background image

Wspólna polityka handlowa 

Unii Europejskiej

Dr Wanda Dugiel

Kolegium Gospodarki Światowej

Szkoła Główna Handlowa

background image

2

Etapy integracji gospodarczej 

W którym etapie Wspólnoty 

Europejskie? 

Strefa wolnego handlu

Unia celna

Wspólny rynek

Unia gospodarcza i 
walutowa

Unia polityczna

background image

3

Wspólna polityka handlowa 

UE 

Historia tworzenia wspólnej polityki 
rolnej

– Ustanowienie w ramach Wspólnot 

Europejskich na mocy Traktatu Rzymskiego

– 1 lipca 1968: ustanowienie unii celnej 

• Wprowadzenie wspólnej taryfy celnej
• Zniesienie ceł i innych narzędzi polityki 

handlowej wewnątrz Wspólnot Europejskich 

– 1 stycznia 

1970: 

wprowadzenie w życie 

wspólnej polityki handlowej 

– 1975: wspólna polityka handlowa wobec 

państw socjalistycznych

background image

4

Unia Europejska a zasady 

GATT/WTO 

– Regulacje Układu 

określają 
podstawowe zasady 
polityki handlowej 
Wspólnot 
Europejskich. 

• Artykuł I (par. 2) 

GATT

• Artykuł XXIV (par. 

4) GATT

• Artykuł XXIV (par. 

8) GATT

background image

5

Ustanowienie wspólnej 

polityki handlowej i 

późniejsze zmiany

Część III Traktatu Rzymskiego, 

rozdział III pt. Polityka 

handlowa, 

artykuły 110-116 

Traktat z Maastricht 

art. 131-134 oraz w art. 300 

Przepisów ogólnych i 

końcowych TWE 

wprowadzono do 

poprzednio obowiązujących 

zapisów stosunkowo 

niewielkie zmiany 

background image

6

Traktat Amsterdamski 

a wspólna polityka handlowa

Traktat Amsterdamski w 
art. 133 [dawniej 113] 

– wprowadził możliwość 

rozszerzenia kompetencji 
Rady (w drodze 
jednomyślności, na wniosek 
Komisji i po konsultacjach z 
parlamentem europejskim) 
na negocjacje 
międzynarodowe i umowy 
dotyczące usług oraz 
własności intelektualnej, 
jeśli nie zostały one objęte 
art. 133. 

background image

7

Podstawowe regulacje

Artykuł 133 ust. 1.

Wspólna polityka handlowa jest oparta 

na jednolitych zasadach, zwłaszcza w 

odniesieniu do zmian stawek celnych, 

zawierania umów celnych i handlowych, 

ujednolicenia środków liberalizacyjnych, 

polityki eksportowej i handlowych 

środków ochronnych podejmowanych w 

przypadku dumpingu lub subsydiów. 

background image

8

Traktat Nicejski

a wspólna polityka handlowa

Art. 133 ust. 5 Traktatu o Unii 
Europejskiej został zmieniony i 
rozszerzony

Przepisy ust. 1-4 art. 133 stosują 
się również do „negocjacji i 
zawierania umów odnoszących się 
do handlu usługami oraz 
handlowych aspektów własności 
intelektualnej”. 

Przy negocjowaniu porozumień w 
powyższych dziedzinach 
Wspólnota ma wyłączne 
kompetencje i obowiązuje ją 
kwalifikowana większość w 
podejmowaniu decyzji przez Radę.

background image

9

Benita Ferrero
External Relations and 
European Neighborhood Policy

 

Peter Mandelson, 

External Trade

 

Louis Michel
Humanitarian Aid and Development Policy.

 

Olli Rehn

Enlargement

Jose Manuel  

Barroso

Chair

Komisja Europejska

Handel zewnętrzny

background image

10

Wspólna polityka handlowa 

UE

Podstawowe zasady

 Reguluje ona stosunki handlowe między WE i 

państwami nieczłonkowskimi 

 Rozróżnia się autonomiczną i traktatową 

politykę handlową 

 Pierwsza polega na stanowieniu prawa 

przez instytucje wspólnotowe, 

 natomiast podstawowym instrumentem 

drugiej są umowy międzynarodowe. 

background image

11

Państwa nie mają 

kompetencji...

