background image

1

Przewlekła 

Przewlekła 

obturacyjna choroba 

obturacyjna choroba 

płuc 

płuc 

Opracował: dr n. med. 

Opracował: dr n. med. 

Tadeusz Pietras 

Tadeusz Pietras 

background image

2

Spektrum chorób 

Spektrum chorób 

obturacyjnych

obturacyjnych

Chrobry obturacyjne charakteryzują 

Chrobry obturacyjne charakteryzują 

się zwężeniem oskrzeli

się zwężeniem oskrzeli

Należą tu 

Należą tu 

Astma oskrzelowa ujeta w ICD-10 pod 

Astma oskrzelowa ujeta w ICD-10 pod 

numerem J45

numerem J45

Przewlekła obturacyjna choroba płuc 

Przewlekła obturacyjna choroba płuc 

ujęta w ICD-10  numerem J44

ujęta w ICD-10  numerem J44

background image

3

Wskaźniki i cechy obturacji

Wskaźniki i cechy obturacji

Kliniczne- świsty, furczenia, 

Kliniczne- świsty, furczenia, 

przedłużona faza wydechu

przedłużona faza wydechu

Pracowniane- charakterystyka 

Pracowniane- charakterystyka 

krzywej przepływ objętość

krzywej przepływ objętość

background image

4

Choroby obturacyjne

Choroby obturacyjne

Rozpoznanie astmy nie wyklucza 

Rozpoznanie astmy nie wyklucza 

rozpoznania POCHP

rozpoznania POCHP

Obie choroby mogą 

Obie choroby mogą 

współwystępować ze sobą np. u 

współwystępować ze sobą np. u 

osoby chorej na astmę palącej 

osoby chorej na astmę palącej 

papierosy

papierosy

Ciężka steroidopoporna astma może 

Ciężka steroidopoporna astma może 

przebiegać pod maską POCHP

przebiegać pod maską POCHP

background image

5

Choroby obturacyjne

Choroby obturacyjne

POCHP

ASTMA

background image

6

Definicja POCHP wg GOLD 

Definicja POCHP wg GOLD 

Przewlekła obturacyjna choroba płuc to 

Przewlekła obturacyjna choroba płuc to 

choroba poddająca się prewencji i leczeniu, 

choroba poddająca się prewencji i leczeniu, 

z istotnymi zmianami pozapłucnymi, które 

z istotnymi zmianami pozapłucnymi, które 

mogą się przyczyniać do ciężkości stanu 

mogą się przyczyniać do ciężkości stanu 

poszczególnych chorych. Zmiany płucne w 

poszczególnych chorych. Zmiany płucne w 

POCHP charakteryzują się niecałkowicie 

POCHP charakteryzują się niecałkowicie 

odwracalnym ograniczeniem przepływu 

odwracalnym ograniczeniem przepływu 

powietrza przez drogi oddechowe. 

powietrza przez drogi oddechowe. 

Ograniczenie to jest zwykle postępujące i 

Ograniczenie to jest zwykle postępujące i 

wiąże się z nieprawidłową odpowiedzią 

wiąże się z nieprawidłową odpowiedzią 

zapalną płuc na szkodliwe pyły lub gazy. 

zapalną płuc na szkodliwe pyły lub gazy. 

background image

7

Definicja POCHP wg GOLD- 

Definicja POCHP wg GOLD- 

komentarz (1)

komentarz (1)

Definicja zwraca uwagę na prewencje 

Definicja zwraca uwagę na prewencje 

choroby

choroby

U podłoża choroby leży proces zapalny 

U podłoża choroby leży proces zapalny 

indukowany obecnością szkodliwych pyłów 

indukowany obecnością szkodliwych pyłów 

lub gazów

lub gazów

Obturacja w przebiegu POCHP ma charakter 

Obturacja w przebiegu POCHP ma charakter 

nieodwracalny lub słabo odwracalny

nieodwracalny lub słabo odwracalny

Choroba wykazuje postępujący charakter. 

Choroba wykazuje postępujący charakter. 

Choroba ma charakter ogólnoustrojowy i ze 

Choroba ma charakter ogólnoustrojowy i ze 

szczególna manifestacją objawów ze strony 

szczególna manifestacją objawów ze strony 

płuc. 

płuc. 

background image

8

Definicja POCHP wg GOLD- 

Definicja POCHP wg GOLD- 

komentarz (2)

komentarz (2)

W rozumieniu tradycyjnej pneumonologii 

W rozumieniu tradycyjnej pneumonologii 

POCHP rozwija się na podłożu rozedmy 

POCHP rozwija się na podłożu rozedmy 

(rozumianej tu anatomicznie), jak i 

(rozumianej tu anatomicznie), jak i 

przewlekłego zapalenia oskrzeli. 

przewlekłego zapalenia oskrzeli. 

Zarówno rozedma, jak i przewlekłe 

Zarówno rozedma, jak i przewlekłe 

zapalenie oskrzeli sa elementami 

zapalenie oskrzeli sa elementami 

składowymi w rozumieniu współczesnym 

składowymi w rozumieniu współczesnym 

patogenezy POCHP. 

patogenezy POCHP. 

background image

9

Przewlekła obturacyjna choroba płuc jest 

Przewlekła obturacyjna choroba płuc jest 

czynnikiem ryzyka wystąpienia

czynnikiem ryzyka wystąpienia

Utraty masy ciała,dysfunckji mięśni 

Utraty masy ciała,dysfunckji mięśni 

szkieletowych, zwiększonym 

szkieletowych, zwiększonym 

ryzykiem zawału, dusznicy bolesnej, 

ryzykiem zawału, dusznicy bolesnej, 

osteoporozy i złamań kości, zakażeń 

osteoporozy i złamań kości, zakażeń 

układu oddechowego, depresji, 

układu oddechowego, depresji, 

cukrzycy, zaćmy, niedokrwistości i 

cukrzycy, zaćmy, niedokrwistości i 

zaburzeń snu. 

zaburzeń snu. 

background image

10

Powikłaniami POCHP stanowiącymi 

Powikłaniami POCHP stanowiącymi 

element historii naturalnej choroby są:

element historii naturalnej choroby są:

 

 

Niewydolność oddechowa przewlekła

Niewydolność oddechowa przewlekła

 

 

rozumiana jako spadek prężności 

rozumiana jako spadek prężności 

tlenu poniżej 60 mm Hg lub wzrost 

tlenu poniżej 60 mm Hg lub wzrost 

prężności dwutlenku węgla powyżej 

prężności dwutlenku węgla powyżej 

50 mm Hg. Następstwem 

50 mm Hg. Następstwem 

niewydolności  oddechowej może być 

niewydolności  oddechowej może być 

poliglobulia wtórna

poliglobulia wtórna

Niewydolnośc prawokomorowa serca 

Niewydolnośc prawokomorowa serca 

nazwana w polskojęzycznym 

nazwana w polskojęzycznym 

piśmiennictwie sercem płucnym

piśmiennictwie sercem płucnym

background image

11

Powikłania POCHP 

Powikłania POCHP 

komentarz

komentarz

POCHP nie jest jedyną chorobą płuc 

POCHP nie jest jedyną chorobą płuc 

doprowadzającą do prawokomorowej 

doprowadzającą do prawokomorowej 

niewydolności serca. Doprowadzają do niej 

niewydolności serca. Doprowadzają do niej 

także samoistne i wtórne nadciśnienie płucne, 

także samoistne i wtórne nadciśnienie płucne, 

choroby śródmiąższowe płuc, uraz wszystkie 

choroby śródmiąższowe płuc, uraz wszystkie 

choroby prowadzące do uszkodzenie miąższu 

choroby prowadzące do uszkodzenie miąższu 

płucnego (np. wieloletni przebieg nieleczonej 

płucnego (np. wieloletni przebieg nieleczonej 

gruźlicy) 

gruźlicy) 

POCHP jest jednak epidemiologicznie 

POCHP jest jednak epidemiologicznie 

najczęstszą przyczyną niewydolności 

najczęstszą przyczyną niewydolności 

prawokomorowej w przebiegu chorób płuc.   

prawokomorowej w przebiegu chorób płuc.   

