głównych 
ośrodków gosp. , 
adm. i  turystycznych, 
obsługa ruchu 
międzyn. 

120-100-
80

całkowici
e lub 
częściowo 
ograniczo
na

 dwu- lub 
wyjątkow
o
jedno- 
jezdniow
a

III

Dla wszystkich 
użytkowników

Połączenie 
regionalnych 
ośrodków gosp. , 
adm. i turystycznych, 
obsługa ruchu 
międzyn.

100-80-
60

Częściow
o  lub 
wyjątkow
o nie
ograniczo
na

 jedno- 
lub dwu-
jezdniow
a

Wytyczne 
projekto
wanie 
dróg III - 
V klasy 
technicz
nej

IV

Połączenie 
regionalnych 
ośrodków gosp. i 
adm. między sobą i z 
innymi ośrodkami.

70-60-50

nie 
ograniczo
na

 nie 
ogranicz
ony

V

Połączenie 
regionalnych 
ośrodków z 
siedzibami gmin.

60-50-40

VI

Połączenia zewn. i 
wewn.     
 wsi o małym 
natężeniu ruchu.

50-50-40

Wytyczne 
projekto
wanie 
dróg VI i 
VII klasy 
technicz
nej

VII

Pozostałe połączenia 
wewn.    i zewn.  wsi o 
bardzo małym 
natężeniu ruchu.

40-40-30

Klasyfikacja dróg

torowisk
o

pas drogowy

korona drogi

jezdnia

korona pasa drogowego

rów

pobocze

warstwa ścieralna

warstwa wiążąca

warstwa nośna

warstwa odsączająca

podłoż
e

nawierzchnia

Droga i jej części składowe

Warunki ekonomiczno-gospodarcze

 powiązanie osiedli i istniejących dróg z nową trasą,
 ochrona cennych gruntów rolnych i leśnych,
 minimalizacja nakładów i kosztów,
 zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego

Warunki mające wpływ 

na przebieg trasy drogowej

Warunki topograficzne, 
hydrologiczne 
i geologiczne

 uwzględnienie rzeźby terenu,
 uwzględnienie przebiegu cieków 

wodnych,

 wkomponowanie drogi w istniejący 

krajobraz,

 uwzględnienie warunków 

klimatycznych,

 uwzględnienie budowy geologicznej.

Warunki ruchu i eksploatacji

przebieg trasy dostosowany do bezpiecznego 

ruchu 
   przy planowanej prędkości,

wybór najkrótszej drogi 

  przy maksymalnym ograniczeniu liczby dolin i 
wzniesień,

 zapewnienie odpowiedniej widoczności

Zaleca się stosowanie odcinków prostych

 

na terenie płaskim lub w rozległych płaskich dolinach, 

   jeśli jest to zgodne z zasadami wkomponowania drogi 
  w teren oraz przy ograniczeniu długości prostych 
  stosownie do wytycznych technicznych,

 w obrębie skrzyżowań i węzłów,
 na obiektach mostowych i dojazdach do nich,
 dla zapewnienia możliwości wyprzedzania,
 gdy droga jest trasowana równolegle  do prostoliniowego

   elementu przestrzennego zagospodarowania.

Zasady kształtowania geometrii drogi

Odcinki krzywoliniowe

 

 

zaleca się stosować o możliwie dużych promieniach, 

   na ile pozwala na to ukształtowanie terenu 
   oraz istniejące i planowane zagospodarowanie

 w celu lepszego dostosowania drogi 

   do ukształtowania i zagospodarowania terenu,

 podniesienia walorów estetycznych drogi, 
 eliminacji monotonności jazdy.

Dla zwiększenia bezpieczeństwa poprawienia komfortu jazdy 
poruszania się w łuku poziomym stosuje się:

 krzywe przejściowe,
 zmianę pochylenia poprzecznego
 oraz poszerzenie jezdni.

 

Krzywą przejściową stosuje się w celu:

 wprowadzenia stopniowej wartości 

    przyspieszenia odśrodkowego przy przejściu
    z prostej w łuk,

 uzyskania płynnej zmiany krzywizny drogi,
 zapewnienia optycznej płynności trasy

.

Zmianę pochylenia poprzecznego 
przeprowadza się na długości:

krzywej przejściowej,
w połowie na prostej i  w połowie na łuku kołowym,

   jeżeli krzywa przejściowa nie jest wymagana, 
   a jest stosowana przechyłka

 łuku kołowego o większym promieniu 

   w przypadku stosowania krzywej koszowej.

 

Przy projektowaniu niwelety 
trasy drogowej należy uwzględnić:

 dostosowanie jej przebiegu  do ukształtowania terenu

   i warunków gruntowo wodnych przy dążeniu 
  do ograniczenia wartości pochyleń podłużnych, 
  zapewnienie odprowadzania wody z korpusu drogi 
  przez wyniesienie krawędzi korony drogi ponad teren,

 zapewnienie wymaganych warunków widoczności,
 stosowanie pochylenia niwelety nie mniejszego niż 0.3%,
 w wyjątkowych przypadkach dopuszcza się 

   niweletę poziomą

 

Wyspa kierująca

Wyspy trójkątne

Skrzyżowanie jednopoziomowe

- zwykłe

-skanalizowane

-bezkolizyjne

Przy projektowaniu skrzyżowania jednopoziomowego 
należy  uwzględnić następujące warunki:

- zachowanie pierwszeństwa przejazdu dla kierunków
  dróg głównych

- w punktach rozdziału powinny odgałęziać się 
  nie więcej niż dwa kierunki
- promienie łuków powinny umożliwiać skręcanie 
  największych pojazdów

-wyspy kierujące powinny być podniesione  o 
 10-15 cm, a wyspy trójkątne należy odsunąć 
 od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi głównej o 50 cm

Skrzyżowanie bezkolizyjne

Skrzyżowania o ruchu okrężnym. Najczęściej są stosowane wyspy centralne 
w kształcie koła.

 

Skrzyżowanie wielopoziomowe

-układ w kształcie liścia koniczyny

-układ w kształcie trąbki

-układ z pierścieniem rozdzielającym

Ogólne wiadomości o ulicach

Elementy w przekroju poprzecznym

1. Pasy ruchu i pasy postojowe
2. Pasy dzielące
3. Opaski prowadzące
4. Chodniki i przejścia
5. Ścieżki rowerowe
6. Krawężniki
7. Tory tramwajowe
8. Przystanki komunikacji miejskiej
9. Zieleńce

Kategoria

Klasa Prędkoś

ć proj.

Liczba 

jezdni

Liczba 

pasów 

ruchu

Szer. jezdni

E

I

100

2

3

2x11,25

II

2

2x7,5

P

I

70

2

3

2x10

II

2

2x7

IIA

1

4

13

III

60

3

10,5

IV

2

7

N

I

50

2
1

3
6

2x10
21

II

2
1

2
4

2x7
13

III

3

9-10

IV

2

6-7

W

IV

30

1

2

6

V

1
2

3,5
5,5

Klasyfikacja ulic

Li

n

ia

 z

a

b

u

d

o

w

y

Lin

ia

 z

a

b

u

d

o

w

y

0

0

2

2

2

1

1

1













C

y

B

x

A

C

y

B

x

A

0

2

2

2

2

2

2

2

2

1

2

1

1

1

1

















B

A

C

y

B

x

A

B

A

C

y

B

x

A

Równanie dwusiecznej

Równania prostych  linii zabudowy
wyznaczone na podstawie dwóch par 
współrzędnych punktów 

Regulacja osi 
ulic