Rada Unii Europejskiej 
decyduje

– Propozycje odnośnie 

ochrony wspólnotowego 
rynku czy też środków 
polityki eksportowej 
przedkłada Radzie Unii 
Europejskiej organ 
posiadający inicjatywę 
legislacyjną – Komisja 
Europejska. 

Komisja upoważniona jest 
również do prowadzenia 
rokowań handlowych z 
krajami trzecimi.

background image

12

Autonomiczna polityka 

handlowa

Cła 

– Wspólna zewnętrzna taryfa celna
– Wspólnotowy Kodeks Celny. 
– Zintegrowana Taryfa Celna Wspólnot 

Europejskich - TARIC

Ograniczenia ilościowe

Przepisy antydumpingowe Unii 
Europejskiej

Postępowania antysubsydyjne

background image

13

23 czerwca 2000 r. na dwadzieścia lat podpisano Umowę 
o partnerstwie między krajami AKP a Wspólnotą 
Europejską. Na mocy Umowy utrzymano jednostronne 
preferencje udzielone państwom AKP przez WE. 
Preferencje w postaci bezcłowego dostępu do rynku WE 
obejmowały towary przemysłowe i rolne, z wyjątkiem 
produktów strefy umiarkowanej objętych wspólną 
polityką rolną.
 

W 1988 r 
Parlament ustalił 
nagrodę 
„Sakharov Prize” 
w walce o prawa 
człowieka 

Kraje Afryki Karaibów i 

Pacyfiku

Koffi Annan (2003) i 

Osvaldo Payá (2002)

background image

14

Budowa wspólnej taryfy 

celnej 

Wspólną taryfę celną zbudowano najpierw 
według zasad Brukselskiej Nomenklatury 
Celnej.

Pozwalała ona, podpisującym ją krajom, na 
wyodrębnienie drobniejszych pozycji, zgodnie 
z interesami narodowymi. 

Tak też się stało w przypadku wspólnej taryfy 
celnej WE. 

background image

15

Nomenklatura Rady 

Współpracy Celnej

W grudniu 1950 roku w Brukseli podpisano konwencję o 
klasyfikacji towarów (Nomenklatura Rady 
Współpracy Celnej
 - ang. Customs Cooperation Council 
Nomenclature
 - CCCN) dla celów polityki taryfowo-celnej. 

Rada Współpracy Celnej, z siedzibą w Brukseli, została 
założona 15 grudnia 1950 r. na mocy międzynarodowych 
konwencji (ang. Brussels Conventions on the 
harmonization of customs nomenclature oraz Convention 
on the classification of goods for customs tariffs
), która 
weszła w życie 4 listopada 1952 r. 

background image

16

Międzynarodowa Konwencja 

uproszczenia i harmonizacji

W 1975 r., mocą decyzji Rady, Wspólnota 
przystąpiła do Międzynarodowej Konwencji 
uproszczenia i harmonizacji procedur celnych 
(ang. International Convention for the 
Simplification and Harmonization of Customs 
Procedures
). 

W 1976 r. Rada Współpracy Celnej 
rekomendowała szereg zmian w taryfach 
celnych państw-sygnatariuszy konwencji. W 
1978 r. zostały one wprowadzone do wspólnej 
taryfy celnej mocą Rozporządzenia Rady 

background image

17

Zharmonizowany System Opisu 

i Kodowania Towarów

Zmiany są dokonywane w corocznie wydawanej 

wspólnej taryfie celnej. 