background image

12

Przebieg naturalny choroby

Przebieg naturalny choroby

Przebieg jest zmienny i postepujący, zwłaszcza 

Przebieg jest zmienny i postepujący, zwłaszcza 

przy narażeniu na czynniki szkodliwe

przy narażeniu na czynniki szkodliwe

Przerwanie narażenia na czynniki szkodliwe 

Przerwanie narażenia na czynniki szkodliwe 

(głównie dym tytoniowy) spowalnia postep 

(głównie dym tytoniowy) spowalnia postep 

choroby

choroby

Rozwiniętego POCHP i powikłań (niewydolności 

Rozwiniętego POCHP i powikłań (niewydolności 

oddechowej i serca płucnego) nie można 

oddechowej i serca płucnego) nie można 

wyleczyć, dlatego chorzy wymagają ciągłego 

wyleczyć, dlatego chorzy wymagają ciągłego 

leczenie

leczenie

Leczenie POCHP zmniejsza nasilenie objawów, 

Leczenie POCHP zmniejsza nasilenie objawów, 

poprawia jakość życia, zmniejsza częstość 

poprawia jakość życia, zmniejsza częstość 

zaostrzeń infekcyjnych  

zaostrzeń infekcyjnych  

background image

13

Spirometryczna klasyfikacja 

Spirometryczna klasyfikacja 

ciężkości (1)  

ciężkości (1)  

Stadium I lekka POCHP: 

Stadium I lekka POCHP: 

FEV1/ FVC < 0,70 /wg normy dla wieku/

FEV1/ FVC < 0,70 /wg normy dla wieku/

FEV1 ≥ 80 % wartości należnej

FEV1 ≥ 80 % wartości należnej

FEV1- natężona objętość wydechowa jednosekundowa, 

FEV1- natężona objętość wydechowa jednosekundowa, 

FVC- natężona pojemność życiowa płuc

FVC- natężona pojemność życiowa płuc

background image

14

Spirometryczna klasyfikacja 

Spirometryczna klasyfikacja 

ciężkości (2)

ciężkości (2)

Stadium II umiarkowana POCHP

Stadium II umiarkowana POCHP

FEV1/ FVC < 0,70

FEV1/ FVC < 0,70

50 % ≤ FEV1 < 80 %

50 % ≤ FEV1 < 80 %

FEV1- natężona objętość wydechowa jednosekundowa, 

FEV1- natężona objętość wydechowa jednosekundowa, 

FVC- natężona pojemność życiowa płuc

FVC- natężona pojemność życiowa płuc

background image

15

Spirometryczna klasyfikacja 

Spirometryczna klasyfikacja 

ciężkości (3)

ciężkości (3)

Stadium III ciężka POCHP

Stadium III ciężka POCHP

FEV1/ FVC < 0,70

FEV1/ FVC < 0,70

30 % ≤ FEV1 < 50 %

30 % ≤ FEV1 < 50 %

FEV1- natężona objętość wydechowa jednosekundowa, 

FEV1- natężona objętość wydechowa jednosekundowa, 

FVC- natężona pojemność życiowa płuc

FVC- natężona pojemność życiowa płuc

background image

16

Spirometryczna klasyfikacja 

Spirometryczna klasyfikacja 

ciężkości (3)

ciężkości (3)

Stadium  VI bardzo ciężka POCHP

Stadium  VI bardzo ciężka POCHP

FEV1/ FVC < 0,70

FEV1/ FVC < 0,70

FEV1 < 30 % wartości należnej 

FEV1 < 30 % wartości należnej 

FEV1 < 50 % wartości należnej jeżeli 

FEV1 < 50 % wartości należnej jeżeli 

występuje przewlekła niewydolność 

występuje przewlekła niewydolność 

oddechowa 

oddechowa 

background image

17

Epidemiologia POCHP (1) 

Epidemiologia POCHP (1) 

Chorobowość: Na POCHP w Polsce choruje 

Chorobowość: Na POCHP w Polsce choruje 

od ok. 7,5 %-10 % populacji. Tak duża 

od ok. 7,5 %-10 % populacji. Tak duża 

chorobowość związana jest z 

chorobowość związana jest z 

rozpowszechnieniem zespołu uzależnienia 

rozpowszechnieniem zespołu uzależnienia 

od nikotyny (F17.2 wg ICD-10) 

od nikotyny (F17.2 wg ICD-10) 

Umieralność: W Polsce POCHP jest czwarta 

Umieralność: W Polsce POCHP jest czwarta 

co do częstości przyczyna zgonów (ok. 30/ 

co do częstości przyczyna zgonów (ok. 30/ 

100 000) po chorobach układu krążenia, 

100 000) po chorobach układu krążenia, 

nowotworach i wypadkach urazach i 

nowotworach i wypadkach urazach i 

zatruciach.  

zatruciach.  

background image

18

Epidemiologia POCHP (2)

Epidemiologia POCHP (2)

We wszystkich krajach obserwuje się nadal 

We wszystkich krajach obserwuje się nadal 

ciągły wzrost umieralności z powodu 

ciągły wzrost umieralności z powodu 

POCHP. Wzrost ten prawdopodobnie 

POCHP. Wzrost ten prawdopodobnie 

obserwowany będzie nadal

obserwowany będzie nadal

POCHP jest choroba kosztowna związaną 

POCHP jest choroba kosztowna związaną 

zarówno z kosztami bezpośrednimi jak i 

zarówno z kosztami bezpośrednimi jak i 

pośrednimi

pośrednimi

POCHP występuje znacznie częściej u 

POCHP występuje znacznie częściej u 

palaczy i byłych palaczy, niż u osób 

palaczy i byłych palaczy, niż u osób 

niepalących 

niepalących 

background image

19

POCHP- czynniki ryzyka (1) 

POCHP- czynniki ryzyka (1) 

Palenie papierosów (zespół uzależnienia od 

Palenie papierosów (zespół uzależnienia od 

nikotyny) jest najważniejszym epidemiologicznie 

nikotyny) jest najważniejszym epidemiologicznie 

czynnikiem ryzyka rozwoju POCHP

czynnikiem ryzyka rozwoju POCHP

Najlepiej udokumentowanym czynnikiem 

Najlepiej udokumentowanym czynnikiem 

genetycznym rozwoju POCHP jest niedobór alpha-

genetycznym rozwoju POCHP jest niedobór alpha-

1- antytrypsyny

1- antytrypsyny

Nawracające zakażenie wirusowe i bakteryjne w 

Nawracające zakażenie wirusowe i bakteryjne w 

układzie oddechowym  przyczyniają się do 

układzie oddechowym  przyczyniają się do 

wystąpienia choroby, oraz sa przyczyna zaostrzeń 

wystąpienia choroby, oraz sa przyczyna zaostrzeń 

infekcyjnych 

infekcyjnych 

W krajach rozwijających się czynnikiem ryzyka jest 

W krajach rozwijających się czynnikiem ryzyka jest 

spalanie biomasy w zamkniętych pomieszczeniach 

spalanie biomasy w zamkniętych pomieszczeniach 

background image

20

POCHP- czynniki ryzyka, uwagi 

POCHP- czynniki ryzyka, uwagi 

(2)

(2)

W Polskiej populacji udokumentowanymi 

W Polskiej populacji udokumentowanymi 

czynnikami ryzyka jest narażenie na 

czynnikami ryzyka jest narażenie na 

tytoń i niedobór alpha-1- antytrypsyny 

tytoń i niedobór alpha-1- antytrypsyny 

oraz nawracające infekcje układu 

oraz nawracające infekcje układu 

oddechowego

oddechowego

U wielu osób z niedoborem alpha-1- 

U wielu osób z niedoborem alpha-1- 

antytrypsyny rozwija się rozedma w 

antytrypsyny rozwija się rozedma w 

młodym wieku z następczą POCHP. Jest 

młodym wieku z następczą POCHP. Jest 

to szczególnie niebezpieczne dla palaczy 

to szczególnie niebezpieczne dla palaczy 

tytoniu 

tytoniu 

background image

21

POCHP- czynniki ryzyka, uwagi 

POCHP- czynniki ryzyka, uwagi 

(3) 

