background image

 

 

 

 

Psychologiczne prawidłowości

Psychologiczne prawidłowości

 

 

i pedagogiczne zasady 

i pedagogiczne zasady 

nauczania i uczenia się motorycznego

nauczania i uczenia się motorycznego

dr Aleksandra Bulska

dr Aleksandra Bulska

Poznań, 3 X 2009 r.

Poznań, 3 X 2009 r.

wikk77@gmail.com

wikk77@gmail.com

chomik.pl >> wikkeu

chomik.pl >> wikkeu

background image

 

 

 

 

Psychologiczna analiza procesu 

Psychologiczna analiza procesu 

uczenia się motorycznego

uczenia się motorycznego

Fazy tworzenia się nawyku 

Fazy tworzenia się nawyku 

ruchowego

ruchowego

Zasady nauczania ze szczególnym 

Zasady nauczania ze szczególnym 

uwzględnieniem nauczania 

uwzględnieniem nauczania 

czynności motorycznych

czynności motorycznych

background image

 

 

 

 

Psychologiczna analiza procesu 

Psychologiczna analiza procesu 

uczenia się motorycznego

uczenia się motorycznego

Uczenie się czynności motorycznych - 

Uczenie się czynności motorycznych - 

zmysłowe odbieranie od otoczenia              

zmysłowe odbieranie od otoczenia              

i przetwarzanie umysłowe informacji 

i przetwarzanie umysłowe informacji 

nieznanej dotąd czynności motorycznej 

nieznanej dotąd czynności motorycznej 

a następnie wykonanie czynności za 

a następnie wykonanie czynności za 

pomocą systemu motorycznego oraz 

pomocą systemu motorycznego oraz 

sprawdzenie skuteczności tej czynności      

sprawdzenie skuteczności tej czynności      

           w różnych sytuacjach otoczenia.

           w różnych sytuacjach otoczenia.

background image

 

 

 

 

Trzy aspekty uczenia się

Trzy aspekty uczenia się

Poznawczy- nastawiony na rozwój 

Poznawczy- nastawiony na rozwój 

procesów mentalnych takich jak poprawa 

procesów mentalnych takich jak poprawa 

wiedzy, zdolność rozwiązywania 

wiedzy, zdolność rozwiązywania 

problemów, 

problemów, 

Afektywny- nastawiony na emocje i 

Afektywny- nastawiony na emocje i 

uczucia; rozwój pozytywnej postawy do 

uczucia; rozwój pozytywnej postawy do 

danej aktywności fizycznej

danej aktywności fizycznej

Psychomotoryczny- nastawiony na rozwój 

Psychomotoryczny- nastawiony na rozwój 

motorycznych zdolności obejmujące 

motorycznych zdolności obejmujące 

umiejętności ruchowe podstawowe jak i 

umiejętności ruchowe podstawowe jak i 

szczegółowe

szczegółowe

background image

 

 

 

 

Determinanty przebiegu i efektu 

Determinanty przebiegu i efektu 

nauczania motorycznego

nauczania motorycznego

Właściwości uczącego się 

Właściwości uczącego się 

Okoliczności i czynniki 

Okoliczności i czynniki 

charakteryzujące sytuacje nauczania 

charakteryzujące sytuacje nauczania 

motorycznego

motorycznego

Właściwości instruktora

Właściwości instruktora

background image

 

 

 

 

Właściwości uczącego się 

Właściwości uczącego się 

Stopień dojrzałości organizmu

Stopień dojrzałości organizmu

faza progresywna (0- 30 lat)

faza progresywna (0- 30 lat)

faza równowagi (30- 60 lat)

faza równowagi (30- 60 lat)

faza regresji ( po 60 latach)

faza regresji ( po 60 latach)

Pojawienie się okresów szczególnie sprzyjających 

Pojawienie się okresów szczególnie sprzyjających 

uczeniu motorycznemu

uczeniu motorycznemu

apogeum motoryczne dla dziewcząt 10- 11 lat, 

apogeum motoryczne dla dziewcząt 10- 11 lat, 

chłopców 11- 12

chłopców 11- 12

Zróżnicowane predyspozycje ruchowe; zespół 

Zróżnicowane predyspozycje ruchowe; zespół 

uwarunkowań człowieka decyduje o szybkości 

uwarunkowań człowieka decyduje o szybkości 

uczenia się czynności ruchowych (zdolności 

uczenia się czynności ruchowych (zdolności 

wrodzone)

wrodzone)

Cechy somatyczne; poziom sprawności poszczególnych 

Cechy somatyczne; poziom sprawności poszczególnych 

zmysłów; fizyczne możliwości odtworzenia danego 

zmysłów; fizyczne możliwości odtworzenia danego 

ruchu oraz gotowość do wykonania tej czynności

ruchu oraz gotowość do wykonania tej czynności

ogólna postawa uczącego się 

ogólna postawa uczącego się 

background image

 

 

 

 

Fazy tworzenia się nawyku 

Fazy tworzenia się nawyku 

ruchowego

ruchowego

Nawyk ruchowy- zdolność ruchowa 

Nawyk ruchowy- zdolność ruchowa 

charakteryzująca się 

charakteryzująca się 

zautomatyzowanym przebiegiem i 

zautomatyzowanym przebiegiem i 

tym, że jej wykonanie nie wymaga 

tym, że jej wykonanie nie wymaga 

jakieś specjalnej koncentracji, uwagi.

jakieś specjalnej koncentracji, uwagi.

