background image

CHARAKTERYSTYKA

WIRUSÓW

background image

WIRUSY DNA

HERPERWIRUSY

1.

BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI.

          Rodzina herperwirusów wykazuje morfologiczne 

podobieństwa. 

 Wiriony mają kształt sferyczny, średnicę 120-240 nm, 

 Symetria kapsydu dwudziestościenna.

 Genom zawiera 1 cząstkę linearnego dwuniciowego DNA,

 Kapsyd zbudowany z 162 kapsomerów,

 Warstwa białkowa znajduje się między kapsydem a osłonką 

lipidową zawierającą glikoproteiny powierzchniowe. 

 Replikacja zachodzi w jądrze komórki gospodarza, białka 

syntetyzowane są  w cytoplazmie i transportowane do jądra. 

Wszystkie wirusy zaliczane do tej rodziny mają zdolność do 

przetrwania w organizmie zakażonym w stanie latencji oraz 

do okresowego uaktywniania się ( reaktywacji ), najczęściej 

przy spadku odporności.

background image

2. Epidemiologia.
Do zakażenia może dochodzić:
•  drogą kropelkową 
•  przez kontakt bezpośredni,
•  także przez krew, płyny i 

wydzieliny ustrojowe 

•  łożysko.

background image

3. HERPERWIRUSY ZAKAŻAJĄCE LUDZI

WIRUSY Herpes simplex  ( HSV ) – wirus opryszczki pospolitej.
Zakażenia wirusem Herpes simplex typu 1 ( HSV-1 ) 

występują w całym świecie tylko u ludzi (naturalny 

gospodarz). Wywołuje zakażenia pierwotne i nawrotowe, 

które objawiają się na skórze, błonach śluzowych, w jamie 

nosowo-gardłowej, oka, także mózgu. Typowym objawem 

zakażenia są pęcherzyki wypełnione treścią surowiczą. Do 

zakażenia pierwotnego HSV – 1 dochodzi we wczesnym 

okresie życia, a jego kliniczną postacią jest zapalenie 

dziąseł i jamy ustnej. Może także występować 

bezobjawowo.

Zakażenie pierwotne Herpes simplex typ 2 ( HSV- 2 ) dotyczy 

zmian chorobowych okolic narządów płciowych) – może być 

nabyte drogą seksualną lub przez wspólne używanie 

przedmiotów. Może też szerzyć się wertykalnie. Zarówno 

HSV1 jak i HSV2 mają zdolność do latencji w komórkach 

nerwowych i okresowej reaktywacji spontanicznej lub pod 

wpływem czynników fizycznych ( oziębienie, promienie 

UV), stresu, innego zakażenia, obniżenia odporności.

background image

WIRUS ospy wietrznej i półpaśca (VZV )
Ospa wietrzna (Varicella) typowa choroba wieku 

dziecięcego, zakażenie drogą kropelkową, 80-

90% drogą kontaktu bezpośredniego. Po 10- 21 

dniowym okresie inkubacji pojawia się 

pęcherzykowa wysypka na skórze i błonach 

śluzowych.

Półpasiec (Zoster) jest następstwem uczynnienia 

się wirusa latentnie zakażającego zwoje 

nerwowe. Pęcherzykowa wysypka pojawia się na 

skórze unerwianej przez zaatakowany nerw 

czuciowy. Najczęściej jest widoczna na klatce 

piersiowej, wzdłuż przebiegu nerwów 

międzyżebrowych, może występować na twarzy 

w przebiegu nerwu trójdzielnego. Zakażenie 

dotyczy dorosłych. 

background image

WIRUS Cytomegalii ( CMV )

Zakażenia: Zakażenia wśród ludzi mają charakter endemiczny, 

szerzą się drogą bezpośrednich kontaktów z materiałem 

zakaźnym. Wirus jest obecny w ślinie, mleku matki, krwi, 

moczu, nasieniu, śluzie szyjki macicy.

Może powodować zakażenia płodowe i okołoporodowe, może 

być przekazywany w wyniku transfuzji krwi i przeszczepów 

narządów. W krajach rozwiniętych odsetek osób 

seropozytywnych wynosi 70-80% a w krajach ubogich 100%. 

