Publiczne prawo
gospodarcze
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Wykład 6
Publiczne prawo
gospodarcze
Formy organizacyjno-prawne
przedsiębiorstw
Wykład 6
Publiczne prawo
gospodarcze
- Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą
- Spółki prawa handlowego
- Inne podmioty
- Osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą jako
działalność akcesoryjną
Publiczne prawo gospodarcze
Publiczne prawo
gospodarcze
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą:
Osoba fizyczna może pozyskać status przedsiębiorcy
wyłącznie wówczas, gdy posiada pełną zdolność
do czynności prawnych, co oznacza, że jest osobą
pełnoletnią i nie została ubezwłasnowolniona.
Przedsiębiorcą
nie
może
być
także
osoba
ubezwłasnowolniona zarówno częściowo, jak i - tym
bardziej – całkowicie, dlatego że ubezwłasnowolnienie
skutkuje utratą pełnej zdolności do czynności prawnych.
Osoba małoletnia, podobne jak osoba ubezwłasnowolniona,
nie może samodzielnie (tj. bez zgody jej przedstawiciela
ustawowego) zawierać umów, które wykraczają poza te
należące do powszechnie zawieranych w drobnych
bieżących sprawach życia codziennego.
Publiczne prawo gospodarcze
Publiczne prawo
gospodarcze
Działalność gospodarcza może być prowadzona w formie
spółek prawa handlowego takich jak:
• spółki jawne;
• spółki partnerskie;
• spółki komandytowe;
• spółki komandytowo-akcyjne;
• spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
• spółki akcyjne;
• europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych;
• spółki europejskie
Publiczne prawo gospodarcze
Działalność gospodarcza może również być prowadzona w formie:
• spółdzielni;
• spółdzielni europejskich;
• przedsiębiorstw państwowych;
• jednostek badawczo-rozwojowych;
• przedsiębiorców określonych w przepisach o zasadach
prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności
gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez
zagraniczne osoby prawne i fizyczne;
• towarzystw ubezpieczeń wzajemnych;
• towarzystw reasekuracji wzajemnej;
• oddziałów przedsiębiorców zagranicznych działających na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń;
• głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji
Publiczne prawo gospodarcze
Spółka jawna
• Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo
pod własną firmą
• Firma spółki jawnej powinna zawierać nazwiska lub firmy (nazwy)
wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę (nazwę) jednego
albo kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie „spółka jawna”,
dopuszczalne jest używanie skrótu „sp.j.”
• Spółka powstaje z chwilą uzyskania wpisu do KRS
• Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia
całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz
ze spółką. Jego odpowiedzialność ma charakter subsydiarny
• Umowa spółki jawnej powinna zawierać: 1) firmę i siedzibę spółki,
2) określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich
wartość,
3) przedmiot działalności spółki, 4) czas trwania spółki, jeżeli jest
oznaczony.
Publiczne prawo gospodarcze
Spółka partnerska to spółka osobowa, utworzona przez
wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu w
spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą.
Partnerami w spółce mogą być wyłącznie osoby fizyczne,
uprawnione do wykonywania wolnych zawodów takich jak zawód:
adwokata, aptekarza, architekta, inżyniera budownictwa, rzecznika
patentowego, rzeczoznawcy majątkowego, czy tłumacza przysięgłego.
Firma spółki partnerskiej powinna zawierać nazwisko co najmniej
jednego partnera, dodatkowe oznaczenie „i partner” bądź „i
partnerzy” albo „spółka partnerska” oraz określenie wolnego zawodu
wykonywanego w spółce. Dopuszczalny jest skrót „sp.p.”. Firmy z
oznaczeniem „i partner” bądź „i partnerzy” albo „spółka partnerska”
oraz skrótu „sp.p.” może używać tylko spółka partnerska.
Spółka powstaje z chwilą dokonania wpisu do KRS.
Publiczne prawo gospodarcze
• Spółka komandytowa to spółka osobowa mająca na celu
prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec
wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik
odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność
co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona.
• Firma spółki komandytowej powinna zawierać nazwisko jednego
lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie „spółka
komandytowa”. Dopuszczalne jest używanie skrótu „sp. k.”. Jeżeli
komplementariuszem jest osoba prawna, firma spółki komandytowej
powinna zawierać pełne brzmienie firmy (nazwy) tej osoby prawnej z
dodatkowym oznaczeniem „spółka komandytowa”. Nie wyklucza to
zamieszczenia nazwiska komplementariusza, który jest osobą
fizyczną. Nazwisko komandytariusza nie może być zamieszczane w
firmie spółki. W przypadku zamieszczenia nazwiska lub firmy (nazwy)
komandytariusza w firmie spółki, komandytariusz ten odpowiada
wobec osób trzecich bez ograniczenia.
