N O R M A

* ILOŚCIOWA

* SPOŁECZNO-KULTUROWA

* TEORETYCZNA

– Model realistyczno-

adaptacyjny

– Model postulatywny

Rozwój związku z obiektem – wg 

M.Mahler

1.Faza  autystyczna (pierwszy miesiąc życia).
2.Faza symbiotyczna (2-8 miesiąc).
3.Faza separacji-indywiduacji (8-36 miesiąc)

* subfaza różnicowania
* subfaza praktyki
* subfaza powtórnego zbliżania.

4.Integracja reprezentacji „Ja” i „obiektu” 

(3-7 rok życia).

5.Konsolidacja ego i superego.

Pozycja schizoidalno-paranoidalna

Pozycja depresyjna

(M.Klein)

Niezróżnicowane self (0-2 mies.)
↓
złe doświadczenie

dobre doświadczenie

↓ ↓

(rozszczepianie)

↓

↓

   złe self 

zły obiekt dobre self     dobry

obiekt

Poz depresyjna

      self

obiekt

zły albo dobry       zły albo dobry

(syntetyzowanie)

↓ ↓
   zły i dobry

   zły i dobry

KONCEPCJA PSYCHOSPOŁECZNEGO 

ROZWOJU E.H. Eriksona

1. Podstawowa ufność ↔ brak zaufania (ur. – 12–18 

mies.)

2. Autonomia ↔ wstyd i wątpliwości (2-3 r.ż.)
3. Inicjatywa ↔ poczucie winy (4-5 r.ż.)
4. Produktywność ↔ poczucie niższości (6-12 r.ż.)
5. Tożsamość ↔ dyfuzja ról (13-22 r.ż.)
6. Intymność ↔ izolacja (23-34)
7. Generatywność ↔ stagnacja (35-60)

8. Integralność ↔ rozpacz

 

PRZYWIĄZANIE

• Przywiązanie jest wrodzone 
• Aktywność dwustronna
• Zależność: efektywna      nieefektywna
• Poczucie bezpieczeństwa
• Eksplorowanie świata, siebie i innych
• Emocjonalna dostępność i wrażliwość

I rok życia

 

    

Potrzeby

  Ulga

   Dyskomfort

    Gratyfikacja

(kontakt wzrokowy, dotyk, uśmiech)

Neurohormonalny dialog

Wprowadzanie ograniczeń i 

zasad

     Potrzeby

Odpowiedź

Ograniczenia i

opiekuna

zasady

Odpowiedź dziecka

WZORY PRZYWIĄZANIA

Bezpieczny

Lękowo-ambiwalentny

Unikający

Zdezorganizowany

TRAUMA RELACYJNA

* Brak więzi

DSM: Reaktywne zaburzenie przywiązania, 
ICD: Zaburzenie selektywności przywiązania

* Specyfika więzi dziecka z 

opiekunem

DSM i ICD: Reaktywne zaburzenie przywiązania 

TRAUMA KUMULACYJNA

ZABURZENIA EMOCJONALNE 
ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W DZIECIŃSTWIE:

• Lęk przed separacją w dzieciństwie
• Zaburzenia lękowe w postaci fobii
• Lęk społeczny w dzieciństwie
• Uogólnione zaburzenie lękowe w dzieciństwie
• Zaburzenia związane z rywalizacją w 

rodzeństwie

• Mutyzm wybiórczy

Adolescencja

Autonomia uwarunkowana przywiązaniem

Bliskość 

Indywiduowanie

   Równowaga / konflikt:

Autonomia

Zależność

jako manifestacja 
bezpiecznego przywiązania

Zachowania adolescentów:

• Symboliczne wyrażanie 

niezaspokojonych potrzeb

• Strategie na pozostanie w bliskości

• Ochrona przed odrzuceniem

MODEL RODZINY 

PSYCHOSOMATYCZNEJ Beatrice 

Wood

• Bliskość
• Międzypokoleniowa hierarchia
• Triangulacja
• Wzajemne reagowanie na siebie

• INTENSYWNOŚĆ REAGOWANIA 

PRZYWIĄZANIE

• Aktywność biobehawioralna
• Aktywność procesu chorobowego

Samoocena, zgodność z 

oczekiwaniami matek i autonomia

• Najniższa samoocena:
niezgodne z oczekiwaniami i małe 

wsparcie dla autonomii

• Średnia samoocena:
zgodne z oczekiwaniami
• Najwyższa samoocena:
niezgodne z oczekiwaniami i wsparcie 
   dla autonomii

Wzory przywiązania u 

rodziców

• Relacja małżeńska
• Więź z dzieckiem
• Wsparcie innych członków rodziny
• Funkcjonowanie społeczne

Trudności w komunikacji rodzic-dziecko

Dziecko spostrzega rodzica jako 

nieosiągalnego

Wzrastają u dziecka lęki, złość i zachowania 

obronne
Pojawienie się symptomu/problemu

Odpowiedź rodzica

• Symptomy dziecka

Relacja rodzic-dziecko

- podążanie za potrzebami dziecka
- dostępność rodzica
- przekonanie dziecka o dostępności 

rodzica

Relacja między rodzicami

- możliwość dawania sobie wsparcia
- własne wzory przywiązania

• Konsekwencje:

• - zerwanie relacji

• - bezradność rodzica

• - postawa złości i odrzucenia u rodzica

Etiologia zaburzeń psychicznych u 

dzieci i młodzieży

o Czynniki biologiczne
o Czynniki rodzinne
o Środowisko rówieśnicze
o Środowisko szkolne