U noworodków i osób z upośledzeniem odporności np. AIDS, 

po przeszczepach narządów wywołują chorobę, określaną 

jako cytomegalia lub choroba wtrętowa (w badanych 

tkankach obserwuje się komórki olbrzymie o średnicy 10- 40 

µm z charakterystycznymi wewnątrzjądrowymi wtrętami – 

tzw. sowie oko. Choroba u tych osób może przebiegać z 

wysoką gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych, 

zapaleniem watroby, płóc, zapaleniem siatkówki, objawami 

ze strony przewodu pokarmowego ( biegunki, owrzodzenia), 

w ciężkich przypadkach dochodzi do zajęcia OUN.

background image

WIRUS Epsteina – Barr (EBV )

 

ma powinowactwo do 

receptora na powierzchni limfocytów B.

W krajach Afryki wywołuje głównie u dzieci nowotwór - chłoniak 

Burkitta.

W rejonie Pacyfiku EBV wywołuje raka jamy nosowo – gardłowej.
W krajach strefy umiarkowanej powoduje mononukleozę 

zakaźną. Do zakażenia dochodzi drogą oddechową a także 

przez krew i przeszczepione narządy. Objawy to zapalenie 

gardła, powiększenie węzłów chłonnych, wątroby i śledziony, 

leukocytoza i limfocytoza. U biorców narządów mogą rozwijać 

się chłoniaki  z limfocytów T lub B, u pacjentów z AIDS – 

leukoplakia włochatokomórkowa

WIRUS herpers typu 6

   został wyizolowany w 19988 r. z 

limfocytów chorych AIDS. Występujący w dwóch wariantach A 

i B różniących się patogennością. U noworodków wariant B 

wywołuje chorobę wysypkową – rumień nagły noworodków lub 

gorączkę trzydniową. U dzieci starszych i dorosłych zakażenie 

HHV-6 może powodowac tzw. zespół chronicznego zmęczenia.

background image

HEPADNAWIRUSY

WIRUS zapalenia wątroby typu B (HBV )
Budowa: wykazuje symetrię sferyczną. Wirion nazwany cząstką Dane

,

a, 

dwudziestościenny nukleokapsyd zawiera kolisty, częściowo dwuniciowy 

DNA, polimerazę DNA o aktywności odwrotnej transkryptazy oraz 

antygen rdzeniowy HBcAg. Wirus HBV jest oporny na wiele czynników 

chemicznych i fizycznych np. w temperaturze 30- 32°C zachowuje 

zakaźność, w surowicy krwi przez 6 miesięcy, w stanie zamrożenia przez 

wiele lat. Źródłem zakażenia HBV jest człowiek. Przenoszenie następuje 

głónie drogą pozajelitową, przez kontakt z krwią zarówno osób chorych, 

jak i nosicieli. Do zakażenia może dojść po podaniu krwi i produktów 

krwiopochodnych, w wyniku naruszeniu ciągłości tkanek skażonymi 

narzędziami medycznymi i niemedycznymi ( kosmetyka, fryzjerstwo, 

tatuaże), drogą wertykalną ( w czasie ciąży i porodu), kontakt seksualny.

Okres inkubacji choroby wynosi 45- 180 dni. Okres kliniczny jest 

zróżnicowany. Choroba może przebiegać bezobjawowo, ostry ( z 

żółtaczką) lub przewlekły którego następstwem może być marskość 

wątroby lub pierwotny rak wątroby.

Profilaktyka: szczepienia zawierające rekombinowany antygen HBsAg oraz 

swoista immunoglobulinę.

Diagnostyka: wykrycie w surowicy pacjenta charakterystycznych markerów 

zakażenia HBV czyli antygenów wirusa oraz swoistych przeciwciał 

pojawiajacych się i znikających w kolejnych fazach choroby w miarę 

zdrowienia.  

background image

ADENOWIRUSY

Są wirusami o symetrii dwudziestościanu, 

średnicy 80- 110 nm, nie mają osłonki. Kapsyd 

zbudowany jest z 252 kapsomerów, z jego 

wierzchołków odchodzą włókniste wypustki o 

długości 10 – 37 nm. Obecnie znanych jest 51 

serotypów różniących się antygenowo. 

Występuje na całym świecie. Przenoszony 

drogą kropelkową, kontakt bezpośredni, wodę 

kąpieliskową, drogą fekalno- oralną. 