(3) 

Wykazano, że polimorfizm genów kodujących 

Wykazano, że polimorfizm genów kodujących 

niektóre białka może mieć również związek z 

niektóre białka może mieć również związek z 

wystąpieniem POCHP. Wśród nich są 

wystąpieniem POCHP. Wśród nich są 

transformujący czynnik wzrostu TGF- beta 1, 

transformujący czynnik wzrostu TGF- beta 1, 

Mikrosomalna hydroksylaza epoksydowa typu 

Mikrosomalna hydroksylaza epoksydowa typu 

I (mEPHX1), czynnik martwicy nowotworów 

I (mEPHX1), czynnik martwicy nowotworów 

typu alpha (TNF- alpha) 

typu alpha (TNF- alpha) 

Nie zidentyfikowano jednak żadnego innego 

Nie zidentyfikowano jednak żadnego innego 

czynnika genetycznego pewnego z wyjątkiem 

czynnika genetycznego pewnego z wyjątkiem 

niedoboru alpha-1- antytrypsyny 

niedoboru alpha-1- antytrypsyny 

background image

22

POCHP- czynniki ryzyka, uwagi 

POCHP- czynniki ryzyka, uwagi 

(4)

(4)

Nie u wszystkich palaczy rozwija się 

Nie u wszystkich palaczy rozwija się 

POCHP, co świadczy o tym ,że czynniki 

POCHP, co świadczy o tym ,że czynniki 

genetyczne mogą modyfikować ryzyko 

genetyczne mogą modyfikować ryzyko 

osobnicze (POCHP rozija się u około 15 % 

osobnicze (POCHP rozija się u około 15 % 

palaczy).

palaczy).

Bierne narażenie na dym tytoniowy 

Bierne narażenie na dym tytoniowy 

również sprzyja rozwojowi POCHP u osób 

również sprzyja rozwojowi POCHP u osób 

predysponowanych. 

predysponowanych. 

Palenie tytoniu przez kobietę w ciąży może 

Palenie tytoniu przez kobietę w ciąży może 

stwarzać ryzyko dla dziecka poprzez 

stwarzać ryzyko dla dziecka poprzez 

szkodliwy wpływ na rozwój płuc płodu. 

szkodliwy wpływ na rozwój płuc płodu. 

background image

23

POCHP- czynniki ryzyka, uwagi 

POCHP- czynniki ryzyka, uwagi 

(5)

(5)

Dawne badania podkreślały, że 

Dawne badania podkreślały, że 

umieralność i chorobowość na POCHP 

umieralność i chorobowość na POCHP 

jest większa u mężczyzn

jest większa u mężczyzn

Badania przeprowadzone w krajach 

Badania przeprowadzone w krajach 

rozwiniętych pokazują, że choroba ta 

rozwiniętych pokazują, że choroba ta 

występuje prawie z taką samą 

występuje prawie z taką samą 

częstością u obu płci

częstością u obu płci

Odzwierciedla to zmiany 

Odzwierciedla to zmiany 

demograficzne w paleniu tytoniu. 

demograficzne w paleniu tytoniu. 

background image

24

POCHP- patogeneza, patofizjologia

POCHP- patogeneza, patofizjologia

następstwo przyczynowo –

następstwo przyczynowo –

skutkowe

skutkowe

  

  

Uzależnienie 

od nikotyny

POCHP

Niewydolność

oddechowa

Niewydolność

prawokomorowa serca

background image

25

POCHP- patogeneza, patofizjologia

POCHP- patogeneza, patofizjologia

następstwo przyczynowo –

następstwo przyczynowo –

skutkowe

skutkowe

Uzależnienie od nikotyny indukuje 

Uzależnienie od nikotyny indukuje 

rozwój POCHP

rozwój POCHP

POCHP z czasem doprowadza do 

POCHP z czasem doprowadza do 

rozwoju powikłań- niewydolności 

rozwoju powikłań- niewydolności 

oddechowej wraz z poliglobulią 

oddechowej wraz z poliglobulią 

wtórną oraz do prawokomorowej 

wtórną oraz do prawokomorowej 

niewydolności serca (serca płucnego) 

niewydolności serca (serca płucnego) 

background image

26

POCHP- patogeneza, kaskada 

POCHP- patogeneza, kaskada 

zmian patogenetycznych

zmian patogenetycznych

Dym tytoniowy

Zwiększenie liczby limfocytów

CD4 i CD8 oraz stosunku CD4/CD8

W ścianie oskrzeli i miąższu płuc 

Napływ neurtofilów i makrofagów

Oba rodzaje komórek 

wydzielają liczne mediatory

Przebudowa ściany oskrzeli

Pogrubienie i 

nieodwracalny skurcz

Enzymy proteolityczne 

Niszczą pęcherzyki, 

powstaje rozedma, 

Zapadają się oskrzeliki

Wzrost wydzielania 

śluzu i zatykanie

oskrzelików, 

metaplazja śluzowa

i nabłonkowa 

background image

27

POCHP- patogeneza, komórki 

POCHP- patogeneza, komórki 

zapalne w POCHP 

zapalne w POCHP 

Neutrofile

Neutrofile

- odgrywają ważną rolę w 

- odgrywają ważną rolę w 

wydzielaniu sluzu i wydzielaniu enzymów 

wydzielaniu sluzu i wydzielaniu enzymów 

proteolitycznych odpowiedzialnych za 

proteolitycznych odpowiedzialnych za 

trawienie elastyny i przez to destrukcję 

trawienie elastyny i przez to destrukcję 

pęcherzyków

pęcherzyków

Makrofagi-

Makrofagi-

 wytwarzają mediatory zapalenia  i 

 wytwarzają mediatory zapalenia  i 

proteazy

proteazy

Limfocyty

Limfocyty

- w POCHP rośnie w płucach liczba 

- w POCHP rośnie w płucach liczba 

limfocytów CD4. CD8 oraz stosunku CD4 do 

limfocytów CD4. CD8 oraz stosunku CD4 do 

CD8. Limfocyty CD8 wydzielaja interferon 

CD8. Limfocyty CD8 wydzielaja interferon 

gamma i mogą być cytotoksyczne dla 

gamma i mogą być cytotoksyczne dla 

pęcherzyków płucnych

pęcherzyków płucnych

background image

28

POCHP- patogeneza, mediatory 

POCHP- patogeneza, mediatory 

zapalenia 

zapalenia 

leukotrien B4 (przyciąga limfocyty T i 

leukotrien B4 (przyciąga limfocyty T i 

neutrofile)

neutrofile)

Interleukina 8, interleukina 6, Interleukina 

Interleukina 8, interleukina 6, Interleukina 

1 beta, czynnik martwiczy nowotworów 

1 beta, czynnik martwiczy nowotworów 

TNF- alpha, tlenek azotu NO- nasilają 

TNF- alpha, tlenek azotu NO- nasilają 

reakcje zapalną i powodują niektóre 

reakcje zapalną i powodują niektóre 

zmiany ogólnoustrojowe w POCHP

zmiany ogólnoustrojowe w POCHP

Transformujący czynnik wzrostu typu beta 

Transformujący czynnik wzrostu typu beta 

indukuje przebudwę małych dróg 

indukuje przebudwę małych dróg 

oddechowych

oddechowych

background image

29

POCHP- patogeneza, udział 

POCHP- patogeneza, udział 

proteaz

proteaz

Proteazy wydzielane przez komórki 

Proteazy wydzielane przez komórki 

zapalane trawią elastynę. 

zapalane trawią elastynę. 