Ostatecznie w kwietniu 1987 r. Rada podjęła 

decyzję o przystąpieniu Wspólnoty do 

Zharmonizowanego Systemu Opisu i Kodowania 

Towarów (ang. Harmonized Commodity 

Description and Coding System) 

Sześciocyfrowa Nomenklatura Zharmonizowana 

(HS) uzupełniona została mocą kolejnego 

rozporządzenia o ośmiocyfrowe podpozycje 

Nomenklatury Scalonej (ang. Combined 

Nomenclature - CN) i jest stosowana we 

wspólnotowej taryfie celnej od 1988 r. 

background image

18

Zintegrowana Taryfa Celna 

Wspólnot Europejskich

Komisja Europejska starała się stworzyć zintegrowaną 

taryfę, która oprócz listy wszystkich stawek celnych 

obejmowałaby inne dodatkowe wymagania importowe. 

Stało się to na mocy postanowień rozporządzenia 

zobowiązującego Komisję  do opublikowania 

Zintegrowanej Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich (ang. 

Integrated Tariff of the European Communities

rozbudowującej Nomenklaturę Scaloną do 11 pozycji CN. 

Zawiera ona około 35 tysięcy pozycji towarowych, również 

specjalnie wydzielonych podgrup, wraz z przedstawieniem 

wszystkich środków taryfowych, tj. preferencji celnych, 

kwot taryfowych, zawieszeń autonomicznych stawek 

celnych, ceł antydumpingowych i wyrównawczych, a także 

preferencyjnych stawek na import towarów z gorzej 

rozwiniętych państw, zasady odnoszące się do wymiany 

handlowej z krajami stowarzyszonymi 

background image

19

Zintegrowana Taryfa Celna 

Wspólnot Europejskich - 

TARIC

background image

20

Zintegrowana Taryfa Celna 

Wspólnot Europejskich - TARIC

background image

21

Wspólnotowy Kodeks Celny 

definiuje treść Taryfy Celnej WE, 

która zawiera: 

towarową Nomenklaturę Scaloną; 

każdą inną nomenklaturę, która jest całkowicie lub 

częściowo oparta na Nomenklaturze Scalonej lub dodaje 

do niej dalsze działy i która została ustanowiona 

odrębnymi przepisami Wspólnoty w celu zastosowania w 

wymianie towarowej środków taryfowych; 

stawki i inne elementy opłat normalnie stosowane do 

towarów objętych Nomenklaturą Scaloną odnośnie: 

– ceł, 
– oraz rolnych opłat wyrównawczych i innych opłat przywozowych 

ustanowionych w ramach wspólnej polityki rolnej lub na 

podstawie odrębnych przepisów mających zastosowanie do 

niektórych towarów uzyskiwanych w wyniku przetworzenia 

produktów rolnych; 

background image

22

Wspólnotowy Kodeks Celny 

definiuje treść Taryfy Celnej WE, 

która zawiera:

preferencyjne środki taryfowe określone w 
umowach zawartych przez Wspólnotę z 
niektórymi krajami lub grupami państw, w 
których przewidziane jest stosowanie 
preferencji taryfowych; 

preferencyjne środki taryfowe przyjęte 
jednostronnie przez Wspólnotę wobec 
niektórych państw, grup państw lub terytoriów; 

background image

23

Wspólna Taryfa Celna

Najważniejszym kryterium podziału ceł we Wspólnej 

Taryfie Celnej jest sposób ich ustalania. 

Biorąc to pod uwagę, można wyróżnić stawki celne 

autonomiczne i konwencyjne. 

Cła autonomiczne ustalane są niezależnie od porozumień 

dwustronnych czy wielostronnych. 

Są one podstawą do obniżenia w wyniku wspomnianych 

umów do poziomu stawek tzw. ceł umownych 

(konwencyjnych). 

Te ostatnie są stosowane w imporcie z krajów trzecich 

należących do WTO oraz wobec państw, którym 

Wspólnota przyznała na mocy zawartych porozumień 

bilateralnie klauzulę najwyższego uprzywilejowania 

(KNU) w kwestiach taryfowych. 

background image

24

Sposób ustalania ceł we WTC

We Wspólnej Taryfie Celnej (WTC) cła są 
ustalane w dwojaki sposób. 