Najczęściej dochodzi do infekcji dróg 

oddechowych ( infekcja może dotyczyć także 

innych narządów) u dzieci do 10 r.ż. Występuje 

nosicielstwo na migdałkach podniebiennych 

przez długi czas u dzieci.

background image

PARWOWIRUSY

Genom stanowi jednoniciowy DNA, nie mają 

osłonki. Patologiczny dla człowieka jest 

parwowirus B19. 

Zakażenie: drogą kropelkową, kontakt bezpośredni 

z chorym lub jego odzieżą, drogą krwi i 

wertykalną. Odpowiedzialny jest za tzw. „ piątą 

chorobę”, stosunkowo łagodną dla dzieci.

Przebiega ona z charakterystycznymi zmianami na 

twarzy tj rumień w kształcie motyla, wysypką 

(przypominającą różyczkę) na tułowiu i 

kończynach. Parwowirus zakaża pierwotnie 

komórki szpiku kostnego, upośledzając tworzenie 

czerwonych krwinek ( niebezpieczne dla dzieci z 

upośledzoną odpornością i chorobami 

hematologicznymi). Leczenie polega na 

przetaczaniu masy erytrocytarnej.

background image

POKSWIRUSY

    BUDOWA I WŁASCIWOŚCI:

 Są największymi znanymi wirusami.

  Wykazują polimorfizm, lecz na ogół mają kształt 

owalny lub przypominają cegłę 320x200x200 nm. 

 Genom to pojedyńcza cząstka dwuniciowego DNA. 

Koduje kilkaset białek o właściwościach 

enzymatycznych. 

 Replikacja zachodzi w cytoplazmie komórki. 

 Wirusy zwierające lipidową osłonkę pobierają z błon 

aparatu Golgiego,uwalniane są przez egzocytozę. 

 Wirusy bezosłonkowe wydostaja się po pęknięciu 

komórki. 

 Wykazują tropizm do skóry i błon śluzowych – 

powodują zmiany w postaci krost lub zmiany 

rozrostowe.

 

background image

Zakażenia u ludzi wywoływane przez 

Pokswirusy należą do 4 rodzajów:

• Orthpoxvirus (wirus ospy prawdziwej, 

krowianki, ospy małpiej i ospy bydlęcej)

• Parapoxvirus ( wirus niesztowicy owiec, wirus 

guzków dojarek)

• Yatapoxvirus (wirusy Yaba i Tanapox małp)

• Molluscipoxvirus  ( wirus miękczaka zakaźnego)
WIRUS OSPY PRAWDZIWEJ wyeliminowany 

poprzez immunoprofilaktykę (szczepienie 

żywym autenowanym wirusem krowianki). 

Ostatni przypadek zachorowania odnotowano w 

Somalii w 1977 r. Eradycja WHO 1979 r. i 

zaprzestano szczepień. Przechowywanie 

szczepów ograniczono tylko do 2 laboratoriów 

w Atlancie i w Moskwie.

background image

POLIOMAWIRUSY I PAPILLOMAWIRUSY

stanowią dwie oddzielne rodziny

POLIOMAWIRUSY
BUDOWA:
 Mają zdolność transformowania komórek i 

indukowania nowotworow u zwierząt 
doświadczalnych za co odpowiadają tzw. antygeny T

 Nie mają osłonki
 Kapsyd złożony z 72 kapsomerów i zawiera kolisty 

dwuniciowy DNA

ZAKAŻENIA:
Infekcje najczęściej mają przebieg bezobjawowy. 

Zakażenia wywołują wirusy JC i BK (od inicjałów 
pierwszych chorych) u dzieci przedostają się do 
nerek i powodują infekcję przetrwałą.

background image

PAPILLOMAWIRUSY
BUDOWA:
 Wiriony o średnicy 55 nm zbudowane z 72 kapsomerów
 Nie mają osłonki
 Kapsyd ma symetrię dwudziestościanu.
 Replikacja zachodzi tylko w warstwach powierzchniowych w 

komórkach w pełni zróżnicowanych.

ZAKAŻENIA:
Przez kontakt bezpośredni przez uszkodzoną skórę, błony 

śluzowe, drogą kontaktu płciowego i w okresie 
okołoporodowym.