Doprowadza to do rozedmy, 

Doprowadza to do rozedmy, 

zapadania drobnych oskrzelików 

zapadania drobnych oskrzelików 

(nasila obturację),zaburza stosunek 

(nasila obturację),zaburza stosunek 

wentylacji do perfuzji 

wentylacji do perfuzji 

background image

30

POCHP- patogeneza, udział 

POCHP- patogeneza, udział 

proteaz

proteaz

proteinazy

proteinazy

Inhibitory proteinaz 

Inhibitory proteinaz 

Proteinazy serynowe- 

Proteinazy serynowe- 

elastaza neutrofilowa

elastaza neutrofilowa

katepsyna G, 

katepsyna G, 

proteinaza 3

proteinaza 3

Alpha-1- 

Alpha-1- 

antytrypsyna,

antytrypsyna,

 Alpha-

 Alpha-

1- chymotrypsyna, 

1- chymotrypsyna, 

elafina 

elafina 

Proteinazy 

Proteinazy 

cystynowe- 

cystynowe- 

katepsyny B, K, L, S

katepsyny B, K, L, S

cystatyny

cystatyny

Metaloproteinazy 

Metaloproteinazy 

substancji 

substancji 

mędzykomórkowej 

mędzykomórkowej 

(MMP) – MMP-8, MMP-

(MMP) – MMP-8, MMP-

9, MMP-12

9, MMP-12

Tkankowe inhibitory 

Tkankowe inhibitory 

MMP- TIMP1-4

MMP- TIMP1-4

background image

31

POCHP- patogeneza, udział 

POCHP- patogeneza, udział 

proteaz

proteaz

Niedobór Alpha-1- antytrypsyny 

Niedobór Alpha-1- antytrypsyny 

sprzyja degradacji proteolitycznej 

sprzyja degradacji proteolitycznej 

elastyny przez elastazę. W centrum 

elastyny przez elastazę. W centrum 

aktywnym alpha-1- antytrypsyny 

aktywnym alpha-1- antytrypsyny 

znajduje się metionina, którą 

znajduje się metionina, którą 

inaktywują wolne rodniki zawarte w 

inaktywują wolne rodniki zawarte w 

dymie tytoniowym.

dymie tytoniowym.

Szczególnie niebezpieczne jest zatem 

Szczególnie niebezpieczne jest zatem 

palenie tytoniu przez osoby z 

palenie tytoniu przez osoby z 

niedoborem omawianego białka 

niedoborem omawianego białka 

background image

32

POCHP- patogeneza, pułapka 

POCHP- patogeneza, pułapka 

powietrzna 

powietrzna 

Obturacja drobnych dróg 

Obturacja drobnych dróg 

oddechowych stopniowo prowadzi do 

oddechowych stopniowo prowadzi do 

uwięźnięcia powietrza w czasie 

uwięźnięcia powietrza w czasie 

wydechu. 

wydechu. 

Rozdęcie płuc

Rozdęcie płuc

 zmniejsza 

 zmniejsza 

pojemność wydechową i zwiększa 

pojemność wydechową i zwiększa 

czynnościową pojemność zalegającą. 

czynnościową pojemność zalegającą. 

Rozdęcie płuc rozwija się wcześnie w 

Rozdęcie płuc rozwija się wcześnie w 

przebiegu choroby  i jest przyczyna 

przebiegu choroby  i jest przyczyna 

duszności wysiłkowej 

duszności wysiłkowej 

background image

33

POChP, patogeneza- 

POChP, patogeneza- 

niewydolność oddechowa 

niewydolność oddechowa 

Wraz z postępem choroby pogarasza się 

Wraz z postępem choroby pogarasza się 

wymiana gazowa

wymiana gazowa

Obturacja obwodowych dróg 

Obturacja obwodowych dróg 

oddechowych oraz rozedma pogarszają 

oddechowych oraz rozedma pogarszają 

stosunek wentylacji do perfuzji (Va/Q)

stosunek wentylacji do perfuzji (Va/Q)

Zwiększa się przeciek płucny co 

Zwiększa się przeciek płucny co 

oznacza niedostateczne utlenowanie 

oznacza niedostateczne utlenowanie 

hemoglobiny

hemoglobiny

Osłabienie mięśni zmniejsza wentylację 

Osłabienie mięśni zmniejsza wentylację 

doprowadzając do hiperkapnii.  

doprowadzając do hiperkapnii.  

background image

34

Niewydolnośc oddechowa –

Niewydolnośc oddechowa –

patogeneza 

patogeneza 

rozedma

Pułapka powietrzna 

Zaburzenia stosunku 

wentylacji i perfuzji

Hipoksemia

Zanik mięśni

Zmniejszenie wentylacji i hiperkapnia

Mediatory

TNF-alpha

background image

35

Serce płucne- patogeneza 

Serce płucne- patogeneza 

Niedotlenienie (na drodze mechanizmu 

Niedotlenienie (na drodze mechanizmu 

von Eulera) powoduje skurcz i przerost 

von Eulera) powoduje skurcz i przerost 

tętnic płucnych. Również liczne mediatory 

tętnic płucnych. Również liczne mediatory 

wydzielane przez komórki zapalenia w 

wydzielane przez komórki zapalenia w 

POCHP wywołują zmiany strukturalne w 

POCHP wywołują zmiany strukturalne w 

tętnicach płucnych

tętnicach płucnych

Powstaje nadciśnienie płucne

Powstaje nadciśnienie płucne

Przeciążenie ciśnieniowe prawej komory 

Przeciążenie ciśnieniowe prawej komory 

doprowadza do jej kompensacyjnego 

doprowadza do jej kompensacyjnego 

przerostu i z czasem do niewydolności 

przerostu i z czasem do niewydolności 

background image

36

Serce płucne- patogeneza

Serce płucne- patogeneza

Hipoksemia 

Skurcz w tętnicy 

płucnej 

Zapalenie- mediatory 

np. VEGF

Nadciśnienie płucne

Przeciążenie, przerost 

i niewydolność prawej komory 

background image

37

Zaostrzenie infekcyjne 

Zaostrzenie infekcyjne 

Mogą być bakteryjne i wirusowe

Mogą być bakteryjne i wirusowe

Przyśpieszają postęp choroby i nasilają 

Przyśpieszają postęp choroby i nasilają 

obturację

obturację

W plwocinie i drogach oddechowych 

W plwocinie i drogach oddechowych 

wzrasta liczba neutrofilów i eozynofilów- 

wzrasta liczba neutrofilów i eozynofilów- 

wiąże się to ze zwiększonym stężeniem 

wiąże się to ze zwiększonym stężeniem 

TNF- alpha, leukotrienu B4, interleukiny 

TNF- alpha, leukotrienu B4, interleukiny 

8

8

Nasila się pułapka oddechowa i 

Nasila się pułapka oddechowa i 

niewydolność oddechowa 

niewydolność oddechowa 

background image

38

POCHP- objawy-wywiad

POCHP- objawy-wywiad

Duszność o charakterze  

Duszność o charakterze  

wysiłkowym, uporczywa opisywana 

wysiłkowym, uporczywa opisywana 

jako ``łapanie powietrza``

jako ``łapanie powietrza``

Przewlekły kaszel

Przewlekły kaszel

Świszczący oddech zwłaszcza 

Świszczący oddech zwłaszcza 

podczas infekcji

podczas infekcji

Odpluwanie plwociny

Odpluwanie plwociny

Narażenie na czynniki ryzyka w tym 

Narażenie na czynniki ryzyka w tym 

przede wszystkim na dym tytoniowy 

przede wszystkim na dym tytoniowy 

background image

39

POCHP- objawy-oglądanie 

POCHP- objawy-oglądanie 

Wdechowe ustawienie klatki piersiowej

Wdechowe ustawienie klatki piersiowej

Wzmożony wysiłek oddechowy

Wzmożony wysiłek oddechowy

 

 

Silnie zaznaczone doły nad i podobojczykowe

Silnie zaznaczone doły nad i podobojczykowe

Oddech przez ``zasznurowane usta``

Oddech przez ``zasznurowane usta``

Objaw kołnierzyka

Objaw kołnierzyka

Mogą w przypadku wystąpienia serca 

Mogą w przypadku wystąpienia serca 

płucnego wystąpić obrzęki kończyn dolnych 

płucnego wystąpić obrzęki kończyn dolnych 

Może wystąpić sinica centralna i skóra może 

Może wystąpić sinica centralna i skóra może 

być mokra, spocona a oczy przekrwione 

być mokra, spocona a oczy przekrwione 

(zleży to do niewydolności oddechowej)

(zleży to do niewydolności oddechowej)