Nawyk nie oznacza samej czynności 

Nawyk nie oznacza samej czynności 

ale jest nabytą zdolnością do 

ale jest nabytą zdolnością do 

wykonania określonej czynności. 

wykonania określonej czynności. 

background image

 

 

 

 

Rodzaje nawyków ruchowych

Rodzaje nawyków ruchowych

ZAMKNIĘTE

ZAMKNIĘTE

 oparte na uwarunkowaniu 

 oparte na uwarunkowaniu 

wewnętrznym a istotą jest ścisłe 

wewnętrznym a istotą jest ścisłe 

odwzorowanie wcześniej zaprogramowanej 

odwzorowanie wcześniej zaprogramowanej 

formy ruchu

formy ruchu

OTWARTE

OTWARTE

 konieczne dostosowanie formy 

 konieczne dostosowanie formy 

ruchu do sytuacji zmieniającej się w 

ruchu do sytuacji zmieniającej się w 

środowisku zewnętrznym 

środowisku zewnętrznym 

background image

 

 

 

 

Etapy kształtowania 

Etapy kształtowania 

nawyku ruchowego

nawyku ruchowego

1.

1.

faza 

faza 

GEneralizacji

GEneralizacji

- pokazanie w jaki 

- pokazanie w jaki 

sposób można wykonać poprawnie daną 

sposób można wykonać poprawnie daną 

czynność

czynność

2.

2.

faza 

faza 

KONcentracji

KONcentracji

- usuwanie błędów

- usuwanie błędów

3.

3.

faza 

faza 

Automatyzacji

Automatyzacji

 = ekonomizacja        

 = ekonomizacja        

          i stabilizacja nawyku ruchowego

          i stabilizacja nawyku ruchowego

4.

4.

faza 

faza 

USuwania błędów

USuwania błędów

5.

5.

faza precyzyjnej 

faza precyzyjnej 

ANalizy ruchu

ANalizy ruchu

6.

6.

faza 

faza 

UPlastycznienia

UPlastycznienia

 czynności 

 czynności 

ruchowej

ruchowej

gekona usanup

gekona usanup

background image

 

 

 

 

Kolejność kształtowania 

Kolejność kształtowania 

umiejętności ruchowych

umiejętności ruchowych

1. 

1. 

Podanie ustalonej nazwy ćwiczenia i jej 

Podanie ustalonej nazwy ćwiczenia i jej 

znaczenie i możliwości zastosowania

znaczenie i możliwości zastosowania

2. Zwięzły i krótki opis reguł działania by 

2. Zwięzły i krótki opis reguł działania by 

stworzyć właściwe wyobrażenie o ruchu

stworzyć właściwe wyobrażenie o ruchu

3. Wzorcowy pokaz ćwiczenia

3. Wzorcowy pokaz ćwiczenia

4. Myślowa analiza i konfrontacja wyobrażeń 

4. Myślowa analiza i konfrontacja wyobrażeń 

o ruchu z poznanym obrazem

o ruchu z poznanym obrazem

5. Wykonanie ćwiczenia pod kontrolą z 

5. Wykonanie ćwiczenia pod kontrolą z 

dodatkową werbalna i obrazowa informacją 

dodatkową werbalna i obrazowa informacją 

nauczyciela

nauczyciela

6. Stopniowe systematyczne przejście do 

6. Stopniowe systematyczne przejście do 

samodzielnego wykonywania ćwiczenia w 

samodzielnego wykonywania ćwiczenia w 

bardziej złożonych warunkach.

bardziej złożonych warunkach.

background image

 

 

 

 

Zasady nauczania ze 

Zasady nauczania ze 

szczególnym uwzględnieniem 

szczególnym uwzględnieniem 

nauczania czynności 

nauczania czynności 

motorycznych

motorycznych

Metoda - wszelki sposób uczenia się  

Metoda - wszelki sposób uczenia się  

i każda droga systematycznego          

i każda droga systematycznego          

        i skutecznego przekazywania 

        i skutecznego przekazywania 

wiedzy.

wiedzy.

background image

 

 

 

 

Metody prowadzenia zajęć

Metody prowadzenia zajęć

Zabawowa

Zabawowa

Współzawodnictwa

Współzawodnictwa

Ścisła

Ścisła

Zadaniowa

Zadaniowa

Improwizacji ruchowej

Improwizacji ruchowej

Obwodowa - stacyjna

Obwodowa - stacyjna

Nauczania programowego

Nauczania programowego

Wielozadaniowa

Wielozadaniowa

background image

 

 

 

 

Niespecyficzne metody nauczania 

Niespecyficzne metody nauczania 

czynności ruchowych 

czynności ruchowych 

występują łącznie i zgodnie 

występują łącznie i zgodnie 

  