Wirus powoduje infekcję przetrwałą w podstawowej warstwie 

nabłonka wielowarstwowego płaskiego. 

Do PAPILLOMAWIRUSÓW należy Wirus brodawczaka ludzkiego 

( HPV )

background image

WIRUS BRODAWCZAKA LUDZKIEGO
ZAKAŻENIA:
Jedną z klinicznych postaci zakażenia HPV 1,2,3,4,10 są 

występujące najczęściej u dzieci i młodzieży brodawki 

skórne, które samoistnie ustępują w ciągu 2 lat. 

Około 30 typów HPV jest związanych z zakażeniami 

narządów płciowych i odbytu. Infekcje mogą przebiegać w 

postaci objawowej i bezobjawowej. Postać latentną 

można wykryć przez wykazanie wirusowego DNA. Typową 

formą kliniczną są kłykciny kończyste związane z HPV 6 i 

11. 

HPV 16 i 18 to typy wirusa izolowanego ze zmian 

przednowotworowych i nowotworowych w obrębie szyjki 

macicy, pochwy, sromu, prącia i odbytu.  Zdolność tych 

wirusów do wbudowania się do genomu komórki oraz 

produkcja białek wirusowych biorących udział w 

zaburzeniu cyklu komorkowego jest jedną zprzyczyn 

zapoczątkowania procesu nowotworowego. 

background image

WIRUSY RNA 

ORTOMYKSOWIRUSY -

RODZINA TA OBEJMUJE WIRUSY GRYPY TYPU A, B, C

Wirusy grypy typu A odgrywają największą 

rolę w patologii  człowieka. Są one 
znakomicie przystosowane do do krążenia w 
populacji ludzi i zwierząt, stanowią 
przyczynę gryp sezonowych. Wirus B może 
być przyczyną epidemii, które jednak mają 
łagodniejszy charakter. Wirus typu C 
wywołuje zakażenia bezobjawowe, czasem 
ograniczone do kataru i zapalenia spojówek. 
Do tej pory nie notowano epidemii 
wywołanej tym typem wirusa.

background image

WIRUSY GRYPY – budowa i 

właściwości

• Mają kształt kulisty lub owalny, średnica od 80 – 120 nm. 

• W genomie zawarty jest jednoniciowy RNA, podzielony na 8 

segmentów

• Nukleotyp okrywa glikoproteinowa osłonka z charekterystycznymi 

wypustkami, w których znajdują się ważne antygeny wirusowe :

Hemaglutynina HA oznaczona numerami H1 do H13

Neuraminidaza NA oznaczona od N1 do N9
Z zakażeniami u ludzi związane są przede wszystkim te wirusy, które 

mają wzór antygenowy H1, H2, H3 oraz N1 lub N2.

• Replikacja wirusów zachodzi w jądrze komórki gospodarza

• Lipidową osłonkę uzyskują podczas opuszczania zakażonej 

komórki gospodarza – zawiera ona glikoproteidy które odgrywaja 

istotną rolę w patogenezie.

• Hamaglutanina warunkuje adsorpcję do receptora komórki i 

penetrację wirusa ( jest czynnikiem wirulencji wirusa )

• Neuraminidaza działa na nieswoiste inhibitory w środowisku 

wirusa degraduje kwas sialowy upłynniając śluz i ułatwiając 

rozprzestrzenianie się wirusa na błonach śluzowych dróg 

oddechowych. Bierze udział w uwalnianiu potomnych wirionów.

background image

WIRUS GRYPY TYP A

WYKAZUJE OGROMNĄ ZMIENNOŚĆ ANTYGENOWĄ 

na wskutek tego część populacji ludzkiej jest na 

niego wrażliwa. Zdolność do zmiany antygenowej 

zawdzięcza 2 procesom genetycznym. 

• Dryf genatyczny – tzw. przesunięcie antygenowe. 

Są to punktowe mutacje w genomie, mające 

charakter powszechny i występujące z wysoką 

częstotliwością

• Skok antygenowy- jest spowodowany 

rekombinacją tj wymianą segmentów genomu 

między różnymi wirusami jednocześnie 

zakażającymi komórkę Proces ten leży u podstaw 

powstawania nowych subtypów wirusa mogących 

wywoływać epidemię i pandemię grypy.

background image

REZERWUAR zwierzęcy odgrywa dużą 

rolę w epidemiologii grypy. Możliwość 

zmiany gatunku gospodarza tzn szczep 

patogenny dla zwierząt np. ptaków, 

świń może stać się patogenny dla ludzi.