Widoczny zanik mięśni szkieletowych 

Widoczny zanik mięśni szkieletowych 

background image

40

POCHP- objawy-opukiwanie i 

POCHP- objawy-opukiwanie i 

obmacywanie 

obmacywanie 

Nad płucami odgłos opukowy 

Nad płucami odgłos opukowy 

nadmiernie jawny

nadmiernie jawny

 

 

Niewielka ruchomość oddechowa 

Niewielka ruchomość oddechowa 

granic płuc zależna od rozedmy

granic płuc zależna od rozedmy

Przesunięcie wątroby w dół (rozdęcie 

Przesunięcie wątroby w dół (rozdęcie 

płuc) oraz w przypadku 

płuc) oraz w przypadku 

współwystępowania niewydolności 

współwystępowania niewydolności 

prawej komory powiększenie wątroby 

prawej komory powiększenie wątroby 

Powiększenie serca  

Powiększenie serca  

background image

41

POCHP- objawy- 

POCHP- objawy- 

osłuchiwanie 

osłuchiwanie 

Bardzo cichy szmer pęcherzykowy

Bardzo cichy szmer pęcherzykowy

Mogą być słyszalne świsty, furczenia i 

Mogą być słyszalne świsty, furczenia i 

przedłużona faza wydechu

przedłużona faza wydechu

Tony serca słyszalne najlepiej nad 

Tony serca słyszalne najlepiej nad 

wyrostkiem mieczykowatym, czasami 

wyrostkiem mieczykowatym, czasami 

słyszalny szmer holosystoliczny 

słyszalny szmer holosystoliczny 

czynnościowej niedomykalności 

czynnościowej niedomykalności 

zastawki trójdzielnej przy przeroście 

zastawki trójdzielnej przy przeroście 

prawej komory 

prawej komory 

background image

42

POCHP- badania pracowniane 

POCHP- badania pracowniane 

(1) 

(1) 

Cel badań pracownianych:

Cel badań pracownianych:

Diagnoza( badania diagnostyczne celem 

Diagnoza( badania diagnostyczne celem 

rozpoznania choroby i jej powikłań)

rozpoznania choroby i jej powikłań)

Prognoza (badania prognostyczne 

Prognoza (badania prognostyczne 

wykonywane celem określenia prognozy 

wykonywane celem określenia prognozy 

co do życia, przebiegu i jakości 

co do życia, przebiegu i jakości 

funkcjonowania) 

funkcjonowania) 

Terapia (badania terapeutyczne celem 

Terapia (badania terapeutyczne celem 

wdrożenia odpowiednich metod korekty 

wdrożenia odpowiednich metod korekty 

farmakologicznej i niefarmakologicznej 

farmakologicznej i niefarmakologicznej 

zaburzeń)  

zaburzeń)  

background image

43

POCHP- badania pracowniane 

POCHP- badania pracowniane 

(2)

(2)

BADANIE

BADANIE

CEL 

CEL 

BADANIA 

BADANIA 

UWAGI 

UWAGI 

1. Krzywa przepływ 

1. Krzywa przepływ 

objętość (tzw. 

objętość (tzw. 

spirometria) wraz z 

spirometria) wraz z 

próbą 

próbą 

odwracalności 

odwracalności 

obturacji z lekiem 

obturacji z lekiem 

rozszerzającym 

rozszerzającym 

oskrzela 

oskrzela 

Diagnoza, 

Diagnoza, 

prognoza 

prognoza 

terapia

terapia

Oceniamy czy 

Oceniamy czy 

jest POCHP, jaki 

jest POCHP, jaki 

jest stopień 

jest stopień 

obturacji, od 

obturacji, od 

wartości FEV1 

wartości FEV1 

zależy 

zależy 

prognoza, 

prognoza, 

ocena stopnia 

ocena stopnia 

odwracalności, 

odwracalności, 

badanie słuzy 

badanie słuzy 

monitorowaniu 

monitorowaniu 

leczenia i terapii 

leczenia i terapii 

  

  

background image

44

POCHP- badania pracowniane 

POCHP- badania pracowniane 

(3)

(3)

BADANIE

BADANIE

CEL BADANIA 

CEL BADANIA 

UWAGI 

UWAGI 

2. 

2. 

Gazometria 

Gazometria 

Diagnoza 

Diagnoza 

niewydolności 

niewydolności 

oddechowej, 

oddechowej, 

prognoza, 

prognoza, 

terapia tlenem 

terapia tlenem 

Oceniamy, czy 

Oceniamy, czy 

jest 

jest 

niewydolność 

niewydolność 

oddechowa i czy 

oddechowa i czy 

ma ona 

ma ona 

charakter 

charakter 

częściowy czy 

częściowy czy 

całkowity 

całkowity 

background image

45

POCHP- badania pracowniane 

POCHP- badania pracowniane 

(4)

(4)

BADANIE

BADANIE

CEL BADANIA 

CEL BADANIA 

UWAGI 

UWAGI 

3. 

3. 

Radiogram 

Radiogram 

klatki 

klatki 

piersiowej

piersiowej

Diagnoza, 

Diagnoza, 

prognoza i 

prognoza i 

terapia 

terapia 

Oceniamy czy 

Oceniamy czy 

*są kryteria 

*są kryteria 

radiologiczne 

radiologiczne 

rozedmy, 

rozedmy, 

*czy jest powiększona 

*czy jest powiększona 

prawa komora, 

prawa komora, 

*czy są cechy 

*czy są cechy 

nadciśnienia płucnego 

nadciśnienia płucnego 

*i czy jest zapalenie 

*i czy jest zapalenie 

płuc 

płuc 

background image

46

POCHP- badania pracowniane 

POCHP- badania pracowniane 

(4)

(4)

Kryteria radiologiczne rozedmy Simona: ubogi 

Kryteria radiologiczne rozedmy Simona: ubogi 

rysunek  naczyniowy na obwodzie, widoczne 

rysunek  naczyniowy na obwodzie, widoczne 

pęcherze rozedmowe, szerokie przestrzenie 

pęcherze rozedmowe, szerokie przestrzenie 

międzyżebrowe, płaskie kąty przeponowo- 

międzyżebrowe, płaskie kąty przeponowo- 

żebrowe, nadmiernie ``upowietrzniona`` 

żebrowe, nadmiernie ``upowietrzniona`` 

klatka piersiowa, poszerzona i pogłębiona 

klatka piersiowa, poszerzona i pogłębiona 

przestrzeń Simona na zdjęciu bocznym 

przestrzeń Simona na zdjęciu bocznym 

Kryterium radiologiczne nadciśnienia 

Kryterium radiologiczne nadciśnienia 

płucnego: poszerzona gałąź wstępująca 

płucnego: poszerzona gałąź wstępująca 

prawej tętnicy płucnej powyżej 18 mm 

prawej tętnicy płucnej powyżej 18 mm 

background image

47

POCHP- badania pracowniane 

POCHP- badania pracowniane 

(5)

(5)

BADANIE

BADANIE

CEL BADANIA 

CEL BADANIA 

UWAGI 

UWAGI 

4. 

4. 