• Spółka powstaje z chwilą wpisu do KRS.
Publiczne prawo gospodarcze
Spółka komandytowo-akcyjna to spółka osobowa mająca na celu
prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec
wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik
odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej
jeden wspólnik jest akcjonariuszem.
Firma spółki komandytowo-akcyjnej powinna zawierać nazwiska
jednego lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie
„spółka komandytowoakcyjna”. Dopuszczalne jest używanie skrótu
„S.K.A.”. Jeżeli komplementariuszem jest osoba prawna, firma spółki
komandytowo-akcyjnej powinna zawierać pełne brzmienie firmy
(nazwy) tej osoby prawnej z dodatkowym oznaczeniem „spółka
komandytowo-akcyjna”. Nie wyklucza to zamieszczenia nazwiska
komplementariusza, który jest osobą fizyczną. Nazwisko albo firma
(nazwa) akcjonariusza nie może być zamieszczane w firmie spółki.
W przypadku zamieszczenia nazwiska albo firmy (nazwy)
akcjonariusza w firmie spółki akcjonariusz ten odpowiada wobec
osób trzecich tak jak komplementariusz.
Publiczne prawo gospodarcze
Spółki kapitałowe
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utworzona
przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie
dopuszczalnym.
• Wspólnicy są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w
umowie spółki i nie odpowiadają za zobowiązania spółki.
• Wartość kapitału zakładowego spółki wynosi 5 000 zł. Dzieli się on
na udziały.
• Firma spółki może być obrana dowolnie; powinna jednak zawierać
dodatkowe oznaczenie „spółka z ograniczoną odpowiedzialnością”.
Dopuszczalne jest używanie skrótu „spółka z o.o.” lub „sp. z o.o.”.
• Z chwilą zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji.
• Do powstania spółki konieczny jest m.in. wpis do KRS.
• Organami spółki są: zarząd, zgromadzenie wspólników, rada
nadzorcza, komisja rewizyjna.
Publiczne prawo gospodarcze
Spółki kapitałowe –
Spółka akcyjna może być założona przez jedną lub więcej
osób. Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki.
Kapitał zakładowy spółki akcyjnej dzieli się na akcje o równej
wartości nominalnej. Wartość kapitału zakładowego nie może
być niższa niż 100 000 zł., a wartość akcji niższa niż 1 grosz.
• Firma spółki może być obrana dowolnie; powinna zawierać
dodatkowe oznaczenie „spółka akcyjna”. Dopuszczalne jest
używanie skrótu „S.A.”.
• Do powstania spółki konieczne jest m.in. podpisanie statutu,
jak również uzyskanie wpisu do KRS.
• Organami spółki są: zarząd, rada nadzorcza, walne
zgromadzenie.
Publiczne prawo gospodarcze
Spółdzielnia to dobrowolne zrzeszenie nieograniczonej liczby osób,
o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu
udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną
działalność gospodarczą.
Liczba założycieli spółdzielni nie może być mniejsza od dziesięciu,
jeżeli założycielami są osoby fizyczne, i trzech, jeżeli założycielami
są osoby prawne. W spółdzielniach produkcji rolnej liczba
założycieli – osób fizycznych nie może być mniejsza od pięciu.
Spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do KRS.
Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na zasadach rachunku
ekonomicznego przy zapewnieniu korzyści członkom spółdzielni.
Organy spółdzielni: 1) walne zgromadzenie (w spółdzielniach, w
których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie
przedstawicieli - zebrania grup członkowskich); 2) rada nadzorcza;
3) zarząd.
Publiczne prawo gospodarcze
Jednostki badawczo- rozwojowe
- są tworzone w celu prowadzenia badań naukowych i prac
rozwojowych, których wyniki powinny znaleźć zastosowanie w
określonych dziedzinach gospodarki narodowej i życia społecznego.
- podlegają obowiązkowi wpisu do KRS
- posiadają osobowość prawną
Do zadań jednostek badawczo-rozwojowych w szczególności należy:
- prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, przystosowanie
wyników prowadzonych prac do zastosowania w praktyce oraz
upowszechnianie wyników tych prac;
- realizacja zadań związanych z prowadzonymi przez nią badaniami
naukowymi lub pracami rozwojowymi, określonych w statucie
jednostki.
Prowadzenie działalności gospodarczej jest dopuszczalne na zasadach
określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej w
zakresie określonym w statucie. Konieczne jest jednak wydzielenie
pod względem finansowanym i rachunkowym takiej działalności.
