Zespół stresu pourazowego

Reakcją na traumę może być

ZESPÓŁ STRESU

POUZAROWEGO (PTSD)

Pacjent doświadczył urazowego lub

stresującego wydarzenia

W ciągu ostatniego miesiąca powtórnie

przeżywał to zdarzenie i jego efekty

(wyobrażenia, resentymenty koszmary

nocne)

Usiłował nie myśleć o tym wydarzeniu,

lub unikać obiektów przypominających je

Miał kłopoty w przypomnieniu ważnych

szczegółów tego zdarzenia

Wykazywał mniejsze zainteresowanie w

codziennych zajęciach

Miał uczucie oszołomienia

Doświadczał „odrętwienia”

Miał wrażenie, że jego życie będzie

krótsze

Miał kłopoty ze snem

Był drażliwy lub wybuchał gniewem

Miał kłopoty w koncentracji

Był zdenerwowany lub czujny

Był pobudliwy na lekkie nawet bodźce

* Objawy powyższe, w okresie ostatniego

miesiąca, pogorszyły funkcjonowanie

socjalne, lub zawodowe pacjenta, lub

powodowały u niego znaczny dystres

Jakie

zdarzenia

mogą

spowodować PTSD?

Bycie ofiarą:

Poważnego wypadku lub katastrofy

żywiołowej

Gwałtu lub napadu

Przemocy seksualnej lub fizycznej w

dzieciństwie lub krańcowego

zaniedbania opiekuńczego

Tortur , przymusowego przesiedlenia

Uwięzienie, bycie zakładnikiem

Bycie świadkiem urazowego wydarzenia

Nagła śmierć kochanej osoby

Epidemiologia



1/3 ludzi doświadcza ciężkiego urazu

psychicznego



10-20% ludzi, którzy doświadczyli

silnego urazu psychicznego doświadcza

również PTSD



3-6% ogólnej populacji choruje na PTSD



1-2% ma objawy PTSD w 10 lat po urazie



Większość ludzi z PTSD nie wymaga

terapii

Żyjemy w świecie w którym jest

tak normalne ze dzieci są

krzywdzone codziennie i na

każdym kroku.

Dzieci

są tak nagminnie ranione,

ze nikt nawet nie zauważa

krzyczących symptomów u nich

tego ranienia.

Dorosły

który doświadczy traumy

może szukać dla siebie pomocy,

choćby informacji na ten temat.

Dorosły wie ze wyrządzono mu

wielka krzywdę - dziecko o tym nie

wie i cierpi zagubione, pełne bólu,

w samotności.

U osób cierpiących na

zespół

stresu pourazowego

obserwuje się

częste zmiany nastroju.

Dominujące uczucia, które takie

osoby przeżywają, to najczęściej

lęk, złość, wstyd, poczucie winy,

poczucie izolacji od otoczenia i

osamotnienia.

Osoby cierpiące na ten problem

często mają poczucie, że życie jest

bez sensu. Nierzadko

współwystępuje u nich depresja,

również głęboka. Bardzo często

odczuwają również silny lęk,

wewnętrzne napięcie i

rozdrażnienie.

Mogą ponadto doświadczać

trudności w wyrażaniu

przeżywanych emocji.

Osoba z zespołem stresu pourazowego

może nadmiernie zajmować się

myśleniem o urazie, który przeżyła, albo

wręcz przeciwnie - unikać w ogóle

myślenia o nim i jakichkolwiek rozmów

na ten temat. Wówczas o urazie mogą

przypominać jej związane z nim

wdzierające się, nie podlegające woli

myśli lub obrazy dotyczące zdarzenia.

Często może przeżywać koszmary senne

i flashbacki, które powodują poczucie

jakby uraz miał miejsce na nowo.

Poczucie takie może być wyzwalane

przez różne czynniki kojarzące się z

traumą, takie jak sceny oglądane w

telewizji czy artykuły w gazetach. Inne

osoby cierpiące na ten problem mogą

mieć z kolei trudności z przypomnieniem

sobie istotnych aspektów urazu, który

przeżyły.

Osoba cierpiąca na zespół stresu pourazowego

może ponadto doświadczać zwiększonego

pobudzenia i wielu objawów lęku lub depresji,

takich jak pocenie się, palpitacje serca, nagły

przestrach w momencie niespodziewanego hałasu,

kłopoty ze snem i apetytem.