Morfologia 

Morfologia 

krwi

krwi

Prognoza i 

Prognoza i 

terapia 

terapia 

Oceniamy czy 

Oceniamy czy 

*jest zwiększona liczba 

*jest zwiększona liczba 

neutrofilów- dowód 

neutrofilów- dowód 

zaostrzenia 

zaostrzenia 

infekcyjnego 

infekcyjnego 

bakteryjnego, 

bakteryjnego, 

*czy jest podwyższony 

*czy jest podwyższony 

hematokryt- dowód na 

hematokryt- dowód na 

poliglobulię, 

poliglobulię, 

background image

48

POCHP- badania pracowniane 

POCHP- badania pracowniane 

(6)

(6)

BADANIE

BADANIE

CEL BADANIA 

CEL BADANIA 

UWAGI 

UWAGI 

5. EKG

5. EKG

Diagnoza, 

Diagnoza, 

prognoza 

prognoza 

i terapia 

i terapia 

Oceniamy czy 

Oceniamy czy 

*jest P Pulmonale 

*jest P Pulmonale 

*czy są cechy 

*czy są cechy 

przerostu i 

przerostu i 

przeciążenia prawej 

przeciążenia prawej 

komory serca 

komory serca 

background image

49

POCHP- badania pracowniane 

POCHP- badania pracowniane 

(6)

(6)

Kryteria P-pulmonale: załamek P>2,5 mm w 

Kryteria P-pulmonale: załamek P>2,5 mm w 

odprowadzeniach II, III i aVF

odprowadzeniach II, III i aVF

Kryteria przerostu i przeciążenia prawej 

Kryteria przerostu i przeciążenia prawej 

komory serca:

komory serca:

Załamek R w odprowadzeniu V1 >7 mm

Załamek R w odprowadzeniu V1 >7 mm

Suma załamka R w odprowadzeniu V1 i załamka S w 

Suma załamka R w odprowadzeniu V1 i załamka S w 

odprowadzeniach V5 i V6 > 10,5mm

odprowadzeniach V5 i V6 > 10,5mm

Opróżnienie zwrotu ujemnego nad prawa komorą >0,03s

Opróżnienie zwrotu ujemnego nad prawa komorą >0,03s

Czas trwania zespołu QRSw odprowadzeniach V1-V3 >0,1 

Czas trwania zespołu QRSw odprowadzeniach V1-V3 >0,1 

s

s

Obniżony skośnie odcinek ST lub ujemno dodatni 

Obniżony skośnie odcinek ST lub ujemno dodatni 

załamek T w odprowadzeniach V1-V3

załamek T w odprowadzeniach V1-V3

Wysokość załamka R w odprowadzeniu aVR≥ 5 mm

Wysokość załamka R w odprowadzeniu aVR≥ 5 mm

Os elektryczna serca odchylona w prawa powyżej 110 

Os elektryczna serca odchylona w prawa powyżej 110 

stopni (prawogram)

stopni (prawogram)

background image

50

Inne badania pracowniane 

Inne badania pracowniane 

BADANIE

BADANIE

CEL BADANIA 

CEL BADANIA 

UWAGI 

UWAGI 

6. ECHO serca

6. ECHO serca

Diagnoza, prognoza 

Diagnoza, prognoza 

i terapia 

i terapia 

Ocenia wielkość 

Ocenia wielkość 

prawgo serca i 

prawgo serca i 

ewentualnie słuzy 

ewentualnie słuzy 

przybliżonemu 

przybliżonemu 

pomiarowi ciśnienia w 

pomiarowi ciśnienia w 

tętnicy płucnej 

tętnicy płucnej 

7. Badanie stężenia 

7. Badanie stężenia 

alpha- 1- 

alpha- 1- 

antytrypsyny

antytrypsyny

Diagnoza, prognoza 

Diagnoza, prognoza 

i terapia

i terapia

Diagnozuje niedobór 

Diagnozuje niedobór 

inhibitora jako 

inhibitora jako 

czynnika ryzyka 

czynnika ryzyka 

choroby

choroby

8. Badanie stężenia 

8. Badanie stężenia 

elektrolitów 

elektrolitów 

terapia

terapia

Zapobiega 

Zapobiega 

dyselektrolitemiom i 

dyselektrolitemiom i 

groźnym dla życia 

groźnym dla życia 

zaburzeniom rytmu 

zaburzeniom rytmu 

serca

serca

background image

51

Inne badania pracowniane

Inne badania pracowniane

BADANIE

BADANIE

CEL BADANIA 

CEL BADANIA 

UWAGI 

UWAGI 

9. Tomografia 

9. Tomografia 

komputerowa 

komputerowa 

Terapia 

Terapia 

Tylko u pacjentów 

Tylko u pacjentów 

kwalifikowanych do 

kwalifikowanych do 

zabiegu bullektomii 

zabiegu bullektomii 

(wycięcia pęcherzy 

(wycięcia pęcherzy 

rozedmowych) 

rozedmowych) 

7. Posiew plwociny 

7. Posiew plwociny 

Terapia 

Terapia 

Celowana 

Celowana 

antybiotykoterapia 

antybiotykoterapia 

przy ciężkich 

przy ciężkich 

zaostrzeniach 

zaostrzeniach 

infekcyjnych 

infekcyjnych 

8. Inne badania 

8. Inne badania 

Diagnoza, prognoza 

Diagnoza, prognoza 

i terapia

i terapia

Zależne od 

Zależne od 

współwystępowania 

współwystępowania 

różnych chorób

różnych chorób

background image

52

Terapia POCHP 

Terapia POCHP 

Terapia powinna uwzględnić:

Terapia powinna uwzględnić:

Metody farmakologiczne i 

Metody farmakologiczne i 

niefarmakologiczne zalecane zgodnie ze 

niefarmakologiczne zalecane zgodnie ze 

standardami ale dostosowane do 

standardami ale dostosowane do 

indywidualnych problemów medycznych 

indywidualnych problemów medycznych 

pacjenta

pacjenta

Terapia powinna uwzględniać zaostrzenia 

Terapia powinna uwzględniać zaostrzenia 

infekcyjne choroby, współwystępowanie 

infekcyjne choroby, współwystępowanie 

niewydolności oddechowej i serca 

niewydolności oddechowej i serca 

płucnego oraz innych chorób, dla których 

płucnego oraz innych chorób, dla których 

POCHP jest czynnikiem ryzyka wystąpinia  

POCHP jest czynnikiem ryzyka wystąpinia  

background image

53

Terapia POCHP, stopień I 

Terapia POCHP, stopień I 

Zwalczanie czynników ryzyka

Zwalczanie czynników ryzyka

Krótko działający lek rozkurczający 

Krótko działający lek rozkurczający 

oskrzela na żądanie  

oskrzela na żądanie  

background image

54

Terapia POCHP, krótkodziałające beta 2 

Terapia POCHP, krótkodziałające beta 2 

mimetyki 

mimetyki 

Substancje: Fenoterol, salbutamol 

Substancje: Fenoterol, salbutamol 

Aktywują receptor beta-2-adrenergiczny

Aktywują receptor beta-2-adrenergiczny

receptor beta-2 poprzez białka G aktywuje cyklaze 

receptor beta-2 poprzez białka G aktywuje cyklaze 

adenylanową, wzrasta stężenie cAMP

adenylanową, wzrasta stężenie cAMP

cAMP aktywuje kinaze białkową A, która fosforyluje białka 

cAMP aktywuje kinaze białkową A, która fosforyluje białka 

kurczliwe mięśni gładkich z następczym rozkurczem oskrzeli

kurczliwe mięśni gładkich z następczym rozkurczem oskrzeli

Działanie kliniczne: Rozkurcz oskrzeli, wzrost 

Działanie kliniczne: Rozkurcz oskrzeli, wzrost 

oczyszczania śluzowo-rzęskowego, hamowanie 

oczyszczania śluzowo-rzęskowego, hamowanie 

uwalniania mediatorów reakcji zapalnej, zwiększanie 

uwalniania mediatorów reakcji zapalnej, zwiększanie 

siły mięśni oddechowych, wzrost frakcji wyrzutowej 

siły mięśni oddechowych, wzrost frakcji wyrzutowej 

prawej komory, hamowanie przewodzenia przez 

prawej komory, hamowanie przewodzenia przez 

zwoje przywspółczulne

zwoje przywspółczulne

Działania niepożądane: Drżenie mięśniowe, 

Działania niepożądane: Drżenie mięśniowe, 

tachykardia (odruchowa i poprzez stymulację 

tachykardia (odruchowa i poprzez stymulację 

receptora beta-1-adrenergicznego), hipokaliemia

receptora beta-1-adrenergicznego), hipokaliemia

 

 

background image

55

Terapia POCHP, stopień II

Terapia POCHP, stopień II

Zwalczanie czynników ryzyka

Zwalczanie czynników ryzyka

Krótko działający lek rozkurczający 

Krótko działający lek rozkurczający 

oskrzela na żądanie  

oskrzela na żądanie  

Dodanie jednego lub więcej leków 

Dodanie jednego lub więcej leków 

rozkurczających oskrzela długo 

rozkurczających oskrzela długo 

działających 

działających 

background image

56

Długo działające beta-2 

Długo działające beta-2 

mimetyki 

mimetyki 

Substancje: 