Publiczne prawo gospodarcze
Osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą jako
aktywność akcesoryjną:
- Stowarzyszenia
-Fundacje
-Muzea
Stowarzyszenia i fundacje podlegają w zakresie prowadzonej
działalności gospodarczej dodatkowo obowiązkowemu wpisowi
do Krajowego Rejestru Sądowego do rejestru przedsiębiorców.
Ograniczenia
prowadzonej
działalności
gospodarczej
polegają na konieczności przeznaczenia całego zysku na cele
statutowe.
Publiczne prawo gospodarcze
Stowarzyszenia (nie dotyczy stowarzyszeń zwykłych)
Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o
celach niezarobkowych. Minimalna liczba członków-założycieli wynosi 15
osób. Działa w oparciu o statut.
Określa ono samodzielnie swoje cele, programy działania i struktury
organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego
działalności.
Podlega ono obowiązkowemu wpisowi do KRS.
Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych
zasad określonych w odrębnych przepisach. Dochód z działalności
gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie
może być przeznaczony do podziału między jego członków.
Uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe. Do
utworzenia stowarzyszenia zwykłego niezbędne jest min. 3 osoby. Nie
posiada ono osobowości prawnej i nie może prowadzić działalności
gospodarczej.
Publiczne prawo gospodarcze
Fundacje
• Mogą być ustanowione dla realizacji celów społecznie lub gospodarczo
użytecznych, w szczególności, takich jak: ochrona zdrowia, rozwój
gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i
pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami.
• Fundacja może być powołana przez osoby fizyczne lub osoby prawne.
• Oświadczenie o powołaniu fundacji powinno zostać złożone w formie
aktu notarialnego.
• Podlega obowiązkowemu wpisowi do KRS
• Fundacje działają w oparciu przepisy ustawy o fundacjach i statutu.
• Dopuszczalność prowadzenia działalności gospodarczej powinna
zostać przewidziana w statucie.
• Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach
służących realizacji jej celów. Jeżeli fundacja ma prowadzić działalność
gospodarczą, wartość środków majątkowych fundacji przeznaczonych
na działalność gospodarczą nie może być mniejsza niż 1000 zł.
Publiczne prawo gospodarcze
Muzea
• Muzeum jest jednostką organizacyjną nienastawioną na
osiąganie zysku, której celem jest gromadzenie i trwała ochrona
dóbr naturalnego i kulturalnego dziedzictwa ludzkości o
charakterze materialnym i niematerialnym, informowanie o
wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie
podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz
światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej
oraz umożliwianie korzystania ze zgromadzonych zbiorów.
• Muzeum działa w oparciu o statut nadany przez założyciela
(ministra, kierownika urzędu centralnego, jednostkę samorządu
terytorialnego, osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę
organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej).
• Muzeum może prowadzić, jako dodatkową, działalność
gospodarczą w celu finansowania działalności statutowej.
Publiczne prawo gospodarcze
Kościelne osoby prawne
Kościelne osoby prawne (czyli np. metropolie, diecezje,
parafie), a także spółki, których udziałowcami są wyłącznie
te osoby, mogą prowadzić działalność gospodarczą.
Działalność ta najczęściej dotyczy dziedzin związanych z
aktywnością
kościelną
np.
prowadzenie
placówek
wychowawczych, szpitali, zakładów leczniczych.
Jeżeli kościelne osoby prawne prowadzą działalność
gospodarczą są przedsiębiorcami, ale nie podlegają
obowiązkowi wpisu do żadnego z rejestrów.
Publiczne prawo gospodarcze
Zadanie 1:
Do burmistrza miasta Zalesie wpłynął wniosek o wpis do
CEIDG Mariusza K. Chce on prowadzić działalność
gospodarczą polegającą na sprzedaży lodów i napoi
chłodzących w okresie letnim. Mariusz K. ma 15 lat i chce w
ten sposób dorobić do otrzymywanego kieszonkowego.
1. Czy tego typu aktywność może zostać uznana za
działalność gospodarczą?
2. Czy Mariusz K. będzie mógł uzyskać status przedsiębiorcy?
Publiczne prawo gospodarcze
Zadanie2
Założyłeś działalność gospodarczą - „Bajeczne ciasteczko”
Karol Kowalski. Jest to lokalny sklepik sprzedający wyroby
cukiernicze. Twój sąsiad pozazdrościł Ci sukcesu i
postanowił rozpocząć działalność gospodarczą pod nazwą
„Bajeczne ciasteczko” Jan Wiśniewski.
Czy zrealizuje swój pomysł?
Publiczne prawo gospodarcze