• Od 1997r grypa ptasia H5N1

• 2009 r grypa świńska A- H1N1v
ZAKAŻENIA drogą kropelkową, kontakt 

przechorowanie nie daje trwałej 

odporności

DIAGNOSTYKA izolacja na zarodkach jaja 

kurzego, objawy kliniczne

background image

PARAMYKSOWIRUSY

BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI:
• wiriony o średnicy 150-300nm
• genom to jednoniciowy niesgmentowny 

RNA o ujemnej polarności

• Wirion ma lipidową osłonkę 
• U niektórych wirusów osłonki mają 

wypustki glikoproteinowe ważne w 
zjadliwości wirusa – hemaglutynina i 
neuraminidaza (HN) oraz czynnik Fuzji 
(F)

background image

PARAMYKSOWIRUSY POWODYJĄCE 

ZAKAŻENIA U LUDZI:

WIRUS PARAGRYPY RZEKOMEJ odgrywają rolę w 

patologii dziecięcej i dotyczą zapalenia dróg 

oddechowych.

WIRUS ŚWINKI (nagminnego zapalenia ślinianek 

przyusznych) , zakażenie szerzy się drogą 

kropelkową i dotyczy głównie dzieci, przechorowane 

daje trwałą odporność. W powikłaniu  - zapalenie 

jąder,zapalenie opon mózgowo rdzeniowych.

WIRUS ODRY zakażenie występuje u dzieci drogą 

kropelkową. Ostra choroba przebiegające z wysypką 

grudkowo –plamistą na skórze i tzw plamek Koplika 

na błonie śluzowej policzków.Występuje zapalenie 

spojówek i zapalenie płuc.

SANCYTIALNY WIRUS ODDECHOWY (RSV) jest główną 

przyczyną chorób układu oddechowego u dzieci 

poniżej 6 m.ż. 

background image

PIKORNAWIRUSY

BUDOWA:
Rodzina pikornawirusów obejmuje 200 

gatunków o małych wymiarach 22-30 nm.

• Kapsyd dwudziestościenny nie ma 

osłonki

• Genomzawiera jednoniciowy RNA
• Replikacja odbywa się w cytoplazmie 

zakażonej komórki

• Uwolnienie cząstek potomnych przez lizę

background image

PIKORNAWIRUSY CHOROBOTWÓRCZE 

DLA CZŁOWIEKA

• Enterowirusy – odporne na niskie pH co powoduje że 

nie są unieczynniane w kwaśnym środowisku 

żołądka. Przenoszone drogą fekalno – oralną, 

żywność, woda, droga kropelkowa. Należy tu 5 

gatunków chorobotwórczych dla człowieka:

Wirus polio ( w 2000 r. WHO ogłosiła eradykacje od 

10 lat w europie brak zachorowań ) wywołuje 

zapalenie przednich rogów rdzenia kręgowego – 

Poliomyelitis. Powszechne stosowanie atenuowanych 

inaktywowanych szczepionek ograniczyło jej 

występowanie do krajów rozwijających się.

-  Ludzkie enterowirusy A – D: Coxsakie – bezobjawowe 

lub subkliniczne infekcje dróg oddechowych; ECHO – 

sporadyczne zachorowania i epidemie zapalenia opon 

mózgowo – rdzeniowych.

background image

TOGAWIRUSY

BUDOWA: 

  Jednoniciowy DNA stanowiący genom zamknięty w 

dwudziestościennym kapsydzie

  niektóre posiadają oslonkę lipidową
Do Togawirusów należą 2 rodzaje:
ALPHAWIRUS przenoszony przez stawonogi (komary) 

między kręgowcami (ptaki, dzikie zwierzęta, człowiek). 

Zakażenia mogą mieć charakter bezobjawowy lub 

łagodne zachorowania gorączkowe, w cięższej postaci: 

gorączka, zapalenie stawów lub zakażenia układu 

nerwowego.