Substancje: 

Salmeterol, Formoterol 

Salmeterol, Formoterol 

Aktywują receptor beta-2-adrenergiczny

Aktywują receptor beta-2-adrenergiczny

receptor beta-2 poprzez białka G aktywuje cyklaze 

receptor beta-2 poprzez białka G aktywuje cyklaze 

adenylanową, wzrasta stężenie cAMP

adenylanową, wzrasta stężenie cAMP

cAMP aktywuje kinaze białkową A, która fosforyluje białka 

cAMP aktywuje kinaze białkową A, która fosforyluje białka 

kurczliwe mięśni gładkich z następczym rozkurczem oskrzeli

kurczliwe mięśni gładkich z następczym rozkurczem oskrzeli

Działanie kliniczne: Rozkurcz oskrzeli, wzrost 

Działanie kliniczne: Rozkurcz oskrzeli, wzrost 

oczyszczania śluzowo-rzęskowego, hamowanie 

oczyszczania śluzowo-rzęskowego, hamowanie 

uwalniania mediatorów reakcji zapalnej, zwiększanie 

uwalniania mediatorów reakcji zapalnej, zwiększanie 

siły mięśni oddechowych, wzrost frakcji wyrzutowej 

siły mięśni oddechowych, wzrost frakcji wyrzutowej 

prawej komory, hamowanie przewodzenia przez zwoje 

prawej komory, hamowanie przewodzenia przez zwoje 

przywspółczulne

przywspółczulne

Działania niepożądane: Drżenie mięśniowe, 

Działania niepożądane: Drżenie mięśniowe, 

tachykardia (odruchowa i poprzez stymulację 

tachykardia (odruchowa i poprzez stymulację 

receptora beta-1-adrenergicznego), hipokaliemia

receptora beta-1-adrenergicznego), hipokaliemia

Podawane dwa razy na dobę ze względu na długotrwały czas 

Podawane dwa razy na dobę ze względu na długotrwały czas 

działania  

działania  

background image

57

Cholinolityki wziewne 

Cholinolityki wziewne 

Substancje: 

Substancje: 

Ipratropim, Tiotropium

Ipratropim, Tiotropium

Hamują miejscowo w drogach oddechowych 

Hamują miejscowo w drogach oddechowych 

receptory M2 i M3 muskarynowe cholinergiczne 

receptory M2 i M3 muskarynowe cholinergiczne 

Preferowanym preparatem jest tiotropium, 

Preferowanym preparatem jest tiotropium, 

ipratropium należy stosować ostrożnie u 

ipratropium należy stosować ostrożnie u 

chorych na jaskrę ze względu na formulacje 

chorych na jaskrę ze względu na formulacje 

podania w postaci aerozolu 

podania w postaci aerozolu 

Objawem niepożądanym jest suchość w ustach

Objawem niepożądanym jest suchość w ustach

Tiotropium jest długo działającym odwracalnym 

Tiotropium jest długo działającym odwracalnym 

inhibitorem receptora M3 muskarynowego   

inhibitorem receptora M3 muskarynowego   

background image

58

Terapia POCHP, stopień III

Terapia POCHP, stopień III

Zwalczanie czynników ryzyka

Zwalczanie czynników ryzyka

Krótko działający lek rozkurczający 

Krótko działający lek rozkurczający 

oskrzela na żądanie  

oskrzela na żądanie  

Dodanie jednego lub więcej leków 

Dodanie jednego lub więcej leków 

rozkurczających oskrzela długo 

rozkurczających oskrzela długo 

działających 

działających 

Dodanie glikokortkosteroidu wziewnego 

Dodanie glikokortkosteroidu wziewnego 

w  razie nawracających zaostrzeń

w  razie nawracających zaostrzeń

background image

59

Uwagi na temat 

Uwagi na temat 

korykosteroidoterapii wziewnej 

korykosteroidoterapii wziewnej 

Zarejestrowanym steroidem wziewnym 

Zarejestrowanym steroidem wziewnym 

w Polsce do leczenia POCHP jest 

w Polsce do leczenia POCHP jest 

flutikazon i budesnid w dawkach ok. 

flutikazon i budesnid w dawkach ok. 

1000 ug na dobę

1000 ug na dobę

Pozostałe steroidy wziewne, 

Pozostałe steroidy wziewne, 

uwzględnione w standardzie GOLD 

uwzględnione w standardzie GOLD 

(beklometazon), nie maja w chwili 

(beklometazon), nie maja w chwili 

obecnej rejestracji w Polsce w leczeniu 

obecnej rejestracji w Polsce w leczeniu 

POCHP. Są zatem zarejestrowane tylko 

POCHP. Są zatem zarejestrowane tylko 

w leczeniu astmy oskrzelowej 

w leczeniu astmy oskrzelowej 

background image

60

Terapia POCHP, stopień IV

Terapia POCHP, stopień IV

Zwalczanie czynników ryzyka

Zwalczanie czynników ryzyka

Krótko działający lek rozkurczający oskrzela 

Krótko działający lek rozkurczający oskrzela 

na żądanie  

na żądanie  

Dodanie jednego lub więcej leków 

Dodanie jednego lub więcej leków 

rozkurczających oskrzela długo działających 

rozkurczających oskrzela długo działających 

Dodanie glikokortkosteroidu wziewnego w  

Dodanie glikokortkosteroidu wziewnego w  

razie nawracających zaostrzeń

razie nawracających zaostrzeń

Dodaj długotrwałe leczenie tlenem w razie 

Dodaj długotrwałe leczenie tlenem w razie 

wskazań lub rozważ operacyjne usunięcie 

wskazań lub rozważ operacyjne usunięcie 

pęcherzy rozedmowych (zabieg bullektomii) 

pęcherzy rozedmowych (zabieg bullektomii) 

background image

61

Uwagi na temat leczenia 

Uwagi na temat leczenia 

teofiliną

teofiliną

Teofilina rozkurcza oskrzela, jest jednak 

Teofilina rozkurcza oskrzela, jest jednak 

lekiem niebezpiecznym ze względu na 

lekiem niebezpiecznym ze względu na 

mały indeks terapeutyczny i interakcje 

mały indeks terapeutyczny i interakcje 

lekowe, oraz indukowanie groźnych 

lekowe, oraz indukowanie groźnych 

zaburzeń rytmu serca

zaburzeń rytmu serca

Teofilina jest lekiem tanim, stąd w 

Teofilina jest lekiem tanim, stąd w 

krajach Trzeciego Świata 

krajach Trzeciego Świata 

Istnieją pacjenci dobrze tolerujący 

Istnieją pacjenci dobrze tolerujący 

teofilinę

teofilinę

background image

62

Uwagi na temat leczenia 

Uwagi na temat leczenia 

teofiliną

teofiliną

Teofilina jest niespecyficznym inhibitorem 

Teofilina jest niespecyficznym inhibitorem 

wszystkich fosfodiesteraz

wszystkich fosfodiesteraz

Objawy uboczne to: przedsionkowe i 

Objawy uboczne to: przedsionkowe i 

komorowe zaburzenia rytmu serca, napady 

komorowe zaburzenia rytmu serca, napady 

drgawkowe, bóle głowy, bezsenność, 

drgawkowe, bóle głowy, bezsenność, 

nudności, zgaga

nudności, zgaga

Leki indukujące enzymy mikrosomalne 

Leki indukujące enzymy mikrosomalne 

wątroby znacznie obniżają stężenie teofiliny, 

wątroby znacznie obniżają stężenie teofiliny, 

inhibitory enzymów mikrosomalnych mogą 

inhibitory enzymów mikrosomalnych mogą 

doprowadzic do zatrucia lekiem 

doprowadzic do zatrucia lekiem 

background image

63

Induktory enzymów 

Induktory enzymów 

przyśpieszające 

przyśpieszające 

metabolizm 

metabolizm 

Czynniki i inhibitory farmakologiczne enzymów 

Czynniki i inhibitory farmakologiczne enzymów 

hamujące metabolizm teofiliny  

hamujące metabolizm teofiliny  

Palenie tytoniu

Palenie tytoniu

Karbamazepina

Karbamazepina

Ryfampicyna

Ryfampicyna

Alkohol etylowy

Alkohol etylowy

Podeszły wiek

Podeszły wiek

Hipoksemia

Hipoksemia

Niewydolność serca 

Niewydolność serca 

Sok grejpfrutowy

Sok grejpfrutowy

Leki przeciwgrzybiczne pochodne 

Leki przeciwgrzybiczne pochodne 

benzimidazolu (ketokonazol, itrakonazol, 

benzimidazolu (ketokonazol, itrakonazol, 

flukonazol)

flukonazol)