Na skutek obniżenia odporności organizmu z

powodu przeżywanego stresu mogą pojawiać się u

niej także różne inne problemy zdrowotne.

Osoba taka może ponadto unikać wszelkich

sytuacji, miejsc i działań, które kojarzą się jej z

urazem.

Może zrezygnować z aktywności, które wcześniej

sprawiały jej przyjemność, zaniedbywać pracę i

relacje z bliskimi osobami.

Nierzadko może sięgać po alkohol lub inne środki

chemiczne, po to, by zapomnieć o tym, co

przeżyła.

W skrajnym lub przedłużającym się

stresie, kiedy zabraknie hamującego

działania GABA, ciało migdałowate

wykazuje nadmierną aktywację, co z

kolei prowadzi do całego łańcucha

reakcji wegetatywnych, takich jak

zastygnięcie w bezruchu (freezing),

wzrost ciśnienia krwi, przyspieszona

akcja serca i wzrost wydzielania

hormonów stresu.

Powstaje więc

błędne koło strachu

pobudzenie ciała migdałowatego przez

stres powoduje aktywowanie dalszego

wydzielania hormonów

kortykosterydowych, strach wywołuje

jeszcze większy strach.

Zatem ewolucyjny program alarmujący

o zagrożeniu i mobilizujący organizm do

walki o przeżycie może w pewnych

warunkach działać toksycznie. Gotowość

organizmu do walki z

niebezpieczeństwem jest bardzo

wyczerpująca.

W zespole stresu

pourazowego alarm

na fikcyjne

zagrożenie pozostaje

włączony, mimo że

pacjent zdaje sobie w

pełni sprawę z

nieadekwatności

swoich reakcji.

Przewrażliwiony

system

noradrenergiczny

ignoruje świadomą

perswazję,

wywołując

nadmierny i zbędny

wysiłek.

Skutkiem

przeciążenia układu

noradrenergicznego

bywa też

nadmierna,

uogólniona agresja

obronna skierowana

przeciw innym

ludziom,

traktowanym jako

potencjalni

wrogowie. W obu

przypadkach

wspólny pozostaje

motyw -

znajdowanie

zagrożenia tam,

gdzie go nie ma.

Na drugim biegunie działania systemu

noradrenergicznego znajduje się tzw.

zimna agresja

, związana z niedocenianiem

sytuacji zagrożenia i niską reaktywnością tego

systemu. Ignorowanie rzeczywistych zagrożeń i

poszukiwanie mocnych wrażeń (rozboje lub udział

w sportach ekstremalnych) jest także przejawem

zakłóceń w pracy systemu alarmowego mózgu,

który tym razem zbyt późno i za wolno ostrzega

przed niebezpieczeństwem. W obu przypadkach

błędna ocena znaczenia bodźców stanowi

początek zmian neurochemicznych prowadzących

do życiowych katastrof, czasem do samobójstwa."

Czy stres traumatyczny uszkadza

mózg?

Odpowiadając wprost, można powiedzieć, że

ekspozycja na stres traumatyczny, zwłaszcza

długotrwała, nie tylko zmienia czynności

struktur mózgu, ale w sposób trwały i

nieodwracalny może uszkadzać mózg.

Zmiany w funkcjonowaniu mózgu dotyczą:

jakościowych zmian w sekrecji

neurotransmiterów oraz zmienionej

wrażliwości receptorów; nadmiernej aktywacji

układu limbicznego, w tym ciała

migdałowatego; nadaktywacji struktur prawej

półkuli;

zaburzeń w transferze informacji między

półkulami, spowodowanych dysfunkcjami w

przepływie impulsów przez spoidło wielkie;

uszkodzeń hipokampa.

Strukturą bardzo silnie związaną z emocjami

jest układ limbiczny i oczywiście ciało

migdałowate, będące częścią tego układu.

W badaniach na szczurach wykazano, że u

młodych osobników stres powoduje

uszkodzenia w receptorach kwasu

gammaaminomasłowego (GABA) w ciele

migdałowatym.

Formy

psychoterapii



Terapia radzenia sobie z lękiem:

trening relaksu, trening oddychania,

pozytywne myślenie, trening

asertywności, blokowanie myśli



Terapia kognitywna



Terapia ekspozycyjna: ekspozycja

wyobrażeniowa, ekspozycja

in vivo



Terapia zabawą



Psychoedukacja

D Z I Ę K U J E M Y ZA



Document Outline