Nadczynność
tarczycy
dr hab. med. Katarzyna
Ziora
Katedra i Klinika Pediatrii
Zabrze
Nadczynność
tarczycy
dr hab. med. Katarzyna
Ziora
Katedra i Klinika Pediatrii
Zabrze
Nadczynność tarczycy
def.
zespół zmian somatycznych i zaburzeń
metabolicznych, wywołany przewlekłym
nadmiarem hormonów tarczycy w
organizmie
Hypertyreoza: stan nadczynności tarczycy
- zwiększenie biosyntezy HT
- zwiększenie uwalniania HT
Tyreotoksykoza: toksyczne działanie
hormonów tarczycy na organizm
Nadczynność tarczycy-
przyczyny
nieprawidłowa stymulacja tarczycy
- ch. Graves-Basedowa
(p-ciała stymulujące
)
- TSH- like (
HCG lub HCG-like: ciąża
)
autonomiczna tkanka tarczycowa
- poj. gruczolak autonomiczny: ch. Goetsha
- wieloguzkowy rozrost autonomiczny:
ch.
Plummera
- rak nadczynny hormonalnie
Nadczynność tarczycy
przyczyny c.d.
uwolnienie hormonów tarczycy
- zapalenie tarczycy
-- faza ostra podostrego zapalenia tarczycy:
ch.de Quervain
-- wczesna faza przewleklego zapalenia :
ch.Hashimoto
-- ropne zapalenie tarczycy
- po leczeniu radiojodem
Nadczynność tarczycy
przyczyny c.d.
pozatarczycowe przyczyny
- nadmiar egzogenny
-- przedawkowanie HT/preparatów tarczycy
Thyreotoxicosis factitia
-- przedawkowanie jodu: jod-Basedow
- nadmiar endogenny
wole jajnikowe: struma ovarii
nadmiar TSH
- gruczolak przysadki
- oporność przysadkowa na HT
Nadczynność tarczycy
częstość
występowania
najczęściej: o.pokwitania ciąża menopauza
Polska: ch. Graves-Basedowa u ok. 0,14% ludności
25 nowych zachorowań /100 000 ludności
kobiety 4 x częściej od mężczyzn
dzieci 12 x rzadziej niż dorośli
ch. Plummera u ok. 0,18 % ludności
29 nowych zachorowań /100 000 / rok
> 40 r.życia częściej
Choroba Graves-
Basedowa
u dzieci - objawy
podmiotowe
- chwiejność emocjonalna
- nadmierna ruchliwość/ kłopoty z koncentracją
- niepokój, nerwowość
- zwiększenie apetytu i utrata masy ciała
lub żarłoczność i utrzymanie masy ciała
- zaburzenia snu
- pogorszenie wyników w nauce
- zła tolerancja ciepła i nadmierna potliwość
- osłabienie siły mięśniowej, męczliwość
- zaburzenia miesiączki u dziewcząt
Choroba Graves-
Basedowa
u dzieci objawy
przedmiotowe
- wole
- tachykardia
- wzrost ciśnienia skurczowego, następnie
zmniejszenie ciśnienia rozkurczowego
zwiększenie amplitudy ciśnienia tętniczego
- wytrzeszcz gałek ocznych
- drobnofaliste drżenia palców dłoni i stóp
oraz języka tremor
- przyspieszenie wzrastania i wieku kostnego
Choroba Graves-
Basedowa
u dzieci objawy
kliniczne c.d.
„
duże objawy”
„triada merseburska”
1. wole + szmer nad tarczycą
2. tachykardia
3. egzophtalmus
4. zwiększona amplituda RR
5. zwiększona pobudliwość nerwowa
Choroba Graves-
Basedowa
u dzieci objawy
kliniczne c.d.
„małe objawy”
1. tremor
2. nietolerancja ciepła
3. ubytek masy ciała
inne objawy: u dorosłych
astenia mięśniowa
akropatia tyreotoksyczna
obrzęk przedgoleniowy
zespół tyreokardialny: migotanie przedsionków
niewydolność krążenia
stenokardia
Nadczynność tarczycy u
dzieci
leczenie
Cel leczenia - osiągnięcie eutyreozy
- utrzymanie stanu
eutyreozy
- zapobieganie nawrotom
Metody leczenia
1. Tyreostatyki
2. Radioterapia
131
J
3. Leczenie operacyjne
Nadczynność tarczycy u
dzieci
leczenie
tyreostatykami
Terapia skojarzona
tyreostatyk + L- tyroxin
0,5-1mg/kg/d tiamazol lub
4-10 mg/kg/d propylotiouracyl,
następnie
1-2 ug/kg/d L-Thyroxin (25 - 50 ug/d)
Nadczynność tarczycy u
dzieci
leczenie objawowe
--
beta-blokery
Propranolol 0,5-1 mg/kg/dobę
-- wit.B6
-- leki uspokajające np. Hydroxysin
Powikłania
leczenia
tyreostatykami
1- 5% wysypka; bóle stawów;
przejściowa leukopenia; zaburzenia smaku;
objawy dyspeptyczne; wypadanie włosów
0,2- 0,5% agranulocytoza
<0,2% anemia aplastyczna; hepatitis:PTU
trombocytopenia; żółtaczka cholestatyczna;
vasculitis; hipoprotrombinemia;
hipoglikemia: tiamazol