Chinolony, makrolidy ( z wyjątkiem 

Chinolony, makrolidy ( z wyjątkiem 

spiramycyny i azytromycyny)

spiramycyny i azytromycyny)

Trópierścieniowe leki przecidepresyjne, SSRI 

Trópierścieniowe leki przecidepresyjne, SSRI 

(fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna, 

(fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna, 

sertralina, citalopram) neuroleptyki II 

sertralina, citalopram) neuroleptyki II 

generacji (risperidon, olanzapina, kwetiapina, 

generacji (risperidon, olanzapina, kwetiapina, 

aripiprazol, sertindol, klozapina)

aripiprazol, sertindol, klozapina)

Cymetydyna 

Cymetydyna 

background image

64

Terapia powikłań POCHP

Terapia powikłań POCHP

Tlenoterapia przwlekła- 

Tlenoterapia przwlekła- 

wskazania

wskazania

PaO2 55 mm Hg lub saturacja < 88 

PaO2 55 mm Hg lub saturacja < 88 

% z hiperkapnią lub bez

% z hiperkapnią lub bez

PaO2 55-60 mm Hg  lub saturacja < 

PaO2 55-60 mm Hg  lub saturacja < 

88 % jeżeli występują objawy 

88 % jeżeli występują objawy 

nadciśnienia płucnego, obrzęki 

nadciśnienia płucnego, obrzęki 

obwodowe lub czerwienica 

obwodowe lub czerwienica 

background image

65

Terapia powikłań POCHP

Terapia powikłań POCHP

Tlenoterapia zasady 

Tlenoterapia zasady 

Tlenoterapia powinna trwać minimum 15 

Tlenoterapia powinna trwać minimum 15 

godzin na dobę

godzin na dobę

Tlenoterapia zapobiega narastaniu 

Tlenoterapia zapobiega narastaniu 

nadciśnienia płucnego

nadciśnienia płucnego

Tlenoterapia poprawia sprawność 

Tlenoterapia poprawia sprawność 

psychofizyczną, wydolność, poprawia jakość 

psychofizyczną, wydolność, poprawia jakość 

życia i stan emocjonalny, ma korzystny 

życia i stan emocjonalny, ma korzystny 

wpływ na stan psychiczny

wpływ na stan psychiczny

Tlenoterapia wydłuża czas wysiłku 

Tlenoterapia wydłuża czas wysiłku 

fizycznego 

fizycznego 

background image

66

Terapia powikłań POCHP

Terapia powikłań POCHP

Tlenoterapia zasady

Tlenoterapia zasady

Rozpoczęcie tlenoterapi winno 

Rozpoczęcie tlenoterapi winno 

odbywać się w warunkach 

odbywać się w warunkach 

szpitalnych

szpitalnych

Należy dobrać taki przepływ tlenu, 

Należy dobrać taki przepływ tlenu, 

aby nie narastała prężność 

aby nie narastała prężność 

dwutlenku węgla.   

dwutlenku węgla.   

background image

67

Terapia powikłań POCHP

Terapia powikłań POCHP

Terapia niewydolności 

Terapia niewydolności 

prawokomorowej serca

prawokomorowej serca

 

 

Diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) 

Diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) 

podawane w takich dawkach, aby utrata masy 

podawane w takich dawkach, aby utrata masy 

ciała nie przekraczała 1 kg z powodu ryzyka 

ciała nie przekraczała 1 kg z powodu ryzyka 

zaburzeń elektrolitowych i hipotonii ortostatycznej

zaburzeń elektrolitowych i hipotonii ortostatycznej

Antagoniści aldosteronu- w niewydolności 

Antagoniści aldosteronu- w niewydolności 

prawokomorowej obserwuje się 

prawokomorowej obserwuje się 

hiperaldosteronizm wtórny, hamują utrate potasu

hiperaldosteronizm wtórny, hamują utrate potasu

Inhibitory konwertazy angiotensyny lub sartany- 

Inhibitory konwertazy angiotensyny lub sartany- 

leki tye poprzez blokowanie receptora AT1 

leki tye poprzez blokowanie receptora AT1 

hamuja postęp przerostu mięśnia sercowego 

hamuja postęp przerostu mięśnia sercowego 

Przeciwskazane są beta blokery za względu na 

Przeciwskazane są beta blokery za względu na 

obturację i glikozydy naparstnicy 

obturację i glikozydy naparstnicy 

background image

68

Terapia powikłań POCHP

Terapia powikłań POCHP

Terapia metodą bullektomii

Terapia metodą bullektomii

Wskazana u osób z dużymi 

Wskazana u osób z dużymi 

pęcherzami rozedmowymi

pęcherzami rozedmowymi

Przeciwskazana przy hyperkapnii, 

Przeciwskazana przy hyperkapnii, 

nadciśnieniu płucnym i przy 

nadciśnieniu płucnym i przy 

zaawansowanych zmianach 

zaawansowanych zmianach 

rozedmowych

rozedmowych

background image

69

Terapia powikłań POCHP

Terapia powikłań POCHP

Poliglobulia

Poliglobulia

Hematokryt > 55 % jest wskazaniem 

Hematokryt > 55 % jest wskazaniem 

do wykonania krwioupustu

do wykonania krwioupustu

Krwioupust wykonuje się zgodnie z 

Krwioupust wykonuje się zgodnie z 

zasadami leczenia krwią

zasadami leczenia krwią

background image

70

Terapia powikłań POCHP

Terapia powikłań POCHP

Zaostrzenia

Zaostrzenia

Zaostrzenie POCHP definiuje się jako 

Zaostrzenie POCHP definiuje się jako 

zdarzenie w naturalnym przebiegu 

zdarzenie w naturalnym przebiegu 

choroby charakteryzujące się zmiana 

choroby charakteryzujące się zmiana 

nasilenia przewlekle występujących 

nasilenia przewlekle występujących 

objawów- duszności, kaszlu lub 

objawów- duszności, kaszlu lub 

odkrztuszania plwociny, która wykracza 

odkrztuszania plwociny, która wykracza 

poza normalna zmienność z dnia na 

poza normalna zmienność z dnia na 

dzień, ma nagły początek i może 

dzień, ma nagły początek i może 

uzasadnić zmianę leczenia 

uzasadnić zmianę leczenia 

farmakologicznego u chorego na POCHP.  

farmakologicznego u chorego na POCHP.  

background image

71

Terapia powikłań POCHP

Terapia powikłań POCHP

Zaostrzenia

Zaostrzenia

Chorzy z zaostrzeniami POCHP 

Chorzy z zaostrzeniami POCHP 

przebiegającymi z klinicznymi cechami 

przebiegającymi z klinicznymi cechami 

infekcji dróg oddechowych odnoszą 

infekcji dróg oddechowych odnoszą 

korzyści z leczenia antybiotykami. 

korzyści z leczenia antybiotykami. 

Skutecznymi lekami w zaostrzeniach 

Skutecznymi lekami w zaostrzeniach 

POCHP są wziewne leki poszerzające 

POCHP są wziewne leki poszerzające 

oskrzela ( beta 2 mimetyki i cholinolityki) 

oskrzela ( beta 2 mimetyki i cholinolityki) 

oraz glikokortykosteroidy doustne

oraz glikokortykosteroidy doustne

W około  1/3  cięzkichj zaostrzeń POCHP 

W około  1/3  cięzkichj zaostrzeń POCHP 

nie udaje się znaleźć przyczyny 

nie udaje się znaleźć przyczyny 


Document Outline