– Po pierwsze - cła są przedstawiane pod postacią 

procentowej części wartości towaru - tzw. cła ad 
valorem

– Po drugie - cła są ustanawiane pod postacią 

określonej sumy uzależnionej ciężarem, 
objętością lub liczbą towaru - tzw. cła 
specyficzne. 

Występują również stawki mieszane, czyli 
objęcie towaru zarówno stawką cła ad 
valorem, jak i cła specyficznego. 

background image

25

Traktatowa polityka 

handlowa 

Traktatowa polityka handlowa obejmuje wszystkie traktatowe 

uzgodnienia WE z państwami trzecimi dotyczące eksportu i 

importu towarów. Uzgodnienia te mogą być ograniczone do 

określonych państw trzecich lub grup państw trzecich, ale mogą 

także przyjąć wymiar globalny, jak np. w przypadku wyników 

ostatniej rundy rokowań GATT, czyli zakończo nej podpisaniem 

Aktu Końcowego w 1994 r. Rundy Urugwajskiej.

W dziedzinie traktatowej polityki handlowej Komisja Europejska 

dysponuje monopolem w zakresie zgłaszania inicjatywy, ale 

także prowadzenia negocjacji. 

 Są one jednak poddane przez państwa członkowskie ścisłej kontroli 

Rady, pozostawiające Komisji w rezultacie wąskie pole działania. 

 Podczas negocjacji, na których zawsze obecni są obserwatorzy z 

państw człon kowskich, Komisja związana jest szczegółowymi 

dyrektywami Rady i ma obowiązek przez cały czas informować 

specjalną komisję Rady o postępie i problemach negocjacji (art.133 

Traktatu o WE). 

 Umowy zawierane są przez Radę na wniosek Komisji. Podczas gdy w 

przypadku innych umów, zgodnie z jednolitą procedurą zawierania 

układów art. 300 Traktatu o WE, należy zasięgnąć opinii Parlamentu 

Europejskiego, a w przypadku ukła dów stowarzyszeniowych i kilku 

innych znaczących umów musi on nawet udzielić swej zgody, to przy 

zawieraniu umów w ramach Wspólnej Polityki Handlowej Rada nie ma 

nawet obowiązku konsultacji Parlamentu. Ale zgodnie z tzw. 

procedurą Luns-Westerterpa, Parlament Europejski informowany jest 

przez swe właściwe komisje o przebiegu negocjacji i treści 

zawieranych umów.

background image

26

EFTA

Islandia, Szwajcaria, Lichtenstein, 

Norwegia

background image

27

Europejski Obszar Gospodarczy

Wprowadzenie między 

państwami EFTA za 

wyjątkiem Szwajcarii 

czterech wolności rynku 

wewnętrznego tj.

– swobody przepływu 

towarów (z wyjątkiem 

rolnych), 

– swobody przepływu 

towarów osób, 

– swobody przepływu 

towarów usług 

– swobody przepływu 

towarów kapitału 

background image

28

Stosunki zewnętrzne ze Stanami 

Zjednoczonymi

Przewodniczący Komisji 
Europejskiej Jose Manuel  
Barroso i 
Prezydent Stanów 
Zjednoczonych George W. Bush

Klauzula 
Największego 
Uprzywilejowania

Karta Atlantycka

background image

29

Pytania sprawdzające 

Co oznaczają wyłączne kompetencje WE w zakresie prowadzenia 

wspólnej polityki handlowej?

W związku z przekazaniem kompetencji na szczebel 

ponadnarodowy, przez kogo i w jaki sposób państwa członkowskie 

WE są reprezentowane na forach międzynarodowych? 

Gdzie można zweryfikować stawkę celną na import danego towaru? 

Czy cła są istotnym i efektywnym instrumentem chroniącym rynek 

wspólnotowy przed towarami spoza UE? 

Na czym polegają ograniczenia ilościowe? 

Jakie jeszcze inne mogą istnieć instrumenty pozataryfowe, 

wywołujące ten sam skutek co ograniczenia ilościowe? 

Co to są podatki graniczne? 

Co to jest dumping? 

Dlaczego firmy decydują się na sprzedaż po cenach 

dumpingowych? 


Document Outline