RUBIWIRUS chorobotwórczy tylko dla człowieka wywołujący 

różyczkę. Chorują głównie dzieci, zakażenie szerzy się 

drogą kropelkową. Typowym objawem jest bladoróżowa 

wysypka i powiększenie węzłów chłonnych.  Zakażenie 

płodu jest przyczyną wad wrodzonych. Profilaktyka: 

szczepionka zżywych, atenuowanych wirusów – szczepi 

się dziewczynki

background image

FLAWIWIRUSY

BUDOWA: 

• Genom stanowi RNA o dodatniej polarności

• Posiadają lipidową osłonkę, co czyni je wrażliwe na organiczne 

rozpuszczalniki i detergenty

• Osłonka zawiera hemaglutaninę
Szerzą się przez wektory (komary, kleszcze), wyjątek stanowi denga. 

Rodzaj zawiera 68 gatunków. 

Zakażenia: objawy kliniczne są zróżnicowane od gorączki poprzez 

zapalenia mózgu do objawów gorączki krwotocznej.

Do tej grupy wirusów zaliczane są m.in.. :

 Wirus Dengi, wirus kleszczowego zapalenia mózgu wschodniego i 

zachodniego typu, wirus zapalenia mózgu zachodniego Nilu, żółta 

gorączka.

 WIRUS zapalenia wątroby typu C (HCV)  Człowiek jest naturalnym 

rezerwuarem i gospodarzem wirusa HCV, cechuje się dużą zmiennością 

antygenową. Wirus zakaża hepatocyty i komórki krwi obwodowej. 

Upośledzenie funkcji wielu narządów w przebiegu zakażenia ma 

podłoże autoimmunologiczne. Do zakażenia dochodzi drogą 

pozajelitową, kontaktu z osobą zakażoną, podczas zabiegów 

medycznych i transfuzji krwi. Okres inkubacji 1 -4 miesięcy. U 80% 

choroba ma charakter przewlekłego zapalenia wątroby ale obserwuje 

się także objawy pozawątrobowe.

background image

ROTAWIRUSY, KALICIWIRUSY, 

ASTROWIRUSY

Należące do różnych jednostek systematycznych są 

czynnikami etiologicznymi wirusowych zapaleń żołądka 

i jelit. Namnażają się w układzie pokarmowym 

zakażonej osoby i wydalane są z kałem. Źródłem 

zakażenia jest najczęściej zanieczyszczona woda lub 

produkty spożywcze. 

ROTAWIRUSY są czynnikiem etiologicznym ostrego 

zapalenia żołądka i jelit u dzieci do 2 r.ż. Zakażenie 

droga fekalno- oralną. Głowne objawy to biegunka, 

wymioty z wysoką gorączką. Wirusy uszkadzają kosmki 

jelita cienkiego i dwunastnicy co prowadzi do zespołu 

zaburzeń wchłaniania. W noworodków zaburzenia 

elektrolitowe mogą prowadzić do odwodnienia i zgonu. 

Przechorowanie zostawia trwałą odporność.

KALCIWIRUSY powodują epidemiczne zapalenie żoładka i 

jelit u osób podróżujących

ASTROWIRUSY łagodne zapalenia żołądka i jelit u dzieci

background image

RABDOWIRUSY

BUDOWA:

• Jednoniciowe RNA o ujemnej polarności

• Pałeczkowate wiriony o spiralnym układzie kapsomerów

• Posiadają osłonki lipidowe stąd wrażliwe na detergenty 

i rozpuszczalniki organizne co zmniejsza ich zaraźliwość

Należy do nich rodzina LYSSAWIRUSÓW – wirus 

wścielkizny. Jest przykładem wirusa wykazującego 

neurotrpizm.Wirus namnaża się w miejscu ukąszenia 

przez chore zwierzę następnie wnika do włókien 

nerwów obwodowych i wędruje wzdłuż nerwów do CUN, 

w mózgu namnaża się i następuje odśrodkowy rozsiew 

do tkanek obwodowych także do ślinianek, z których 

jest uwalniany na 3 – 4 dni przed pojawieniem się 

objawów klinicznych. Okres inkubacji zależny jest od 

dawki wirusów i odległości miejsca wniknięcia od CUN – 

1-3 miesięcy. Profilaktyka: szczepienia zwierząt.

background image

RETROWIRUSY

BUDOWA i WŁAŚIWOŚCI:

• Retrowirusy posiadają otoczkę o nieokreślonej symetrii. 