  

z zasadami dydaktycznymi 

z zasadami dydaktycznymi 

poprzez stosowanie 

poprzez stosowanie 

informacji słownej, 

informacji słownej, 

wizualnej i zadań ruchowych.

wizualnej i zadań ruchowych.

słowne

słowne

poglądowe

poglądowe

działania praktycznego

działania praktycznego

background image

 

 

 

 

Specyficzne metody nauczania 

Specyficzne metody nauczania 

czynności ruchowych dzielimy na:

czynności ruchowych dzielimy na:

Syntetyczne

Syntetyczne

 - nauka czynności 

 - nauka czynności 

ruchowych bez dzielenia na elementy

ruchowych bez dzielenia na elementy

Analityczne

Analityczne

 - nauka czynności 

 - nauka czynności 

ruchowych etapami 

ruchowych etapami 

Kompleksowe

Kompleksowe

 - stosowanie 

 - stosowanie 

przemiennie metody analitycznej i 

przemiennie metody analitycznej i 

syntetycznej

syntetycznej

background image

 

 

 

 

Zasady metodyki ćwiczeń fizycznych

Zasady metodyki ćwiczeń fizycznych

zasada świadomości

zasada świadomości

- osoba, która rozumie cel ćwiczeń i ich 

- osoba, która rozumie cel ćwiczeń i ich 

praktyczne zastosowanie uczy się szybciej i 

praktyczne zastosowanie uczy się szybciej i 

chętniej 

chętniej 

- zaszczepienie potrzeby ruchu

- zaszczepienie potrzeby ruchu

zasada aktywności

zasada aktywności

- czynny i twórczy stosunek ucznia do zajęć

- czynny i twórczy stosunek ucznia do zajęć

- uwzględnienie zainteresowań uczniów

- uwzględnienie zainteresowań uczniów

- podkreślenie wartości osiągniętych wyników

- podkreślenie wartości osiągniętych wyników

- pobudzenie do osiągania coraz lepszych 

- pobudzenie do osiągania coraz lepszych 

wyników poprzez wprowadzenie elementu 

wyników poprzez wprowadzenie elementu 

współzawodnictwa

współzawodnictwa

background image

 

 

 

 

c.d. metodyki ćwiczeń fizycznych

c.d. metodyki ćwiczeń fizycznych

zasada poglądowości

zasada poglądowości

- wywołanie wyobrażeń ruchowych 

- wywołanie wyobrażeń ruchowych 

- wzbudzanie chęci ich naśladownictwa

- wzbudzanie chęci ich naśladownictwa

zasada systematyczności

zasada systematyczności

- stopniowanie trudności, od ćwiczeń 

- stopniowanie trudności, od ćwiczeń 

łatwiejszych do bardziej złożonych 

łatwiejszych do bardziej złożonych 

- wprowadzanie elementów znanych na 

- wprowadzanie elementów znanych na 

bazie elementów nieznanych

bazie elementów nieznanych

background image

 

 

 

 

c.d. metodyki ćwiczeń fizycznych

c.d. metodyki ćwiczeń fizycznych

zasada przystępności

zasada przystępności

- materiał ćwiczebny musi być 

- materiał ćwiczebny musi być 

dostosowany do poziomu rozwoju 

dostosowany do poziomu rozwoju 

motorycznego i wydolności organizmu 

motorycznego i wydolności organizmu 

oraz płci i wieku

oraz płci i wieku

zasada trwałości

zasada trwałości

- utrwalenie wyników nauczania 

- utrwalenie wyników nauczania 

- zdobyte nawyki ruchowe muszą 

- zdobyte nawyki ruchowe muszą 

zostać doprowadzone do perfekcji

zostać doprowadzone do perfekcji

background image

 

 

 

 

Funkcje ewaluacji

Funkcje ewaluacji

dydaktyczna

dydaktyczna

 -  potrzeba stałego 

 -  potrzeba stałego 

informowania nauczyciela i ucznia o 

informowania nauczyciela i ucznia o 

stopniu realizacji celów wytyczonych przez 

stopniu realizacji celów wytyczonych przez 

program nauczania

program nauczania

- diagnoza pedagogiczna, ułatwiająca 

- diagnoza pedagogiczna, ułatwiająca 

dobór i korektę stosowanych środków

dobór i korektę stosowanych środków

wychowawcza

wychowawcza

 - samodoskonalenie- 

 - samodoskonalenie- 

kontrola i ocena zaspokaja potrzebę 

kontrola i ocena zaspokaja potrzebę 

poznania własnej wartości                           

poznania własnej wartości                           

   i samopotwierdzenia ucznia

   i samopotwierdzenia ucznia

społeczna

społeczna

 - ocena jest istotnym 

 - ocena jest istotnym 

czynnikiem kształtującym wzajemne 

czynnikiem kształtującym wzajemne 

stosunki między jednostką                      a 

stosunki między jednostką                      a 

zespołem klasowym 

zespołem klasowym 

background image

 

 

 

 

Zapraszam na chwilę 

Zapraszam na chwilę 

przerwy

przerwy


Document Outline