Genom retrowirusów ma bardzo nietypową budowę. 

Składa się on z dwóch jednakowych pojedynczych nici RNA 

(+) , połączonych wiązaniami wodorowymi poprzez 

parowanie nukleotydów ze specyficznymi cząsteczkami 

tRNA. 

• Ogólnie proces replikacji retrowirusów zachodzi w kilku 

etapach. Na początku wirus dostaje się do komórki, 

następnie jedna z nici RNA jest odwrotnie transkrybowana 

w ssDNA które zostaje przekształcone w liniowe dsDNA 

przez odwrotną transkryptazę. Kolejnym etapem jest 

wintegrowanie powstałego dsDNA retrowirusa w genom 

komórki gospodarza. Potem zachodzi transkrypcja DNA 

wirusowego, powstaje mRNA i potomne wirusowe RNA, 

które zostaje upakowane w kapsydzie na terenie 

cytoplazmy. W końcu nowe cząsteczki wirusa są odcinane 

z błony cytoplazmatycznej i uwalniane z komórki

background image

RETROWIRUSY

     Jedną z najbardziej skomplikowanych i niewątpliwie 

najciekawszych grup wirusów zwierzęcych są retrowirusy. 

Przyczyn, dla których znajdują się one w centrum zainteresowania 

jest wiele. 

• Po pierwsze, to one zostały początkowo zidentyfikowane jako 

czynniki indukujące powstawanie nowotworów. 

• Po drugie, jeden z retrowirusów  HIV jest przyczyną jednej z 

najgroźniejszych i najbardziej kontrowersyjnych współcześnie 

chorób czyli AIDS.

•  Ponadto mogą one specyficznie wintegrowywać w genom komórki 

gospodarza przez pośrednią formę jaką jest tu DNA. Proces ten 

jest badany pod kątem wprowadzania obcych genów do komórek w 

terapii genowej. 

• Poza tym retrowirusy posiadają enzym - odwrotną transkryptazę, 

która stosując RNA jako matrycę kopiuje informacje genetyczną z 

RNA na DNA. Enzym ten jest powszechnie stosowany w inżynierii 

genetycznej. Należy tutaj zaznaczyć, że odwrotna transkryptaza 

nie jest narzędziem zarezerwowanym wyłącznie dla retrowirusów - 

posiadają ją także retrotranspozony u Eukaryota czy E. coli. 

background image

WIRUSY NIESKLASYFIKOWANE

HDV – zapalenie wątroby typu D
HEV – zapalenie wątroby typu E ( Afryka, 

Ameryka południowa, Rejon Morza 
Śródziemnego)

HGV – zapalenie wątroby typu G 

( dotyczy osób przyjmujących 
narkotyki drogą dożylną, zakażenia 
okołoporodowe )

TTV – wykryty w 1997 r.  Wyizolowano go 

u zdrowych ludzi ( krwiodawców)

background image

CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH TAKSONÓW 

WIRUSÓW 

• Wirusy bakteryjne

• Istnieje ogromna liczba wirusów bakteryjnych 

(bakteriofagów), wiele z nich ma skomplikowaną strukturę, 

tylko niektóre posiadają lipidową otoczkę. Większość 

badanych wirusów atakuje E. coli lub Salmonella 

typhimurium

Bakteriofagi (fagi, wirusy bakteryjne), kształtem przypominają 

plemniki. Rozróżniamy fagi złośliwe i fagi łagodne. 

Bakteriofag zjadliwy, przenikając do wrażliwej komórki 

bakteryjnej, rozmnaża się w niej, co w konsekwencji 

prowadzi do jej rozpadu (lizy). Natomiast zakażenie komórki 

bakteryjnej przez faga łagodnego nie prowadzi do jej 

śmierci, lecz do swoistego rodzaju symbiozy z nią. Bakteria 

zakażona łagodnym, niezjadliwym fagiem nosi nazwę 

lizogennej; są one odporne na zakażenie odmianą faga 

złośliwego. Bakteriofagi wykorzystywane są w leczeniu 

bakteryjnych schorzeń przewodu pokarmowego. 


Document Outline